Η Μεσόγειος αποτελεί σήμερα το hotspot της ερημοποίησης των εδαφών. Η άνοδος της θερμοκρασίας, η έλλειψη νερού και η ξηρασία χτυπούν ανελέητα σε συνδυασμό με την υπερεκμετάλλευση των πόρων. Σε περιοχές της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Πορτογαλίας και της Γαλλίας παρατηρείται ήδη ακρότατη υποβάθμιση του εδάφους.

Είναι χαρακτηριστικό πως σε υψηλό δυνητικό κίνδυνο «ερημοποίησης» υπόκειται το 1/3 των ελληνικών εδαφών, σύμφωνα με έρευνα του ΟΗΕ, με τη Θεσσαλία να συγκαταλέγεται στις περιοχές μεγάλου κινδύνου σχετικά με την ερημοποίηση του κάμπου.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, έως το 2025 υπολογίζεται πως περισσότεροι από 1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα έρθουν αντιμέτωποι με το πρόβλημα της παντελούς έλλειψης νερού, ενώ τα 2/3 του πλανήτη θα ζουν με την αγωνία της εξάντλησης των αποθεμάτων. Ακόμη, αναμένεται πως η ερημοποίηση θα προκαλέσει περισσότερους θανάτους από κάθε άλλη φυσική καταστροφή και πως εξαιτίας του φαινομένου περισσότεροι από 135 εκατομμύρια άνθρωποι θα υποχρεωθούν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.

Αν υπάρχει μια σημαντική διαφορά με το παρελθόν, αυτή είναι η ταχύτητα με την οποία εκδηλώνεται το φαινόμενο. Και σε αυτή την ιλιγγιώδη ταχύτητα πρωτεύοντα ρόλο έχει ο άνθρωπος.

Τα μεσογειακά εδάφη θα είναι τα πρώτα που θα ερημοποιηθούν τα επόμενα χρόνια. Αν δεν αλλάξει κάτι δραστικά, η καλλιέργεια της γης θα καταστεί ανέφικτη σε αυτά. Η ακραία υποβάθμιση θα οδηγήσει σταδιακά στην απερήμωση των γαιών και την εγκατάλειψη. Αλλά η Μεσόγειος δεν είναι μόνο αυτή…

Μεσόγειος είναι «όπου φυτρώνει ελιά». Έτσι, μεσογειακά εδάφη που βρέθηκαν ή συνεχίζουν να βρίσκονται σε συρράξεις ή σε εδαφικές διαμάχες στο μέλλον δεν θα είναι κλιματικά βιώσιμα. Κύπρος, Λιβύη, Παλαιστίνη, Ισραήλ, Συρία…

Οι μελλοντικοί χιλιάδες εκτοπισθέντες αναμένεται να είναι κλιματικοί προσφύγες – μια έννοια για την οποία σήμερα δεν υπάρχει ακόμη κανένα νομικό πλαίσιο αναγνώρισης.

Οι εξελίξεις στο κλίμα αναμένεται, έτσι, να μετατοπίσουν τη συζήτηση και για τους πολέμους που εξελίσσονται ή έρχονται. Οι σημερινές κυρίαρχες και μερικές γεωπολιτικές αναλύσεις χρειάζεται να δεχθούν μία αμφισβήτηση από ελευθεριακή σκοπιά, καθώς θα φαντάζουν μια προνομιούχα ενασχόληση μπροστά στην αμείλικτη κλιματική κατάρρευση.

Νέα ερωτήματα γεννιούνται – δεν ξέρει κανείς ακόμη πόσο μπορεί να αξίζει μελλοντικά η λειτουργία του εδάφους, υπό αυτές τις συνθήκες. Γι’ αυτό, χρειάζεται να αλλάξουμε δραστικά τον παραδοσιακό τρόπο και το πρίσμα μέσα από το οποίο αναλύουμε τα γεγονότα. Ειδικότερα όσες και όσοι ενδιαφέρονται για μία προοπτική ελευθερίας και χειραφέτησης.

Παράλληλα, είναι ζωτικής σημασίας να έχουμε κατά νου ότι οι στρατιωτικές συγκρούσεις δεν έχουν μόνο άμεσο καταστροφικό αντίκτυπο στη ζωή των ανθρώπων, αλλά επηρεάζουν αρνητικά και το περιβάλλον, συμβάλλοντας σημαντικά στην κλιματική κατάρρευση. Οι πόλεμοι παράγουν περισσότερες ετήσιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από ό,τι οι αεροπορικές και ναυτιλιακές βιομηχανίες μαζί. Για να καταλάβουμε το μέγεθος του προβλήματος, αρκεί να δούμε πως, μόνο στους πρώτους μήνες των αεροπορικών βομβαρδισμών και της χερσαίας εισβολής του Ισραήλ στη Γάζα, παρήχθησαν περισσότερα αέρια που θερμαίνουν τον πλανήτη απ’ όσο 20 κλιματικά ευάλωτες χώρες παράγουν μαζί σε έναν χρόνο.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, χρειάζεται να εντάξουμε τον οικολογικό παράγοντα σε όλους τους τομείς της σκέψης, της δράσης και των αγώνων ενάντια στην Ιεραρχία. Ο χρόνος πιέζει, η ανθρωπογενής αλλαγή του κλίματος χτυπά ήδη – πρώτα τους ευάλωτους και εν τέλει όλους.

Αγώνας για τη #Γη και την #ελευθερία

#κοινωνική_οικολογία #πλανήτης_σε_κίνηση #αποαναπτυξη #πόλεμος #καπιταλισμός #γεωργία

https://www.iemed.org/publication/desertification-in-the-mediterranean-region/

https://www.ecogaia.gr/erimopoiisi/

https://tvxs.gr/news/perivallon/pagkosmia-imera-kata-tis-erimopoiisis-kai-tis-ksirasias-30-tis-elladas-apeileitai/

https://www.labmanager.com/risk-of-desertification-in-mediterranean-more-serious-than-realized-27585

https://svet.charita.cz/en/news/how-wars-destroy-the-environment-and-contribute-to-climate-change/

The post Μεσόγειος – Έρημη και πολεμοχαρής first appeared on Aυτολεξεί.

Το ευρωπαϊκό δίκτυο απομάκρυνσης φραγμάτων (Dam Removal Europe) αναφέρει χαρακτηριστικά ότι το 2022, σημειώθηκε νέο ρεκόρ με τουλάχιστον 325 φράγματα να κατεδαφίζονται σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τουλάχιστον 239 φράγματα, υδατοφράχτες και άλλου είδους υδάτινα εμπόδια αφαιρέθηκαν σε 17 χώρες της Ευρώπης και το 2021, που ήταν η προηγούμενη χρονιά ρεκόρ για την αφαίρεση φραγμάτων σε όλη την ήπειρο.

Ο ολοένα αυξανόμενος αριθμός φραγμάτων που κατεδαφίζονται αποκαθιστά την ελεύθερη ροή των ποταμών μας τόσο για την υγεία και ευημερία μας, αλλά πρωτίστως για τη ζωή των επόμενων γενιών.

Η Ευρώπη έχει το πιο κατακερματισμένο ποτάμιο τοπίο στον κόσμο. Τα ποτάμια της έχουν κατακερματιστεί με από πάνω από 1 εκατομμύριο εμπόδια και φράγματα. Τα ποτάμια των Βαλκανίων, που είναι γνωστά ως η «γαλάζια καρδιά» της Ευρώπης, είναι από τα πιο παρθένα ή «σχεδόν φυσικά» στην Ευρώπη, αλλά σήμερα απειλούνται από 3.300 προγραμματισμένους υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Ειδικότερα, τα ποτάμια μεταξύ Σλοβενίας και Αλβανίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, θεωρούνται το σημαντικότερο hotspot για την απειλούμενη βιοποικιλότητα του γλυκού νερού στην Ευρώπη. Εξήντα εννέα είδη ψαριών σε αυτά τα ποτάμια δεν ζουν πουθενά αλλού στον κόσμο. 

Φράγματα, υδατοφράχτες και άλλα εμπόδια στα ποτάμια εμποδίζουν τις οδούς μετανάστευσης των ψαριών, προκαλώντας συχνά απώλειες περιοχών αναπαραγωγής και μείωση του αριθμού ειδών όπως ο σολομός, ο οξύρρυγχος, η πέστροφα και το χέλι. Το γεγονός αυτό επηρεάζει την ευρύτερη βιοποικιλότητα των οικοσυστημάτων, συμπεριλαμβανομένων ειδών από αετούς έως ενυδρίδες. Τα ελεύθερα ποτάμια μεταφέρουν επίσης ιζήματα και θρεπτικά συστατικά, κάνοντας την αφαίρεση των φραγμάτων μια πραγματική ανάγκη.

Τα φράγματα επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα του νερού και τη στάθμη των υπόγειων υδάτων, προκαλούν αποσάθρωση καναλιών και ακτών και εξαφανίσεις παραλιών, προκαλούν εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και οδηγούν σε μείωση, ακόμη και εξαφάνιση πληθυσμών μεταναστευτικών ψαριών, με μείωση που φτάνει το 93% των αποδημητικών ψαριών στην Ευρώπη τα τελευταία 50 χρόνια. Τα φράγματα φέρνουν μαζί τους την κατασκευή δρόμων πρόσβασης, σηράγγων, γεφυρών και γραμμών μεταφοράς, με μια εισροή άλλων ανθρώπινων δραστηριοτήτων που απαιτούν την καταστροφή των δασών γύρω από τα ποτάμια και που απειλούν τα ζώα που ζουν εκεί. Ταυτόχρονα, σήμερα υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες εγκαταλελειμμένα υδάτινα εμπόδια, κάτι που αποτελεί και πρόβλημα ασφάλειας.

Η ιδέα της άρσης των φραγμών στα ποτάμια ξεκίνησε στην Ευρώπη κατά τη δεκαετία του ’80. Αυτό που ήταν ένα μακρινό όνειρο από μια χούφτα περιβαλλοντολόγους αρχίζει να γίνεται μία πραγματικότητα, με την ταυτόχρονη πίεση των οικολογικών κινημάτων παγκοσμίως: η αποκατάσταση των ποταμών, ένα οφειλόμενο χρέος για τη γενιά μας, λαμβάνει χώρα σε αρκετά μέρη της Ευρώπης. Τα βασικά οικοσυστήματα που κάποτε ήταν κατακερματισμένα μετατρέπονται σε ακμάζοντα καταφύγια για τη φύση, επιστρέφοντας στην αρχική τους μορφή πριν από τις ανθρώπινες παρεμβάσεις, καθώς οι μεταναστεύσεις ψαριών αρχίζουν να επιστρέφουν. Σε αυτόν τον σύνδεσμο μπορούμε να παρακολουθήσουμε το σχετικό ντοκιμαντέρ: “#Dambusters: The Start of the Riverlution”.

Ελεύθερος ο ρους των ποταμών, ελεύθερος ο ρους της ζωής μας!

Πηγές:
https://www.ertnews.gr/eidiseis/epistimi/evzoia/perivallon/perissotera-apo-200-fragmata-potamion-katargithikan-stin-eyropi-to-2021/

https://www.theguardian.com/environment/2023/nov/17/its-one-of-europes-last-pristine-rivers-can-scientists-save-it-from-50-dams-aoe

https://www.waterbear.com/

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1364032119306422

https://www.rewild.org/news/the-special-species-under-threat-in-the-balkans

ΔΕΙΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ:

Βίντεο εκδήλωσης: «Τα άγρια ποτάμια των Βαλκανίων σε κίνδυνο Αχελώος-Μεσοχώρα: 35 ΧΡΟΝΙΑ ΑΓΩΝΑΣ»

ΒΙΝΤΕΟ από την εκδήλωση: «Ο κίνδυνος των πλημμυρών στην Αττική & η ανάγκη υπεράσπισης των ρεμάτων»

The post Εκατοντάδες φράγματα ποταμών καταργούνται στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια first appeared on Aυτολεξεί.

Η αυτοοργάνωση ανθίζει πάνω στα συντρίμμια που άφησαν κράτος και κεφάλαιο.

Σήμερα, με την πραγματικότητα μίας πρωτοφανούς καταστροφής και εγκατάλειψης, χρειάζεται να στηρίξουμε αδιαμεσολάβητα τους πλημμυροπαθείς συνανθρώπους μας, ενισχύοντας τις αυτοοργανωμένες δομές και πρωτοβουλίες της περιοχής που παράγουν έργο από την πρώτη στιγμή.

Μέχρι στιγμής, έχουν μαζευτεί από όλη τη χώρα τόνοι ειδών πρώτης ανάγκης για τους πλημμυροπαθείς ενώ οι δράσεις οικονομικής ενίσχυσης συνεχίζονται καθημερινά. Ταυτόχρονα, οι πρωτοβουλίες στις πληγείσες περιοχές πραγματοποιούν συλλογές ειδών και διανομή τους σε Θεσσαλία, συλλογικά μαγειρέματα, μοιράσματα φαγητού, καθαρισμούς έως και άντληση υδάτων, όπου αυτό είναι εφικτό.

Αξιοσημείωτο είναι πως κάτοικοι των Σταγιατών και της Πορταριάς μεταφέρουν καθημερινά τόνους πηγαίου νερού για οικιακή χρήση σε γειτονιές του Βόλου καθώς η υδροδότηση στην πόλη δεν έχει αποκατασταθεί ακόμη (βλ. εδώ).

Οι αυτοοργανωμένες συλλογικότητες σε περιοχές όπως η Καρδίτσα και η Λάρισα καλά κρατούν, όμως χρειάζονται την άμεση οικονομική ενίσχυση για τη στοιχειώδη κάλυψη των αναγκών των χιλιάδων πληγέντων συνανθρώπων μας. Η καταστροφή για τον τόπο τους είναι ασύλληπτη και δεν θα σταματήσει να υπάρχει ακόμη κι όταν κοπάσει η δημοσιότητα του προβλήματος στα μίντια.

Οι δομές αλληλεγγύης είναι πολλές και οι πρωτοβουλίες από όλη τη χώρα που στέλνουν βοήθεια σε αυτές είναι ακόμη πιο πολλές.

Ενδεικτικά, χρειάζεται να αναφερθούν οι εξής τοπικές αυτοοργανωμένες δομές στις οποίες μπορείτε να απευθυνθείτε για να λάβετε ή να δώσετε αδιαμεσολάβητη βοήθεια:

Δίκτυο αλληλεγγύης και αγώνα Καρδίτσας – Για υγεία, ζωή και ελευθερία

Steki Paratodos

Συντονισμός Συλλογικοτήτων Βόλου Ενάντια στη Καύση Σκουπιδιών

Δίκτυο Αγώνα & Αλληλεγγύης Λάρισας: 697 038 2237, diktyoagonalarissa@gmail.com

Σταγιάτες – Ελεύθερα Νερά

Χώρος κινημάτων-Στέκι Μεταναστών Βόλου: stekimetanastwn@riseup.net

Αυτοδιαχειριζόμενο στέκι Καρδίτσας

Κατάληψη Ντουγρού / Τζαβέλα 52

Με την καταστροφή ακόμη να μην έχει υπολογιστεί, κατάλαβε και ο πιο αφελής πια, γιατί δεν έπρεπε ποτέ να διαλυθούν οι όποιες κοινότητες, να συγχωνευτούν περαιτέρω οι υπηρεσίες, τα χωριά να μπαίνουν όλα μαζί σε μεγαλύτερους δήμους, να διαλύονται σοβαρές δημόσιες/κοινωνικές δομές. Η εγκληματική ανικανότητα των κυβερνώντων και η διαφθορά έγινε ξανά ένα εκρηκτικό κοκτέιλ σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή, την οποία προκάλεσαν ΟΛΑ ανεξαιρέτως τα συστήματα εξουσίας και απεριόριστης ανάπτυξης, και μας σέρνουν σήμερα ως εδώ. Καμμένους και πνιγμένους. Ξανά και ξανά. Με κάθε επόμενη φορά να είναι χειρότερη από την προηγούμενη.

Σε αυτή τη γραμμή σκέψης, δεν είναι τυχαίο που η χώρα, αγνοεί συστηματικά το όποιο περιβαλλοντικό δίκαιο υπάρχει καθώς και όλα τα καμπανάκια κινδύνου που είχαν χτυπήσει, με τα ελλειπή έργα, τη μηδενική πρόληψη και ενημέρωση του πληθυσμού. Είναι χαρακτηριστικό πως η Ελλάδα είναι η 1η χωρα στην Ευρώπη σε παραβιάσεις και αγνόηση των αποφάσεων του δικαστηρίου για το περιβάλλον. Συγκεκριμένα, έχει 21(!) ανοικτές υποθέσεις για παραβίαση του ενωσιακού περιβαλλοντικού δικαίου εκ των οποίων οι 12 είναι καταδικαστικές αποφάσεις και δικάζονται σε δεύτερο βαθμό για τη μη συμμόρφωση.

Είναι επιτακτική σήμερα η ανάγκη για μία συνολική αλλαγή παραδείγματος προς την αυτοδιεύθυνση ενάντια σε νέους σωτήρες και διαχειριστές της ζωών μας και της φύσης. Είναι ώρα να οργανωθούμε στις κοινότητες μας, στους δήμους μας, στις γειτονιές μας, άμεσα. Το ρολόι χτυπά αντίστροφα, το μέλλον είναι δυσοίωνο.

Είναι ώρα να απαιτήσουμε: ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΤΩΡΑ – ΚΑΤΩ ΟΛΟΙ, ΠΑΝΩ ΚΑΝΕΙΣ.

Τέλος, ας μην ξεχνούμε: Όπως και στις φωτιές (βλ. Βόρεια Έυβοια και αλλού), οι μαρτυρίες των απλών ανθρώπων-εγκλωβισμένων από τις πλημμύρες- καταδεικνύουν ότι οι διάσπαρτοι εθελοντές ήταν αυτοί που τους βοήθησαν ειδικά τα πρώτα εικοσιτετράωρα, με απλές βάρκες, με ό,τι έβρισκαν, όχι ο κρατικός μηχανισμός με την ανυπαρξία του που κόστισε ανθρώπινες ζωές. Πρόκειται για εγκληματική ανικανότητα από πλευράς κρατικού σχεδιασμού. Με την απλή λογική, βλέπουμε πως δεν πρόκειται περί κάποιου οργανωμένου “Σχεδίου” του να μας κάψουν ή να μας πλημμυρίσουν, ούτε τότε ούτε τώρα, καθώς αυτό συμβαίνει σταθερά και συστηματικά… Ας το σκεφτούμε αυτό για να συνειδητοποιήσουμε πόσο πιο βαθύ και κυνικό μπορεί να είναι τελικά το πρόβλημα της οργάνωσης της κοινωνίας μας πέρα από τον ρομαντισμό της συνομωσιολογίας.

Πνίξατε τον κάμπο, θα σας πνίξει η αυτοοργάνωσή μας!

The post Η φλόγα της αυτοοργάνωσης & της αλληλεγγύης καίει στον θεσσαλικό κάμπο first appeared on Aυτολεξεί.

Ετοιμάσαμε και σας παρουσιάζουμε το γράφημα στο οποίο απποτυπώνονται τα πραγματικά ποσοστά των χθεσινών βουλευτικών εκλογών ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ των εγγεγραμμένων πολιτών.

Έτσι καταγράφονται οι ακριβείς (αδύναμες) δυνάμεις των κομμάτων, με υπολογισμένη την #αποχή, η οποία σημείωσε ιστορικό ρεκόρ μεταπολίτευσης, εντός του συνολικού 100%. Έτσι, θα καταγράφονταν εάν η αποχή αναγνωριζόταν επισήμως ως επιλογή από το πολιτικό σύστημα που σήμερα την εξαφανίζει. 

1 στους 2 δεν ψήφισε! Ένα πολιτειακό ζήτημα κομβικής σημασίας για εμάς, με την κρίση αντιπροσώπευσης να βαθαίνει, την ακροδεξιά να βρίσκει παράθυρα εμπλοκής και τη ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ της κοινωνίας να μην εκπροσωπείται επουδενί στις κοινές υποθέσεις.

Αυτά τα ζητήματα αναδεικνύει η άρνηση της ψήφου -υπέρ κάποιου αντιπροσώπου, για εμάς χωρίς εμάς- και καλούμαστε να τα αναγνωρίσουμε πια και να τα θέσουμε μετωπικά.

Έχουμε λοιπόν: ΑΠΟΧΗ 47.2% και
ΝΔ 21.4% | ΣΥΡΙΖΑ 9.4% | ΠΑΣΟΚ 6.3% | ΚΚΕ 4.1% | ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ 2.5% | ΕΛ. ΛΥΣΗ 2.3% | ΝΙΚΗ 1.9% | ΠΛΕΥΣΗ 1.7% | ΛΟΙΠΑ 3.2%

————————————————————

Παρακάτω το αντίστοιχο γράφημα των εκλογών του Μαΐου:

* Τα ποσοστά πάρθηκαν από τη singular logic, όπως καταγράφoνται εδώ https://ekloges.ypes.gr/current/v/home/, και στη συνέχεια ενσωματώθηκαν στο 100% των εγγεγραμμένων πολιτών.

Δημοσίευση: Ιωάννα-Μαρία Μαραβελίδη

Η αποχή στο προσκήνιο: τι σημαίνει η αναγνώρισή της;

The post Τα εκλογικά αποτελέσματα με ενσωμάτωση της αποχής first appeared on Aυτολεξεί.

«Η ανθρώπινη φαντασία αρνείται πεισματικά να πεθάνει. Και τη στιγμή που ένας σημαντικός αριθμός ανθρώπων αποτινάξει ταυτόχρονα τα δεσμά που έχουν τεθεί σε αυτή τη συλλογική φαντασία, ακόμη και οι πιο βαθιά εμπεδωμένες υποθέσεις μας για το τι είναι και τι δεν είναι πολιτικά δυνατό είναι γνωστό ότι καταρρέουν από τη μια μέρα στην άλλη… Δεν υπάρχει τίποτα που να φοβίζει τους κυβερνώντες περισσότερο από την προοπτική να ξεσπάσει η δημοκρατία»
∼ David Graeber, αναρχικός ανθρωπολόγος, ακτιβιστής στο Occupy Wall Street

– Ακροατής: …Πώς θα βλέπατε τη συμμετοχή κάποιων αντιεξουσιαστών (και όχι μόνο) στις εκλογές;
– Κ. Καστοριάδης: Θα σας έλεγα ότι, αντί να κατεβείτε στις εκλογές, θα μπορούσατε να προπονηθείτε στο μπάσκετ εκείνη την Κυριακή.
∼ Συζήτηση του Καστοριάδη με το κοινό στο πολιτικό μνημόσυνο του Άγι Στίνα (1989)

Ξεκινώντας, θα υποστηρίξω πως οι εκλογές αποτελούν έναν ολιγαρχικό θεσμό του συστήματος που έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την πολιτειακή πρόταση της άμεσης δημοκρατίας και αφορούν μονάχα σε τεχνικά αξιώματα. Οι εκλογές διαιωνίζουν την αντι-δημοκρατική κομματική εξουσία, στην οποία οι πολίτες δεν έχουν κανένα λόγο μετά την ψηφοφορία για όλα όσα τους αφορούν. Καμία απολύτως άμεση λαϊκή συμμετοχή στις αποφάσεις. Αντιθέτως, αναθέτουν τις δικές τους πολιτικές υποθέσεις στα χέρια άλλων. 

Στα πλαίσια της σημερινής αντιπροσωπευτικής «δημοκρατίας», ο ισχυρισμός ότι «αν οι εκλογές άλλαζαν κάτι, θα ήταν παράνομες» αποτελεί ίσως μία από τις πιο γλαφυρές περιγραφές της αυξανόμενης πολιτικής απογοήτευσης που αντικατοπτρίζεται, μεταξύ άλλων, και στην αύξηση των μη ψηφοφόρων. Οι διαχρονικά ματαιωμένες προσδοκίες από τη λογική της ανάθεσης καλλιεργούν ακολούθως και τον κυνισμό προς καθετί παραδοσιακά πολιτικό.

Σήμερα, έπειτα από ακόμη ένα 4ετές ξεγύμνωμα της εξουσίας, και με νωπές τις ψευδαισθήσεις της προηγούμενης αριστερής κυβερνησιμότητας, η γενικευμένη αγανάκτηση που οδήγησε τον κόσμο μαζικά στον δρόμο με το έγκλημα στα Τέμπη, φαίνεται πως είναι έτοιμη να σπάσει ένα νέο ρεκόρ άκυρου/αποχής. Οι εκλογές ξανάρχονται και έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε πως η αποχή θα είναι ξανά μαζική. Αυτή νικά εξάλλου σε κάθε εκλογική αναμέτρηση.

Ας μιλήσουμε λοιπόν για αυτή τη συνήθη «νικήτρια».

Η αύξηση της αποχής των τελευταίων ετών είναι αποκαλυπτική. Η σιωπή για το ζήτημα όμως είναι εξίσου αποκαλυπτική. Τα κόμματα από τα Αριστερά μέχρι τα Δεξιά επιχειρούν να κρύψουν το θέμα «κάτω από το χαλί». Στις εκλογές του 2019 η αποχή σκαρφάλωσε στο 42,1% – το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό αποχής της Μεταπολίτευσης, μετά το πρώτο στις εκλογές του 2015, όταν το 43,8% των εγγεγραμμένων απείχε της εκλογικής διαδικασίας.

Η κρίση της αντιπροσώπευσης βαθαίνει με σταθερό τρόπο τα τελευταία τουλάχιστον 15 χρόνια. Οι παγκόσμιες Πλατείες του ’11-’12 το ανέδειξαν αυτό με τον καλύτερο τρόπο απαιτώντας: «Όλοι έξω – Άμεση δημοκρατία τώρα!» Οι θιασώτες του σημερινού ολιγαρχικού συστήματος υποστηρίζουν –κακόβουλα, θα λέγαμε– ότι οι Πλατείες του ’11-’12 έβγαλαν κυβέρνηση τον Σύριζα και ανέδειξαν τη Χρυσή Αυγή. Η στατιστική όμως μας δείχνει (όπως φαίνεται στο παρακάτω σχεδιάγραμμα) πως ειδικότερα έπειτα από τις Πλατείες, και τα όσα επακολούθησαν, η αποχή στην Ελλάδα εκτοξεύτηκε. Δεν βρήκαμε ούτε μια ανάλυση, που να προτείνει έστω, ότι οι Πλατείες έπαιξαν κάποιο ρόλο σε αυτή τη στροφή – αντιθέτως πάμπολλες φορές ακούσαμε πως οι τελευταίες ευθύνονται για τον Σύριζα και την άκρα δεξιά.

Αυτή η επιλεκτική μνήμη συνεχίζεται όταν αποκρύπτεται το γεγονός πως ένα από τα βασικά ζητήματα που έθεσαν οι Πλατείες ήταν το πολιτειακό ζήτημα και η εναντίωση στην ιδέα της αντιπροσώπευσης/ανάθεσης. Δεν ξεχνούμε, λοιπόν, πως η αλλαγή του εκλογικού νόμου αποτελούσε συνηθισμένο θέμα διαβούλευσης στις συζητήσεις των παγκόσμιων Πλατειών του ’11-’12. Δεν ξεχνούμε πως το ζήτημα περί αναγνώρισης της αποχής πρωτοακούστηκε στο Occupy Wall Street με βασικό συμμετέχοντα τον αναρχικό κοινωνιολόγο Ντέιβιντ Γκρέμπερ. Συζητήθηκε από χιλιάδες ακτιβιστές παγκοσμίως. Θάφτηκε, έπειτα, από τις κομματικές νομενκλατούρες που επιχείρησαν να πολώσουν προεκλογικά το πολιτικό σκηνικό (στην Ελλάδα, το μερικό δίπολο «μνημόνιο/αντιμνημόνιο» με ευθύνη της Αριστεράς, επιχειρήθηκε να καλύψει οτιδήποτε άλλο). Το ζήτημα της αποχής ξαναβγαίνει, ωστόσο, στο φως ανά περιόδους επειδή η πραγματικότητα δεν μπορεί να το προσπεράσει παρά τον πόλεμο που ασκείται από υποψηφίους και από ψηφοφόρους.

Για πόσο καιρό ακόμη θα αγνοούμε ως κοινωνία τον ελέφαντα στο δωμάτιο; Είναι πια παρωχημένο να υποστηρίζει κανείς ότι ο κόσμος απλώς… βαριέται να ψηφίσει. Αν πιστέψουμε ότι όποιος απέχει κυρίως βαριέται να ψηφίσει ή είναι απαθής προς τις δημόσιες υποθέσεις τότε η μεγάλη αποχή θα ήταν ευλογία για κάθε κυβέρνηση που θα ένιωθε ότι έτσι δίνεται “λευκό χαρτί” στους πολιτικούς. Η αποχή όμως δεν είναι λευκή ψήφος, δεν δίνει λεύκη επιταγή ούτε συγχωροχάρτι. Αντιθέτως, άπαντες οι πολιτικοί γνωρίζουν καλά ότι η αποχή είναι απρόβλεπτη, ενέχει το στοιχείο της διαμαρτυρίας, της άρνησης, της απο-νομιμοποίησής τους – γι’ αυτό και δεν την επιθυμούν. Η αποχή αποτελεί τελικά μορφή πολιτικής άρνησης. Μορφή απόρριψης.

Δεν αποτελεί απλώς απάθεια. Πιστεύετε ότι οι απαθείς δεν ψηφίζουν; Λάθος. Γιατί, ενόσω μόνο η αποχή συνεχίζει να μην αναγνωρίζεται ως πολιτική στάση, οι ψήφοι αντίστοιχα απαθών ή μη-ενημερωμένων πολιτών που ρίχνουν ένα τυχαίο ψηφοδέλτιο στην κάλπη, ή αυτών που για λόγους πελατοκρατίας, διορισμού κτλ. ψηφίζουν, ή οι ψήφοι ομογενών (που εδώ και δεκαετίες δεν ζουν στη χώρα), καθώς και οι λεγόμενες τιμωρητικές ψήφοι «αντίδρασης», καταμετρώνται κανονικότατα επηρεάζοντας τις ζωές όλων μας – όχι πλέον ως απλή αντίδραση, αλλά ως κανονικό καθεστώς.

Ειδικότερα οι εκλογές αντιπροσώπων και το ισχύον εκλογικό σύστημα χαρακτηρίζονται από έναν θεσμικό παραλογισμό που οδηγεί σε πολλαπλή νόθευση της κοινωνικής βούλησης, η οποία μάλιστα δεν αφορά μόνο την ανάδειξη του πρώτου κόμματος, των κομμάτων που θα εισέλθουν στην Βουλή και των βουλευτών (βλ. το εκλογικό πριμ του πρώτου) αλλά και την ίδια τη διάταξη και τη διαφανή καταμέτρηση των πολιτικών δυνάμεων εντός της κοινωνίας.

Κι εφόσον η αποχή μένει αόρατη, σήμερα η δυσαρέσκεια δεν μπορεί να εκφραστεί εκλογικά με κανέναν άλλο τρόπο, ούτε με το λευκό. Δεν δίνεται καμία τέτοια δυνατότητα. Αποτέλεσμα, αρκετοί-ές να καταφεύγουν στις λεγόμενες τιμωρητικές ψήφους (σε μικρά ή ακόμη χειρότερα σε ακροδεξιά κόμματα που παρουσιάζονται με αντισυστημικό μανδύα).

Το περιεχόμενο όμως ενός ατομικού δικαιώματος, που υποτίθεται πως προστατεύεται από τη φιλελεύθερη πολιτική, δεν μπορεί να είναι μόνο η αποχή – η άρνηση δηλαδή συμμετοχής, γιατί η εξασφάλιση της πραγματικής του άσκησης απαιτεί και κάποια θετική ενέργεια εκ μέρους της πολιτείας. Χρειάζεται δηλαδή κάπως να καταγράφεται αυτή. Αναδεικνύεται εδώ επομένως η σημασία τού να αναγνωρίζεται ένας χώρος ελεύθερης ύπαρξης και δράσης των ατόμων απέναντι στην κρατική εξουσία.

Τι σημαίνει αναγνώριση της αποχής;

Σήμερα, το σύστημα επιλέγει να μην καταμετρά στο σύνολο των τελικών αποτελεσμάτων το ποσοστό της αποχής των εγγεγραμμένων εν δυνάμει ψηφοφόρων.  Τι θα σήμαινε να γίνει ορατή η επιλογή αυτή;

1ον. Σημαίνει αρχικά να εμφανίζονται παντού τα πραγματικά ποσοστά των εκλογών, και μόνο αυτά. Η αποχή αποκτά έμπρακτο αποτύπωμα όταν περιλαμβάνεται η καταμέτρησή της στο συνολικό 100% των εκλογικών αποτελεσμάτων. Ενδεικτικά, δίνουμε ένα υποθετικό παράδειγμα για να έχουμε μία εικόνα: με την τελευταία αποχή που ξεπέρασε το 42%, αν η πρώτη εκλογική δύναμη πλασαριζόταν με ένα σημερινό πλαστό ποσοστό 33,1% σημαίνει ότι θα είχε λάβει στην πραγματικότητα μόλις το 18,5%, ενώ το δεύτερο κόμμα αντί του 23,7% θα έπαιρνε στην πραγματικότητα μόλις το 13,2%. Σε αυτά, αν συνυπολογίσουμε και τις κοινωνικές ομάδες που δεν έχουν δικαίωμα ψήφου, όπως οι πρόσφυγες και οι ανήλικοι, τότε τα ποσοστά των κομμάτων κατρακυλούν ακόμη περισσότερο μπροστά στο κοινωνικό σώμα που πραγματικά ζει και κατοικεί σε αυτόν τον τόπο. Ποιος μπορεί, λοιπόν, να χαρακτηρίζεται σαν “αντιπρόσωπος του λαού”;

Το σύστημα επιλέγει να αποκρύπτει την επιλογή της ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑΣ των πολιτών, οι οποίοι δεν συναινούν και δεν πηγαίνουν στις κάλπες. Η ανάγνωση όμως των πραγματικών ποσοστών αντιπροσώπευσης των κομμάτων στον κόσμο μπορεί να έχει άμεσα αποτελέσματα ως προς τη νομιμότητα του ίδιου του συστήματος και μπορεί να προκαλέσει μία συζήτηση περί κοινωνικής νομιμοποίησης των εκάστοτε κυβερνήσεων. Απαιτείται άμεσα η συνειδητοποίηση από όλη την κοινωνία ότι το σύστημα αυτό κυβερνά με οικτρές μειοψηφίες (πολύς κόσμος δεν έχει κατανοήσει έως σήμερα ότι το 100% των αποτελεσμάτων που βλέπει στα Μ.Μ.Ε. είναι μόνο επί των ψηφισάντων) και ότι οι άνθρωποι που βλέπουμε καθημερινά έξω στον δρόμο κατά βάση ΔΕΝ ψηφίζουν.

2ον. Αναγνώριση της αποχής σημαίνει το να δίνεται στην αποχή αξία ψήφου. Τα κόμματα δηλαδή να παίρνουν έδρες με βάση το εκλογικό σώμα, με βάση το σύνολο των εγγεγραμμένων, όχι μόνο τους ψηφίσαντες. Τα υπόλοιπα έδρανα; Μάλλον κενά, καθώς οι 300 έδρες που υπάρχουν για το σύνολο των ψηφοφόρων θα αφαιρούνται αναλογικά με το ποσοστό αποχής κάθε νομού. 

Για να συνεχίσουμε σε αυτή τη συλλογιστική, είναι χρήσιμο να πούμε πως το 2011-2012 τα οριζόντια κινήματα των Πλατειών και το Occupy ήταν αυτά που πρότειναν προς διαβούλευση μέσα από τις συνελεύσεις τους το αίτημα για επίσημη καταμέτρηση της αποχής καθώς και τη διεκδίκηση του να μένουν είτε κενές οι βουλευτικές έδρες του κοινοβουλίου που αντιστοιχούσαν στην αποχή, είτε να συμπληρώνονται κληρωτά από τυχαίους πολίτες ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

3ον. Και εδώ ερχόμαστε στην τρίτη συνέπεια που αφορά την αναγνώριση της αποχής. Αυτή αφορά στην είσοδο σε «μη ψηφοφόρους μέσα στο κοινοβούλιο». Σε αυτή την πρόταση, περιγράφεται πως στα κόμματα δεν θα κατανέμονται πλέον οι έδρες τους σύμφωνα με τον αριθμό των έγκυρων ψήφων, αλλά σύμφωνα με το ποσοστό των ψηφοφόρων –που παρεμπιπτόντως αντικατοπτρίζει την πραγματική τους αντιστοιχία στον πληθυσμό– και άρα οι υπόλοιπες έδρες στο Κοινοβούλιο θα κατανέμονται σε ελεύθερους πολίτες σύμφωνα με το ποσοστό των μη ψηφοφόρων, οι οποίοι θα καθορίζονται έπειτα από κλήρωση από τον πληθυσμό – μία συμμετοχή δηλαδή τυχαίων πολιτών στη Βουλή ανάλογα με το ποσοστό των μη ψηφοφόρων.

Σε αυτή την περίπτωση είναι απαραίτητο να τεθεί το προβληματικό σημείο της πρότασης αυτής: ποια θα ήταν ακριβώς η δουλειά αυτών των τυχαίων πολιτών πέρα από το να συνεχίσουν γραφειοκρατικά το κοινοβουλευτικό έργο; Πέραν ίσως από τη μειωμένη διαφθορά τους ή τον αρχικό τους ενθουσιασμό οι άνθρωποι που θα κάθονταν εντέλει πάνω στα έδρανα της αποχής στη Βουλή θα συνέχιζαν μάλλον μοιρολατρικά να διαιωνίζουν το περιεχόμενο μιας ολιγαρχικής διακυβέρνησης. Παρότι υπάρχει και ρητά η ενθάρρυνση της συμμετοχής των πολιτών στην άσκηση της πολιτικής εξουσίας, στο τελευταίο αναθεωρημένο άρθρο 73 του Συντάγματος, που προβλέπει το δικαίωμα και την κατάθεση προτάσεων νόμου στη Βουλή απευθείας από τους πολίτες, η όλη διαχείριση θα παρέμενε άκρως προβληματική και αντιφατική.

Επιπλέον, προτείνεται ανάλογα με το μέγεθος της αποχής, οι αντίστοιχες κρατικές βουλευτικές και κομματικές αμοιβές να δίνονται υποχρεωτικά σε οριζόντια, κοινοτιστικά και τοπικά εγχειρήματα για τη δημιουργία δομών και συνελεύσεων σε γειτονιές και δήμους.

4ον. Τέλος, μία αυτονόητη συνέπεια της αναγνώρισης της αποχής είναι πως από ένα σημείο και πέρα μια υπερβολικά υψηλή αποχή θα πρέπει να μετατρέπει αυτομάτως και συνταγματικά παράνομη τη διαδικασία των εκλογών. Η ύπαρξη ενός πλαφόν (π.χ. με άνω του 30 τοις εκατό αποχή να επαναλάμβανονται οι εκλογές) δεν ακούγεται παράλογη. Δεν ξέρουμε τι μπορεί να βγει από αυτό, λέμε απλώς ότι γίνεται και ότι είναι απαραίτητο να ανοίξει αυτή η κουβέντα. Σε περιπτώσεις όπως στις χώρες των Βαλκανίων, και όχι μόνο, τα ποσοστά της εκλογικής αποχής φτάνουν συστηματικά το 70%! Ταυτόχρονα, ο μέσος όρος συμμετοχής της Ευρώπης στις τελευταίες ευρωεκλογές ήταν μόλις 50,95%. Να σημειώσουμε εδώ πως, ακόμη και σε ένα σωματείο ή σύλλογο να συμμετάσχει κάποιος, θα δει ότι η διαδικασία απόφασης κρίνεται μη έγκυρη αν δεν υπάρχει η λεγόμενη «απαρτία», ή αλλιώς η συμμετοχή του 50+ ή των 2/3 του σώματος (fun fact: Στην αρχαία Αθηναϊκή δημοκρατία, αν δεν υπήρχε επαρκής αριθμός 6.000 πολιτών, το ελάχιστο όριο δηλαδή στην Εκκλησία του Δήμου, τότε η διαδικασία θεωρούνταν άκυρη. Εξ όσων γνωρίζουμε σήμερα, ούτε μία δεν ακυρώθηκε λόγω ελλιπούς απαρτίας, γιατί αποφάσιζαν πραγματικά, άρα συμμετείχαν).

Στις κοινωνικές επιστήμες, επίσης, όταν υπάρχουν τόσο υψηλά ποσοστά αποχής, τα ευρήματα δεν θεωρούνται ούτε ιδιαίτερα έγκυρα, ούτε ιδιαίτερα αντιπροσωπευτικά. Δεν υπάρχουν νικητές όταν τα ποσοστά αποχής είναι υψηλά.

Αντιθέτως, σήμερα σε επίπεδο κράτους και αντιπροσωπευτικής «δημοκρατίας» δεν υφίσταται κανένα τέτοιο κατώτατο όριο για την ελάχιστη απαραίτητη συμμετοχή των πολιτών. Δεν είναι αδιανόητο και αποκαλυπτικό για τη φύση της, ούτως ή άλλως ψεύτικης, «δημοκρατίας» τους το ότι δεν υπάρχει μία τέτοια νόρμα;

Με βάση τα παραπάνω, η κατοχυρωμένη θέση της αποχής ίσως θέσει τέλος στο διαδεδομένο επιχείρημα πως η… θολή αποχή στη σημερινή της μορφή –καθότι μη αναγνωρισμένη και αόρατη– δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να συντηρεί το εκάστοτε πρώτο κόμμα και το status quo. Αν κατέχει τη θέση της, κατέχει και το δικό της μερίδιο ευθύνης και συνεπειών.

Για όσες-όσους προβληματίζονται στο κατά πόσο μπορούν να υπάρξουν ποτέ τέτοιοι ανταγωνιστικοί νόμοι ως προς το υπάρχον καθεστώς, χρειάζεται να εμπεδωθεί το πώς περνούν και ψηφίζονται οι νόμοι γενικώς. Υποστηρίζω εδώ πως οι κρατικοί νόμοι ψηφίζονται και διαμορφώνονται λόγω κοινωνικής πίεσης ούτως ή άλλως. Τίποτα δεν χαρίζεται ούτε δίνεται από ριζοσπαστικές κυβερνήσεις. Σχεδόν τα πάντα κρίνονται στον δρόμο και όχι επειδή συμφωνεί το καθεστώς μαζί τους (βλ. από παλιά την κατοχύρωση του 8ώρου μέχρι και αναρίθμητες άλλες ιστορικές αλλαγές). Ας συμφωνήσουμε ότι τους νόμους τους «ανέχεται» από τη μία το καθεστώς και από την άλλη το κοινωνικό σώμα. Αν ήταν να ταυτίζεται ακριβώς μαζί τους κάποιο καθεστώς, τότε θα περνούσε πολύ διαφορετικούς και σκληρούς νόμους. Έτσι και η ανάδειξη της αποχής αν είναι να δειχθεί ποτέ πολιτειακά, θα συμβεί μόνο και έπειτα από μεγάλη πίεση του κοινωνικού σώματος και διεκδίκηση, όχι επειδή θα συμφωνήσει κάποιο καθεστώς, καθώς δεν συμφέρει τη σταθερότητα καμίας κυβέρνησης κάτι τέτοιο. Απλώς «δεν θα μπορεί», ας πούμε, να κάνει αλλιώς.

Σκεφτόμενοι-ες αυτά, βλέπουμε πως ένας λόγος των από-τα-κάτω χρειάζεται να θέσει στη βάση του αυτά τα ζητήματα. Η ανάδειξή τους μπορεί να δώσει έναν άλλο, πιο ουσιαστικό και πολιτικό, χαρακτήρα στην επιλογή της αποχής και να τοποθετήσει παράλληλα στο επίκεντρο του προβλήματος το διαρκές αμεσοδημοκρατικό και αντιεξουσιαστικό ερώτημα του «ποιος αποφασίζει τελικά;»

Είναι γνωστό τοις πάσι πως η άσκηση της σημερινής πολιτικής γίνεται κατά κόρον με όρους επαγγελματικής αποκατάστασης, για την εξασφάλιση και καριέρα των εκάστοτε υποψηφίων, που το τελευταίο που τους νοιάζει είναι μία πολιτική αλλαγή (βλ. τον τεράστιο αριθμό υποψήφιων δημοτικών συμβούλων). Είναι καιρός να αποφασίσουμε πως κανένα επιθυμητό κοινωνικό σύστημα δεν μπορεί να στηρίζεται σε αισθήματα πίστης και υπόσχεσης, σε λόγια δίχως μνήμη και ευθύνη. Αντ’ αυτού, συνεχίζουμε να παλεύουμε για έναν κόσμο ελεύθερων συμβουλίων και λαϊκών συνελεύσεων πέρα από κράτος και καπιταλισμό, για έναν κόσμο αυτεξούσιων ατόμων που είναι λέκτορες των λέξεων και πράττοντες των πράξεων με δικαίωμα όλων στην άμεση συμμετοχή στις αποφάσεις.

Η αναγνώριση της αποχής, και τα θέματα που συνακόλουθα ανοίγει, είναι μονάχα μια στιγμή αυτού του πολιτικού αγώνα.

Οι εκλογές πλησιάζουν. Αντί να κυνηγούν οι παρατρεχάμενοι της Αριστεράς τα λιγοστά ψηφαλάκια, ας ανοίξουν το ζήτημα της αποχής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την πολιτική τους καριέρα. Να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα αντιπροσώπευσης αντί να το καλύπτουν. Αναγνώριση επίσημη της εκλογικής αποχής σημαίνει όπως είδαμε πολύ συγκεκριμένα πράγματα με συγκεκριμένες επιπτώσεις. Όχι γενικά μία «εσάνς» δυσαρέσκειας στη στατιστική. Βεβαίως, δεν περιμένουμε να το κάνουν αυτοί, αλλά θα το ανοίξουμε το ζήτημα όλες/όλοι εμείς – όπως λέει ο Ζακ Ρανσιέρ, θυμίζοντάς μας την εξεγερμένη Γαλλία: ΕΜΕΙΣ, οι δίχως κάποιο ιδιαίτερο τίτλο πολίτες.

————————————–

Βλ. Τα τελευταία εκλογικά αποτελέσματα με ενσωμάτωση της αποχής:

Τα εκλογικά αποτελέσματα με ενσωμάτωση της αποχής

The post Η αποχή στο προσκήνιο: τι σημαίνει η αναγνώρισή της; first appeared on Aυτολεξεί.

Χάος. Απόγνωση. Με τα γυμνά τους χέρια, συγγενείς και εθελοντές, σκάβουν και διώχνουν πέτρα πέτρα τα χαλάσματα πάνω από τα σώματα των εγκλωβισμένων. Η βοήθεια των σωστικών συνεργείων δεν επαρκεί δυστυχώς ούτε για τα στοιχειώδη. Η καταστροφή είναι τρομακτικών διαστάσεων.

Το ελληνικό κράτος, κατώτερο των περιστάσεων ξανά και ξανά, υπερηφανεύεται που έστειλε βοήθεια μιας (!) μόνο διασωστικής ομάδας, και σήμερα πια στέλνει και δεύτερη, παρότι δίνεται μια αντίστροφη μάχη με τον χρόνο και το ψύχος. Τι προλαβαίνουν να κάνουν 30-40 διασώστες ανάμεσα σε χιλιάδες γκρεμισμένα σπίτια; Δεκάδες ακόμα τέτοιες ομάδες θα πρέπει να σταλούν άμεσα. Οι χιλιάδες εγκλωβισμένοι, τραυματισμένοι αλλά ζωντανοί, χρειάζονται την άμεση βοήθεια μέσα στις επόμενες λίγες ώρες.

Μόλις 2 ή 3 εικοσιτετράωρα έχουν μείνει ακόμη, με βάση τα πρωτοκόλλα τέτοιων καταστάσεων, όπου θα συνεχίζονται οι έρευνες για την ανεύρεση ζωντανών. Έπειτα, «θεωρείται αδύνατον» να έχουν επιζήσει άνθρωποι – με τραύματα, με ψύχος, δίχως νερό και φαγητό. Οι προσπάθειες, τότε, θα σταματήσουν. Τα βαριά μηχανήματα και οι μπουλντόζες θα αναλάβουν σύντομα να σηκώσουν τα χαλάσματα…

Μαθαίνουμε πως ήδη γίνεται διαλογή, οι διασώστες δεν προλαβαίνουν να φτάσουν στα χιλιάδες κτήρια που έχουν καταρρεύσει. Επιλέγουν ποιον θα σώσουν και ποιον όχι… Το ξαναγράφω για να το συνειδητοποιήσουμε: επιλέγουν ποιον θα σώσουν και ποιον όχι.

Μία φωνή ακούγεται από το βάθος των χαλασμάτων. Φέρνει την ελπίδα, αλλά βρίσκεται πολύ βαθιά· με ελλιπή μέσα και δυνάμεις, θα χρειαστεί ίσως μέρες για να σκάψουν και να φτιάξουν διάδρομο έως εκεί. Μέχρι τότε, ο άνθρωπος αυτός μπορεί να μη ζει… Στη διπλανή γειτονιά, όμως, οι φωνές που ακούγονται από άλλα χαλάσματα έρχονται από πιο ψηλά! Τρέχουν και πάνε προς τα εκεί… Αδιανόητες καταστάσεις που φέρνουν στον νου την περίοδο της πανδημίας, όπου γιατροί καλούνταν να ξεχωρίσουν μέσα στο χάος των λιγοστών ΜΕΘ, ελλείψει μηχανημάτων, ποιος θα δεχτεί την υποστήριξη και ποιος θα αφεθεί «αναγκαστικά» να πεθάνει…

Σε άλλα πλάνα, από τη Συρία, απλοί άνθρωποι, γείτονες και συγγενείς, κλαίνε πάνω από τα χαλάσματα. Κρατούν τα κεφάλια τους απεγνωσμένα. Ακούν τις φωνές των εγκλωβισμένων από κάτω. Αλλά δεν έχει εμφανιστεί κανείς έως τώρα για να τους απεγκλωβίσει.

Είναι αυτονόητες και οι καταγγελίες για τις κακοτεχνίες των κτηρίων, καθώς μια φυσική καταστροφή δεν ειναι ποτέ τελείως «φυσική» αλλά  «κοινωνικο-φυσικη». Το φαινόμενο ως τέτοιο μπορεί να είναι φυσικό, η καταστροφή όμως είναι κοινωνική και σε μεγάλο βαθμό έχει να κάνει με τις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις. Οι διεφθαρμένες κυβέρνησεις των πολέμων κλέβουν τον προϋπολογισμό και τον ξοδεύουν διαχρονικά στην πολεμική τους μηχανή, και ιδιαιτέρως έναντι των Κούρδων, αντί να λαμβάνουν προφυλάξεις όσον αφορά τους σεισμούς – δίχως προληπτικά μέτρα για τα κτίρια και τις υποδομές που θα πρέπει να κατασκευάζονται ανάλογα πάνω σε μία τόσο σεισμογενή ζώνη του πλανήτη μας.

Δολοφονικές ελλείψεις των κρατικών μηχανισμών, που σε έκτακτες καταστάσεις δεν έχουν παρά να βάλουν μπροστά την αλληλεγγύη του καθενός μας. Κι αυτό το ακατόρθωτο καλούμαστε να κάνουμε ξανά τώρα. Με την αλληλεγγύη μας να διώξουμε όλα αυτά τα διαχρονικά και συστημικά λάθη και να απαλύνουμε τον πόνο των σεισμόπληκτων, φτωχών και άστεγων λαών. Όσο αναλογεί στην καθεμιά μας και στον καθένα μας…

Για τον κουρδικό λαό, ειδικότερα, δεν νοιάζεται ούτε ο Ερντογάν ούτε ο Άσαντ· θα ήταν απίθανο αν έφτανε οποιαδήποτε ουσιαστική βοήθεια σε αυτούς, ακόμη και από αυτή που συγκεντρώνεται στη χώρα. Εν μέσω εμπόλεμων ζωνών και κατοχής είναι εξαιρετικά αμφίβολο πώς θα επιβιώσουν τα κατώτερα αυτά στρώματα του λαού· οι πιο φτωχοί και απ’ τους φτωχούς, οι διαχρονικά καταπιεσμένοι. Αυτοί και αυτές που έμειναν δίχως σπίτι. Ξαφνικά. Που πιάστηκαν με τις πιτζάμες τους στον ύπνο. Πού ούτε τα παππούτσια τους δεν πρόλαβαν να βάλουν προτού χαθούν όλα τους τα υπάρχοντα μέσα σε έναν σωρό από πέτρες.

Γι’ αυτό και το κάλεσμα για κατευθείαν οικονομική στήριξη των Κούρδων, σε Μπακούρ, Αφρίν και αλλού, δίχως καμία άλλη κρατική διαμεσολάβηση, είναι ένα καλό που μπορούμε να σκεφτούμε και να κάνουμε για αρχή. Και σε αυτό μας καλούν οι διεθνείς κουρδικές οργανώσεις. Αλλά και στο να συνεχίσουμε για μήνες αυτή την αλληλεγγύη. Γιατί η ανοικοδόμηση της νέας τους ζωής θα πάρει πάρα πολύ καιρό, μήνες, χρόνια…

Η Αλληλεγγύη. Το όπλο των λαών.

ΣΤΗΡΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΜΕΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ:

Συγκέντρωση οικονομικής βοήθειας για τις πληττόμενες κουρδικές κοινότητες! #Σεισμός

The post Με τα γυμνά τους χέρια, για τη ζωή… first appeared on Aυτολεξεί.

We present to you the new publication from TRISE, entitled Asking questions with the Zapatistas: Reflections from Greece on our Civilizational Impasse, authored by TRISE members Theodoros Karyotis, Ioanna-Maria Maravelidi, and Yavor Tarinski.

Editor: Matthew Little | Cover: Apollon Petropoulos | Design: George Chelebiev

Publisher: Transnational Institute of Social Ecology (TRISE) | Year: 2022

→ REVIEW on the book by Matthew Quest HERE: Asking Questions With The Zapatistas: Greek Activists Think About the Future of Politics and Civilization

→ Downloaded from HERE for free

→ Or READ it online below (please, refresh if the file does not appear from the first time):

In their collextive text, Karyotis, Maravelidi, and Tarinski reflect on the arrival of the Zapatista delegation from the point of view of the European, and in particular Greek, grassroots movements. They ponder the historical and current importance of Zapatismo and its influence on the development of political contestation in Europe and in Greece. The authors attempt to highlight the aspects of Zapatismo that have contributed to movement theory and praxis and have provided inspiration for generations of activists and collectives. They also enumerate other political projects that resonate and enmesh with Zapatismo to produce novel emancipatory practices. The authors attempt at examining the obstacles and pitfalls in ‘translating’ the Zapatista experience to European urban contexts. Finally, Karyotis, Maravelidi, and Tarinski explore some of the paths that may lead us forward in the pursuit of social emancipation.

This book is the extended English-language original of the Spanish-language pocketbook Preguntando con los zapatistas. Reflexiones desde Grecia sobre nuestro impasse civilizatorio, published in Spanish by Cooperative Editorial Retos, Cátedra Jorge Alonso, Universidad de Guadalajara, and Consejo Latinoamericano de Ciencias Sociales in 2022.

It is part of the 28-pocketbook collection “Al Faro Zapatista” in commemoration of more than 500 years of resistance, 28 years of public life, and the Journey for Life!

ABOUT THE AUTHORS:

Theodoros Karyotis is a sociologist, researcher, and translator. He has been an active participant in self-organised urban movements for more than two decades. Karyotis writes frequently in Greek, Spanish and English on current political issues from the perspective of the commons, self-management, ecology, solidarity economy and social movements. He also translates relevant books and articles. Currently, he is conducting research with the University of Ghent, Belgium, on the property regime in Greece and its effects on the access to housing.

Ioanna-Maria Maravelidi is a graduate of the Philosophy Faculty of the University of Ioannina. She works in the field of editing and proofreading. Maravelidi lives and works in Athens. She is actively involved in horizontal and self-organised projects in Greece and the Balkan region. She is a member of the editorial team of the libertarian journal Aftoleksi; of the advisory council of the Transnational Institute of Social Ecology (TRISE) and of the political group Aftenergia. She is interested in the ideas of autonomy, direct democracy, and social ecology.

Yavor Tarinski is an author, political activist and independent researcher from Sofia, Bulgaria. He currently resides in Athens, Greece. Actively participates in social movements around the Balkans. He is co-founder of the Greek libertarian journal Aftoleksi; a member of the administrative board of the Transnational Institute of Social Ecology (TRISE); and a bibliographer at Agora International. He is the author of several books focused on direct democracy, autonomy, and social ecology. His works have been published in various languages. Personal blog: towardsautonomyblog.wordpress.com

The post Νέα έκδοση: “Asking questions with the Zapatistas: Reflections from Greece” (e-book pdf) first appeared on Aυτολεξεί.

Καλούμαστε σήμερα να μιλήσουμε για την εργατική αυτοδιαχείριση. Ποιες μπορεί να είναι οι προϋποθέσεις & τα όρια της στον δρόμο προς την Αυτονομία;

Πιάνοντας το νήμα από την εμπειρία των Ζαπατίστας, είναι κρίσιμο σήμερα να αντιληφθούμε την Αυτονομία ως μία πολιτειακή και κοινοτική οργάνωση όλης της περιφέρειας στην οποία ζει κανείς –όχι απλώς σαν μία εσωτερική διαδικαστική λειτουργία πρωτοβουλιών και συλλογικοτήτων. Στα πλαίσια αυτά, και με αφορμή την άφιξη των Ζαπατίστας στην Ευρώπη [το 2021] δημιουργήθηκε ο εγχώριος Συντονισμός για την «Αυτονομία-Αυτοθέσμιση & την Κοινωνική Οικολογία».

Ακόμη και σήμερα εν μέσω μίας ζοφερής πολιτικής συνθήκης, κάποιοι-ες επιμένουμε να αναζητούμε να ξαναπιάσουμε το δημοκρατικό νήμα από εκεί που ίσως το αφήσαμε, στις παγκόσμιες δηλαδή Πλατείες του ’11 όπου βροντοφωνάξαμε για «άμεση δημοκρατία τώρα», για μία ολιστική αλλαγή δηλαδή στον τρόπο με τον οποίο παίρνονται οι κοινωνικές αποφάσεις.

Ο τρόπος που αντιλαμβάνεται μία κοινωνία την οικονομία, τη σχέση με τη φύση και την οικολογία, την παιδεία, την οργάνωση της παραγωγής και της εργασίας, το έμφυλο ζήτημα, ακόμη και την ψυχαγωγία κτλ., όλα αντανακλώνται στον τρόπο που η ίδια έχει αποφασίζει να οργανωθεί, να αποφασίζει και να νομοθετεί. Να κάνει δηλαδή πολιτική. Θέλω να πω πως, αν κανείς παραχωρήσει σε αντιπροσώπους, ολιγαρχίες, κόμματα και λόμπι τη λήψη των αποφάσεων, είναι σχεδόν βέβαιο πως αυτοί, με την ίδια κουλτούρα κυριαρχίας και ιεραρχίας θα αποφασίσουν και για όλα τα παραπάνω ζητήματα: απόλυτα, ανταγωνιστικά, μικροπολιτικά. Με δυο λόγια, όπως μας λέει το θεωρητικό εργαλείο της κοινωνικής οικολογίας: η πολιτειακή οργάνωση της κοινωνίας έχει ΑΜΕΣΗ σχέση με τη στάση μας απέναντι στη φύση. Ή αλλιώς: αν έχεις ορίσει άρχοντες για να αποφασίζουν αντί του κοινωνικού σώματος, τότε αυτοί θα προτείνουν και θα διαιωνίσουν μια αντίστοιχη ιεραρχική οργάνωση –και μέσα στα σχολεία και μέσα στα εργοστάσια και στις κοινωνικές υπηρεσίες και στη δημοσιογραφία και εντός της οικογένειας ακόμη, και παντού. Ο ιεραρχικός τρόπος οργάνωσης κι συμπεριφοράς έχει διαποτίσει όλες τις πτυχές της ζωής μας και μπορούμε να ισχυριστούμε πως οτιδήποτε θετικό έχει προκύψει ποτέ από τις κυβερνήσεις, αυτό έχει συμβεί λόγω των αγώνων και της ασφυκτικής πίεσης που άσκησαν οι από-τα-κάτω· λόγω του ότι «δεν μπορούσαν να κάνουν αλλιώς» οι από-τα-πάνω.

Μία 1η λοιπόν προϋπόθεση, και η κυριότερη κατά τη γνώμη μου, για την εξέλιξη ενός κινήματος εργατικής αυτοδιαχείρισης είναι ακριβώς αυτή η σύνδεση που χρειάζεται να κάνει με το ευρύτερο πολιτειακό ζήτημα που σήμερα στραγγαλίζει οποιαδήποτε εναλλακτική. Ο μη περιορισμός του δηλαδή σε προτάγματα εργασιακής δημοκρατίας, αλλά εν γένει πολιτειακής. Χαρακτηριστική απόρροια της σημερινής κατάστασης είναι το παράδειγμα της ΒΙΟΜΕ, τη λειτουργία της οποίας δεν αναγνώρισε ούτε η αριστερή κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό αποτελεί ένα ξεκάθαρο και ξεδιάντροπο όριο που μας έδωσε απλόχερα η εξουσία. Θα πρέπει να το μελετήσουμε και να ερευνήσουμε γιατί και πώς θεωρείται τόσο δύσκολο να περαστούν νόμοι και μέτρα που θα δίνουν πραγματική δύναμη και συμμετοχή στους από-τα-κάτω.

Φαίνεται πως για κάθε κυβέρνηση φαντάζει πιο «εύκολο» (έστω και έπειτα από αγώνες) να παραχωρήσει άλλου είδους διευκολύνσεις στον λαό, όπως οικονομικές ελαφρύνσεις, επιδόματα κ.ά., αλλά ποτέ να δώσει μεγαλύτερα δικαιώματα πολιτειακού χαρακτήρα, όπως δικαίωμα απόφασης μέσα στην εργασία, αυτοδιαχείριση ενός πάρκου, λαϊκή ψηφοφορία ενός νόμου και διαβούλευση, επίσημη αναγνώριση του ποσοστού της αποχής στις εκλογές, αναγνώριση μιας κατάληψης, ενδυνάμωση της τοπικής-κοινοτικής διοίκησης κ.ά. Τα τελευταία φαντάζουν κόκκινο πανί για τις κυβερνήσεις και συχνά αρκούν για να «ενώσουν» τους κατά τα άλλα αντιπάλους, αριστερούς και δεξιούς, του κοινοβουλίου. Διότι τέτοιου είδους διεκδικήσεις αγγίζουν οντολογικά και παραβιάζουν τον πυρήνα της εξουσιαστικής σκέψης – τον οποίο δέχτηκαν όσοι μπήκαν στο γαϊτανάκι του κοινοβουλίου και της αντιπροσώπευσης.

Αντιθέτως, οι κυβερνήσεις βρίσκονται πιο κοντά στη «φύση» της ιεραρχίας όταν κεντρικοποιούν ακόμη παραπάνω την ήδη διαλυμένη τοπική αυτοδιοίκηση, όταν απαιτούν άδεια ακόμη και για να συγκεντρωθούμε με άλλους ανθρώπους στον δημόσιο χώρο. Στραγγαλίζουν κάθε αδιαμεσολάβητη δραστηριότητα των πολιτών. Όπως αναφέρει η συλλογικότητα Αυτενέργεια, «αυτό που τίθεται εν τέλει στο στόχαστρο είναι η ίδια η έννοια του πολίτη και η άμεση –δίχως μεσάζοντες– ενασχόλησή του με την πολιτική».

Διάφορες αντιστάσεις εξ αριστερών, παρότι καταφέρνουν κάποιες διευκολύνσεις, δυστυχώς δεν αγγίζουν την καρδιά του προβλήματος και συχνά εμμένουν σε έναν στείρο οικονομισμό και σε ένα ανελέητο κυνήγι του να κερδίσουν και οι από-τα-κάτω ένα μεγαλύτερο κομμάτι από την πίτα. Δίχως να αμφισβητείται όμως ποτέ η ίδια η πίτα. Δίχως να αμφισβητείται το ίδιο το ιεραρχικό φαντασιακό της αέναης ανάπτυξης. Θυμόμαστε την κριτική του Καστοριάδη στον ίδιο τον μαρξισμό όταν αναφέρει πως ο τελευταίος δεν κατάφερε να σκεφτεί εν τέλει έξω από την καπιταλιστική σχέση. Παρόμοια δεν ήταν εξάλλου και η μοίρα των μπολσεβίκικων ολοκληρωτισμών που θέριεψαν παγκοσμίως, θέλοντας όχι να καταργήσουν την ιεραρχική δομή αλλά να πάρουν εν πολλοίς οι ίδιοι τη θέση των προηγούμενων;

Πάνω από όλα, η ατέρμονη αντίσταση και το συνεχές παρατηρητήριο του τι κάνει και δεν κάνει η εξουσία ανά πάσα στιγμή, παρότι βοηθά, δεν καταφέρνει από μόνο του να μάθει και να εκπαιδεύσει τον κόσμο στην αυτοδιαχείριση και την άμεση δημοκρατία. Δεν εμπεριέχει το παράδειγμα. Δεν στοχεύει υποχρεωτικά στο να αλλάξει τον σημερινό ανθρωπολογικό τύπο. Δεν μας μαθαίνει την κοινωνική ευθύνη και τον αυτοπεριορισμό.

Εδώ λοιπόν ερχόμαστε σε μία 2^η σημαντική προοπτική και προϋπόθεση της εργατικής αυτοδιαχείρισης στον δρόμο προς μία πολιτειακή αυτονομία και αυτοκυβέρνηση: μαθαίνει τον άνθρωπο από τώρα στο να αποφασίζει, να παίρνει την ευθύνη αυτού που διαχειρίζεται, να δεσμεύεται και να προχωρά δίχως να ρίχνει την ευθύνη σε κάποιο αφεντικό για την κακή του μοίρα. Η δημιουργία τέτοιων ανθρωπολογικών τύπων σήμερα είναι πολύ σημαντική και, παρότι δεν μπορεί να αναπτυχθεί επαρκώς όσο δεν αλλάζει το καθεστώς, παρ’ όλα αυτά καταφέρνει να εξελίξει σημαντικά τη συμπεριφορά μας.

Για παράδειγμα, το να μαθαίνουμε να μιλάμε με τη σειρά μας και ευγενικά σε μία συνέλευση, να ακούμε τη διπλανή μας και εν τέλει να αποφασίζουμε είναι αρκετά πιο σύνθετο απ΄ όσο νομίζουμε και απαραίτητο στη σημερινή εποχή των «παράλληλων μονολόγων». Από μικροί-ές ζούμε σε περιβάλλον ανταγωνισμού και αποξένωσης, το να μάθουμε να συναποφασίζουμε είναι ένα σοβαρό ζητούμενο και προϋπόθεση μιας αυτόνομης κοινωνίας και της δημιουργίας μιας ευρείας πολιτικής κουλτούρας αυτεξούσιων ατόμων που είναι, πρώτα απ’ όλα, λέκτορες των λέξεων και πράττοντες των πράξεων. Κάτι παρόμοιο μαθαίνουμε πως έκαναν και οι Κούρδοι με τα Συμβούλια Οικολογίας και άλλες δομές συναπόφασης που κρατούσαν εδώ και χρόνια προτού ξεσπάσει η Επανάσταση, όταν και πλέον κατάφεραν να κάνουν αυτό που μάθαιναν τόσο καιρό, δίχως να επικρατήσει «οχλοκρατία».

Ένα όριο είναι όμως ότι συχνά στην Ελλάδα ταυτίζεται στενά η αυτοδιαχείριση με κάποιο εργοστάσιο, με τα συνεργατικά εγχερήματα και γενικότερα αποκλειστικά με τον βιοπορισμό. Φυσικά και θα πρέπει να αναγνωρίζουμε τις επιμέρους ποιοτικές διαφορές του κάθε εγχειρήματος, αλλά από την άλλη θα ήταν χρήσιμο ένα πιο ενωτικό κίνημα αυτοδιαχείρισης που να περιλαμβάνει κι άλλες μορφές αυτοδιαχείρισης, μη αμιγώς οικονομικές. Για παράδειγμα, οι κατειλημμένοι χώροι, τα αυτοδιαχειριζόμενα ιατρεία, τα αυτοδιαχειριζόμενα εδάφη και άλλοι κοινοί φυσικοί πόροι, όπως τα πάρκα ή ακόμη κι ένα θέατρο της περιοχής, όλα αποτελούν δομές που διαχειρίζονται από αμεσοδημοκρατικές συνελεύσεις. Αποτελούν εδάφη που τελούν λοιπόν υπό αυτοδιαχείριση και παρότι δεν έχουν όλα βιοποριστικό χαρακτήρα για τα μέλη τους, έχουν σίγουρα παρόμοιες διαδικασίες και προβληματικές. Έχουν επίσης έναν κοινό ορίζοντα: διεκδικούν το δικαίωμά τους στην αυτοδιαχείριση πέρα από τους όρους που θέτει το κράτος και η αγορά, φέρνοντας τους εκάστοτε άρχοντες στη θέση είτε να πιεστούν προς το να αναγνωρίσουν νομικά αυτή τη μορφή οργάνωσης είτε να την καταστείλουν.

Εδώ θα λέγαμε πως ακόμη ένα όριο που παρατηρείται σε περιπτώσεις βιοποριστικής αυτοδιαχείρισης είναι το κατά πόσο εν τέλει καταφέρνουν να ξεπεράσουν όλους τους όρους που θέτει η κυριαρχία. Βλέπουμε δηλαδή πως ενώ στην εσωτερική τους λειτουργία καταφέρνουν να λειτουργούν δίχως αφεντικά, καταρρίπτοντας στην πράξη τον μύθο περί «τραγωδίας των κοινών», στην εξωτερική τους λειτουργία τα πράγματα δυσκολεύουν. Τι πουλάμε, τι αγοράζουμε και με ποιους συνεργαζόμαστε; Παράλληλα, χρειάζεται να πληρώνουν όλους τους κρατικούς φόρους και να είναι καθ’ όλα νομοταγείς, ώστε να αποφύγουν την άμεση εξόντωση και καταστολή. Επίσης, συχνά αναγκάζονται να ανεβάσουν τις τιμές των προϊόντων, χάνοντας τη μεγαλύτερη αλληλεπίδραση με πιο φτωχοποιημένα κοινωνικά κομμάτια και αλληλέγγυους που θα ήθελαν να τα αγοράσουν. Αυτό αποτελεί άλλη μία προβληματική που χρειάζεται να συζητηθεί διεξοδικά και κοινωνικά, όσον αφορά το κομμάτι του αλληλέγγυου εμπορίου, ώστε να βρίσκεται μία ηθική τιμή για τον παραγωγό και για τον τελικό χρήστη.

Δίχως ένα ευρύτερο δίκτυο αλληλεγγύης που θα ανταλλάζει υπηρεσίες και προϊόντα καταλαβαίνουμε πως είναι δύσκολο το ξεπέρασμα παρόμοιων ορίων.

Εδώ μπορούμε να σημειώσουμε και την ανάγκη για ξεπέρασμα από το παραδοσιακό αίτημα για «εργατικό έλεγχο» προς μία πιο σύγχρονη και περίπλοκη αναθεώρησή του για «κοινωνικό έλεγχο». Σε μία τέτοια κοινωνική αυτοθέσμιση, όπως πχ. μία ανοιχτή συνέλευση συνεργατικών εγχειρημάτων του τάδε δήμου ή γειτονιάς, θα μπορούσε να «δίνουμε όλοι λόγο», να ελέγχεται η κοινωνική συνεισφορά ενός εγχειρήματος, η ανάγκη για την παραγωγή ή τον διαμοιρασμό ενός προϊόντος, η στήριξη που χρειάζεται από τους πολίτες κάποιο εγχείρημα καθώς και η πληρωμή ενός τέλους που θα γυρνάει στην τοπική κοινωνία για τη δημιουργία παρόμοιων δομών. Σε αντίθετη περίπτωση, χωρίς δηλαδή πολιτική γείωση με το ευρύτερο κοινωνικό σώμα, βλέπουμε συχνά τον κίνδυνο στον οποίο εγκλωβίζονται κάποια κοινωνικά κέντρα ή στέκια πολιτικής αναφοράς, μη δίνοτας λόγο σε οιοδήποτε κοινωνικό σώμα, σε καμία τοπική μορφή αυτοθέσμισης της εκάστοτε περιοχής. Περιορίζονται στο να λειτουργούν σαν κλειστά κλαμπ, ιδιωτικές εταιρίες ιδεολογικής συγγένειας (να κρατούν δηλαδή την αυτοοργάνωση και την αυτοδιαχείριση μόνο στο εσωτερικό τους) και όχι σαν κοινοτικά-πραγματικά δημοτικά κέντρα που θα απασχολούν μέσα τους καθημερινά τους κατοίκους της περιοχής και θα αποτελούν κόμβο της νέας αυτεξούσιας-αυτόνομης κουλτούρας.

Τα παραπάνω αποτελούν κάποιες μακροχρόνιες δυσκολίες και παρατηρήσεις που ίσως να φαίνονται απροσπέλαστες, αλλά για να φτάσουμε λίγο πιο κοντά στο ξεπέρασμά τους θα πρέπει για αρχή να τις ονοματίσουμε και να τις θέσουμε ρητά. Αυτό είναι το πρώτο αλλά αναγκαίο βήμα και σε αυτό θέλησε να συμβάλει το παρόν κείμενο.

The post Εργατική αυτοδιαχείριση; Προϋποθέσεις & όρια στον δρόμο προς την Αυτονομία first appeared on Aυτολεξεί.

Υπάρχει κάτι, άραγε, που έχει να επιδείξει, να συνεισφέρει στην πρόοδο και την απελευθέρωση των ανθρώπων, η ελληνική κοινωνία τα τελευταία χρόνια; Μα φυσικά, το φεμινιστικό κίνημα του #metoo. Βλέποντας τη μεγαλύτερη εικόνα της κοινωνικής πραγματικότητας, από το κίνημα του Πλατειών του 2011 και έπειτα, μέσα στα μαύρα χρόνια της κρίσης, της πανδημίας, του αυταρχισμού και των μετατοπίσεων των δικαιωμάτων, το #metoo μοιάζει σαν φάρος ελπίδας και αλλαγής.

Πριν από ακριβώς 1 χρόνο, και με αφορμή τις καταγγελίες της Σοφίας Μπεκατώρου που πυροδότησαν το ελληνικό #metoo, ξεκινά το τσουνάμι καταγγελιών. Σήμερα, όχι μόνο δεν έχει καταφέρει να κοπάσει κανείς τις φωνές όλων αυτών των γυναικών αλλά συνεχίζει να ξεσκεπάζει το σάπιο σύστημα, τα εξουσιαστικά κυκλώματα διαφθοράς και κακοποίησης. Η έκρηξη που άνοιξε τα στόματα γίνεται λάβα ασταμάτητη. Η αρσενική κυριαρχία τρέμει μπροστά στον σεισμό.

Έχουμε κάθε λόγο να χαρακτηρίσουμε το #metoo ως το αντιεξουσιαστικό κίνημα της εποχής μας.

Το #metoo πορεύεται δίχως πρωτοπορίες. Είναι παγκόσμιο και άμεσο. Δεν εκπροσωπείται. Δεν αναθέτει! Είναι πλήρως οριζόντιο και αποκεντρωμένο. Μπορεί να βρίσκεται και μέσα στο σπίτι σου. Είναι παντού!

Πατά στο βίωμα, στη ζώσα εμπειρία των κακοποιημένων, όχι στην ιδεολογία και σε κλειστά παραδοσιακά σχήματα. Χρησιμοποιεί τα social media. Αμφισβητεί τους διαχρονικά κοινωνικά κατασκευασμένους «ρόλους» των φύλων (genders). Προτείνει έναν νέο ανθρωπολογικό τύπο. Διεκδικεί σημαντικές θεσμικές αλλαγές. Διεκδικεί τον νόμο αλλά και τον δρόμο! Θέτει την ισότητα των φύλων ως αφετηρία, στο εδώ και τώρα, όχι ως τελικό σκοπό. Δεν υπόσχεται, πράττει.

Το ποτάμι του #metoo τα βάζει με θεούς και δαίμονες. Ενάντια σε όσους νόμιζαν μέχρι χτες ότι, αφού κατέχουν μια οποιαδήποτε θέση εξουσίας, θα μπορούσαν να συνεχίζουν ανενόχλητοι να εκμεταλλεύονται, κακοποιούν, βιάζουν. Αυτό μας έμαθε τόσα χρόνια το σύστημα και η ιδέα του σύγχρονου άκρατου εγωτικού υποκείμενου που «κάνει κάτι, απλώς επειδή… μπορεί!»

Ως εδώ, όμως! Το #metoo τάσσεται ενάντια σε θιασάρχες, διευθυντές, εργοδότες, παπαδαριό, πολιτικούς, επιχειρηματίες. Ενάντια στον καθηγητή, στο αφεντικό, στον ενήλικα άνδρα της οικογενείας!

Τώρα πια οι οργισμένες και πονεμένες φωνές του #metoo βρίσκουν τη δύναμη να πράξουν αυτό που φάνταζε ακατόρθωτο όλα τα προηγούμενα χρόνια.

Ας μην ξεχνούμε, βέβαια, πως η πατριαρχία αποτελεί μία από τις αρχαιότερες μορφές ιεραρχίας και το ξερίζωμά της απαιτεί τεράστια και διαρκή προσπάθεια από όλες και όλους μας.

Ας μην ξεχνούμε, επίσης, πως Η ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑ ΒΛΑΠΤΕΙ ΣΟΒΑΡΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ και δεν εξαντλείται σε ένα «ζήτημα των γυναικών». Σε αντίθεση με έναν μερικού τύπου «φεμινισμό» που υπόσχεται δήθεν γυναικεία ισότητα, διατηρώντας όμως πλήρη ανισότητα σε όλη την υπόλοιπη λειτουργία της κοινωνίας, η πατριαρχία ξεκινά, και ριζώνει εν τέλει, μέσα από ένα συνολικότερο σύστημα ανισότητας και ιεραρχίας που είναι εμφανές σε όλες τις πτυχές της ζωής μας. Ο αγώνας, λοιπόν, δεν θα σταματήσει έως ούτω καταφέρουμε να απορρίψουμε οποιοδήποτε σύστημα βάζει τον έναν άνθρωπο πάνω από τον άλλον.

Η αρχή έχει γίνει και θα ευγνωμονούμε για πάντα όλες τις γυναίκες που άνοιξαν αυτόν τον δρόμο.

Στη χώρα, του Έλληνα λεβέντη, ο φόβος και η ντροπή έχουν αλλάξει στρατόπεδο. Κι αυτό είναι σπουδαίο.

Τώρα είναι η ώρα να βγουν οι ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΕΣ διεκδικήσεις στο επίκεντρο του δημόσιου λόγου! Για μία αντιεξουσιαστική κοινωνία δίχως έμφυλη βία, πατριαρχία και κυριαρχία ανθρώπου από άνθρωπο.

Φωτογραφία: Μάριος Λώλος. Πορεία, Αθήνα, 21/01/22, Καμια μονη #με_τη_γεωργια

The post Το #metoo είναι το αντιεξουσιαστικό κίνημα της εποχής μας first appeared on Aυτολεξεί.

Νέα μέτρα στο λεξιλόγιο της εξουσίας σημαίνει νέες απαγορεύσεις, νέες τιμωρίες. Το αν αυτές αντιμετωπίζουν επαρκώς ή ή όχι την πανδημία αποτελεί δευτερεύον ζήτημα. Αρκετοί ήταν αυτοί που είχαμε διακρίνει παρόμοιες παλινωδίες στη διαχείριση της εξάπλωσης του ιού ήδη από το πρώτο του κύμα. Το προκείμενο εδώ, όμως, δεν είναι τόσο η αποτελεσματικότητα αλλά η σημασία και η αξία του Κράτους που «νουθετεί». Αυτό βιώνουμε με την όλη διαχείριση της πανδημίας – αυτό δεν έπρεπε εξάλλου να υποστούμε, τηρουμένων των αναλογιών, και επί μνημονίων; Το Κράτος-τιμωρός μάς βάζει στη θέση μας, μαλώνει τα ανήλικα και άτακτα παιδιά του που χωρίς αυτό θα ήταν ανίκανα να σωθούν από τον covid.

Στην πολιτική της αντιπροσώπευσης και της ανάθεσης, λοιπόν, φαίνεται πως η κλασική εξάρτημένη μάθηση, μια μορφή συνειρμικής μάθησης που για πρώτη φορά παρουσιάστηκε από τον Ιβάν Παβλόφ, ακολουθείται με έναν παρόμοιο τρόπο. Αν τα ανεξάρτητα ερεθίσματα συνδέονται επανειλημμένα, στο τέλος τα δυο ερεθίσματα γίνονται συνειρμικά και ο «οργανισμός» αρχίζει να παράγει μία συμπεριφορική απάντηση, την οποία ο Παβλόφ αποκάλεσε εξαρτημένη απόκριση. Το μοτίβο είναι ίδιο: σε κάθε κρίση, η διαχείριση από πλευράς Κράτους είναι βία, εκβιασμός, καταστολή ενώ ως επί το πλέιστον η ανταμοιβή ή η τιμωρία προς τον πολίτη είναι χρηματικού είδους: 150€ μπόνους ή 100, 300, 3.000€ προστίμου. Φαίνεται πως η απάντηση είναι πάντα η ίδια, όποια κι αν είναι η ερώτηση (φυσικές καταστροφές, κοινωνική αναταραχή, προσφυγικό, και τώρα πανδημία) και τότε μόνο ο πολίτης αντιλαμβάνεται πως το Κράτος «έπραξε επιτέλους τα δέοντα».

Αυτός ο ανθρωπολογικός τύπος που δεν «μαθαίνει», δεν «χορταίνει», παρά μόνο μέσα από την τιμωρία και την εκδίκηση φαίνεται αδύνατον να ενηλικιωθεί πολιτικά και να πάρει την ευθύνη των αποφάσεών του. Κι όμως, αυτός ο «πολίτης-μωρό» είναι ακριβώς ο τύπος ανθρώπου που κάθε έθνος-κράτος χρειάζεται να έχει, ώστε το τελευταίο –αυτή η παρωχημένη πια οντότητα– να φαντάζει ακόμα χρήσιμο, αναγκαίο, αναντικατάστατο.

Το πόσες απαράδεκτες και προσβλητικές μετατοπίσεις δικαιωμάτων θα βιώσουμε ακόμη με αφορμή την πανδημία είναι απολύτως άγνωστο. Πόσον ακόμη εξευτελισμό; Όσο όμως θα έχουμε την τιμωρία, θα αισθανόμαστε ασφαλείς, θα νιώθουμε ακόμη μέρος της κανονικότητας. Έτσι, μάθαμε να κάνουμε σε όλα. Γαλουχηθήκαμε ως πολιτικά όντα από μικρές-οι στην τιμωρία, την απαγόρευση και την προσταγή.

Στον αντίποδα, όμως, υπάρχει η αυτοθέσμιση. Πολιτική ενηλικίωση σημαίνει πολιτική ενδυνάμωση τώρα, άμεση συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων.

Αυτή είναι που φέρει μία νέα συνειδητότητα του πολίτη. Αυτού που αυτοπεριορίζεται και που είναι ικανός να θέσει από κοινού τα επιτρεπτά όρια των πράξεών του. Αυτού που, εμπνεόμενος από την κοινωνική αλληλεγγύη και ενσυναίσθηση, δέχεται να χάσει και κάτι, να αυτοπεριοριστεί σε καιρό πανδημίας για να προστατέψει τους γύρω του, πέρα από έναν εύπεπτο «δικαιωματισμό» του φιλελεύθερου και μεμονωμένου υποκειμένου. Η κουλτούρα της αυτοθέσμισης σημαίνει ελεύθερα μέσα ενημέρωσης, συνελεύσεις και ενεργοποίηση τοπικών συμβουλίων σε κάθε γειτονιά προς ενημέρωση και διαβούλευση όλων. Σημαίνει ανοιχτότητα της επιστήμης και σπάσιμο των πατέντων τώρα. Σημαίνει συγκεκριμένες κοινωνικές δράσεις για το σπάσιμο του σκοταδισμού και του φόβου. Σημαίνει, φυσικά, καθημερινή εμπλοκή με την κοινωνία, όχι «κούνημα του δαχτύλου».

Τα παραπάνω δεν αρκούν από μόνα τους για τον περιορισμό της εξάπλωσης της πανδημίας –πολλά ακόμη θετικά, αμιγώς υγειονομικά μέτρα χρειάζονται, όπως ενίσχυση των υποδομών της υγείας, ο εμβολιασμός μας κ.ά.– αλλά σίγουρα αρκούν για τη δημιουργία μιας πολιτικής κουλτούρας των από-τα-κάτω. Δημιουργούν τον απαραίτητο χώρο ώστε να γίνει μια κατ’ αρχήν ορθολογική συζήτηση.

Εξάλλου, τέτοιου μεγέθους κρίσεις απαιτούν σχεδιασμό και συννενόηση, κάτι που σήμερα δεν υπάρχει. Και όταν οι πολίτες συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων, έχουμε βάσιμες υποψίες να πιστεύουμε πως έχουν και πολύ καλύτερες πιθανότητες να τις τηρήσουν.

Βλέποντας τη μεγαλύτερη εικόνα, μπορούμε να υποστηρίξουμε πως χωρίς την αλλαγή του ανθρωπολογικού μας τύπου, του μοντέρνου εγωτικού, καταναλωτικού και αποξενωμένου υποκειμένου, δεν θα μπορέσουμε να λύσουμε κανενός είδους κρίση – οικονομική παλαιότερα, υγειονομική σήμερα, οικολογική αύριο. Γι’ αυτό και οι σημερινές αυτοοργανωμένες συλλογικότητες και πρωτοβουλίες είναι τόσο μα τόσο απαραίτητες, αποτελούν εν δυνάμει τα κύτταρα μιας νέας πραγματικότητας που είναι εφικτή. Μαθαίνουμε ζώντας τη δημοκρατία, όχι στο όνομά της.

Πώς οργανώνονται, όμως, σήμερα οι συλλλογικότητες εν μέσω πανδημίας και πώς αυτοπροστατεύονται τα μέλη τους από τον ιό; Δίνουν ένα απελευθερωτικό παράδειγμα αυτοθέσμισης με τους κανόνες που δημιουργούν στο εσωτερικό τους –μία άλλη πρόταση φροντίδας και αυτοπροστασίας– ή μένουν απλώς στον ρόλο της αντίστασης ενάντια στις κρατικές επιβολές;

Όλοι εμείς, ως άλλοι «σκύλοι του Παβλόφ», που μαθαμε ότι κανιβαλισμός, τιμωρία, αυταρχισμός σημαίνει τάξη, ασφάλεια, κανονικότητα, ενώ οτιδήποτε άλλο οδηγεί στο άγνωστο «χάος», καλούμαστε να ξε-μάθουμε, να ενηλικιωθούμε και να συστήσουμε το κοινωνικό σώμα που θα αναλάβει συλλογικά την ευθύνη για τον περιορισμό της πανδημίας.

Κανείς δεν θα μας σώσει.

Βλ. επίσης

Ενδυνάμωση των πολιτών vs θεωρίες συνωμοσίας

The post Το Κράτος-τιμωρός και ο πολίτης ως μωρό first appeared on Aυτολεξεί.