Με αφορμή τη συμμετοχή του Αυτολεξεί στο 4ο Τριήμερο Υπεράσπισής του Πηλίου από την αιολική βιομηχανία (6-8/11/26), συναντήσαμε και μιλήσαμε με τη Μαρία και τον Βαγγέλη από τις Σταγιάτες Πηλίου και την πρωτοβουλία Α.Π.Ο.Δράσης. Τα όσα μας μεταφέρουν από τις εξελίξεις που υπάρχουν στο χωριό Σταγιάτες Πηλίου και τον αγώνα τους είναι ιδιαιτέρως σημαντικά. Απομαγνητοφώνηση: Μαραβελίδη Ιωάννα.
Βαγγέλης: Λοιπόν, σήμερα βρισκόμαστε στο χωριό Κεραμίδι, στο Βόρειο Πήλιο. Είναι η τρίτη φορά που έρχομαστε σε εκδήλωση εδώ για την υπεράσπιση της περιοχής από την αιολική βιομηχανία, μέσα στα πλαίσια της συνεργασίας που έχουμε σαν πολιτιστικοί και κινηματικοί σύλλογοι της περιοχής για αυτό το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε με τα αιολικά. Τώρα τελευταία αυτό το πρόβλημα παίρνει κάποιες πολύ μεγάλες διαστάσεις, γιατί και στο Νότιο Πήλιο υπάρχει αντίστοιχο κίνημα που δημιουργείται τώρα και είδαμε μάλιστα και συντρόφους από ‘κει πέρα που βρίσκονται εδώ στη σημερινή συνάντηση.
Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό γεγονός, όπως σημαντικό είναι και το γεγονός που μας αφορά ακόμα πιο ιδιαίτερα εμάς, το θέμα του νερού, καθώς το απόγευμα (8 Νοεμβρίου) στον Άγιο Βλάσιο, που ανήκει βέβαια στον Δήμο Βόλου, γίνεται η 1η Συνάντηση του δικτύου των χωριών που αντιστέκονται στην υφαρπαγή των πηγών. Πρόκειται για ένα Δίκτυο Κοινοτήτων για το Νερό. Έτσι, λοιπόν, θα δημιουργηθεί και το πρώτο συντονιστικό όργανο, που θα συντονίσει δηλαδή αυτόν τον αγώνα, και αποτελείται από άτομα από κάθε χωριό. Πρόκειται, λοιπόν, για τη συνέχεια της Κίνησης Πολιτών Πηλίου και Βόλου για το Νερό, γύρω από την οποία ήταν, για χρόνια ολόκληρα, όλα τα χωριά ενωμένα. Τώρα είναι έξι, νομίζω, χωριά, τα οποία ενώνονται και πάλι για να αντιμετωπίσουν αυτή την ιστορία στον Άγιο Βλάσιο.
Μαρία: Το πρόβλημα αφορά τη μεταφορά πηγαίου νερού προς την πόλη του Βόλου, μη δίνοντας, εννοείται, καμία σημασία τόσο στον διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες, όσο και στο περιβάλλον απ’ το οποίο θα στερήσουν παντελώς το νερό, ξεραίνοντας έτσι τα πάντα. Μιλάμε για την κλασική λεηλασία της φύσης και, άρα, και της ζωής μας.
Ιωάννα: Θα θέλαμε να μας πείτε, επίσης, κάποια πράγματα σε σχέση με το τι δουλειά γίνεται τώρα στις Σταγιάτες καθώς και μία ενημέρωση για τις δικαστικές εξελίξεις που τρέχουν τα τελευταία χρόνια.
Μαρία: Όσον αφορά τις Σταγιάτες, όλα αυτά τα χρόνια, από το 2020 δηλαδή και μετά που έγινε η επίθεση στο χωριό, έχουμε προσπαθήσει, φυσικά, να έχουμε σχέση με άλλα κινήματα για τον αγώνα για το νερό –και για τις ανεμογεννήτριες όπως σήμερα–, προσπαθώντας, όμως, παράλληλα να αναπτύξουμε και τις δομές στο χωριό.
Είμαστε σε μια φάση, λοιπόν, όπου υπάρχει μια «εσωστρέφεια» κατά κάποιον τρόπο, με την έννοια του ότι προσπαθούμε τώρα πια να έχουμε τη δική μας πυρασφάλεια, σε συνεργασία και με άλλες κοινότητες τριγύρω. Έχει επενδυθεί χρόνος, κόπος και χρήμα από τους κατοίκους για να υπάρχει μια τελοσπάντων αρχική αντιμετώπιση των πυρκαγιών, όποτε κι αν αυτό χρειαστεί. Αυτή η προσπάθεια ξεκίνησε εδώ και 3 χρόνια, από τις πυρκαγιές του ’23. Και, έτσι, υπάρχει πάντα αυτή η εγρήγορση.
Ταυτόχρονα, έχουμε οργανωθεί σε επίπεδο πρώτων βοηθειών, κάνουμε σεμινάρια και αγοράσαμε με δικά μας χρήματα απινιδωτή – δεν είναι προσφορά κανενός δήμου ή περιφέρειας, ή δεν ξέρω εγώ τι άλλο. Ο απινιδωτής αυτός βρίσκεται σε κεντρικό σημείο, στο σχολείο του χωριού απ’ έξω, και είναι προσβάσιμος για τον καθένα. Ο καθένας μπορεί να πάει εκεί και περιπατητής και κάποιος απ’ το χωριό. Παράλληλα με τα μαθήματα για τις πρώτες βοηθήσεις, μαθαίνουμε και για τη διαχείριση κρίσεων, όπως είναι ο σεισμός κ.τ.λ. ώστε να υπάρχει μία ενότητα και μία συνοχή στην ετοιμότητά μας, εν πάση περιπτώσει.
Οπότε, ναι, προσπαθούμε, να είμαστε κάπως ΑΥΤΟ-οργανωμένοι, όσον αφορά, την καθημερινότητά μας.
Εκτός, από την πυροπροστασία και τις πρώτες βοήθειες, υπάρχει και το ζήτημα της άρδευσης που πάντα μας απασχολούσε στο χωριό και ιδιαιτέρως μετά τον Ντάνιελ και τις πλημμύρες, όπου καταστράφηκε παντελώς το δίκτυο της άρδευσης, του ποτίσματος δηλαδή των μπαξέδων. Τον Μάρτη που μας πέρασε οργανώθηκαν τρία Σαββατοκύριακα συλλογικής εργασίας από αλληλέγγυους, αλληλέγγυες και ανθρώπους του χωριού, όπου καταφέραμε να φτάσουμε στην πηγή, από ‘κει που παίρνουμε το νερό, βάζοντας, τελοσπάντων, μια σωλήνα πια, γιατί έχουν γκρεμιστεί τα πάντα – δεν μπορεί να υπάρχουν υδραύλακες, οι οποίοι είναι ανοιχτοί. Και νομίζουμε –ή μάλλον είμαστε σίγουροι!– ότι, την αρχόμενη άνοιξη το νερό θα ‘ρθει μέσα στο χωριό για να μπορέσουν να ποτίζονται οι μπαξέδες, όπως γίνεται σε όλο το Πήλιο. Και αυτό το θεωρούμε πολύ σημαντικό, γιατί, και πάλι, δεν «έπεσαν» χρήματα από πουθενά, για να μπορέσει να γίνει όλη αυτή η ιστορία. Τα χρήματα που χρειάστηκαν μαζεύτηκαν από όλα αυτά που γίνονται στο χωριό και από τις αλληλέγγυες-αλληλέγγυους που βρίσκονται πάντα δίπλα μας, όποτε γίνεται κάποιο κάλεσμα, τόσο από τον Βόλο όσο και από άλλες πόλεις.
Παράλληλα, κάναμε μία έκθεση στο «μουσείο» του χωριού –μουσείο εντός εισαγωγικών, πρόκειται για το Πολιτιστικό Κέντρο Παράδοσης και Πολιτισμού. Αυτός ο χώρος είχε κλειδωθεί εκδικητικά, όπως και το σχολείο του χωριού, είχε κλειδωθεί με λουκέτα κ.τ.λ. και με προεξάρχοντα τον δήμαρχο, τον Μπέο, με λουκέτα και αλυσίδες, έτσι πολύ εμφατικά πριν από έξι χρόνια. Όμως εδώ και δύομιση χρόνια, με τον καινούργιο τοπικό μας εκπρόσωπο στο χωριό, ο χώρος πια είναι ανοιχτός και τον αυτοδιαχειριζόμαστε. Εκεί, λοιπόν, κάναμε μία έκθεση η οποία αφορά την ιστορία των αγώνων του νερού στις Σταγιάτες, για τα τελευταία 20 χρόνια, από το 2005 έως το 2025, με φωτογραφικό υλικό, με κειμενάκια, με τη σύνδεση με άλλα κινήματα – καθώς όλα αυτά τα χρόνια έχουν γίνει κι άλλα πράγματα και στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή. Οπότε υπάρχει μια έκθεση πια στον χώρο, επισκέψιμη και σταθερή. Και, εννοείται ότι έχουμε και τα πολιτιστικά μας δρώμενα το καλοκαίρι με τις προβολές ταινιών.
Βαγγέλης: Ναι, και στο πλαίσιο τώρα της αυτοδιαχείρισης και της αυτονομίας που επιδιώκουμε, ως ένα μεγάλο κομμάτι της καθημερινότητας –πέρα από τις εκδηλώσεις που κάναμε και συνεχίζουμε να τις κάνουμε, δηλαδή το σινεμά και άλλα τέτοια πράγματα–, κατορθώσαμε, και ιδίως τα νέα παιδιά του χωριού, σε δύσκολες στιγμές που πέρασε η περιοχή, κατορθώσαμε μέσα από την αυτόνομη δράση μας, από την εμπειρία της πυρασφάλειας στις φωτιές του ’23, να καλλιεργήσουμε αυτή την ιδέα της αυτοδιαχείρισης και στα γύρω χωριά. Έχουμε κάνει συνάξεις στο χωριό για την πυρασφάλεια, όπου η πλατεία γέμιζε από τροποποιημένα αγροτικά αυτοκίνητα, από νέα παιδιά κυρίως, που όλα μαζί πλέον έχουν ένα δίκτυο και μπορούν να συντονιστούν σε δύσκολες στιγμές.
Επίσης, το χωριό έχει μια ενεργό συμμετοχή στο ζήτημα των πλημμυρών, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις φάνηκε και η χρησιμότητα των ιδεών που καλλιεργούμε, της αυτοδιαχείρισης και όλων αυτών που λέμε. Για παράδειγμα, παίρναμε νερό απ’ το χωριό με αγροτικό αυτοκίνητο και το πηγαίναμε σε περιοχές που δεν είχαν νερό, για να πιει ο κόσμος, γιατί η πόλη ολόκληρη πέρασε πολύ δύσκολα. Εκεί, οι Σταγιάτες έδωσαν το παρόν, σεμνά και χωρίς πολύ θόρυβο, με συνεχή παρουσία.
Το χωριό συμμετείχε, στα πλαίσια αυτής της οργάνωσης των γύρω χωριών, και στην απομάκρυνση εγκλωβισμένων νεαρών μεταναστών και προσφύγων, οι οποίοι βρίσκονταν στο κέντρο της ΑΡΣΙΣ, στη Μακρινίτσα, αποκλεισμένοι στο χωριό αυτό για μια εβδομάδα, ίσως και παραπάνω. Αυτό συνέβη στον Ντάνιελ, τρία χρόνια πριν, την εποχή των πλημμυρών. Ήταν αποκλεισμένα τα παιδιά αυτά και δεν ανέβηκε καμία ΕΜΑΚ και κανένας να τους παραλάβει. Είναι Κέντρο Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, έτσι λέγεται επίσημα, και βρίσκονταν εγκλωβισμένοι εκεί αυτοί οι άνθρωποι… Μαζί με τους τρεις δασκάλους τους, ήταν 33 άτομα. Εκεί, τα νέα μας παιδιά χαράξανε με σχοινιά ένα πέρασμα από ένα γεφύρι το οποίο ήταν μισοκατεστραμμένο και πάρα πολύ ψηλό και επικίνδυνο, και έτσι μπορέσαμε και τους απεγκλωβίσαμε, με την ενεργό συμμετοχή, ας πούμε, και του χωριού μας, ώστε να φύγουν τα παιδιά απ’ την άλλη μεριά, προς την Πορταριά, και να τους παραλάβουν, να τους πάνε σε ένα ασφαλές μέρος.
Αυτά όλα είναι ένα δείγμα της αλληλέγγυας ιστορίας που καλλιεργείται εδώ και χρόνια στο χωριό και της αυτονόμης δράσης. Επομένως, συνεχίζουμε να κάνουμε αυτά που κάναμε χρόνια, αλλά με μία μεγαλύτερη πλέον ελευθερία δράσης, αφού από το φθινόπωρο του ’23 η συνέλευση του χωριού αποφάσισε να υποστηρίξουμε έναν άνθρωπο –γιατί εμείς έχουμε δικαίωμα να ορίσουμε μόνο έναν τοπικό εκπρόσωπο, είμαστε μικρό χωριό– να τον υποστηρίξουμε, λοιπόν, στις προηγούμενες εκλογές. Το κάναμε αυτό και τελικά έχουμε τον πρόεδρό μας τυπικά, ο οποίος είναι πρόεδρος κατ’ όνομα, αφού στην ουσία είναι ένα μέλος της συνέλευσης, περιστοιχίζεται από νέα παιδιά κυρίως και ό,τι γίνεται στο χωριό μας, συναποφασίζεται όπως κάναμε και πιο παλιά.
Ιωάννα: Έχετε και επισήμως, άρα, τον εκλεγμένο τοπικό εκπρόσωπό σας που μπορεί να πάει, ας πούμε, και να μεταφέρει αποφάσεις σας ή κάποιες ενημερώσεις προς το κεντρικό Δημοτικό Συμβούλιο; Πρόκειται, θεωρώ, για μία εξαιρετικά κρίσιμη εμπειρία ελευθεριακού δημοτισμού στον ελλαδικό χώρο. Αυτό σας έχει βοηθήσει πρακτικά, έτσι;
Βαγγέλης: Ναι, είναι ο εκπρόσωπός μας ο οποίος αναλαμβάνει μόνο το τυπικό κομμάτι, αφού στην ουσία είναι κι αυτός ένα κομμάτι της συνέλευσης η οποία τελικά αποφασίζει για το κάθε βήμα που κάνουμε. Αυτό είναι. Και, βέβαια, μας έχει βοηθήσει πολύ και τώρα φαίνεται αυτό, όσο περνάει ο καιρός. Στην ουσία, είναι πρακτικά πράγματα τα οποία μπορεί να μεταφέρει. Παραδείγματος χάρη, είχαμε διάφορα κατεστραμμένα σημεία από τον Ντάνιελ, πολύ βασικά, και έπρεπε κάπως να ενημερωθούν οι άλλοι κάτω από τον Δήμο με ένα χαρτί κ.τ.λ., οπότε μπορούσε να πάει και να πει αυτό κι αυτό… Εντάξει, αλλά ό,τι κινήσεις κάνουμε γύρω από αυτά που είπαμε, τις εκδηλώσεις και όλα αυτά που προείπαμε, προκύπτουν από αποφάσεις της συνέλευσης.
Βέβαια, όλα αυτά, δεν γίνονται έτσι απλά. Το χωριό είναι ένα καζάνι που συνεχίζει να βράζει, γιατί πέρα από την επίθεση του Μπέου –ο οποίος δεν κατάφερε να χωρίσει το χωριό, ίσα ίσα μας ένωσε το 2020–, τώρα έχουμε και την επίθεση που κάνει η Εκκλησία στο χωριό…
Ιωάννα: Αυτή θα ήταν η επόμενή μου ερώτηση!
Βαγγέλης: Ναι, και όχι μόνο αυτό, δύο είναι τα βασικά θέματα: η παρέμβαση της Εκκλησίας και το δεύτερο είναι οι συνεχιζόμενες δίκες εναντίον μας ή εναντίον του Μπέου, που τελικά όλο αναβάλλονται. Προχθές είχαμε την αναβολή για 8η φορά της δίκης εναντίον μας, τριών ατόμων του χωριού, για την υπόθεση στο σχολείο του χωριού το 2020, όπου υποτίθεται ότι κάναμε κατάληψη, διατάραξη οικιακής ειρήνης κ.τ.λ… Για το 2020 και έχουμε φτάσει 2026! Και τελικά, ας πούμε, δεν θέλουν να γίνουν αυτές οι δίκες, γιατί μέσα από τις δίκες πάλι προκύπτουν οι ευθύνες τους και ο τρόπος της λειτουργίας τους, ο φασιστικός.
Μαρία: Και παράλληλα, συσπειρώνεται και το χωριό και το κίνημα, γι’ αυτό δεν θέλουνε τις δίκες. Αλλά μάχονται πλέον εκμεταλλευόμενοι και το θρησκευτικό αίσθημα… Δηλαδή, το θέμα που έχει προκύψει με την Εκκλησία είναι ότι ένας προηγούμενος, παπάς, αλλά και νυν, έχουν ανοιχτά επιτεθεί εναντίον των κατοίκων που είναι οι πιο ενεργοί στο θέμα του νερού και οι παπάδες αυτοί προσπαθούν να διασπάσουν το χωριό, λέγοντας ότι αυτοί δεν πιστεύουν, δεν κάνουν και δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο μπορεί να φαντάζονται… Παράλληλα, προσπαθούνε να βάλουν ταμπέλες του στυλ «είναι το μόνο χωριό που είναι το μαύρο πρόβατο για τον Δήμο, δεν συνεργάζεται με τον Δήμο» δίχως να βλέπουν όλη την πολιτιστική δουλειά που γίνεται στο χωριό.
Ιωάννα: Πόσοι είναι δηλαδή στο χωριό;
Μαρία: Τώρα αυτό αλλάζει. Τυπικά, δεν έχουμε καν παπά. Είναι κάποιος παπάς, ο οποίος είναι αυτός που διαχειρίζεται, υποτίθεται, την εκκλησία και τυχαίνει στο χωριό να ζει κι ένας παπάς που είναι στέλεχος κεντρικά. Άρα, είναι από πιο ψηλά αυτή η παρέμβαση, σε συνεργασία Εκκλησίας και τοπικής εξουσίας.
Βαγγέλης: Προσπαθούν να μας βάλουν μέσα θρησκευτικά και πολιτιστικά στοιχεία που θα μας διχάσουν, για να σπάσουν αυτή την κουλτούρα που είναι η κυρίαρχη στο χωριό, και τη θέλει κιόλας η συντριπτική πλειοψηφία του χωριού.
Μαρία: Δεν υπάρχει στην πράξη αυτό που ισχυρίζονται. Δηλαδή σεβόμαστε το τι πιστεύει ο άλλος ή η άλλη και όλα ΟΚ. Αντιθέτως αυτοί πάνε να δείξουν ότι υπάρχουν πιστοί και άπιστοι.
Βαγγέλης: Αυτό είναι το όπλο τους τώρα. Γιατί το πρώτο, η παρουσία του δημάρχου και η προσπάθειά του να εκφοβίσει, απέτυχε παταγωδώς. Δεν έχουν και πολλά ακόμη χαρτιά. Ξέρουμε ότι ο Μπέος τα πηγαίνει μια χαρά με την Εκκλησία –είναι αγκαλιασμένοι πολύ σφιχτά μέσα απ’ τα συμφέροντά τους τα κοινά– οπότε τώρα δουλεύουνε αυτό. Έτσι, λοιπόν, πορευόμαστε. Εμείς κάνουμε, αυτά που ξέρουμε και πιστέυουμε, διατηρώντας τις πολιτικές μας απόψεις περί αντιρατσισμού, αντιφασισμού και αυτονομίας, αυτοδιαχείρισης. Όλα αυτά τα εφαρμόζουμε, συνεχίζουμε να τα κάνουμε, και απ’ την άλλη μεριά, προφανώς, έχουμε την αντίδραση.
Μαρία: Κλείνοντας να προσθέσουμε ότι τον τελευταίο χρόνο έχουν γίνει στο χωριό μας 2 προβολές για την Παλαιστίνη, αναδεικνύοντας το θέμα και στο χωριό, αλλά και γενικότερα, στηρίζοντας τον λαό της Παλαιστίνης. Επίσης, έχει γίνει και μία εκδήλωση για τον Βασίλη Μάγγο, μέσα από μία καλλιτεχνική προσέγγιση ενός Γάλλου, ο οποίος κατέγραψε σε ένα ηχητικό ντοκιμαντέρ τον Γιάννη Μάγγο στο μονοπάτι, από τον Βόλο μέχρι τις Σταγιάτες. Μας ενώνει, πάντα, η υπόθεση του Μάγγου. Αυτό, λοιπόν, παρουσιάστηκε στο χωριό. Ήταν, έτσι, μια πάρα πολύ ωραία βραδιά και πολύ ουσιαστική. Παράλληλα, έχουν γίνει και παλαιότερα δράσεις στο χωριό για τον Βασίλη Μάγγο και είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι τις ίδιες μέρες που εμάς μας έκοβαν την πηγή και μας διώχνανε από τους δημόσιους χώρους, ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου, βασάνισαν τον Βασίλη Μάγγο. Είναι ακριβώς η ίδια περίοδος: Ιούνιος και Ιούλιος του 2020.
Βαγγέλης: Η πρόσφατη δικαίωση του Βασίλη, στο δικαστήριο της Καρδίτσας, έχει επομένως για εμάς έναν βαθύ συμβολισμό. Άλλωστε, έχουμε και το μονοπάτι το κοινό που περπατούσε ο Βασίλης, γιατί είχαμε μια έντονη επαφή και συνεργασία…
Ιωάννα: Ας κλείσουμε με αυτό, λοιπόν. Σας ευχαριστούμε θερμά!
