Η δομική αναλογία ανάμεσα στα δύο εγκλήματα, στο εργοστάσιο Βιολάντα και στα Τέμπη, είναι ξεκάθαρη. Και στις δύο περιπτώσεις, η ασφάλεια μπήκε συνειδητά σε δεύτερη μοίρα. Και στις δύο περιπτώσεις, οι άνθρωποι που αποφάσιζαν για την ασφάλεια των ανθρώπων που εργάζονται στο ένα και χρησιμοποιούν το άλλο δεν ήταν οι ίδιοι άνθρωποι που εκτίθεντο στον κίνδυνο.

Αυτή είναι η ετερόνομη θέσμιση της κοινωνίας. Έχουμε οργανωθεί έτσι ώστε οι κρίσιμες αποφάσεις, ακόμα και για την ίδια μας τη ζωή, να λαμβάνονται από μηχανισμούς απρόσωπους, ιεραρχικούς, αποσυνδεδεμένους από τις συνέπειές τους.

Η ευθύνη διαχέεται, άρα εξαφανίζεται και όταν έρθει ο θάνατος, μας τον παρουσιάζουν ως ατύχημα, ως κακιά στιγμή, ως δυσλειτουργία, ως ανθρώπινο λάθος, ως δεν ξέρω κι εγώ τι, αλλά ΠΟΤΕ ως συνειδητή επιλογή αυτών που αποφασίζουν. Ως δηλαδή την κανονικότητα που μας έχει επιβληθεί.

Κανένα αφεντικό δεν σκοτώθηκε στο εργοστάσιο δουλεύοντας σε ακραίες συνθήκες, όπως και κανένας πολιτικός δεν επιβιβάστηκε στο απαξιωμένο και παρατημένο τρένο. Δικά τους τα κέρδη, δικοί μας οι νεκροί.

Η μισθωτή εργασία παίζει εδώ κεντρικό ρόλο, όπως και η πολιτική ανάθεση. Οι εργαζόμενοι, δηλαδή αυτοί που γνωρίζουν, δεν μπορούν να πάρουν απόφαση. Δεν έχουν τη δύναμη να πουν σταματάμε γιατί δεν υπάρχει τηλεδιοίκηση, ή σταματάμε γιατί υπάρχει διαρροή. Ακόμη και αν το πουν δεν υπάρχει περίπτωση να εισακουστούν.

Γι’ αυτό η συζήτηση για την αυτοδιαχείριση της εργασίας και για τη λογοδοσία και την ανακλητότητα των πολιτικών είναι στοιχειώδης απαίτηση. Όσοι εργάζονται και ζουν μέσα στα συστήματα, πρέπει να έχουν λόγο και εξουσία πάνω σε αυτά. Όσο αυτό δεν αλλάζει, τίποτα δεν θα αλλάξει. Ο κόσμος θα γυρίζει κανονικά μέχρι το επόμενο εργοδοτικό ή κρατικό έγκλημα.

The post ​Η δομική αναλογία ανάμεσα στα εγκλήματα της Βιολάντα και των Τεμπών first appeared on Aυτολεξεί.

Τις τελευταίες ημέρες, δύο γεγονότα πυκνώνουν τον ιστορικό χρόνο:

• Η πορεία προς τη Γάζα και η ισραηλινή στρατιωτική επίθεση στο ανθρωπιστικό σκάφος Madleen, η οποία συνοδεύτηκε από τη σύλληψη και απαγωγή των ακτιβιστών και την πλήρη κατάληψη του σκάφους σε διεθνή ύδατα

• Οι μαζικές συγκρούσεις στο Λος Άντζελες ενάντια στις επιχειρήσεις της ICE (Immigration & Customs Enforcement), της υπηρεσίας που διεξάγει βίαιες επιδρομές και απελάσεις μεταναστών, διαλύοντας κοινότητες και χωρίζοντας οικογένειες.

Αυτά τα γεγονότα δεν είναι αποκομμένα μεταξύ τους. Είναι εκφάνσεις μιας ενιαίας, παγκόσμιας διαδικασίας: της στρατιωτικοποίησης της ζωής και της εμπέδωσης ενός συστήματος διακυβέρνησης μέσω πολέμου, καταστολής και ποινικοποίησης της ύπαρξης όσων περισσεύουν — των φτωχών, των μεταναστών, των μη ενσωματωμένων, των αντιστεκόμενων.

Όσα βλέπουμε και βιώνουμε καθημερινά δεν αποτελούν την αποτυχία του φιλελεύθερου κράτους, αλλά αντίθετα τη βαθύτερη ουσία του: έναν μηχανισμό που, πίσω από τη μάσκα της δήθεν «παροχής δικαιωμάτων», αποκαλύπτεται ως τεχνολογία επιτήρησης, βίας και καταστολής.

ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ – ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΠΟΥ ΦΛΕΓΕΤΑΙ

Στη Γάζα, ο αποκλεισμός και οι επαναλαμβανόμενοι βομβαρδισμοί είναι η πιο ωμή έκφραση μιας παγκόσμιας βιοπολιτικής εξάλειψης. Η κυβέρνηση Νετανιάχου, με την ενεργή στήριξη των ΗΠΑ, της Ε.Ε. και φυσικά του ελληνικού κράτους, εφαρμόζει μια γενοκτονική πολιτική εθνοκάθαρσης στην Παλαιστίνη. Η επίθεση δε στο Madleen περνάει ένα σαφέστατο μήνυμα: καμία πράξη αλληλεγγύης δεν επιτρέπεται αν δεν είναι θεσμικά εγκεκριμένη. Κι όμως, κάθε τέτοια επίθεση γεννά και την αντίθεσή της. Από τα διεθνή καραβάνια αλληλεγγύης έως τις πράξεις ανυπακοής μέσα στα ίδια τα ισραηλινά σύνορα, η αλληλεγγύη δεν πνίγεται. Επιστρέφει, ριζώνει, και επιμένει.

Στην άλλη μεριά του πλανήτη, στο Λος Άντζελες, η ICE δρα με καθεστώς ανεξέλεγκτης ισχύος: εισβάλλει σε γειτονιές, σπίτια και σχολεία, και κυριολεκτικά εξαφανίζει ανθρώπους χωρίς πολλά – πολλά. Αυτή η αδυσώπητη κατασταλτική μηχανή ενισχύθηκε ριζικά από την επανεκλογή Τραμπ, ο οποίος μετέτρεψε τον έτσι και αλλιώς υπάρχων θεσμικό ρατσισμό σε κυρίαρχη πολιτική. Έτσι η λογική της εκκαθάρισης των ανεπιθύμητων απέκτησε επίσημη κρατική έκφραση. Ο τραμπισμός είναι η πλήρης ένταξη του λευκού εθνικισμού στις ΗΠΑ.

Όμως και εκεί γεννιέται ταυτόχρονα ένα σπουδαίο χειροπιαστό αντιπαράδειγμα: δίκτυα αλληλοπροστασίας, αποκλεισμοί δρόμων, καταλήψεις δημόσιων χώρων και λαϊκές συνελεύσεις συνθέτουν έναν ισχυρό ιστό κοινωνικής αυτοάμυνας στο Λος Άντζελες.

Και δεν πρόκειται για σποραδικές εκρήξεις διαμαρτυρίας, αλλά για οργανωμένη, αυτοθεσμισμένη αντίσταση, όπως μπορούμε εύκολα να τη δούμε:

• στα δίκτυα γειτονιάς τύπου ICE Out of LA και Immigrant Youth Coalition,

• στις «rapid response teams» που παρεμβαίνουν σε πραγματικό χρόνο κατά των απελάσεων,

• στις συνελεύσεις και τις δράσεις που απορρίπτουν τη μεσολάβηση κομμάτων ή ΜΚΟ, προτάσσοντας την κοινότητα ως πολιτικό υποκείμενο.

Αυτό το πεδίο συγκρότησης δεν ζητά μεταρρυθμίσεις — διεκδικεί την κατάργηση της ICE, την ανατροπή της λογικής της επιτήρησης και την ανασύσταση της ζωής από τα κάτω. Είναι παράδειγμα αυτονομίας σε πραγματικές συνθήκες κινδύνου, όχι θεωρητική κατασκευή.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ

Στην Ελλάδα, η παγιωμένη πολλαπλή κρίση —οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική και πολιτική— δεν αντιμετωπίζεται με μέτρα ανακούφισης, αλλά με στρατηγικές καταστολής και αποδόμησης των κοινωνικών αντιστάσεων. Η κρατική εξουσία ενσωματώνει διεθνείς τεχνολογίες ελέγχου: κάμερες, λογισμικά παρακολούθησης, οπλισμένες δυνάμεις καταστολής κ.ο.κ.

Το ζήσαμε καθαρά στις διαδηλώσεις για το κρατικό έγκλημα στα Τέμπη. Η μαζική οργή δεν εισακούστηκε, αντίθετα αγνοήθηκε και χτυπήθηκε. Αντί να ανοίξει χώρος για πολιτική συμμετοχή, επιβλήθηκε σιωπή, φόβος και φίμωση. Οι συλλογικές ανάγκες βαφτίστηκαν «ανομία» από τα πληρωμένα κυβερνητικά ΜΜΕ, και οι διαμαρτυρίες σύμφωνα με την ίδια την κυβέρνηση αποτέλεσαν «απειλή για τη σταθερότητα».

Όμως ξέρουν καλά τι κάνουν. Το κράτος δεν παρεκτρέπεται. Ακολουθεί πιστά την πάγια λογική του: διακυβέρνηση δια της βίας. Λένε πως καταστέλλουν το χάος, όμως αυτό που θέλουν να καταστείλουν είναι η αυτοοργάνωση και η δημοκρατία.

ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΩΣ ΑΝΑΤΡΕΠΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ

Το πρόβλημα δεν είναι ποιος κυβερνά, αριστερός ή δεξιός, αλλά το ότι κυβερνά ένα σύστημα θεσμικά δομημένο πάνω στη φίμωση των πολλών, στον αποκλεισμό, στην πειθάρχηση και στην εξουδετέρωση κάθε μη ενσωματώσιμης ζωής. Η απάντηση σε αυτό δεν μπορεί να προκύψει από καμία εναλλαγή εντός του, ούτε από καμία υπόσχεση θεσμικής διόρθωσης, αλλά μόνο από την άρνηση της ίδιας της λογικής του: της ανάθεσης, της διαμεσολάβησης, της εξάρτησης από την έγκριση της ετερόνομης εξουσίας του κράτους. Η αυτονομία δεν είναι εναλλακτική πρόταση στο πλαίσιο του υπάρχοντος, αλλά η πρακτική απόπειρα να συγκροτηθούν από κοινού νέες μορφές συλλογικής ζωής, πέρα από τον κρατικό καταναγκασμό και έξω από το φαντασιακό της υποταγής.

ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΟΙ

Από τη Γάζα έως το Λος Άντζελες και από τις εργατογειτονιές του Ηρακλείου έως τα στρατόπεδα προσφύγων στα ελληνικά νησιά, μοιραζόμαστε τον ίδιο εχθρό. Όμως μοιραζόμαστε και την ίδια δυνατότητα:

–Να ξανακάνουμε την πολιτική υπόθεση όλων — όχι των λίγων.

–Να αρνηθούμε το «αναγκαίο κακό» του κοινοβουλευτισμού.

–Να απαντήσουμε στα στρατόπεδα, στα σύνορα και στον πόλεμο με κοινότητες ελευθερίας και αλληλεγγύη.

Χωρίς ιεραρχίες.

Χωρίς κόμματα – διαχειριστές.

Χωρίς αυταπάτες.

The post Από τη Γάζα ως το Λος Άντζελες & τα Τέμπη: Η αυτονομία απέναντι στην παγκόσμια στρατιωτικοποίηση της ζωής first appeared on Aυτολεξεί.

Και εκεί που καθόμασταν χθες και συζητούσαμε μέχρι αργά στα κοινωνικά δίκτυα για τον χαρακτήρα και την πορεία των διαμαρτυριών στη Σερβία, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από το δυστύχημα-έγκλημα στο Νόβι-Σαντ, «σκάει» τα ξημερώματα η είδηση του τραγικού χαμού 59 (έως τώρα) νέων ανθρώπων και του τραυματισμού… 150 ατόμων σε κλαμπ που κάηκε ολοσχερώς στη Βόρεια Μακεδονία.

Πώς προκλήθηκε; Από πυροτεχνήματα που ερρίφθησαν σε κλειστό χώρο… Άρπαξε φωτιά η στέγη, καθώς ήταν φτιαγμένη από φτηνά και εύφλεκτα υλικά, λαμπαδιασε όλο το κλαμπ και οι…1.500 άνθρωποι που ήταν μέσα έπρεπε να βγουν από μια και μοναδική έξοδο κινδύνου… Προφανώς δεν πληρούσε τους στοιχειώδεις κανόνες ασφαλείας και προφανώς η άσκηση ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές ήταν κάτι λιγότερο από πλημμελής… Και συνειρμικά πήγε το μυαλό μου σε μια πανομοιότυπη τραγωδία-έγκλημα στο κλαμπ Colectiv στη Ρουμανία τον Νοέμβριο του 2015…

Και όλα αυτά ενώ εδώ στα καθ΄ημάς ρίχνει για πάνω από δύο χρόνια βαριά τη σκιά του το έγκλημα των Τεμπών (του οποίου προηγήθηκαν και άλλα εγκλήματα, όπως στο Μάτι και τη Μάνδρα, για να μην ξεχνιόμαστε) και για το οποίο ακόμα προσπαθούμε να βγάλουμε άκρη… Πόσα μέτρησα έως τώρα; Ένα, δύο, τρία, τέσσερα… Τέμπη στα Βαλκάνια…

Στα Βαλκάνια, των οποίων οι μνημονικοί-συμβολικοί τόποι και οι κυρίαρχες αφηγήσεις φέρουν ακόμα έντονη τη σφραγίδα του αλληλοσπαραγμού και των εθνοκαθάρσεων… Στα Βαλκάνια των ωμών ξένων επεμβάσεων και των διεφθαρμένων εγχώριων ελίτ, οι οποίες τάισαν τους λαούς τόσο με μπόλικες δόσεις νοσηρής εθνικοφροσύνης όσο και με επαγγελίες για οικονομική ανάπτυξη (sic!) και σύγκλιση με τη Δύση, προκειμένου αυτές να λυμαίνονται ανενόχλητες τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους και να ξεπουλούν τα δημόσια αγαθά των χωρών-προτεκτοράτων τους… Και προκειμένου να αλώσουν ανενόχλητες τους θεσμούς και τους κρατικούς μηχανισμούς, ώστε να λογοδοτούν μόνο στις ξένες εταιρείες και να κλείνουν επιτυχημένα… επιχειρηματικά deals με τους πάντα πρόθυμους ”προστάτες” τους…

Έλα όμως που τώρα οι φούσκες που δημιούργησαν τα απόνερα είτε της «ερήμου του μετασοσιαλισμού»- για να παραφράσω τον εύστοχο τίτλο του βιβλίου των Igor Stiks και του Srećko Horvat- είτε της πλαστής ευημερίας της Ελλάδας ως… ηγέτιδας δύναμης της ΕΕ στα Βαλκάνια (sic!) σκάνε η μία μετά την άλλη πάνω στους πολίτες…

Και οι πολίτες θα αρχίσουν αργά ή γρήγορα να διαπιστώνουν ότι αυτός ο… Άλλος, αυτός που απειλεί τη ζωή, την ασφάλεια, την αξιοπρέπεια και την ποιότητα ζωής τους δεν είναι ο… «μοχθηρός» Βαλκάνιος γείτονας… Ο «εχθρός» δεν είναι εκτός των τειχών, είναι εντός των τειχών. Και δεν υπάρχει περίπτωση αυτή η τόσο οδυνηρή διαπίστωση να μην πυροδοτήσει αντιδράσεις και εξελίξεις.

Ήδη γίνεται στη Σερβία και την Ελλάδα. Και στη Ρουμανία το 2015 είχε βγει πολύς κόσμος στους δρόμους για κάμποσες μέρες. Και μπορεί αυτές οι κινητοποιήσεις να μην είχαν θεαματικά αποτελέσματα πολιτικής ανατροπής σε βραχύ χρόνο (πάντως είχε πέσει τότε η κυβέρνηση), αποτέλεσαν όμως σημαντική παρακαταθήκη και έχουν χαραχτεί στη συλλογική μνήμη των Ρουμάνων. Δεν ξέρω τι μέλλει γενέσθαι με την ανείπωτη τραγωδία η οποία είναι ακόμα σε εξέλιξη στη Βόρεια Μακεδονία. Ανεβαίνει συνεχώς ο αριθμός των νεκρών. Μπορεί όλο αυτό να πυροδοτήσει εξελίξεις, μπορεί και όχι…

Αν αύριο-μεθαύριο βγουν και αυτοί στους δρόμους, τι θα πούμε; Ότι είναι και αυτοί υποκινούμενοι από ξένα κέντρα; Να το δεχτούμε και αυτό αλλά επαρκεί πλέον αυτό ως ερμηνεία;; Κινητήριοι μοχλοί των εν εξελίξει κινητοποιήσεων και των κινητοποιήσεων που θα έρθουν είναι οι πολιτικές του κέρδους, η διαφθορά, η παντελής έλλειψη λογοδοσίας και οι αυταρχικές πρακτικές. Γενεσιουργός αιτία είναι το νοσηρό υπόστρωμα που διαμορφώθηκε στις σχέσεις πολίτη-κράτους τα τελευταία χρόνια και περιέγραψα παραπάνω. Και ναι, οι διεθνοτικές εντάσεις και οι εύθραυστες γεωπολιτικές ισορροπίες (τώρα ειδικά με τον Τραμπ στην εξουσία και το ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον η όποια πρόβλεψη καθίσταται εξαιρετικά δυσχερής) είναι δύο παράμετροι που πρέπει πάντοτε να έχουμε υπόψη μας.

Σε αυτές όμως τις παραμέτρους έρχεται να προστεθεί ένας νέος καταλύτης. Είναι η νέα γενιά και τα κοινωνικά κινήματα. Στην περίπτωση π.χ. της Σερβίας τα βασικά δρώντα υποκείμενα είναι οι φοιτητές, οι οποίοι δεν έχουν βιωμένες μνήμες των εθνικιστικών παθών της δεκαετίας του ’90 και δεν χειραγωγούνται από τα τοξικά εθνικιστικά αφηγήματα του Βούτσιτς. Αυτό που βιώνουν όμως είναι μια καθημερινότητα που τους συνθλίβει. Το ότι μέχρι τώρα έχουν καταφέρει να κρατήσουν το κίνημα ακηδεμόνευτο είναι ένα τεράστιο κατόρθωμα από μόνο του. Και συνιστά ήδη ένα case study.

Υ.Γ. 1. Case study για εμάς που ασχολούμαστε με τα Βαλκάνια συνιστούν και οι… αμοιβάδες που κάτω από την τραγική είδηση για τον χαμό νέων ανθρώπων στη Βόρεια Μακεδονία έβγαλαν όλον τους τον οχετό για τη γείτονα χώρα…

Υ.Γ. 2. Χθες μαζί με όλα τα άλλα προσπαθούσα να τελειώσω ένα κείμενο για τις τραυματικές και διαιρεμένες μνήμες στη Βοσνία… Και για τους πολέμους στην πρώην Γιουγκοσλαβία κατά τη δεκαετία του ’90. Και ταυτόχρονα «σκάγανε» στην αρχική μου σελίδα ειδήσεις και αναρτήσεις Κροατών, Σλοβένων και Βόσνιων Μουσουλμάνων συναδέλφων, φοιτητών και άλλων που εκδήλωναν την αμέριστη στήριξή τους στον αγώνα των Σέρβων φοιτητών…

The post Ένα, δύο, τρία πολλά Τέμπη στα Βαλκάνια… first appeared on Aυτολεξεί.

Σε ένα παλαιότερο κείμενό μου, που δημοσιεύθηκε στη διαδικτυακή σελίδα του Αυτολεξεί με τίτλο «Η Αέναη Επιστροφή στην Ετερονομία», είχα προσπαθήσει να περιγράψω τη σημασία της γονεϊκής φιγούρας (σε φαντασιακό επίπεδο) στις ετερόνομες κοινωνίες. Είχα καταλήξει στη διαπίστωση ότι η ανθρωπότητα, στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της, αναζητά μια φαντασιακή γονεϊκή φιγούρα, η οποία λειτουργεί ως αφέντης/καθοδηγητής, δηλαδή ως εκείνος που κατευθύνει τον ανθρώπινο βίο. Στην Ελλάδα, μια χώρα που χαρακτηρίζεται από την απουσία χειραφετητικών κινημάτων, η αναζήτηση μιας τέτοιας φαντασιακής γονεϊκής φιγούρας είναι κρίσιμη για τη συνοχή και την επιβίωση της κοινωνίας.

Επιπρόσθετα, η οικογένεια, σε κοινωνίες όπως η δική μας, όπου δεν υπάρχουν ισχυροί απρόσωποι θεσμοί όπως το κράτος, αποτελεί τον βασικό θεσμό συγκρότησης της κοινωνίας. Στη βάση αυτής της πραγματικότητας, θα επιχειρήσω μια ανθρωπολογική και ψυχολογική απεικόνιση της σημερινής πολιτικής κατάστασης στην Ελλάδα, αντλώντας αφορμή από τις μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις που προκάλεσε το έγκλημα των Τεμπών.

Το ερώτημα που ανακύπτει είναι, γιατί αυτό το εγκληματικό γεγονός κινητοποίησε σύσσωμους τους πολίτες;

Για να κατανοήσω αυτό το κοινωνικό φαινόμενο, θα ανατρέξω στις αιτίες που οδήγησαν στο δυστοπικό αποτέλεσμα των εκλογών του Ιουνίου του 2023 και στην κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας.

Κατά την πρώτη τετραετία διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, η εκλογική του επιτυχία εδράστηκε, μεταξύ άλλων, στην ικανότητά του να ενσαρκώσει μια γονεϊκή φαντασιακή φιγούρα, έναν ρόλο που ενισχύθηκε ιδιαίτερα από τις συνθήκες της πανδημίας COVID-19.

Προφανώς, δεν αναφέρομαι στην επιφανειακή εικόνα του Πρωθυπουργού, ο οποίος προσποιείται τον σύγχρονο και μοντέρνο πατέρα, αλλά στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την πολιτική και ασκεί αντίστοιχα συγκεντρωτικά την εξουσία, θεσμοθετώντας τη λειτουργία του επιτελικού κράτους. Τον ρόλο αυτόν βοήθησε να διαμορφώσει η υγειονομική κρίση και οι συνθήκες της εποχής. Τα περιοριστικά μέτρα που υιοθέτησε η κυβέρνηση λειτούργησαν υπέρ αυτής της εικόνας, καθιστώντας τον Πρωθυπουργό ένα συμβολικό πρόσωπο πατρικής εξουσίας, το οποίο ανέλαβε να προστατεύσει την κοινωνία με τρόπο αυστηρό αλλά και φαινομενικά φροντιστικό.

Τα μέτρα που επιβλήθηκαν, με τον αστυνομικό τους χαρακτήρα, όπως ο περιορισμός της κυκλοφορίας, η αυστηρή επιτήρηση των μετακινήσεων και η επιθετική επιβολή των κανόνων, παραπέμπουν σε μια πατερναλιστική διακυβέρνηση, αντίστοιχη με τη συμπεριφορά ενός παραδοσιακού Έλληνα πατέρα, ο οποίος επιβάλλει όρια με την πεποίθηση ότι αυτό είναι προς όφελος των «παιδιών» του. Έτσι, η αυστηρότητα της κυβερνητικής πολιτικής κατά την πανδημία έγινε αντιληπτή από σημαντικό τμήμα της κοινωνίας ως μια μορφή προστατευτικής φροντίδας, ενισχύοντας την εικόνα του Πρωθυπουργού ως αυστηρού, αλλά εντέλει “στοργικού ηγέτη”. Ως αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν η φαινομενική κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας στις βουλευτικές εκλογές του 2023.

Ωστόσο, καταλυτικό ρόλο στη φθορά αυτής της φαντασιακής εικόνας διαδραμάτισε το έγκλημα των Τεμπών. Το τρένο αποτελεί ένα λαϊκό μέσο μεταφοράς, το οποίο χρησιμοποιούν κυρίως τα φτωχά και μικρομεσαία κοινωνικά στρώματα, ανεξαρτήτως πολιτικής προέλευσης. Αυτό ακριβώς το στοιχείο πυροδότησε τις μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις για τα Τέμπη και την εντυπωσιακή σε μέγεθος χθεσινή απεργία, δηλαδή το γεγονός ότι ο-η καθένας-καθεμία μας θα μπορούσε να βρίσκεται στη θέση των θυμάτων ή να έχει στην οικογένειά του-της ένα θύμα.

Το έγκλημα αυτό έπληξε επί της ουσίας τον πυρήνα της ελληνικής κοινωνίας, την οικογένεια, απογυμνώνοντας την εικόνα της γονεϊκής φιγούρας του Πρωθυπουργού. Η κυβέρνηση, και συγκεκριμένα ο Μητσοτάκης, απέτυχε να προστατεύσει ως «καλός πατέρας» την κοινωνία που τον εμπιστεύτηκε.

Η αμφισβήτηση στο πρόσωπο του Μητσοτάκη αρκεί, όμως, για να γίνει μια ουσιαστική κριτική στους ήδη υπάρχοντες αντιδημοκρατικούς πολιτικούς θεσμούς της ελληνικής κοινωνίας;

Νομίζω πως δεν είναι αρκετό. Η συμβολική πατροκτονία του Πρωθυπουργού, μετά τις πρωτόγνωρες για τα ελληνικά δεδομένα κινητοποιήσεις του κόσμου, από το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας, έχει συντελεστεί· ωστόσο, αυτή η ρήξη αποτελεί ευκαιρία για μια βαθιά πολιτική και κοινωνική αναμέτρηση με τους ετερόνομους θεσμούς της ελληνικής κοινωνίας. Διότι το ζήτημα δεν είναι να αντικαταστήσουμε ένα πρόσωπο με ένα άλλο, αλλά να ασκήσουμε ριζική κριτική στην ανάθεση της εξουσίας και στους ολιγαρχικούς της θεσμούς, με ορίζοντα την πραγματική δημοκρατία και την αυτονομία.

——————————————————–

*Φωτογραφία κειμένου: Efi Athanasopoulou

The post Από την κυριαρχία της πανδημίας στην πολιτική κρίση των Τεμπών first appeared on Aυτολεξεί.

Πάνω από εκατό χιλιάδες χάνεται το μέτρημα. Η εφημερίδα “Τα Νέα” εκτίμησε μέσω εφαρμογής πως πάνω από 800 χιλιάδες άτομα κατέκλυσαν το κέντρο της Αθήνας χωρίς να υπολογιστούν μικροί δρόμοι πέριξ του Συντάγματος Είδα τόσο κόσμο στη Γένοβα το 2001, στην Αθήνα το 2008, το 2010, το 2011, το 2012, μα χθες μου φάνηκε σαν να ήμασταν περισσότεροι. Πέντε βιαστικά συμπεράσματα από τη χθεσινή εμπειρία.

1. Οι άνθρωποι που διαδήλωσαν χθες σε όλες τις πόλεις ενάντια στο κρατικό έγκλημα των Τεμπών ξεπέρασαν όσους ψήφισαν την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Εξάλλου οι οπαδοί του Μητσοτάκη φρόντισαν να δηλώσουν ρητά και δημοσίως ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΩ. Αναμφίβολα η κυβέρνηση είναι κοινωνικά απονομιμοποιημένη.

2. Το αίτημα για δικαιοσύνη δεν μπορεί να εκπληρωθεί από την τρέχουσα ηγεσία των δικαστικών αρχών. Εξάλλου η πρόεδρος του Αρείου Πάγου φρόντισε να επιτεθεί στους γονείς των νεκρών. Αναμφίβολα η ηγεσία των δικαστικών αρχών είναι κοινωνικά έκπτωτη.

3. Τα επεισόδια που έγιναν χθες δεν έδιωξαν το μεγάλο πλήθος από το Σύνταγμα. Το μεγάλο πλήθος το έδιωξαν τα δακρυγόνα και οι συνεχείς επιθέσεις των δυνάμεων καταστολής με χημικά και αύρες. Αναμφίβολα η κυβέρνηση προσπάθησε να καταστείλει τις κινητοποιήσεις και απέτυχε.

4. Πολιτικοποίηση δεν σημαίνει κομματικοποίηση και συλλογική οργάνωση δεν σημαίνει αναζήτηση νέου ηγέτη. Οι παραδοσιακοί πολιτικοί μηχανισμοί που στηρίζονται στην αντιπροσώπευση και την ανάθεση δεν εκπροσωπούν κανέναν και χθες η απουσία τους υπήρξε αυτονόητη. Αναμφίβολα χρειάζεται εμπιστοσύνη στην πολιτική αυτοθέσμιση και κοινωνική δικτύωση, όπως αυτή προκύπτει.

5. Το αίτημα για τις μεταφορές είναι συνολικό και δεν επιλύεται με ανασχηματισμό αλλά με ριζικό μετασχηματισμό. Άμεση απαλλοτρίωση των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας HELLENIC TRAIN και υπαγωγή των σιδηροδρομικών δικτύων και των μέσων μαζικών μεταφορών σε δημόσιο έλεγχο με σωματειακή διοίκηση εκλεγμένη άμεσα από τους εργαζόμενους, θητείας περιορισμένου χρόνου, ανοιχτές συνεδριάσεις και άμεση ανακλητότητα, δημόσια χρηματοδότηση και επιδότηση των εισιτηρίων από τα φορολογικά έσοδα με δημοσιευμένους ετήσιους ισολογισμούς και διακηρυγμένη αρχή το δικαίωμα στη δωρεάν και ασφαλή δημόσια συγκοινωνία.

The post Πέντε βιαστικά συμπεράσματα από τις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη first appeared on Aυτολεξεί.

“Τι είναι αλήθεια; λέγατε. Ίσως δεν ξέρουμε αλλά ξέρουμε τουλάχιστον τι είναι το ψέμα: είναι ακριβώς αυτό που μας μάθατε. Τι είναι το πνεύμα; Ξέρουμε το αντίθετό του, που είναι το έγκλημα. Τι είναι ο άνθρωπος; Αλλά εδώ σταθείτε, γιατί το ξέρουμε. Είναι η δύναμη που καταλήγει πάντα στην ανατροπή των τυράννων και των θεών. Είναι η δύναμη του αυταπόδεικτου.” [Αλμπέρ Καμύ, “γράμματα σ’ ένα φίλο γερμανό”, κυκλοφόρησε παράνομα το 1943 στο Παρίσι υπό Ναζιστική Κατοχή]

Ο Γοργίας ο Λεοντίνος έφερε τη ρητορική στην Αθήνα στα μέσα του 5ου αι. π.Χ. ως τέχνη της πειθούς, δηλαδή της χειραγώγησης των λογικών δομών της γλωσσικής επικοινωνίας προς όφελος της επικράτησης, χωρίς μέριμνα για τη λογική συνέπεια ή την εγκυρότητα των επιχειρημάτων. Είναι περίφημη η προσωπογραφία του φιλοσόφου που δίνει ο Πλάτων στον ομώνυμο διάλογό του, όπου παρουσιάζει τον Γοργία να αντιπαρατίθεται στον Σωκράτη, προσωποποιώντας την αντιπαράθεση της ρητορικής, που στοχεύει στην πειθώ και της διαλεκτικής, που στοχεύει στην αλήθεια.

“ΓΟΡΓ. Λέω ότι το αγαθό αυτό είναι η δύναμη να πείθει κανείς και στο δικαστήριο τους δικαστές και στη Βουλή τους βουλευτές και στη Συνέλευση του λαού τους πολίτες και σε οποιαδήποτε συνέλευση τους προσερχόμενους. Καί ασφαλώς με τη δύναμη αυτή δουλο θα έχεις τον γιατρό, δούλο τον γυμναστή, ενώ ο χρηματιστής θα φαίνεται ότι κερδίζει χρήματα όχι για τον εαυτό του, αλλά για σένα, που μπορείς να μιλάς και να πείθεις τα πλήθη. […]

ΣΩΚΡ. Ποια λοιπόν πειθώ παράγει η ρητορική στα δικαστήρια και στις άλλες συνελεύσεις περί δικαίων και αδίκων; Εκείνη από την οποία πηγάζει η πίστη χωρίς γνώση, ή εκείνη άπό την οποία πηγάζει η γνώση;

ΓΟΡΓ. Είναι φανερό βέβαια, Σωκράτη, ότι η ρητορική παράγει εκείνη από την οποία πηγάζει η πίστη.

ΣΩΚΡ. Η ρητορική λοιπόν, καθώς φαίνεται, είναι δημιουργός πειθούς που παράγει πίστη, και δεν διδάσκει περί του δικαίου και του αδίκου.

“Η διαμόρφωση τοΰ θεσμοΰ τοΰ ΰπουργικοΰ συμβουλίου, τό όποιο στηρίζεται στήν πλειοψηφία τοΰ νομοθετικοΰ σώματος καί συνάμα ήγεΐται τής έκτελεστικής έξουσίας, ύπέσκαπτε ήδη τόν χωρισμό τών έξουσιών […] Ή ισχυρότερη κομματική ήγεσία δεσπόζει έτσι στό κοινοβούλιο, αύτή έλέγχει τήν έκτελεστική έξουσία καί αύτή έπίσης ορίζει, άμεσα ή έμμεσα, τή σύνθεση καί τίς δικαιοδοσίες τής δικαστικής. Οί έλεγχοι καί οί ισορροπίες οφείλονται, άν ύφίστανται, πολύ περισσότερο στή λειτουργία τοΰ ρητοΰ ή σιωπηροΰ κομματικοΰ παιγνιδιοΰ παρά σε γενικές κι άφηρημένες θεσμικές καί συνταγματικές ρυθμίσεις.”

The post Τέμπη: Δέκα λογικές πλάνες της κυβερνητικής ρητορικής first appeared on Aυτολεξεί.

Η τραγωδία στα Τέμπη εξακολουθεί να συγκλονίζει την κοινωνία και βγάζει στον δρόμο ανθρώπους με διαφορετικές πολιτικές καταβολές. Ο κοινός παρονομαστής παραμένει η απαίτηση για δικαιοσύνη, διαφάνεια και λογοδοσία. Αυτή η μαζική αντίδραση, που συνεχίζεται, αποκαλύπτει βαθύτερα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη δημοκρατία σήμερα.

Πολιτική σημαίνει κόμματα;

Στη διαχρονική ιστορική διαδρομή —από τις πρώτες ανθρώπινες κοινότητες στη Μεσοποταμία, την αρχαία Αθήνα και τη Ρώμη, μέχρι τα σύγχρονα δημοκρατικά πειράματα— η πραγματική πολιτική σημαίνει ενεργή συμμετοχή στον δημόσιο βίο και συνεχή επαγρύπνηση του πολίτη. Αντίθετα, ο κομματικός οπαδισμός μετατρέπει το κόμμα σε ομάδα που υποστηρίζεις πάση θυσία, με αποτέλεσμα να αδρανοποιείται η ουσιαστική κριτική.

Στην Ελλάδα, η Νέα Δημοκρατία επιχειρεί να διατηρήσει τη συσπείρωσή της με το επιχείρημα «αν φύγουμε εμείς, έρχεται η καταστροφή», καλλιεργώντας τη λογική της πόλωσης – το μόνο που φαίνεται να τους έχει απομείνει ως πολιτική λύση αυτή τη στιγμή. Έτσι, η πολιτική συχνά υποβιβάζεται συνειδητά σε «οπαδιλίκι». Το ίδιο ισχύει φυσικά και για την αντιπολίτευση η οποία καιροφυλακτεί για να ανεβάσει τα ποσοστά της, χωρίς να αμφισβητεί ουσιαστικά το βαθύτερο status quo. Το έργο το έχουμε ξαναδεί. Η απουσία πειστικής αντιπολίτευσης εν προκειμενω, οδήγησε την κυβέρνηση σε μια άνευ προηγουμένου αλαζονική στάση και σε μια ψευδαίσθηση παντοδυναμίας.

Μα δεν πήρε 41% στις τελευταίες εκλογές, θα μου πείτε; Πρακτικά, τα εκλογικά αποτελέσματα δεν λένε όλη την αλήθεια: Στις βουλευτικές εκλογές του 2023, η Νέα Δημοκρατία καταγράφει πράγματι περίπου 40,79% επί των έγκυρων ψήφων.

Η συμμετοχή, όμως, κυμαίνεται κοντά στο 59%. Αν υπολογίζουμε το σύνολο των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων (περίπου 9,8 εκατομμύρια), το πραγματικό ποσοστό της ΝΔ πέφτει περίπου στο 24%.

Σε σχέση με ολόκληρο τον πληθυσμό (πάνω από 10,5 εκατομμύρια), το ποσοστό συρρικνώνεται ακόμα περισσότερο, περίπου στο 22%.

Άρα, ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας —οι απέχοντες— μένει εκτός εκλογικής διαδικασίας, αλλά και αυτοί που ψηφίζουν νιώθουμε ότι το κάνουν με “βαριά καρδιά”. Οι κυβερνώντες, φυσικά, γνωρίζουν ότι η εκλογική νίκη τους δεν αντανακλά απαραίτητα την πλειοψηφία του πληθυσμού, αλλά εκμεταλλεύονται τη χαμηλή συμμετοχή για να ενισχύσουν το αφήγημά τους: «Ο λαός μίλησε».

Έτσι, μέσα σε αυτή την κατάσταση, φαίνεται πώς ένας μεγάλος αριθμός πολιτών δεν εκφράζεται από τα υπάρχοντα κοινοβουλευτικά κόμματα.

Η διαμαρτυρία για τα Τέμπη, που εξακολουθεί να φέρνει στον δρόμο κόσμο, δείχνει πως οι πολίτες συσπειρώνονται όταν απαιτούν θεμελιώδη ζητήματα: ασφάλεια, δικαιοσύνη, σεβασμό στη ζωή. Κανένα κόμμα δεν θα μπορούσε να καταφέρει τέτοια κινητοποίηση αυτή τη στιγμή στην ελληνική κοινωνία.

Είναι κρίσιμο να θυμόμαστε ότι η πολιτική δεν ταυτίζεται με τους κομματικούς μηχανισμούς. Διάφορα ιστορικά παραδείγματα, από τις αρχαίες συλλογικές συνελεύσεις μέχρι τις νεότερες κοινότητες αυτοδιαχείρισης, επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει και άλλος δρόμος πολιτικής οργάνωσης. Αυτός ο δρόμος αναδεικνύεται όταν οι πολίτες συνειδητοποιούν τη δύναμή τους πέρα από τις «κομματικές παρωπίδες».

Η ιδέα της αυτοοργάνωσης απαντά σε αυτή την έλλειψη εκπροσώπησης, καθώς οι πολίτες, μέσα από συλλογικές δράσεις και πρωτοβουλίες, διεκδικούν τα δικαιώματά τους πιο αποτελεσματικά.

Οι διαδηλώσεις και οι συγκεντρώσεις που γίνονται μετά την τραγωδία στα Τέμπη επιβεβαιώνουν ότι μια «κρίσιμη μάζα» πολιτών δεν μένει πια αμέτοχη. Αντίθετα, δείχνει πως υπάρχει αφετηρία για ουσιαστική πολιτική δράση, όταν η ανθρώπινη ζωή τίθεται πάνω από οικονομικές και κομματικές σκοπιμότητες.

Τι φοβούνται περισσότερο;

Σε όλη την παγκόσμια ιστορία —από τις πρώτες κοινότητες ως τα σημερινά συμμετοχικά εγχειρήματα— η άμεση δημοκρατία παραμένει η πιο ριζοσπαστική μορφή συμμετοχής των πολιτών. Όπου οι άνθρωποι αποφασίζουν συλλογικά, χωρίς «διαμεσολαβητές», η εξουσία, που λειτουργεί κάθετα, νιώθει απειλή.

Η εικόνα χιλιάδων πολιτών στον δρόμο, που διεκδικούν δικαιοσύνη και λογοδοσία για τα Τέμπη, επιβεβαιώνει αυτή την αλήθεια. Δεν περιορίζονται σε ένα παραδοσιακό κομματικό πλαίσιο, αλλά συγκροτούν ένα μέτωπο που απαιτεί άμεση δημοκρατία στην πράξη —δηλαδή να μην μένουμε θεατές, αλλά να συμμετέχουμε ενεργά στην επίλυση των κοινών μας προβλημάτων.

Το έγκλημα στα Τέμπη υπογραμμίζει την ανάγκη να υπερβούμε την απλή κομματική λογική και να διεκδικήσουμε καθημερινή συμμετοχή στη διακυβέρνηση της χώρας. Μας θυμίζει πως είμαστε περισσότεροι απ’ ό,τι δείχνουν τα εκλογικά ποσοστά και ότι μπορούμε να συναντιόμαστε στον δρόμο, στις πλατείες, στους χώρους εργασίας και εκπαίδευσης, για να απαιτούμε όσα δικαιωματικά μας ανήκουν.

Η δημοκρατία δεν «χαρίζεται» από πάνω. Αναδύεται όπου οι πολίτες επιμένουν να την εφαρμόζουν. Οι κινητοποιήσεις, με αφορμή την τραγωδία, καθιστούν ολοφάνερο ότι η κοινωνία δεν εφησυχάζει. Γι’ αυτό και κάθε εξουσία φοβάται την άμεση δημοκρατία: γιατί οι πολίτες, όταν αυτοοργανώνονται, παύουν να αποδέχονται ως δεδομένη την κυριαρχία κάθε «ηγέτη» ή κόμματος και διαμορφώνουν οι ίδιοι τη μοίρα τους.

The post Τέμπη: Μια ελληνική τραγωδία …που ξυπνά Δημοκρατία first appeared on Aυτολεξεί.

Το τραγικό συμβάν στα Τέμπη  δεν είναι «δυστύχημα», ούτε αλληλουχία ατυχών συγκυριών. Είναι το επιστέγασμα ενός βαθιά διεφθαρμένου πολιτικού συστήματος που θέτει το οικονομικό κέρδος και την πελατειακή αναπαραγωγή του πάνω από την ανθρώπινη ζωή. Πρόκειται για ένα κρατικό έγκλημα και για αυτό το λέμε έτσι. Αποτελεί άλλο ένα γεγονός που αποκαλύπτει τη σαθρότητα της κυβέρνησης και τη συνειδητή παραμέληση της ασφάλειας των πολιτών προς όφελος επιχειρηματικών και πολιτικών συμφερόντων. Δεν πρέπει λοιπόν, σε καμία περίπτωση, να παραμείνει μια ακόμα τραγωδία η οποία θα χαραχτεί μονάχα ως συλλογικό τραύμα στο πέρασμα του χρόνου. Η συλλογική οργή που προκάλεσε μπορεί και πρέπει να αποτελέσει καταλύτη για μια ριζική πολιτική αλλαγή. Να αποδοθεί δικαιοσύνη, φυσικά. Να τιμωρηθούν όλοι οι ένοχοι ανεξαιρέτως, όσο ψηλά και αν νομίζουν ότι στέκονται, φυσικά. Όμως πέρα από αυτό τι;

Η ιστορία έχει δείξει ότι οι κοινωνίες δεν αλλάζουν μέσα από παθητική αναμονή, αλλά μέσα από ριζική αμφισβήτηση των κυρίαρχων θεσμών. Οι πλατείες του 2011 αποτελούν ένα ιστορικό προηγούμενο, όπου η κοινωνία συγκρούστηκε ευθέως με την καθεστηκυία τάξη, απαιτώντας δημοκρατική συμμετοχή και λογοδοσία. Παρότι το κίνημα εκείνο δεν κατάφερε να επιφέρει τις βαθιές αλλαγές που επεδίωκε, άφησε μια ανεξίτηλη μνήμη στο συλλογικό φαντασιακό: τη δυνατότητα των πολιτών να συγκροτήσουν μορφές άμεσης δημοκρατίας, να δημιουργήσουν νέους πολιτικούς θεσμούς και να αμφισβητήσουν την κανονικότητα της πολιτικής διαμεσολάβησης.

Η οργή για τα Τέμπη, όπως και η οργή του 2011, δεν πρέπει να χαθεί στη λήθη. Αντίθετα, μπορεί να μετασχηματιστεί σε ένα οργανωμένο πολιτικό σχέδιο για τη μετάβαση από την εγκληματική διαχειριστική ανικανότητα και την πολιτική σήψη και αλαζονεία του υπάρχοντος πολιτικού κατεστημένου, σε ένα νέο μοντέλο πολιτικής οργάνωσης, βασισμένο στη συμμετοχή και την αυτοδιαχείριση. Αυτή τη φορά, όμως, οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί: το κίνημα δεν πρέπει να καπελωθεί από κομματικούς μηχανισμούς, όπως συνέβη με τον ΣΥΡΙΖΑ στις πλατείες του 2011. Οι δομές αυτοοργάνωσης πρέπει να παραμείνουν στα χέρια των πολιτών και όχι να χρησιμοποιηθούν ως όχημα για την άνοδο οποιουδήποτε κόμματος στην εξουσία.

Το αδιέξοδο του κοινοβουλευτισμού

Ας τα πάρουμε από την αρχή. Οι κυβερνητικές ευθύνες για το δυστύχημα είναι ξεκάθαρες. Η συστηματική υποχρηματοδότηση του σιδηροδρόμου, η ιδιωτικοποίηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ και η παντελής έλλειψη ελέγχων δημιούργησαν ένα περιβάλλον όπου μια τέτοια τραγωδία ήταν προδιαγεγραμμένη. Η ιδιωτικοποίηση του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου βασίστηκε στο βρετανικό μοντέλο, το οποίο έχει αποδειχθεί καταστροφικό τόσο για την ασφάλεια των επιβατών όσο και για την ποιότητα των υπηρεσιών. Η εμπειρία του Ηνωμένου Βασιλείου δείχνει ότι η απορρύθμιση και η διάσπαση των σιδηροδρομικών δικτύων σε ιδιωτικές εταιρείες οδηγεί σε έλλειψη επενδύσεων στη συντήρηση και την ασφάλεια, καθώς η κύρια προτεραιότητα των ιδιωτών είναι η μεγιστοποίηση του κέρδους. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι επτά στους δέκα Βρετανούς ζητούν επανακρατικοποίηση των σιδηροδρόμων (ΜΥΘ-ΟΣΕ: Το βρετανικό μοντέλο θα σώσει τα ελληνικά τρένα).

Στην Ελλάδα, η ιδιωτικοποίηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ από την ιταλική Ferrovie dello Stato Italiane ακολούθησε αυτήν τη λογική, με αποτέλεσμα τη δραματική υποβάθμιση των υποδομών. Ενώ το κράτος συνέχισε να χρηματοδοτεί τις υποδομές, η συντήρησή τους αφέθηκε σε ένα ασαφές πλέγμα εργολαβιών και υπο-εργολαβιών, με αποτέλεσμα τα προβλήματα να διογκώνονται χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση. Όπως αποδείχθηκε από την τραγωδία των Τεμπών, η έλλειψη ενός συγκροτημένου, δημόσιου σιδηροδρομικού φορέα συντήρησης είχε μοιραίες συνέπειες.

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ερχόμαστε τώρα αντιμέτωποι πρώτον, με μια αδιανόητη προσπάθεια συγκάλυψης της αλήθειας: απόπειρα των κυβερνητικών μηχανισμών να αποδώσουν το γεγονός σε «ανθρώπινο λάθος», ψέματα για τη δήθεν τηλεδιοίκηση, αργοπορία στην απόδοση δικαιοσύνης, απόκρυψη κρίσιμων στοιχείων όπως η παράνομη μεταφορά εύφλεκτων υλών και «μπάζωμα» της περιοχής δήθεν για λόγους στατικότητας. Και δεύτερον, με μια κυβέρνηση, η οποία αντιμετωπίζει τόσο το ίδιο το έγκλημα, όσο και την οργή της κοινωνίας με χλεύη και ξύλο. Χαρακτηριστικές οι γελοίες δηλώσεις του Άδωνι Γεωργιάδη για τους συγγενείς των θυμάτων, οι οποίοι, κατά τη γνώμη του, έχουν οικονομικό συμφέρον στο να αναχθεί η υπόθεση σε έγκλημα, αλλά εξίσου φαιδρές και οι δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος εξίσωσε τον πόνο του, με αυτό των συγγενών των θυμάτων. Ας πάει κανένα τριήμερο να του περάσει.

Το σημαντικό εδώ είναι ότι αυτή η συνθήκη δεν αποτελεί παρέκκλιση, αλλά εγγενές χαρακτηριστικό του κοινοβουλευτισμού, ο οποίος δεν λογοδοτεί ουσιαστικά στην κοινωνία, αλλά αναπαράγει τα ίδια διεφθαρμένα δίκτυα εξουσίας. Ίσως με κάποιο άλλο κόμμα τα πράγματα να ήταν διαφορετικά όσον αφορά στην επικοινωνιακή διαχείριση και μόνο – καθώς κανείς δεν είναι τόσο αλαζόνας όσο η σημερινή κυβέρνηση –  όμως επί της ουσίας δε θα άλλαζε τίποτα. Δεν αρκεί η εναλλαγή προσώπων ή κομμάτων. Η πραγματική αλλαγή θα έρθει μόνο μέσα από τη δημιουργία νέων θεσμών πολιτικής συμμετοχής οι οποίοι θα καταργούν το μονοπώλιο της εξουσίας από μια ολιγαρχική πολιτική τάξη. Όλα αυτά έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού μας ότι πρέπει να βρισκόμαστε σε διαρκή επαγρύπνηση απέναντι στις φασιστικές δυνάμεις που καραδοκούν σε τέτοιες στιγμές κοινωνικής αναταραχής, επιχειρώντας να εκμεταλλευτούν την κρίση προς όφελός τους. Οφείλουμε, ως κοινωνία, να μην αφήσουμε χώρο στους φασίστες αυτή τη φορά.

Ώρα για ουσιαστική πολιτική δράση

Τι μπορούμε να κάνουμε; Η αμεσοδημοκρατική πρόταση δεν είναι ουτοπία, αλλά μια υπαρκτή εναλλακτική απέναντι στη διαχειριστική ανικανότητα του κρατικού μηχανισμού. Σε μια τέτοια προοπτική, ο λαός δεν είναι απλός θεατής ή ψηφοφόρος κάθε τέσσερα χρόνια, αλλά ο ενεργός διαμορφωτής της πολιτικής πραγματικότητας. Οι λαϊκές συνελεύσεις, τα τοπικά συμβούλια πολιτών, οι αυτοδιαχειριζόμενες δομές λήψης αποφάσεων μπορούν να αποτελέσουν το έδαφος για μια πολιτική αλλαγή που δεν θα περιορίζεται στην αντικατάσταση μιας κυβέρνησης από μια άλλη, αλλά θα επαναπροσδιορίζει ριζικά τη σχέση κράτους και κοινωνίας.

Οι εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες που κατέκλυσαν το Σύνταγμα και κεντρικά σημεία σε πόλεις όλης της Ελλάδας και του εξωτερικού, απαιτώντας δικαιοσύνη, απέδειξαν πως η κοινωνία δεν κοιμάται, αλλά απαιτεί αλλαγή. Αυτή η κινητοποίηση πρέπει να αξιοποιηθεί ως μοχλός πίεσης για τη δημιουργία νέων θεσμών άμεσης δημοκρατίας. Δεν μπορούμε να περιμένουμε δικαιοσύνη από ένα σύστημα που αποδεδειγμένα δεν τηρεί ούτε τις στοιχειώδεις δεσμεύσεις του. Από ένα σύστημα που υπερασπίζεται τον εαυτό του με ψέματα, κοροϊδία και ξύλο. Πρέπει να πάρουμε την πρωτοβουλία να δημιουργήσουμε εναλλακτικές μορφές πολιτικής οργάνωσης που θα ακυρώνουν τη μεσολάβηση των κομματικών μηχανισμών και θα εγκαθιδρύουν μια αληθινή, άμεση δημοκρατία. Όπως το 2011 άνοιξε ένα ρήγμα στο πολιτικό σύστημα, έτσι και τώρα διαμορφώνεται ένα νέο πεδίο αγώνα. Το ερώτημα δεν είναι αν η κοινωνία μπορεί να αλλάξει την πορεία της. Το ερώτημα είναι αν θα τολμήσει να το κάνει. Και η απάντηση δεν βρίσκεται στην κάλπη, αλλά στον δρόμο, στις συνελεύσεις, στις συλλογικές αποφάσεις.

Αυτό το έγκλημα δεν πρέπει να ξεχαστεί. Πρέπει να γίνει το σημείο εκκίνησης μιας νέας πολιτικής εποχής, όπου η διακυβέρνηση θα πάψει να είναι προνόμιο των λίγων και θα γίνει υπόθεση των πολλών.

The post Το έγκλημα στα Τέμπη και η προοπτική της αλλαγής first appeared on Aυτολεξεί.

Χιλιάδες πολίτες έδωσαν το «παρών» στις προχθεσινές συγκεντρώσεις σε πολλά σημεία της χώρας, αλλά και εκτός αυτής. Οι διαδηλωτές, με την παρουσία τους, έδειξαν την υποστήριξή τους στον αγώνα που πραγματοποιούν οι γονείς των θυμάτων των Τεμπών. Στη συγκέντρωση στη Θεσσαλονίκη, στην οποία ήμουν παρών, ο κόσμος ήταν πρωτοφανώς πολυάριθμος – ίσως η μεγαλύτερη συγκέντρωση πολιτών των τελευταίων ετών. Μια πορεία βουβή, αλλά γεμάτη δύναμη και αποφασιστικότητα.

Η ετερόκλητη σύνθεση των ανθρώπων φαινομενικά οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι η διαδήλωση δεν είχε ξεκάθαρο πολιτικό χαρακτήρα. Ωστόσο, επί της ουσίας, το σύνθημα που κυριάρχησε ήταν η απόδοση δικαιοσύνης. Η έννοια της δικαιοσύνης έχει μια βαθιά πολιτική σημασία, η οποία εμπεριέχει τις αξίες της ισότητας και της ισονομίας. Αυτές οι αρχές, ακόμη και στις σημερινές κοινωνίες που χαρακτηρίζονται από πολιτική αδιαφορία και ιδιώτευση, διατηρούν κάποια αξία.

Οι μεγαλειώδεις διαδηλώσεις ανέδειξαν πως μια μερίδα πολιτών δεν αδιαφορεί απέναντι στην αδικία και τη συγκάλυψη.

Έδειξαν πως ο ωχαδερφισμός δεν οδηγεί πουθενά, παρά μόνο γιγαντώνει τα προβλήματα στις ήδη φιλελεύθερες ολιγαρχίες στις οποίες ζούμε. Η πολιτική αποτελεί πεδίο δράσης της ανθρώπινης βούλησης και κανένας «από μηχανής θεός» δεν θα ενδιαφερθεί για τη ζωή μας, αν εμείς συνεχίζουμε να αδιαφορούμε για αυτήν.

Κοντολογίς, αυτές οι συγκεντρώσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως εφαλτήριο για πολιτική συνειδητοποίηση και ενεργοποίηση των πολιτών. Ωστόσο, το πιθανότερο είναι οι πολίτες να περιοριστούν στη χθεσινή συγκέντρωση και να επιστρέψουν στη σιωπή και την αφάνεια.

Βέβαια, ας μην είμαστε απαισιόδοξοι, διότι η ιστορία είναι ανοιχτή και γεμάτη απρόβλεπτες εξελίξεις. Το συλλογικό αίσθημα δικαιοσύνης που εκφράστηκε μέσα από αυτή την κινητοποίηση μπορεί να αποτελέσει τον σπόρο για μεγαλύτερες αλλαγές στο μέλλον. Άλλωστε, δεν είναι λίγες οι φορές που οι κοινωνίες πυροδότησαν πολιτικές εξελίξεις εκεί που τα πράγματα έμοιαζαν στάσιμα και αμετακίνητα. Το αν αυτός ο σπόρος θα καρποφορήσει ή θα ξεχαστεί, εξαρτάται από τη διάθεση των πολιτών να μετουσιώσουν τη διαμαρτυρία τους σε διαρκή δράση και πολιτικό αγώνα.

Είναι, λοιπόν, στο χέρι μας το αν οι προχθεσινές συγκεντρώσεις θα αποτελέσουν ένα στιγμιαίο ξέσπασμα ή θα σηματοδοτήσουν την αρχή για μια βαθύτερη πολιτική αλλαγή.

———————————————

Φωτογραφίες από το Αυτολεξεί: Σύνταγμα 26/01, “Δεν έχω οξυγόνο”

Θεσσαλονίκη:

The post Λίγα λόγια για τις μαζικές κινητοποιήσεις για τα θύματα των Τεμπών first appeared on Aυτολεξεί.

Mε αφορμή την κρατική δολοφονία στα Τέμπη το βράδυ της 28/02, μετανάστριες και μετανάστες από Ελλάδα, ενώσαμε τις φωνές μας σε 13 πόλεις του κόσμου. Διαδηλώσαμε για να καταγγείλουμε το δυστύχημα στα Τέμπη ως προαναγγελθείσα κρατική δολοφονία, αποτέλεσμα χρόνιων συστημικών πολιτικών υποστελέχωσης και απαξίωσης των δημόσιων υπηρεσιών και υποδομών.

Η υπαίτια για τη δολοφονία τουλάχιστον 57 ανθρώπων κυβέρνηση προσπαθεί να συγκαλύψει τις ευθύνες της με τη βοήθεια των συστημικών ΜΜΕ και επικοινωνιακών τεχνασμάτων χειραγωγώντας την κοινή γνώμη. Όμως, χιλιάδες συνεχίζουν να διαδηλώνουν επίμονα -παρά τη βίαιη κρατική καταστολή και αστυνομική ασυδοσία- ενάντια στη συγκάλυψη, τη διαφθορά και τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές που διαχρονικά υπηρετούν οι ελληνικές κυβερνήσεις, κατόπιν επιταγών της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έτσι κι εμείς, ως συντονισμός συλλογικοτήτων σε όλη την Ευρώπη στεκόμαστε απέναντι σε αυτή τη συγκάλυψη. Οι
κινητοποιήσεις μας είναι ταυτόχρονα ένα μήνυμα προς όσους, τόσο σε Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, ελέγχουν την πληροφόρηση και στοχοποιούν αποκλειστικά τους/τις εργαζομένους/ες.

Απαιτούμε:
• Αγώνα διαρκείας για δικαίωση των θυμάτων. Να πληρώσουν οι ένοχοι. Καμία συγκάλυψη – καμία ανοχή.
• Αποκλειστικά δημόσιο και ενοποιημένο σιδηροδρομικό δίκτυο υπό εργατικό-κοινωνικό έλεγχο. Έξω κάθε επιχειρηματική λογική.
• Ασφαλείς, σύγχρονες και δωρεάν συγκοινωνίες για όλους/-ες.
• Να γίνουν προσλήψεις και να δημιουργηθούν τα απαιτούμενα μέτρα ασφάλειας. Ικανοποίηση όλων των αιτημάτων των εργαζομένων.
• Τέλος στις εγκληματικές πολιτικές ιδιωτικοποιήσεων και φτώχειας που λεηλατούν τα εργατικά κεκτημένα.
• Κάτω τα χέρια από ρεύμα, νερό, υγεία, παιδεία, ενέργεια, υποδομές και κλάδους στρατηγικής σημασίας σε δημόσια ιδιοκτησία.
• Ρήξη με την ΕΕ, το κεφάλαιο και τις νεοφιλελευθερες κυβερνήσεις που τα υπηρετούν. Αντικαπιταλιστικά αυτοοργανωμένα μέτωπα παντού.

ΕΙΝΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑ – ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ

Δηλώνουμε παρόντες και παρούσες στους μελλοντικούς αγώνες στην Ελλάδα και παντού.

Υπογράφουν οι συλλογικότητες:
Synthesis – Birmingham
Initiative des étudiant.es et travailleur.euses grec.ques à Paris
ReInform – The Netherlands
Greek Migrants Solidarity Initiative Scotland – Edinburgh
Antithesis – Zurich
Πρωτοβουλία Γκέτεμποργκ
GR Solidarity Initiative Barcelona
Greek Solidarity Network UK
Grec.ques solidaires de Belgique (Βέλγιο)
Reakt Berlin – Aktion Against Repression
Δικτύο Αλληλεγγύης Ελλήνων Πολιτών Κύπρου
Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης Μαδρίτης

The post Συγκεντρώσεις σε τουλάχιστον 13 πόλεις του κόσμου για το έγκλημα στα Τέμπη first appeared on Aυτολεξεί.