Κείμενο της πρωτοβουλίας ΠΟΔΟΝΙΦΤΗΣ – Ρε(ύ)μα κριτικής των καιρών και δράσης
Το ρέμα του Ποδονίφτη, που αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα εναπομείναντα ρέματα του Νομού Αττικής, πηγάζει από τις νοτιοδυτικές περιοχές του Πεντελικού όρους και αφού διασχίσει τον πολεοδομικό ιστό αρκετών δήμων του λεκανοπεδίου, εκβάλλει στον Κηφισό ποταμό.
Το ρέμα, στο σημαντικά μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής του έχει καλυφθεί και είναι υπόγειο μετατρεπόμενο ουσιαστικά σε οχετό ή είναι ανοιχτό μεν αλλά διευθετημένο, που σημαίνει τσιμενταρισμένο, έτσι ώστε να ακυρώνεται η φυσική του κοίτη και να βλάπτεται σχεδόν ολοκληρωτικά η περιβαλλοντική και οικολογική του διάσταση.
Παρ’ όλα αυτά, έχουν διατηρηθεί κάποια τμήματα της διαδρομής του σε φυσική κατάσταση, το σημαντικότερο εκ των οποίων είναι μεταξύ του Δήμου Αθηναίων και του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας, μήκους περίπου 800 μ. Η μεγάλη περιβαλλοντική αξία του ρέματος αποτυπώνεται και στις αποφάσεις του ίδιου του κράτους που με υπουργική απόφαση το 1993 το χαρακτήρισε ως ‘ιδιαίτερου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος’ και στο Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας το 2011 το κατέταξε στους υγροτόπους Β΄ προτεραιότητας.
Στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας επιχειρήθηκε από το κράτος και την τότε διοίκηση της Περιφέρειας με επικεφαλής τη Δούρου, η τσιμεντοποίηση και του τελευταίου σημαντικού τμήματος φυσικής κοίτης του ρέματος με πρόσχημα την αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής.
Η αντίδραση όμως περιβαλλοντικών και κοινωνικών κινημάτων μεταξύ των οποίων και της δικής μας συλλογικότητας, των κατοίκων των παραρεμάτιων περιοχών, αλλά και του Δήμου της Ν. Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας, συνετέλεσαν ώστε με την 2165/2019 απόφασή του το ΣΤΕ να ακυρώσει τα προβλεπόμενα έργα, ως προκαλούντα δυσανάλογη και υπέρμετρη περιβαλλοντική ζημιά σε βάρος της φυσικής κοίτης και κατάστασης του ρέματος.
Αλλά για την κυβέρνηση Μητσοτάκη, μπροστά στα εργολαβικά κέρδη, τι σημασία έχει το περιβαλλοντικό, αισθητικό και κοινωνικό κόστος. Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επανέρχεται με νέα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το ρέμα με τον προκλητικό και ανάλγητο τίτλο “επικαιροποίηση των υφισταμένων μελετών και συμπλήρωση με πρόσθετες μελέτες αντιπλημμυρικής προστασίας” σαν να μην είχε απορριφθεί η προηγούμενη από το ανώτατο δικαστήριο ως παράνομη και αντιπεριβαλλοντική.
Από τη νέα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων προκύπτουν τα ακόλουθα:
1. Δεν παρατίθονται στοιχεία και δεν τεκμηριώνεται από πουθενά στη μελέτη η αναγκαιότητα διευθέτησης των επίμαχων 800 περίπου μέτρων του ρέματος, πόσο μάλλον όταν δεν υπάρχουν πλημμυρικά επεισόδια την τελευταία τριακονταετία αφού τα όμβρια ύδατα από σχεδόν το 1/5 περίπου της υδρολογικής λεκάνης του ρέματος έχουν εκτραπεί σε άλλα ρέματα.
2. Με την επιστημονικά αλλά και πραχτικά παρωχημένη διεθνώς μέθοδο του εγκυβωτισμού, σκυροδετείται πολύ μεγάλο μέρος του ρέματος ή το ενδύουν με ένα ζουρλομανδία από συρματοκυβώτια (σαραζανέτια), χωρίς να έχουν διερευνηθεί στο ελάχιστο εναλλακτικές λύσεις με φυσικά μέσα.
3. Γίνεται πλημμελής αναφορά στη πλούσια χλωρίδα (αυτοφυείς τουλίπες, ορχιδέες, ορνιθόγαλα, άρτηκες κλπ), και ορνιθοπανίδα του ρέματος (αγριόπαπιες, λευκο ή σταχτο τσικνιάδες, μαυρομάτες, ερωδιοί κλπ), δεν γίνεται καμία αναφορά στην ιχθυοπανίδα (ποταμοκέφαλοι, μπριάνια, κουνουπόψαρα, χέλια) και είναι παντελώς γελοίος ο ισχυρισμός ότι τα έργα διευθέτησης του ρέματος και η τσιμεντοποίηση “δεν θα ασκήσουν πίεση αρνητική στη χλωρίδα και πανίδα”.
4. Καταστρατηγείται με εκκωφαντικό τρόπο η από τον Ν. 4258/14 αλλά και από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας υποχρέωση του κράτους να προηγείται η οριοθέτηση του ρέματος πριν από τη διευθέτησή του. Στον Ποδονίφτη δεν έχει οριοθετηθεί η φυσική κοίτη και η πλημμυρική του ζώνη, δεν έχει αποκατασταθεί η λειτουργία του από τις αυθαίρετες καταπατήσεις, αυθαίρετες επεκτάσεις όμορων ιδιοκτησιών, αυθαίρετες χρήσεις εντός του και το συνεχώς κλιμακούμενο στένεμα.
5. Είναι παντελώς ψευδείς οι αναφορές που γίνονται στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ότι τα έργα διευθέτησης και η τσιμεντοποίηση της κοίτης και των πρανών του ρέματος δεν θα συντελέσουν στην αύξηση της θερμοκρασίας και στην χειροτέρευση του μικροκλίματος της περιοχής και ότι δεν θα επηρεαστούν τα βιοκλιματικά χαρακτηριστικά της. Και η κοροϊδία κορυφώνεται με τον ισχυρισμό της ότι ο εγκυβωτισμός του ρέματος είτε με σκυροδέτηση ή με συρματοκυβώτια “δεν θα προκαλέσει προβλήματα στα μορφολογικά και τοπιολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής”.
Νομίζουμε ότι χρειάζεται εκ νέου να υπενθυμίσουμε σε κράτος, κεντρικές και περιφερειακές εξουσίες ότι:
Θα αναχαιτίσουμε κάθε απόπειρα καταστροφής του υγρού οικοσυστήματος και του ευαίσθητου, σπάνιου και άγριου τοπίου του Ποδονίφτη. Για εμάς ο Ποδονίφτης είναι αναπαλλοτρίωτος φυσικός πλούτος που συμβάλλει στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και στη βιοποικιλότητα.
Θα παλέψουμε με όλες μας τις δυνάμεις όχι μόνο για τη διατήρηση της φυσικής κοίτης των 800 μέτρων του ρέματος αλλά και για τη σταδιακή επαναφορά του συνόλου της διαδρομής του Ποδονίφτη σε κατάσταση ελεύθερης και ακώλητης ροής με την επαναφυσικοποίησή του.
—————————————-
Με εδραιωμένη την πεποίθηση ότι τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά κινήματα μπορούν να είναι ισχυρότερα και ανθεκτικότερα από σκαστές εργολαβίες και κερδοσκοπικά κεφάλαια που τροχοδρομεί η κυβέρνηση της δεξιάς στον χώρο του περιβάλλοντος, καταστρέφοντας την ποιότητα της ζωής μας, καλέσαμε στον ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ μέσα στο ρέμα:
Την περασμένη Κυριακή 17 Μάη το μεσημέρι διοργανώθηκε ο συλλογικός περίπατος της ομάδας του ‘’Ποδονίφτη, ρε(ύ)μα κριτικής των καιρών και δράσης’’, στο ρέμα του Ποδονίφτη μεταξύ του της Νέας Φιλαδέλφειας και του δήμου Αθηναίων. Η ομάδα μας έδωσε τη δυνατότητα σε δεκάδες πολίτες να γνωρίσουν το ρέμα, μπαίνοντας μέσα στην άγρια φύση του, δίπλα στον αστικό ιστό. Να απολαύσουν ένα ανεκτίμητο και εν πολλοίς άγνωστο φυσιογνωμικό στοιχείο της περιοχής, ένα υγρό τόπο με την τόσο πλούσια χλωρίδα και πανίδα όπως πολύ εμπεριστατωμένα την ανέπτυξε ο βιολόγος Μαρτίνος Γκαίτλιχ, αλλά και όπως είχαν την τύχη να τη διαπιστώσουν με τα ίδια τους τα μάτια ολοζώντανα οι συμμετέχουσες/όντες.
Ταυτόχρονα η ομάδα μας, κατά τη διάρκεια του συλλογικού περιπάτου μέσα στη ρεμάτια ζώνη, αλλά και από την παραρεμάτια περιοχή κατέδειξε επί του πεδίου πώς ακυρώνεται ολοκληρωτικά η φυσική κοίτη του ρέματος και πως βλάπτεται η συνολική περιβαλλοντική και οικολογική του διάσταση από τα προβλεπόμενα νέα δήθεν αντιπλημμυρικά έργα. Έγινε ορατό σε όλα τα ατομα που παραβρέθηκαν στην δράση του Ποδονίφτη πως το τσιμεντάρισμα του ρέματος σε τμήματα της διαδρομής που διανύσαμε και ο εγκυβωτισμός του με συρματοκυβώτια στα υπόλοιπα τμήματα θα καταστρέψει ένα πολύτιμο οικοσύστημα, θα προκαλέσει ανήκεστη βλάβη στα μορφολογικά και τοπιολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής και θα επηρεάσει αρνητικά τα βιοκλιματικά της δεδομένα.
Στο τέλος του συλλογικού περιπάτου ακολούθησε συζήτηση στην οποία συμμετείχαν πολλοί πολίτες. Έγιναν συγκεκριμένες αναφορές στις αντιφάσεις και κραυγαλέες αστοχίες της ΜΠΕ που αφορούν τα προς εκτέλεση έργα, στα συνειδητά ψεύδη ότι τα έργα τσιμεντοποίησης και εγκυβωτισμού του ρέματος δεν θα έχουν επιπτώσεις στον τομέα του φυσικού περιβάλλοντος και διατρανώθηκε από όλες και όλους ότι η αναχαίτηση της απόπειρας της κυβέρνησης και της Περιφέρειας για την καταστροφή αυτού του υγρού οικοσυστήματος και του σπάνιου άγριου τοπίου του ρέματος είναι εφικτή.
Στην πρωτοβουλία αυτή της ομάδας ‘Ποδονίφτης’, εκτός από τα μέλη και τους φίλους της, συμμετείχαν κάτοικοι από τη γύρω περιοχή, μέλη της Πρωτοβουλίας κατοίκων ΝΦΝΧ για την προστασία των ρεμάτων και του περιβάλλοντος και μέλη της συλλογικότητας ΡΟΗ, συλλογος πολιτών υπέρ των ρεματων.
ΠΟΔΟΝΙΦΤΗΣ – Ρε(ύ)μα κριτικής των καιρών και δράσης
Η σελίδα της πρωτοβουλίας: ΕΔΩ
