Τι είναι το «σώμα» στον καπιταλισμό; Όταν μιλάμε για το σώμα, πώς έχει επαναπροσδιοριστεί, συρρικνωθεί και ακρωτηριαστεί η αίσθηση του «εαυτού» μας σε σχέση με το σώμα μας κάτω από τη λογική του κεφαλαίου και τις επιβολές του κράτους; Ενώ οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα αφορούν όλους όσοι εργάζονται κάτω από τον καπιταλισμό, έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα και απήχηση σε εκείνες που έχουν υποφέρει περισσότερο κάτω από αυτό το παγκόσμιο σύστημα: τις γυναίκες.

Στο εξαιρετικά επιδραστικό έργο της Ο Κάλιμπαν και η μάγισσα[1], η φεμινίστρια συγγραφέας και καθηγήτρια Silvia Federici αποκάλυψε τον βάναυσο μετασχηματισμό που αναγκάστηκαν να υποστούν οι ευρωπαϊκοί πληθυσμοί στο πλαίσιο της αναδυόμενης κοινωνικής τάξης του καπιταλισμού, οι συνέπειες του οποίου αναπόφευκτα επεκτάθηκαν στον παγκόσμιο πληθυσμό, τόσο στον ανθρώπινο όσο και πέρα από αυτόν. Το τελευταίο βιβλίο της με τίτλο Πέρα από την επιφάνεια του δέρματος[2] επεκτείνει αυτή τη διερεύνηση στο πώς αυτές οι δυνάμεις συνεχίζουν να επιβάλλουν τη λογική τους στο σώμα, από τον ρόλο που έπαιξαν οι κοινωνικές επιστήμες και το ιατρικό κατεστημένο σε αυτή τη διαδικασία, μέχρι την έλλειψη φαντασίας της θεσμικής πολιτικής για την αντιμετώπιση της ρίζας του προβλήματος.

Σε αυτή τη συνέντευξη, η Federici αναλύει πώς αυτός ο συνεχιζόμενος μετασχηματισμός του σώματος επεκτείνεται προς τα μέσα, όπως και προς τα έξω. Η σύγχρονη αντίληψή μας για τον «εαυτό» είναι, χωρίς αμφιβολία, φτωχή, αλλά όπως υποδηλώνει ο τίτλος του βιβλίου της, η επανασύνδεση με ό,τι βρίσκεται πέρα από την επιφάνεια του δέρματος είναι απαραίτητη για να διεκδικήσουμε ό,τι χάθηκε σε αυτή τη μακρά και βίαιη πορεία προς τη σημερινή μας κατάσταση, με όλες τις όμορφες πράξεις αλληλεγγύης και αντίστασης, στη συνεχιζόμενη βάναυση καταπίεση της ανθρώπινης και πέρα-από-την-ανθρώπινη ζωής σε όλες τις μορφές της.

Σύλβια[…], [θ]έλω να συζητήσουμε για το νέο βιβλίο που έχετε εκδώσει με την PM Press, Beyond the Periphery of the Skin: Rethinking, Remaking, and Reclaiming the Body in Contemporary Capitalism. Πρόκειται για μια συλλογή κειμένων που αγγίζουν διάφορα θέματα, αλλά θα έλεγα ότι ο συνδετικός τους κρίκος είναι το σώμα, το πώς ο καπιταλισμός έχει περιορίσει ή μεταρρυθμίσει ή επιβληθεί στο σώμα μας, σε εμάς. Η πρώτη μου ερώτηση θα ήταν: ποια είναι μερικά από τα πιο προφανή πράγματα που προκύπτουν στη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο το σώμα έχει μετασχηματιστεί στον καπιταλισμό;

Είναι ένα θέμα που άρχισα να αναπτύσσω στο Ο Κάλιμπαν και η μάγισσα. Το τρίτο κεφάλαιο αναφέρεται στον αγώνα ενάντια στο σώμα που επαναστατεί. Εμπνεύστηκα από το γεγονός ότι όταν ξεκίνησε το φεμινιστικό κίνημα, στη δεκαετία του 1970, συχνά αναφερόταν στην πολιτική του ως «πολιτική του σώματος». Είδαμε ότι στην ιστορία του καπιταλισμού οι γυναίκες υποβλήθηκαν σε μια πολύ πιο έντονη πειθαρχία από ό,τι οι άνδρες. Είδαμε ότι ο καπιταλισμός έφτανε βαθύτερα στη ζωή μας, ιδιοποιούμενος όχι μόνο την εργασία μας αλλά ολόκληρο το σώμα μας. Αναφέρομαι στον κρατικό έλεγχο της αναπαραγωγικής μας ικανότητας, της αναπαραγωγής, της σεξουαλικότητάς μας. Αυτό συμβαίνει επειδή η αναπαραγωγική μας ικανότητα έχει τεθεί στην υπηρεσία της αναπαραγωγής των εργαζομένων. Έτσι, στο Ο Κάλιμπαν και η μάγισσα έδωσα ιδιαίτερη προσοχή στο πώς το κεφάλαιο και το κράτος έχουν οικειοποιηθεί τα σώματά μας και τα έχουν μεταμορφώσει. Στο Πέρα από την επιφάνεια του δέρματος, αντιθέτως, εξετάζω τον αγώνα που έχουν κάνει οι γυναίκες για να απελευθερώσουν το σώμα τους από τον εναγκαλισμό του κράτους και από τα όριά του.

Αυτό που συνέχει το βιβλίο, όπως αντικατοπτρίζεται στον τίτλο, είναι η ιδέα ότι δεν μπορούμε να απελευθερώσουμε τα σώματά μας ή να αλλάξουμε τις ταυτότητές μας, αν δεν αλλάξουμε τις υλικές συνθήκες της ζωής μας και αν δεν αναγνωρίσουμε ότι τα σώματά μας συγκροτούνται, ανά πάσα στιγμή, από τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους και τον περιβάλλοντα κοινωνικό και φυσικό κόσμο. Με αυτή την έννοια, το Πέρα από την επιφάνεια του δέρματος τάσσεται ενάντια στις κύριες τάσεις της σύγχρονης επιστήμης, οι οποίες εξηγούν τι συμβαίνει στο σώμα μας, στην περίπτωση ασθενειών, για παράδειγμα, με βάση τα μη φυσιολογικά γονίδια. Ο κυτταρικός κόσμος του γονιδίου αναπαρίσταται ως μια αυτοπεριορισμένη πραγματικότητα, η οποία δεν διαμορφώνεται πλέον από τη σχέση του με το σύνολο του οργανισμού. Ωστόσο, το εκπληκτικό με το σώμα μας είναι ότι κάθε μέρος του είναι διασυνδεδεμένο και συνεχές με ό,τι βρίσκεται έξω από αυτό. Στην περίπτωση της ασθένειας, αυτό σημαίνει ότι τα περιβαλλοντικά αίτια είναι πολύ πιο σημαντικά ως παθογόνα από τα αποκλίνοντα γονίδια. Αυτό είναι ένα θέμα που κατά κάποιον τρόπο μας φέρνει πίσω στην αναγεννησιακή αντίληψη για το σώμα, όπου ο «μικρόκοσμος» (το σώμα) συνδέεται με τον «μακρόκοσμο» του σύμπαντος, τα αστέρια. Έτσι, αναλογίζομαι το σώμα με έναν πολύ εξωστρεφή τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι αν θέλουμε να αλλάξουμε το σώμα μας πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο που εργαζόμαστε, την πρόσβαση που έχουμε στον παραγόμενο πλούτο, στη φύση. Πρέπει να δράσουμε όχι μόνο στο ίδιο το σώμα, αλλά και στις υλικές συνθήκες που διαμορφώνουν τη ζωή μας, οι οποίες αποφασίζουν τι μπορεί ή δεν μπορεί να κάνει το σώμα.

Το βιβλίο είναι δομημένο ως επιχείρημα. Ξεκινά εξετάζοντας συγκεκριμένες μορφές εκμετάλλευσης, στη συνέχεια περνάει στο πώς μπορούμε να διεκδικήσουμε την υποκειμενικότητά μας, τη σωματική μας πραγματικότητα, και καταλήγει με έναν έπαινο για το σώμα που χορεύει, ο οποίος είναι μια εξερεύνηση του σώματος ως προς τις δυνάμεις και τις δυνατότητές του. Κατά τη διαδικασία αυτή, αγγίζω τα όρια κάποιων σύγχρονων θεωριών, για να δω πόσο χρήσιμες είναι.

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου, ασκώ κριτική στο φεμινιστικό κίνημα που δίνει σχεδόν αποκλειστικά έμφαση στην άμβλωση και περιορίζεται στην υπόθεση ότι το δικαίωμα στην άμβλωση είναι «αναπαραγωγική επιλογή», ενώ ο έλεγχος του σώματός μας σημαίνει επίσης να μπορούμε να κάνουμε τα παιδιά που θέλουμε κάτω από ασφαλείς συνθήκες. Όπως έχουν τονίσει οι ακτιβιστές του κινήματος στην αναπαραγωγική δικαιοσύνη, το να αποκαλούμε την άμβλωση «επιλογή» αγνοεί ότι το να μην αναγκαζόμαστε να τεκνοποιήσουμε παρά τη θέλησή μας είναι μόνο το αρνητικό μέρος του ελέγχου, ενώ από την εποχή της δουλείας μέχρι σήμερα, οι μαύρες και οι καστανές γυναίκες στις ΗΠΑ στερούνται το δικαίωμα στη μητρότητα. Υποστηρίζω πως δεν αποτελεί αντίφαση το γεγονός ότι ενώ κάποιες γυναίκες έχουν αναγκαστεί να τεκνοποιήσουν, άλλες πρακτικά ποινικοποιούνται αν το κάνουν. Η καπιταλιστική τάξη θέλει να αποφασίζει ποιος μπορεί να αναπαραχθεί και ποιος όχι, με τον ίδιο τρόπο που θέλει να αποφασίζει ποιος μπορεί να ζήσει και ποιος πρέπει να πεθάνει. Οι μαύρες και οι ιθαγενείς γυναίκες αντιμετώπιζαν συχνά τη στείρωση, ιδίως όταν έπαιρναν επίδομα πρόνοιας. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, είδαμε μια πολιτική στείρωσης να εφαρμόζεται σε μαζική κλίμακα σε γυναίκες σε ολόκληρο τον πρώην αποικιακό κόσμο, για να αποτρέψει, πιστεύω, τη γέννηση μιας νέας γενιάς Αφρικανών, Λατινοαμερικανών, ανθρώπων της Καραϊβικής, οι οποίοι αγωνίζονται να διεκδικήσουν τον πλούτο που αφαιρέθηκε από αυτές τις περιοχές. Ήταν μετά τον αντιαποικιακό αγώνα που οι δημογράφοι άρχισαν να μιλούν για «πληθυσμιακή έκρηξη» και για την ανάγκη «ελέγχου του πληθυσμού». Χρησίμευσε επίσης για να δικαιολογήσει την ύπαρξη της φτώχειας εν μέσω μιας αισχρής εταιρικής συσσώρευσης πλούτου και για να μεταθέσει την ευθύνη από την αποικιακή εκμετάλλευση, παλιά και νέα, στις γυναίκες του κόσμου, που κατηγορούνται ότι γεννούν πάρα πολλά παιδιά. Αυτή η ιδέα έχει γίνει το «μάντρα» της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου, εξετάζω νέα ζητήματα και θεωρίες που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων για την «πολιτική των φύλων», όπως, για παράδειγμα, η θεωρία της επιτέλεσης.

Όπως αναφέρω, η «επιτέλεση» είναι μια χρήσιμη έννοια, αλλά πρέπει να δούμε τα όριά της, καθώς πολλές πράξεις, πολλές περιπτώσεις επιτέλεσης στην πραγματικότητα υποκινούνται από περιορισμούς που έχουν τις ρίζες τους στον καπιταλιστικό καταμερισμό εργασίας. Όταν μια γυναίκα βάζει κραγιόν, όταν κάνει δίαιτα, όταν ενεργεί σεξουαλικά με έναν συγκεκριμένο τρόπο, τις περισσότερες φορές το κάνει λόγω των κοινωνικών προσδοκιών που συνδέονται με τον ρόλο της ως εργαζόμενης στην αναπαραγωγή, ως ατόμου του οποίου το κοινωνικό καθήκον είναι να εξυπηρετεί τους άνδρες, να τους παρέχει σεξουαλικές/συναισθηματικές υπηρεσίες, και του οποίου η οικονομική επιβίωση συχνά εξαρτάται από αυτό. Με άλλα λόγια, οι πράξεις «επιτέλεσης» παράγονται/παρακινούνται από ένα σύστημα καταναγκασμών που αφορούν το τι πρέπει να κάνουν οι γυναίκες για να είναι κοινωνικά αποδεκτές και να συντηρούν τον εαυτό τους και τα παιδιά τους μέσα σε ένα συγκεκριμένο σύστημα εκμετάλλευσης και έναν συγκεκριμένο καταμερισμό εργασίας. Ήθελα να επιστήσω την προσοχή στο ότι η θεωρία της επιτελέσης παρουσιάζει έλλειψη ως προς την αναγνώριση ότι ζούμε σε ένα καπιταλιστικό σύστημα εκμετάλλευσης που δομεί τον τρόπο με τον οποίο ενεργούμε, ένα σύστημα που μπορούμε να πολεμήσουμε αλλά με μεγάλο κόστος.

Ο Covid-19 αποκάλυψε τον συστημικό χαρακτήρα των ανισοτήτων που δομούν την κοινωνία μας. Είδαμε ότι το ογδόντα τοις εκατό όσων πεθαίνουν από Covid είναι άνθρωποι της μαύρης κοινότητας, άνθρωποι των οποίων οι ζωές, ακόμη και χωρίς τις επιδημίες, βρίσκονται σε συνεχή κίνδυνο, και όχι μόνο λόγω της αστυνομικής βίας, αλλά λόγω των επίμονων διακρίσεων σε κάθε πτυχή της ζωής τους. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να έχουμε μια μη ρατσιστική κοινωνία αν δεν υπάρξει ριζική αλλαγή στην κατανομή του πλούτου, στην οργάνωση της στέγασης, της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης. Αυτό το επιχείρημα έχει επιπτώσεις και στο ζήτημα της σεξουαλικής ταυτότητας. Όσο κρίσιμο και αν είναι να μπορεί κανείς να αλλάξει τη σεξουαλική του ταυτότητα, ο αγώνας για να διασφαλιστεί η δυνατότητά του πρέπει να συνδεθεί με τον αγώνα των κινημάτων που αγωνίζονται ενάντια στην εκμετάλλευση της εργασίας και ευρύτερα στη λογική που διαμορφώνει την καπιταλιστική οργάνωση της ζωής.

Ναι, κάτι που μου έρχεται ως ερώτημα είναι οι τρόποι με τους οποίους πολλές από τις αξίες του καπιταλισμού έχουν εσωτερικευτεί τόσο βαθιά για εκατοντάδες χρόνια, ώστε ακόμη και τα αιτήματα που τίθενται στο πλαίσιο της αριστερής πολιτικής και των κινημάτων διαμορφώνονται θεμελιωδώς από το Κεφάλαιο. Αυτός μάλλον είναι ένας από τους μεγαλύτερους αγώνες από τους οποίους δεν μπορούμε ποτέ να ξεφύγουμε πλήρως ως αριστεροί. Έχω την αίσθηση ότι το αντιμετωπίζετε αυτό στη δουλειά σας.

Ναι, η ανάγκη να δημιουργηθεί μια κοινωνία που δεν θα διέπεται από τη λογική της καπιταλιστικής ανάπτυξης αποτελεί κεντρικό θέμα της δουλειάς μου και με την πάροδο του χρόνου διαμόρφωσε και τη σχέση μου με τον μαρξισμό. Ένα μεγάλο μέρος της αριστεράς εξακολουθεί να βλέπει την καπιταλιστική ανάπτυξη ως προϋπόθεση για τον αγώνα μας. Υπάρχουν ακόμη και άνθρωποι που πιστεύουν ότι πρέπει να επιταχύνουμε την καπιταλιστική ανάπτυξη, επειδή αυτή επιταχύνει την καπιταλιστική κρίση. Και υπάρχει πολύς άκριτος πανηγυρισμός για τις νέες τεχνολογίες, αν και είναι σαφές ότι μεγάλο μέρος της οικολογικής καταστροφής του κόσμου οφείλεται στην παραγωγή υπολογιστών και iPhones.

Πρέπει να αλλάξουμε την αντίληψή μας για τον κοινωνικό πλούτο. Και υπό αυτή την έννοια, η πανδημία του Covid-19 υπήρξε ένα εγχειρίδιο. Μας έδειξε πώς η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος -η μόλυνση του αέρα, των υδάτων, της τροφής που τρώμε, που εντείνεται από τον ρατσισμό και άλλες μορφές κοινωνικών διακρίσεων- αποδυναμώνει το σώμα μας, μας κάνει ευάλωτους στις ασθένειες.

Υπάρχουν επιδημίες επειδή η γη είναι άρρωστη, το ίδιο και η κοινωνία μας. Στις κοινότητες των ιθαγενών στο Μεξικό και στη Γουατεμάλα, όταν γεννιέται ένα παιδί, οι γυναίκες θάβουν τον πλακούντα στο χώμα για να υποδηλώσουν τον βαθύ, σχεδόν ιερό δεσμό μεταξύ των ανθρώπων και της γης. Στη Λατινική Αμερική οι γυναίκες μιλούν επίσης για «το σώμα μου, το έδαφός μου» («mi cuerpo mi territorio»). Αυτό σημαίνει πως το σώμα μας είναι η πρώτη γραμμή άμυνάς μας και επίσης πως ό,τι βάζουμε στη γη είναι αυτό που μπαίνει στο σώμα μας. Έτσι, είναι σαφές ότι οι λεγόμενες «προϋπάρχουσες συνθήκες» είναι πάνω απ’ όλα οι κοινωνικές συνθήκες ενός καπιταλιστικού συστήματος που απαξιώνει τις ζωές μας και ιδιαίτερα τις ζωές των ανθρώπων των οποίων η εκμετάλλευση υπήρξε πιο κρίσιμη για τη συσσώρευση του καπιταλιστικού πλούτου. Εν ολίγοις, δεν μπορούμε να έχουμε ένα υγιές σώμα αν δεν έχουμε μια υγιή γη, αν δεν σταματήσουμε να καίμε τα δάση, αν δεν αναπνέουμε αέρα που δεν είναι μολυσμένος, αν δεν παράγουμε τρόφιμα που δεν είναι δηλητηριασμένα από φυτοφάρμακα. Ακόμα και αν ο Covid εξαφανιζόταν σήμερα, θα πεθαίναμε από καρκίνο, υποσιτισμό, κατάθλιψη. Αυτό που δεν αναφέρεται ποτέ στις στατιστικές για τη θνησιμότητα που ακούμε καθημερινά, είναι ότι το 2019, περισσότεροι από 4.700 άνθρωποι πέθαναν από αυτοκτονία στις Η.Π.Α. Αυτός είναι ένας ακόμη ισχυρός λόγος για τον οποίο η «πολιτική του σώματός μας» πρέπει να πάει «πέρα από την επιφάνεια του δέρματός μας».

Σκεφτόμουν την κρίση από την πανδημία και το πώς φαίνεται, όπως είπατε, να ξεσκεπάζει τον καπιταλισμό. Και φαντάζομαι ότι πίσω στο Μεσαίωνα, όταν η βουβωνική πανώλη σάρωνε την Ευρώπη και την Ασία, είχε παρόμοιο κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο. Αν μας λέγατε μερικά λόγια, ίσως θα μπορούσαμε να κάνουμε συγκρίσεις και να δούμε μερικά από τα σπουδαία αλλά και μερικά από τα προφανώς τρομερά πράγματα που προέκυψαν από αυτή.

Οι επιδημίες έχουν ελάχιστη σχέση με τη φύση. Είναι πάντα ένα φαινόμενο που δημιουργείται από τον άνθρωπο, επειδή εξαπλώνονται με την κυκλοφορία των αγαθών και των ανθρώπων. Η βουβωνική πανώλη μεταφέρθηκε στην Ευρώπη από την Ανατολή και κυκλοφόρησε με το εμπόριο. Κάποιοι λένε ότι οι σταυροφορίες αποτέλεσαν έναν φορέα διάδοσης. Εξαφάνισε περισσότερο από το ένα τρίτο του ευρωπαϊκού πληθυσμού και δημιούργησε μια τρομερή αναταραχή σε δύο επίπεδα. Πρώτον, ο μεγάλος αριθμός θανάτων έκανε πολλούς ανθρώπους να αδιαφορήσουν για τον κίνδυνο της μόλυνσης, νιώθοντας ότι η ζωή ήταν τόσο επισφαλής που ήταν προτιμότερο να τη ζήσουν. Επιπλέον, το γεγονός ότι πέθαναν τόσοι πολλοί άνθρωποι προκάλεσε την κατάρρευση της κλειστής οικονομίας που κυριαρχούσε κατά τον Μεσαίωνα. Καθώς τα χωράφια έμεναν άδεια, οι άνθρωποι μετακινούνταν από τόπο σε τόπο, καταλαμβάνοντας γη. Στις αστικές περιοχές το κόστος εργασίας αυξανόταν, οι κοινωνικές διαμαρτυρίες κλιμακώνονταν. Για ένα διάστημα, λόγω της έλλειψης εργατικού δυναμικού, οι εργάτες των πόλεων πήραν το πάνω χέρι. Σύντομα, όμως, άρχισε η αντίδραση, με απόπειρες ακόμη και επιβολής νέων μορφών δουλείας.

Ιστορικά, οι επιδημίες έχουν επίσης προκαλέσει διώξεις. Ξεκινώντας από τον 14ο αιώνα, οι επιδημίες βουβωνικής πανώλης έγιναν αφορμή για τις σφαγές των Εβραίων, οι οποίοι κατηγορήθηκαν για τη διάδοση της μόλυνσης. Αργότερα, τον 15ο αιώνα, υπήρξε μια άλλη μεγάλη επιδημία, η σύφιλη. Τα πρώτα κρούσματα εμφανίστηκαν το 1485 στη Νάπολη, κατά τη διάρκεια της γαλλικής κατοχής της πόλης. Έτσι, οι Ναπολιτάνοι την αποκαλούσαν «γαλλική ασθένεια», ενώ οι Γάλλοι την αποκαλούσαν «ναπολιτάνικη ασθένεια». Τελικά οι ιθαγενείς Αμερικανοί κατηγορήθηκαν για τη σύφιλη. Υποστηρίχθηκε ότι οι σύντροφοι του Κολόμβου την έφεραν από τον «Νέο Κόσμο». Επομένως, η ομιλία του Τραμπ για τον Covid ως «κινεζική ασθένεια» εντάσσεται σε μια μακρά ιστορία [αναζήτησης] αποδιοπομπαίων τράγων.

Ένας άλλος επίμονος παράγοντας είναι ότι οι επιδημίες εξαπλώνονται ιδιαίτερα εκεί όπου οι άνθρωποι έχουν εξαθλιωθεί και αποδυναμωθεί από τον υποσιτισμό ή από τον πόλεμο. Αυτό συνέβη στην περίπτωση του Μαύρου Θανάτου και της μεγάλης επιδημίας γρίπης που ακολούθησε τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και το είδαμε ξανά πρόσφατα, καθώς η εξαθλίωση που προκλήθηκε σε πολλές αφρικανικές χώρες από τα προγράμματα λιτότητας που επέβαλε το ΔΝΤ τη δεκαετία του 1980 προκάλεσε επιδημίες μηνιγγίτιδας, χολέρας, γαστρεντερικών ασθενειών και αργότερα του Έμπολα. Στη Λατινική Αμερική είδαμε τον δάγκειο πυρετό, τον Ζίκα. Στην Ασία είδαμε τη γρίπη των πτηνών και τον SARS. Η διαφορά είναι ότι τώρα πεθαίνουν άνθρωποι και στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ και γι’ αυτό δίνεται μεγάλη προσοχή. Αλλά θα ήταν μια ψευδαίσθηση να πιστεύουμε ότι οι επιδημίες θα μπορούσαν να εξαπλωθούν σε όλο τον κόσμο και να μην επηρεάσουν την Ευρώπη ή τις ΗΠΑ.

Η παραγωγή ασθενειών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Δεν μπορείς να έχεις ένα καπιταλιστικό σύστημα που διαχωρίζει συστηματικά τους ανθρώπους από τις συνθήκες αναπαραγωγής τους, που εξαθλιώνει και εξαρθρώνει τους ανθρώπους και καταστρέφει το φυσικό περιβάλλον, χωρίς την εμφάνιση νέων ασθενειών. Γνωρίζουμε, για παράδειγμα, ότι με την κλιματική αλλαγή, τα ζώα, τα έντομα, καθώς και τα βακτήρια που εμφανίζονται τυπικά σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές μετακινούνται τώρα σε άλλες τοποθεσίες. Έτσι, οι επιδημίες είναι ένα σύμπτωμα μιας ευρύτερης ασθένειας που επηρεάζει ολόκληρο το σύστημα.

Ένα ερώτημα που προκύπτει από τη συζήτησή μας είναι ότι ως απάντηση στον Μαύρο Θάνατο στην Ευρώπη υπήρξε μια αντίδραση από την άρχουσα τάξη με την προσπάθεια περαιτέρω υποταγής των ανθρώπων. Ήθελαν να αφαιρέσουν τις όποιες ελευθερίες είχαν αποκτηθεί κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου. Υπήρξαν οι περιφράξεις των κοινών γαιών και το κυνήγι μαγισσών. Η στιγμή στην οποία βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή, μας δίνει την ευκαιρία να απελευθερωθούμε και να θέσουμε βαθύτερα ερωτήματα, αλλά θα πρέπει επίσης να είμαστε πολύ συνειδητοποιημένοι ότι εκείνοι που έχουν τον περισσότερο πλούτο και δύναμη θα χρησιμοποιήσουν όποια εργαλεία και μέσα έχουν στη διάθεσή τους για να μας υποτάξουν περαιτέρω και μάλιστα να επινοήσουν νέες μορφές υποταγής που ακόμη δεν γνωρίζουμε;

Ναι, βλέπουμε ήδη πώς ο Πρόεδρος ουσιαστικά υποκινεί έναν φυλετικό πόλεμο, συμμαχώντας με τους λευκούς ρατσιστές που βγαίνουν τώρα στη φόρα, όπως δείχνουν οι απαγχονισμοί και οι συνεχείς επιθέσεις σε διαδηλωτές. Όπως έχουν δείξει μαύροι μελετητές και ακτιβιστές, όπως η Michelle Alexander στο The New Jim Crow, παρά την επίσημη κατάργησή της, η δουλεία αναδιαρθρώνεται συνεχώς, πρώτα με το Jim Crow και μετά με τη μαζική φυλάκιση. Πρέπει λοιπόν να είμαστε σε επαγρύπνηση, για να διασφαλίσουμε ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν θα καταλήξουν να είναι μια αναδιάρθρωση του τρόπου οργάνωσης των φυλετικών διακρίσεων. Είναι σαφές ότι η πραγματική αλλαγή θα επέλθει όχι μόνο όταν καταργηθεί το αστυνομικό σύστημα, αλλά όταν εξαλειφθεί πλήρως η υποτίμηση της ζωής των μαύρων, η οποία διαμορφώνει πλέον την κοινωνική πολιτική από τη στέγαση μέχρι την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη και το λεγόμενο σύστημα «δικαιοσύνης».

Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι γιατί υπάρχει ένα τμήμα του πληθυσμού στις Ηνωμένες Πολιτείες που έχει πλουτίσει από την κλεμμένη γη και την υποδούλωση των ανθρώπων και δεν θα σταματήσει μπροστά σε τίποτα για να μην χάσει τα προνόμιά του. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, στις Ηνωμένες Πολιτείες, εξακολουθεί να υπάρχει η θανατική ποινή, η οποία είναι το σύστημα στήριξης μιας κοινωνίας δούλων. Βλέποντας τον τρόπο με τον οποίο χορηγείται, ποιος σε αυτή τη χώρα εκτελείται, καταλαβαίνετε ότι η κληρονομιά της δουλείας είναι ακόμα εδώ.

Η θετική εξέλιξη είναι ότι η κατάσταση έκτακτης ανάγκης που δημιούργησε ο Covid-19 και το γεγονός ότι η επιδημία άφησε τόσους πολλούς ανθρώπους χωρίς πόρους, οδηγεί στη συνειδητοποίηση ότι αυτό το σύστημα δεν είναι βιώσιμο και ότι δεν μπορούμε να οικοδομήσουμε μια καλύτερη κοινωνία παρά μόνο με συλλογική δράση.

Είναι εντυπωσιακό το πώς σε όλη τη χώρα οι άνθρωποι οργανώνονται πλέον όχι μόνο για την παροχή αμοιβαίας βοήθειας, αλλά με στόχο τη δημιουργία μακροπρόθεσμων αλλαγών. Στη Νέα Υόρκη, εκτός από την οργάνωση της αλληλοβοήθειας, όπως μου είπαν, υπάρχουν λαϊκές συνελεύσεις, που φέρνουν κοντά ανθρώπους που αγωνίζονται για τη στέγαση, για την αποχρηματοδότηση της αστυνομίας και για την υποστήριξη των ανθρώπων που βρίσκονται στη φυλακή. Μια πρόκληση είναι να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε την καθημερινή μας αναπαραγωγή. Όπως έχω γράψει στο Επαναμαγεύοντας τον κόσμο, για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε έναν μακροχρόνιο αγώνα πρέπει να δημιουργήσουμε μια νέα, πιο συνεργατική αναπαραγωγική υποδομή.

Έχω ένα τελευταίο ερώτημα, το οποίο αφορά στο ότι βλέπω προσωπικά στους ανθρώπους με τους οποίους έχω συνδεθεί, μια πραγματικά απτή προσπάθεια να διεκδικήσουμε το σώμα, και ιδιαίτερα να διεκδικήσουμε την αυτονομία των γυναικών. Στο έργο σας λέτε ότι ο έλεγχος των γυναικών πάνω στην ικανότητά τους να αναπαράγονται έχει αφαιρεθεί από αυτές μέσω της ιατρικοποίησης του τοκετού και άλλων πολιτικών. Αλλά τώρα βλέπω μια πραγματική συλλογική προσπάθεια να διεκδικήσουμε τις προγονικές παραδόσεις, τη γνώση και τη σοφία, και αυτή είναι μόνο μία εκδήλωση. Θα ήθελα λοιπόν να σας ρωτήσω, ποια είναι μερικά απτά παραδείγματα που έχετε δει, όπου οι άνθρωποι διεκδικούν το σώμα;

Ένα παράδειγμα είναι ο αγώνας που διεξάγεται όχι μόνο για την υπεράσπιση του δικαιώματος στην άμβλωση, αλλά και ενάντια σε αυτό που ορισμένοι εθνικοί υπέρμαχοι της υγείας έχουν αποκαλέσει «ποινικοποίηση της εγκυμοσύνης», δηλαδή ένα σύνολο πολιτικών που πρακτικά τιμωρούν τις γυναίκες, ιδίως τις μαύρες γυναίκες, αν αποφασίσουν να αποκτήσουν παιδί. Αυτό συμβαίνει επειδή αρκετές πολιτείες έχουν θεσπίσει νόμους για την προστασία του εμβρύου που ποινικοποιούν ο,τιδήποτε κάνει μια γυναίκα και μπορεί να θεωρηθεί ότι θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του εμβρύου. Γυναίκες, για παράδειγμα, που είχαν τροχαίο ατύχημα ή έκαναν χρήση ακόμη και νόμιμων ναρκωτικών ουσιών έχουν συλληφθεί επειδή θέτουν σε κίνδυνο το έμβρυο. Και τώρα σε ορισμένες πολιτείες οι γιατροί πρέπει να επικοινωνούν με την αστυνομία αν η εξέταση αίματος μιας εγκύου γυναίκας φαίνεται ύποπτη. Οι οργανώσεις μαύρων γυναικών και το κίνημα για την αναπαραγωγική δικαιοσύνη έχουν καταγγείλει αυτές τις πρακτικές. Και έχουν επίσης ενθαρρύνει τις γυναίκες να πηγαίνουν στο νοσοκομείο για να γεννήσουν συνοδευόμενες από μια «doula», μια συνήγορο, για να διασφαλίσουν ότι τους παρέχεται η κατάλληλη φροντίδα και ότι τους φέρονται με σεβασμό. Υπάρχει επίσης, όπως είπατε, μια μεγάλη κυκλοφορία γνώσεων και πρακτικών σχετικά με πιο ολιστικές μορφές υγειονομικής περίθαλψης και μια υγιής δυσπιστία απέναντι στην ιδρυματική ιατρική. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να κατασκευάσουμε μορφές κοινοτικού ελέγχου της περίθαλψης που μας παρέχεται στα νοσοκομεία, στις κλινικές, ώστε να μην αντιμετωπίζουμε μόνοι μας ένα ιατρικό σύστημα που είναι οργανωμένο κατά βάση για το κέρδος.

Θυμίζω εδώ το λαϊκό κίνημα για την υγεία που αναπτύχθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες στα μέσα του 19ου αιώνα, το οποίο είχε ένα σύνθημα: «κάθε άνθρωπος ένας γιατρός». Προήλθε από τη δυσπιστία των ανθρώπων απέναντι στο ιατρικό επάγγελμα. Οι άνθρωποι πίστευαν ότι οι γιατροί νοιάζονταν μόνο για τα χρήματά τους, οπότε ξεκίνησαν αυτό το κίνημα, το οποίο για μεγάλο χρονικό διάστημα σταμάτησε τη διαδικασία αδειοδότησης.

Ένα ζήτημα που σήμερα χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή είναι η υγεία των παιδιών. Επισήμως, σήμερα, οκτώ εκατομμύρια παιδιά υποβάλλονται σε θεραπεία για ψυχικές διαταραχές και τους χορηγούνται καθημερινά χάπια κατά της κατάθλιψης, ή της υπερκινητικότητας, ή της ελλειμματικής προσοχής. Πιστεύω ότι αυτός είναι ένας τρόπος ιατρικοποίησης ενός κοινωνικού προβλήματος, το οποίο είναι η μείωση του χρόνου και των πόρων που διατίθενται στα παιδιά αυτής της κοινωνίας, τόσο στο σπίτι όσο και στα σχολεία, καθώς όλα τα δημιουργικά προγράμματα του δημόσιου σχολείου έχουν καταργηθεί και η διδασκαλία αφορά πλέον κυρίως τις εξετάσεις.

Για να θεραπεύσουμε και να ελέγξουμε τα σώματά μας πρέπει επίσης να αλλάξουμε τη γεωργία και να βάλουμε τέλος στα βασανιστήρια των ζώων που είναι πλέον η πραγματικότητα της κτηνοτροφίας. Αν οι άνθρωποι γνώριζαν τις φρικτές συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν τα ζώα, νομίζω ότι η βιομηχανία κρέατος θα κατέρρεε. Υπάρχουν ζώα που δεν σηκώνονται ποτέ στα πόδια τους από τη στιγμή που γεννιούνται μέχρι τη στιγμή που σφάζονται επειδή έχουν υποστεί τόση πάχυνση που τα κόκαλά τους δεν σηκώνουν το βάρος τους. Θα πρέπει να μας απασχολεί και εμάς αυτή η σκληρότητα γιατί είμαστε οι επόμενοι στη σειρά. Η βία και η αδικία είναι αδιαίρετες. Από τη στιγμή που αποδέχεστε τόση βαρβαρότητα εναντίον κάποιων ζωντανών όντων, αναπόφευκτα θα επεκταθεί και πέρα από αυτά.

Η εμπειρία του Covid, η αντιμετώπιση του μαζικού θανάτου και η προφανής αδυναμία του συστήματος να την αντιμετωπίσει, θα επιφέρει πραγματική αλλαγή; Αυτό είναι το ερώτημα που όλοι θέτουν τώρα. Το βέβαιο είναι ότι ένα νέο κίνημα αναπτύσσεται, ωθούμενο από την απέχθεια κατά της αστυνομικής βίας και του θεσμικού ρατσισμού, αλλά και υποκινούμενο από τη συνειδητοποίηση ότι ο καπιταλισμός δεν εγγυάται την αναπαραγωγή μας, ότι αποτελεί απειλή για όποιον δεν είναι ιδιοκτήτης πλούτου και ότι πρέπει να πάρουμε τον έλεγχο των βασικών στοιχείων της ζωής μας, να αρνηθούμε να διαχωριστούμε από τους άλλους ανθρώπους και να αρνηθούμε να οικοδομήσουμε την ευημερία μας πάνω στον πόνο των άλλων.

Αυτό παραπέμπει στον τίτλο του βιβλίου σας, ο οποίος είναι τόσο όμορφος και συμπυκνώνει την προοπτική σας: Πέρα από την επιφάνεια του δέρματος, που σημαίνει ότι ο πόνος στον οποίο αναφερθήκατε, η βία που ασκείται εναντίον του ζωικού κόσμου, δεν είναι κάτι διακριτό από εμάς. Το τρώμε αυτό και, όπως λένε, «είσαι αυτό που τρως». Θέλω όμως να πω ότι επεκτείνετε την ιδέα του ίδιου του σώματος πολύ παραπέρα από τον εαυτό που έχει κατασκευαστεί κάτω από ένα είδος μετα-διαφωτιστικής καπιταλιστικής αποικιοκρατικής νοοτροπίας.

Ναι. [Το σώμα] μάς συνδέει με άλλους ανθρώπους, με τη φύση, με τα ζώα.

Το αυτοδημιούργητο άτομο δεν υπάρχει και αν υπήρχε θα ήταν ο φτωχότερος άνθρωπος. Η ιδέα του μοναχικού ατόμου είναι αυτή του ατόμου που μπορεί εύκολα να νικηθεί. Οι ΗΠΑ έχουν τελειοποιήσει την επιστήμη της διαίρεσης των ανθρώπων. Η κινηματογραφική βιομηχανία, τα τηλεοπτικά προγράμματα παρουσιάζουν πάντα τον «άλλο» ως απειλή. Έτσι υποτίθεται ότι πρέπει να σκεφτόμαστε πρώτα τους εαυτούς μας. Είναι τρομακτικό να σκεφτεί κανείς ότι μια απάντηση στον Covid και στις διαμαρτυρίες μετά τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ ήταν μια πρωτοφανής αύξηση στην πώληση όπλων. Τρία εκατομμύρια όπλα αγοράστηκαν τους τελευταίους τρεις μήνες, πολλά από αυτά από ανθρώπους που δεν είχαν ποτέ όπλο.

Ωστόσο, απομονωμένοι είμαστε ήδη ηττημένοι. [Αντίθετα], μαζί με άλλους ανθρώπους όχι μόνο η δύναμή μας, αλλά και η φαντασία μας για το τι είναι δυνατό να γίνει επεκτείνεται. Το ισχυρό, απελευθερωτικό συναίσθημα που έχουμε όταν διαδηλώνουμε μαζί με άλλους ανθρώπους, όπως συνέβη τις τελευταίες εβδομάδες, προέρχεται από αυτή την αίσθηση ότι το σώμα μας, η ζωή μας επεκτείνεται, ότι κάτι νέο αναπτύσσεται, ότι η αλλαγή είναι δυνατή.

Απολύτως, και θα το αφήσω εκεί, Σύλβια. Νομίζω ότι καλύψαμε τα πάντα. Εξηγήσατε και αναλύσατε κάθε σημείο για το οποίο ήθελα να σας μιλήσω, οπότε σας ευχαριστώ πραγματικά για το χρόνο σας. Θέλω απλώς να πω ότι το βιβλίο σας Beyond the Periphery of the Skin, που εκδόθηκε από την PM Press, είναι απίστευτο και φυσικά το βιβλίο σας Ο Κάλιμπαν και η μάγισσα είναι εξαιρετικά σημαντικό. Ήταν σημαντικό για εμένα τουλάχιστον, το έχω αναφέρει πολλές φορές στη δουλειά μου, οπότε πρέπει να σας ευχαριστήσω για όλα όσα έχετε κάνει.

Ευχαριστώ επίσης όλους τους ανθρώπους που βοήθησαν το έργο μου, το οποίο πάντα εμπνέεται από τις συλλογικές εμπειρίες και από τα γραπτά και τους αγώνες πολλών ανθρώπων.

~

Η Silvia Federici είναι φεμινίστρια συγγραφέας, δασκάλα και αγωνίστρια. Το 1972 ήταν συνιδρύτρια της Διεθνούς Φεμινιστικής Κολεκτίβας που ξεκίνησε την εκστρατεία «Μισθοί για την οικιακή εργασία». Στα βιβλία της περιλαμβάνονται τα εξής: Witches, Witch-Hunting, and Women, Caliban and the Witch, Re-enchanting the World και Revolution at Point Zero. Είναι ομότιμη καθηγήτρια κοινωνικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Hofstra στο Hempstead της Νέας Υόρκης.

Ο Patrick Farnsworth είναι συνεντευκτής μακράς διάρκειας και οικοδεσπότης του Last Born In The Wilderness, ενός podcast που κυκλοφορεί σε εβδομαδιαία βάση και καλύπτει μια ευρεία θεματολογία, όπως η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή, η ριζοσπαστική πολιτική θεωρία και πρακτική, ο ανιμισμός, τα ψυχεδελικά και τα τρέχοντα γεγονότα. Είναι ο συγγραφέας του βιβλίου We Live in the Orbit of Beings Greater Than Us [Ζούμε στην τροχιά όντων μεγαλύτερων από εμάς], το οποίο εκδόθηκε από την Gods&Radicals Press.

Παραπομπές:

[1] Federici, S. (2014). Ο Κάλιμπαν και η μάγισσα: Γυναίκες, σώμα και πρωταρχική συσσώρευση (μτφ. Γραμμένου, Ι., Γυιόκα, Λ., & Μπίκας, Π.). Αθήνα: Εκδόσεις των Ξένων.

[2] Federici, S. (2023). Πέρα από την επιφάνεια του δέρματος: Αναθεωρώντας, ανακατασκευάζοντας και ανακτώντας το σώμα στον σύγχρονο καπιταλισμό (μτφ. Γιούλη, Τσ., Νίκη & Stagger). Αθήνα: Traverso Antifa.

The post Πέρα από την επιφάνεια του δέρματος: Συνέντευξη με τη Σίλβια Φεντερίτσι first appeared on Aυτολεξεί.

Στις 4 Νοεμβρίου δικάζονται οι 8 διαδηλωτ(ρι)ες για τη συμμετοχή τους στη συγκέντρωση της 6ης Δεκέμβρη του 2020 με τις κατηγορίες της απείθειας – ενώ ο ένας εξ αυτών αντιμετωπίζει επιπλέον και την κατηγορία της βαριάς σκοπούμενης βλάβης απέναντι σε αστυνομικό.

Εκείνη την ημέρα συλλογικότητες, φοιτητικοί σύλλογοι και σωματεία εκπαίδευσης των Χανίων καλούσαν στη συγκέντρωση μνήμης της κρατικής δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και της εξέγερσης που πυροδότησε. Τα καλέσματα είχαν ως πλαίσιο την αντίσταση ενάντια στο μαζικά θανατηφόρο έγκλημα της υποχρηματοδότησης και υποστελέχωσης της δημόσιας υγείας εν μέσω υγειονομικής κρίσης, στις χιλιάδες απολύσεις και την υποκλοπή των μισθών και των επιδομάτων προς όφελος μιας ταξικά μεροληπτικής αστυνομικής διαχείρισης, καθώς και ενάντια στη χουντικής εμπνεύσεως επιχείρηση απαγόρευσης της συλλογικής δράσης και της πολιτικής ζωής.

Τον Νοέμβρη και τον Δεκέμβρη του 2020 κορυφώθηκε η καταστολή και της παραμικρής έκφρασης κοινωνικής δυσαρέσκειας και διαμαρτυρίας μέσα από την απόδοση υπερεξουσιών στην αστυνομία. Μέσω αυτών, κουρελιάζοντας κάθε τυπικά συνταγματική διαδικασία, η κυβέρνηση επέβαλε τις καινοφανείς μεταπολιτευτικά απαγορεύσεις συναθροίσεων άνω των 4 ατόμων κατά τις ημέρες μνήμης των δύο σημαντικότερων εξεγέρσεων της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, αυτών της 17ης Νοέμβρη και 6ης Δεκέμβρη.

Καθόλου τυχαία επρόκειτο για το διάστημα που η πίεση στο εσκεμμένα υποστελεχωμένο σύστημα υγείας οδηγούσε σε εκατοντάδες θανάτους ευάλωτων υγειονομικά ανθρώπων καθημερινά. Ο στόχος ήταν σαφής: σε μια περίοδο που οι ευπαθείς ομάδες (οικονομικά, υγειονομικά, στεγαστικά, από άποψη φύλου και ηλικίας) επιλέχτηκαν από το κράτος να πληρώσουν τα σπασμένα, η σιωπή απέναντι σε αυτά τα εγκλήματα έπρεπε να διασφαλιστεί. Τόσο μέσα από την καταστολή, όσο και με τη γιγαντιαία επιχείρηση εξαγοράς των μεγάλων δημοσιογραφικών ομίλων για να λιβανίζουν μονοφωνικά την παραπάνω αντικοινωνική και δολοφονική διαχείριση της κρίσης.

Στα Χανιά, το τοπικό κίνημα αποφάσισε (και το κατάφερε) να μην αναστείλει την πολιτική δράση. Αντιθέτως ανέλαβε την ευθύνη να εντατικοποιήσει τον αγώνα ενάντια στα εγκλήματα της κυβέρνησης και των αφεντικών. Σε πολλές φάσεις άνθρωποι από την αριστερά και τον ελευθεριακό χώρο, όπως και από το εργατικό, το φοιτητικό και το συνδικαλιστικό κίνημα, έσπασαν τη σιωπή μέσα από τη συλλογική οργάνωση αλλά και με τη στοιχειώδη φροντίδα και αλληλεγγύη σε συνθήκες πανδημίας.

Έτσι, στις 6 Δεκεμβρίου του 2020, η αστυνομία επιτέθηκε εντελώς απρόκλητα στη συγκέντρωση συλλαμβάνοντας βίαια 6 ανθρώπους από τη συνέλευση της Κατάληψης Rosa Nera και 2 μέλη του ΚΚΕ (μ-λ).

Άνθρωποι χτυπήθηκαν με (τα απαγορευμένα υποτίθεται) πτυσσόμενα γκλομπ, με κρότου λάμψης, ενώ αρκετοί διαδηλωτές εμποδίστηκαν από τα μπλόκα της αστυνομίας να προσεγγίσουν τον χώρο φιλοδορούμενοι με το γνωστό 300άρι πρόστιμο. Χαρακτηριστικό είναι πως την ίδια μέρα ματατζής πόζαρε ως χούλιγκαν κοροϊδεύοντας το πανό-λάφυρο που άρπαξε βίαια μια ομάδα ασφαλιτών από το μπλοκ του ΚΚΕ (μ-λ). Επιβάλλεται να θυμηθούμε επίσης πως στα Χανιά, τις επόμενες μέρες εκείνου του Δεκέμβρη, ανώνυμοι ασφαλίτες έπαιρναν κατόπιν εντολών άνωθεν τηλέφωνα συναγωνιστές και συνδικαλιστές στα σπίτια τους, προκειμένου να επιδώσουν τηλεπρόστιμα (!!!) για συμμετοχή στη διαμαρτυρία και τις πορείες, επαναφέροντας το χουντικό φακέλωμα και καταργώντας το τεκμήριο της αθωότητας.

Όμως, παρά τις απαγορεύσεις, τα τηλεπρόστιμα και την καταστολή των ένστολων τραμπούκων, το τοπικό κίνημα στα Χανιά θα απαντήσει με πορείες τόσο την ίδια μέρα (6/12/2020) στην εργατική γειτονιά της Νέας Χώρας, όσο και με μια μαζική συγκέντρωση στις 10 Δεκέμβρη του 2020.

Στη δίκη της 4ης Νοέμβρη του 2022, οι συλληφθέντες και οι συλληφθείσες αντιμετωπίζουν κατηγορίες ανάλογες της βίας και της αυθαιρεσίας της αστυνομίας: Όσο πιο βαριά η βία των αστυνομικών τόσο πιο αυθαίρετες είναι οι κατηγορίες. Χαρακτηριστική είναι η ψευδομαρτυρία αστυνομικού για δήθεν τραυματισμό του από σύντροφο, μέλος του φοιτητικού συλλόγου. Το ότι κατηγορούνται ψευδώς αγωνιστές και αγωνίστριες που δέχτηκαν την αστυνομική βία, γεγονός καταγεγραμμένο σε πλήθος οπτικών τεκμηρίων, δείχνει ίσως με τη μεγαλύτερη ένταση ότι πρόκειται εν τέλει για μία αμιγώς πολιτική δίκη φρονημάτων σε μία περίοδο που επιχειρείται η συλλογική αμνησία για τα κρατικά εγκλήματα της περιόδου 2020-2021.

Για τη δίκη της 4ης Νοέμβρη, το κάλεσμα των πολιτικών συλλογικοτήτων και τα ψηφίσματα υποστήριξης από τα σωματεία της εργατικής τάξης της πόλης αυξάνονται καθημερινά.

Το πλαίσιο παραμένει το ίδιο:

Αγώνες για ψωμί, παιδεία, ειρήνη, υγεία, ελευθερία, κάτω τα χέρια από τη διαδήλωση και την απεργία!

Καλούμε την:

Δευτέρα 31/10 στις 19:00, σε εκδήλωση-συζήτηση στο Εργατικό Κέντρο εν όψει της δίκης

Τρίτη 1/11 στις 18:00 σε μικροφωνική-συγκέντρωση στην πλ. Αγοράς

Παρασκευή 4/11 στις 9:00 το πρωί σε συγκέντρωση στα Δικαστήρια Χανίων

Κατάληψη Rosa Nera

The post Rosa Nera: Να πέσει το σαθρό κατηγορητήριο! Αλληλεγγύη στους 8 διαδηλωτές/-τριες! first appeared on Aυτολεξεί.

Τελειώνει, πράγματι; Ναι, τελειώνει αφού τελειώνει στο μυαλό μας. Λέω στο μυαλό μας, επειδή τα νούμερα είναι εδώ και είναι αμείλικτα. Όπου “νούμερα” φυσικά εννοούμε τους διασωληνωμένους και τους νεκρούς. Εκεί φτάσαμε. Να μη μας κόφτει όταν η αρρώστια και ο θάνατος είναι του αλλουνού και να τα βλέπουμε ως νούμερα. Έτσι είναι ο άνθρωπος.

Η αλήθεια είναι πως αναρωτιέται κανείς τι του συμβαίνει, αν ακόμη δεν έχει κολλήσει.

Και ενώ νοιώθουμε να τα βρίσκουμε με τον ιό που προκάλεσε την πρώτη πανδημία του 21ου αιώνα, οι φορτηγατζήδες κάνουν κίνημα στον Καναδά. Δεν είναι όλοι οι φορτηγατζήδες αυτής της χώρας φυσικά. Είναι λίγοι, πολλοί λίγοι. Είναι από αυτούς που μας θυμίζουν το “Θέλμα και Λουίζ”. Το “κομβόι της ελευθερίας”!

“Μαχητές της ελευθερίας” τους αποκαλεί ο Ντόναλντ Τραμπ, με τα “κίτρινα γιλέκα” τους παρομοιάζει η Μαρίν Λεπέν. Είναι του ιδίου φυράματος με το κίνημα που εισέβαλε στο Καπιτώλιο ενώ κατέρρεε ο Τραμπ, με το κίνημα των αρνητών της πανδημίας και των αντιεμβολιαστών σε όλη την Ευρώπη, με καμιά κατοσταριά φορτηγατζήδες που έκαναν κομβόι στο Ισραήλ απορώντας αν έτσι είναι η ελευθερία, αναφερόμενοι στους υγειονομικούς περιορισμούς. Είναι πράγματι ένα νέο κίνημα. Ένα σχεδόν παγκόσμιο κίνημα. Είναι μικρό αλλά είναι κίνημα. Ένα μικρό κίνημα που όμως επηρεάζει την ατζέντα συντηρητικών πολιτικών κομμάτων αλλά και κάποιων αριστερών ή και κεντρώων κομμάτων. Επίσης, επηρεάζει τον παγκόσμιο χώρο του “εναλλακτισμού” και του αριστερού αντισυστημισμού.

Είναι η νέα ακροδεξιά στους δρόμους. Ένα μικρό κίνημα που εμένα μου φέρνει στο μυαλό το μεγάλο ναζιστικό κίνημα της Γερμανίας κατά τη δεκαετία του 1930, όπου ακόμη και μέλη και στελέχη του κομμουνιστικού κόμματος και γενικότερα αριστερών οργανώσεων πλαισίωναν ανενδοίαστα το NSDAP – με το αζημίωτο, αφού κέρδιζαν μια “στέγη” και ίσως εργασία. Σήμερα, το νέο ακροδεξιό αυτό κίνημα είναι διασωληνωμένο με το κυβερνητικό και οικονομικό σύστημα, είτε μέσω οικονομικών λόμπυ που ελέγχουν ακροδεξιοί, είτε μέσω κρατικών χρηματοδοτήσεων. Στη Γερμανία, το κίνημα DIY, οι αντιαναπτυξιακοί χριστιανοί, πολλά αυτοδιαχειριζόμενα εναλλακτικά σχολεία, κοινότητες εναλλακτικής ιατρικής και φυσικού τρόπου ζωής, είναι βασικοί τροφοδότες του εν λόγω κινήματος. Δεν πρόκειται απλώς για χρηματοδοτούμενες δομές, αλλά για δομές με ισχυρές κυβερνητικές διασυνδέσεις και με εκλογικές προεκτάσεις.

Μια με τον Κινέζο ιό του Τραμπ, μια με τη διεθνή συνωμοσιολογία, το σύγχρονο ακροδεξιό κίνημα βρήκε στην πανδημία το έδαφος να αναπτυχθεί.

Κατέβηκε στους δρόμους χωρίς όμως φύρερ, αλλά με την προβιά του αντισυστημισμού και του εναλλακτισμού. Με την “ελευθερία” ως σημαία, αυτό το κατεξοχήν σύνθημα του φασισμού από τον Μουσολίνι μέχρι σήμερα, διατράνωσε αυτό το κίνημα την εναντίωσή του σε κάθε υποχρεωτικότητα στα μέτρα κατά του κορονοϊού. Διατράνωσε το δικαίωμα στον θάνατο του άλλου. Έφτιαξε έναν ακόμη εχθρό για να μπορέσει να συγκεντρωθεί, να ανασυνταχθεί και να υπάρξει.

Η πανδημία τελειώνει. Ο ιός που θα μείνει έχει να κάνει με την αποκάλυψη ενός νέου και επικίνδυνου ακροδεξιού κινήματος που μπλέκεται στα πόδια των κοινωνικών διεκδικήσεων με κίνδυνο να τις διαβάλει.

Ας έχουμε λοιπόν την προσοχή μας στους αρνητές της επιστήμης όσο έχουμε την προσοχή μας σε αυτούς που την χρησιμοποιούν για κέρδη και εξουσία. Ας έχουμε την προσοχή μας στους αρνητές της κλιματικής κρίσης όσο έχουμε την προσοχή μας σε αυτούς που τη χρησιμοποιούν για την κερδοσκοπία και που στο τέλος αντί να προστατεύουν το περιβάλλον το καταστρέφουν με “οικολογικό” τρόπο.

Και όσον αφορά τους λίγους φασίστες φορτηγατζήδες από τον Καναδά μέχρι το Ισραήλ, σιγά μη φοβηθούμε. Έχουμε “Θέλμα και Λουίζ”!

The post Η πανδημία τελείωσε, η πανδημία τελειώνει first appeared on Aυτολεξεί.

Δεν είναι σίγουρο ότι η φράση “στον τζόκο του” συνηθίζεται σε όλες τις ντοπιολαλιές, είναι όμως περισσότερο από σίγουρο ότι καταλαβαίνουμε όλες τι θέλει να πει.

Ο νάρκισσος Τζόκοβιτς, που έσπερνε εις γνώση του τον κορωνοϊό δεξιά κι αριστερά και απελάθηκε σαν ένας κοινός θνητός από την Αυστραλία, έγινε ένα ακόμη σύμβολο των απανταχού αντιεμβολιαστών.

Ο ατομικισμός στην περίοδο αυτής της πανδημίας δυο χρόνια τώρα, διαπέρασε ψεύτικα σύνορα μεταξύ υποτιθέμενων αξιών και μας έφερε μπροστά σε νέες συστάσεις. Δεν θα περνούσε εύκολα από το μυαλό μας κάποτε πως, οικολόγοι, χίπιδες και νεοχίπιδες, πριμιτιβιστές, περμακουλτουριστές κοινοτιστές και τόσοι άλλοι, θα βρίσκονταν με ένταση απέναντι στην ανάγκη για συλλογική αντιμετώπιση ενός υγειονομικού κινδύνου για την ανθρωπότητα.

Και όμως θα έπρεπε να το είχαμε φανταστεί γιατί οι ενδείξεις υπήρχαν, αλλά η συνήθεια να προσπαθούμε να πιστέψουμε ότι είμαστε πολλοί και έχουμε κατά βάθος κοινό όραμα μας οδήγησε σε μια θλιβερή διάψευση.

Οι ενδείξεις; Μα… η “αυτάρκεια”, ο “τοπικισμός”, ο “κοινοτισμός” (όχι η κοινότητα), οι “καθαρές κοινότητες της περιφέρειας” απέναντι στη “μιαρή πόλη”, η μετατροπή της “υγιεινής ζωής” σε πολιτική θέση, ο “αντι-σπισισμός” που έφτασε να γίνει τρομοκρατικός. Όλα αυτά αποτελούν υπεράσπιση μιας πολιτικής θέσης επιθετικής απέναντι σε “άλλους” τρόπους ζωής και θα έπρεπε να έχουμε όλοι υποψιαστεί τι σημαίνει κάτι τέτοιο. Επίσης θα έπρεπε να έχουμε προβληματιστεί για την ταύτιση ορισμένων από αυτά τα στοιχεία με επικίνδυνες υπερσυντηρητικές απόψεις του μαύρου παρελθόντος.

Όμως τυφλωθήκαμε γιατί, ελλείψει πολιτικής-πολιτειακής πρότασης, προσπαθήσαμε να τα βαφτίσουμε όλα αντισυστημικά. Αυτή η τύφλωση έχει παραδώσει σήμερα ένα τεράστιο δυναμικό στα χέρια μιας νέας συντήρησης και η έλλειψη αναστοχασμού και κριτικής επί χρόνια, είναι η κύρια αιτία γι’ αυτή την κατάντια.

Πολιτικοί “χώροι” και πολιτικές και διεκδικητικές ομάδες έχουν κοπεί στη μέση. Φίλοι και παρέες το ίδιο. Μιλούν πολλοί για υγειονομικό απαρτχάιντ και για ναζιστικές πολιτικές ενώ είναι υπέρ της ανοσίας της αγέλης! Η οποία ανοσία της αγέλης μπορεί να σκοτώσει (και σκοτώνει) γέρους, γριές, άτομα με συννοσηρότητες και το long covid θερίζει! Ποιος νοιάζεται;

Γιατί να ζούνε με το ζόρι τόσο πολύ οι γέροι, αναρωτιόταν ο γκουρού της ομοιοπαθητικής Βυθούλκας πριν από κάποια χρόνια! Αυτή η αθώα απορία για τη γριά που την κρατάμε στη ζωή μέσω φαρμάκων, έκρυβε μια επικίνδυνη στροφή στα πράγματα, την οποία επικίνδυνη στροφή μάς αποκάλυψε η πανδημία. “Όλοι κάποτε θα πεθάνουμε” ήταν η κουβέντα που κυκλοφόρησε ευρέως. Μια κουβέντα που δικαιολογούσε τη χαρά να πεθαίνουν μόνο οι γέροι και οι άρρωστοι.

Εξελικτικό πλεονέκτημα των νέων και των υγιών!

Η άποψη της ανοσίας της αγέλης εκφράστηκε από τον Τράμπ, για να πεθάνουν επί των ημερών του εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι παρότι το σύστημα είχε τις ασφαλιστικές του δικλίδες. Εκφράστηκε το ίδιο και από τον Τζόνσον μέχρι να τον πάρουν με τις λεμονόκουπες. Εκφράστηκε από τη σουηδική κυβέρνηση μέχρι που έστειλε σύσσωμα τα γηροκομεία στον θάνατο και άλλαξε ρότα. Έγινε πράξη από τη βιομηχανία σε όλον τον κόσμο. Και από τη βιομηχανία της Ελλάδας φυσικά όπου εξαιρέθηκε από τα υγειονομικά μέτρα στα κουφά, για να την πληρώσουν αθώοι εργαζόμενοι, οι οικογένειές τους και ο περίγυρος τους.

Και ήρθε το εμβόλιο! Και οι κυβερνήσεις κρύφτηκαν πίσω από αυτό και παρέδωσαν τη ζωή στην οικονομία. Τι κι αν πεθαίνουν αντιεμβολιαστές ανεμβολίαστοι, τι κι αν πεθαίνουν ειδικής περίπτωσης εμβολιασμένοι, τι κι αν πεθαίνουν αυτοί που δεν έχουν πρόσβαση στο εμβόλιο. Κάποιοι θα πεθάνουν έτσι κι αλλιώς! Χωρίς καν να το καταλάβουν, οι “προοδευτικές” κυβερνήσεις όλων σχεδόν των χωρών ταυτίζονται με τη συντήρηση που ανέδειξε η πανδημία. Οι “αντισυστημικοί” αρνητές πανδημίας και εμβολίου που ανήκουν στις ιδεολογίες της αριστεράς ταυτίζονται με τους αρνητές που ανήκουν στις ιδεολογίες της ακροδεξιάς.

Όλοι θα κολλήσουμε!

Ο “τζόκος” του Τζόκοβιτς είναι δυστυχώς πολύ μεγάλος. Τόσο μεγάλος που χωράει το σύγχρονο άτομο ως φαινόμενο. Το άτομο που η θέση του στην κοινωνία είναι υψηλότερη από αυτή της συλλογικότητας. Το άτομο που είναι πλέον εμπόρευμα και διαπραγματεύεται την αξία του, μέσα από τον παραλογισμό της οικονομίας και των έξω-κοινωνικών αξιών της.

Όλα στον τζόκο του Τζόκοβιτς, λοιπόν. Όλα!

The post Στον «τζόκο» του ο Τζόκοβιτς first appeared on Aυτολεξεί.

Λόγω έλλειψης ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, υποχρεώνουν γιατρούς και νοσηλευτές με θετικό τεστ να επιστρέψουν σε πολύωρες εφημερίες.

Για άλλη μια φορά, οι υπουργοί δεν κρύβουν τις προθέσεις τους, την αναλγησία τους και την αδιαφορία για την ανθρώπινη ζωή. Γι’ αυτούς η εργατική τάξη είναι μηχανές αναπαραγωγής με ημερομηνία λήξης και οι ζωές των ευπαθών ομάδων είναι αναλώσιμες, απλά νούμερα σε στατιστικές.

Την ίδια στιγμή που τα κρούσματα έχουν φτάσει σε αδιανόητους αριθμούς, στα νοσοκομεία υπάρχουν ωράρια και βάρδιες εξάντλησης για τους εργαζόμενους που δίνουν τον καλύτερο τους εαυτό.

Ταυτόχρονα, καλούνται να δουλέψουν άμεσα μετά την εξάντληση από τον ιό, καθώς δεν υπάρχει επάρκεια προσωπικού. Δεν έχουν γίνει δηλαδή, οι απαραίτητες προσλήψεις και μονιμοποιήσεις που διεκδικούνται εδώ και δύο χρόνια, από την αρχή της πανδημίας.

Καθώς από την αρχή της πανδημίας πολύς κόσμος μένει άνεργος, η στάση της Κυβέρνησης είναι τα παίξει όλα για όλα επικοινωνιακά, καλύπτοντας τις τραγωδίες στο όνομα του κέρδους των λίγων. Και όποιος επιζήσει.

Τα εκατομμύρια που το κράτος σκόρπισε στα κανάλια, το μόνο που κατάφεραν ήταν η συστηματική τρομολαγνεία που με στόχο την υπεράσπιση ιδιωτικών συμφερόντων έκλεινε διαρκώς το μάτι σε αντιεπιστημονικές, ανορθολογικές ή/ και αντιεμβολιαστικές απόψεις.

Ο συνδυασμός των κυβερνητικών πολιτικών υποστελέχωσης/υποχρηματοδότησης και του δημοσιογραφικού λόγου που υποστήριξε τις αντιφάσεις του προς όφελος των εκμεταλλευτών, συνετέλεσε στην αύξηση των κρουσμάτων, των νοσηλειών και των διασωληνώσεων.

Όλα αυτά οδηγούν και πάλι σε οριακή πίεση στο υποστελεχωμένο ΕΣΥ.

Βλέπετε, επιλέχτηκε το κρατικό χρήμα να σκορπιστεί σε αστυνομικό εξοπλισμό και προσλήψεις ένστολων… Και αντίθετα, φτάνουμε στο σήμερα με 40.000 ημερήσια κρούσματα, με νοσοκομεία χωρίς επάρκεια σε ιατρούς και νοσηλευτές/-τριες και οι εναπομείναντες να δουλεύουν και να εφημερεύουν ακόμα και νοσούντες/ούσες!

Ποιος θα πάρει την ευθύνη αν γίνει κάποιο δυστυχές ατύχημα και ο ιός εξαπλωθεί στις ΜΕΘ και στις κλινικές;

Μήπως αυτή είναι η τακτική για άδειες ΜΕΘ;

Να φύγουν οι παλιοί, να έρθουν οι νεότεροι;

Ποιος θα πάρει την ευθύνη αν οι γιατροί και οι νοσηλευτές καταρρεύσουν στους διαδρόμους, καθώς ήδη υπάρχει ενημέρωση για burn out αρκετών εργαζόμενων;

Και κυρίως, ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για όσους ευπαθείς στον ιό έμειναν εσκεμμένα απροστάτευτοι, πέθαναν και θα πεθάνουν λόγω των επικίνδυνων κυβερνητικών πολιτικών που αντιμετωπίζουν τη ζωή με τόση απαξίωση;

Πλέον οι πολιτικοί χαρακτηρισμοί τελειώνουν, πρέπει να σας φωνάζουμε με το όνομα σας: ΔΟΛΟΦΟΝΟΙ!

Βλ. επίσης:

Δημόσια υγεία σημαίνει ο λόγος σε υγειονομικούς/νοσηλεύτριες & εργαζομένους φροντίδας!

The post «ΔΟΛΟΦΟΝΟΙ!» Καταγγελία για τα τραγικά αποτελέσματα της υποστελέχωσης του ΕΣΥ first appeared on Aυτολεξεί.

Στις 25 Μαρτίου του 2020, λίγες μέρες δηλαδή μετά την πρώτη καραντίνα, είχα –μετά μεγάλου φόβου– γράψει το κάτωθι κειμενάκι:

«Μακάρι να αποδειχθώ οπιομανής Κασσάνδρα αλλά έχω την εντύπωση ότι, μετά από Αυτό, καμία απολύτως Ποιοτική Μεταβολή, καμία απολύτως Ποιοτική μετατόπιση ΔΕΝ πρόκειται να επέλθει. Έχω την εντύπωση ότι, μετά από Αυτό, η ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ θα είναι αποκλειστικά και μόνο Ποσοτική. Ήτοι: ο ήδη Καλός θα γίνει πολύ πιο Καλός, ο κακός πολύ πιο κακός, ο υποκριτής πολύ πιο υποκριτής, ο Ποιητής πολύ πιο Ποιητής, το κάθαρμα πολύ πιο κάθαρμα, ο Αθώος πολύ πιο Αθώος, η πουτάνα πολύ πιο πουτάνα, ο Χριστός πολύ πιο Χριστός και πάει λέγοντας και πάει λέγοντας και πάει λέγοντας.

Κατά μία έννοια, λοιπόν, αυτός ο Ιός έχω την εντύπωση ότι ήρθε όχι για να μείνει ασφαλώς αλλά για να βοηθήσει για λίγο στον Απόλυτο Φωτισμό Απασών των ήδη διαμορφωμένων Εννοιών. Και μακάρι να ζούμε Όλοι μας και να δούμε επακριβώς ποια ΑΚΡΙΒΩΣ ποσοτική μετατόπιση Υπηρετούσε/-εί τελικά ο καθείς εξ ημών. Αλλά ακόμη πιο μακάρι να αποδειχθώ Κασσάνδρα. Αυτά».

•

Έκτοτε έχουν περάσει δύο σχεδόν χρόνια.

Και, δυστυχώς, με αφορμή «πράγματα» που συνέβησαν τόσο στον προσωπικό μου βίο όσο και στον άλλον, τον λεγόμενο «κοινωνικό», έχω με μεγάλη λύπη μου να πω ότι το κειμενάκι δεν το είδα να διαψεύδεται και πολύ.

Για την ακρίβεια, καθόλου.

•

Μόνο μια μικρή, μια τόσο δα μικρή, προσθήκη θα ήθελα να κάνω στο κειμενάκι.

Μια προσθήκη άλλου τύπου.

Μια Φαντασιωσική, Λυπηρή, Μεταφορική και άκρως Ιδιωτική προσθήκη.

Φανταστείτε, λοιπόν, ότι αίφνης ανακαλύπτεται ένα έργο του Μπέκετ. Ένα έργο που κανείς δεν το ήξερε. Ένα άγνωστο μέχρι στιγμής έργο του Μπέκετ. Και μετά φανταστείτε ότι αυτό το έργο του Μπέκετ δίδεται προς σκηνοθεσία από τον ιδιοκτήτη του Θεάτρου στον κύριο Σεφερλή. Υποθέτω πως όλοι μας μπορούμε να φανταστούμε το ποιόν της παράστασης που θα προκύψει. Και υποθέτω, επίσης, πως όλοι μας συμφωνούμε πως ο μόνος που δεν φταίει σε τίποτα για το αποτέλεσμα της παράστασης είναι ο Μπέκετ.

Αυτός ένα αριστούργημα έγραψε μόνο. Ένα αριστούργημα που μας το κρατούσε για έκπληξη – μάλλον.

ΑΥΤΟ ΝΟΜΙΖΩ ΠΩΣ ΖΟΥΜΕ ΠΛΕΟΝ: Ένα άγνωστο έργο του Μπέκετ σκηνοθετημένο από τον κύριο Σεφερλή.

•

Καλή χρονιά.

The post Ένα άγνωστο έργο του Μπέκετ σκηνοθετημένο από τον κ. Σεφερλή first appeared on Aυτολεξεί.

Ο κόσμος το ‘χει τούμπανο κι εγώ κρυφό καμάρι.

Το ότι το σύστημα υγείας έχει καταρρεύσει εδώ και καιρό το γνωρίζει ο καθένας και η καθεμιά που έρχεται σε επαφή με τις υπηρεσίες του. Επεμβάσεις που δεν γίνονται λόγω συνθηκών covid, διαγνώσεις που δεν παίρνουν τον δρόμο της θεραπείας, ασθένειες που δεν αντιμετωπίζονται. Οι νεκροί όμως έξω από τις ΜΕΘ όπως και οι νεκροί μέσα στις ΜΕΘ είναι απλώς νούμερα. Ο λαός συνηθίζει στα νούμερα: 60, 70, 80, 90, 100, 150, 200 φτου και βγαίνω. Ο Μητσοτάκης περιμένει το νούμερο που δεν περιλαμβάνεται στα συνηθισμένα για να παραδεχτεί την κρίση. Την υγειονομική και πανδημική κρίση την οποία αντιμετωπίζει ως παιγνίδι, ως κρυφτό. Ποιος όμως τα φυλάει; Να, ένα ερώτημα με δύσκολη απάντηση.

Ο Κουρουμπλής αποκάλεσε δολοφόνους τη “Νέα Δημοκρατία”, η οποία κρύφτηκε πίσω από τη διαγραφή του και μοιάζει σαν να κρύφτηκε πίσω από το δάχτυλό της. Οι αδικαιολόγητοι θάνατοι όμως υπάρχουν και ψάχνουν τον φταίχτη. Ποιος φταίει;

Και που η κρίση δεν είναι μόνο υγειονομική αλλά και οικονομική, ποιος φταίει; Ναι, βεβαίως, είναι παγκόσμια κρίση, όμως πώς προστατεύεται ο λαός; Πώς προστατεύεται από την πανδημία και από τη στυγνή οικονομία; Γιατί δεν δίνεται μια γενναία αύξηση των μισθών ώστε να κυκλοφορήσει το χρήμα των φτωχών που σε αυτή τη χώρα είναι το μόνο που κυκλοφορεί; Γιατί δεν έχουμε δωρεάν Μέσα Μαζικής Μεταφοράς με Μετρό κάθε τρία λεπτά και λεωφορεία-τρόλεϋ κάθε δέκα; Και αντί γι’ αυτό έχουμε μια Αθήνα που σέρνεται και μια οικονομία που δεν πάει ποτέ προς τα κάτω; Η κίνηση και η μετακίνηση στην μητρόπολη φέρνει χρήματα πολλαπλάσια από τα εισιτήρια του Μετρό, τα οποία εισιτήρια επιπλέον δημιουργούν και κοστοβόρα καθυστέρηση.

Από την άλλη, ο Άδωνις Γεωργιάδης και ο Σταϊκούρας χαίρονται που οι Έλληνες έχουν αυξήσει τις καταθέσεις τους κατά 30 δισεκατομμύρια και το θεωρούν επίτευγμα της οικονομικής διαχείρισης!

Ποιοι είναι οι καταθέτες; Και τι σημαίνει αυτός ο “κουμπαράς” για την οικονομία;

Υπάρχει τρόπος να βρει κανείς διεξόδους ακόμη και σε αυτόν τον πολιτικό κυκεώνα που ζούμε. Πώς όμως να συμβεί αυτό από τη στιγμή που οι κυβερνώντες βλέπουν μέχρι τη μύτη τους; Προστατεύουν μια μερίδα των επιχειρηματιών υποτίθεται οι οποίοι βρίσκονται μονίμως σε κρίση, καταχρεωμένοι αλλά με ακίνητα κεφάλαια και περιουσίες. Και ζούμε σε μιαν Αθήνα με χιλιάδες άδεια σπίτια και παράλληλα με δυσβάσταχτα ενοίκια. Πόση τύφλωση ακόμη θα μας κυβερνάει και θα στριμώχνει την οικονομία στα κοντόφθαλμα κέρδη τους;

Και ενώ ο Κουρουμπλής τους αποκάλεσε δολοφόνους λόγω της πολιτικής τους στον τομέα της υγείας, ο Πλεύρης υπερασπίζεται τους δολοφόνους του Ζακ Κωστόπουλου. Και μπορεί ο ίδιος να μην μπορεί να παραστεί στη δίκη όμως παρέχει την πλήρη πολιτική κάλυψη αυτής της θηριωδίας, μιας εν ψυχρώ ειδεχθούς δολοφονίας.

Η ακροδεξιά εμπροσθοφυλακή της κυβέρνησης Μητσοτάκη κατέχει τρία από τα σημαντικότερα υπουργεία. Στο Υπουργείο Υγείας ο φασίστας-αντισημίτης Πλεύρης που διαχειρίζεται την πανδημική κρίση, στο Υπουργείο Ανάπτυξης ο φασίστας-ρατσιστής Γεωργιάδης που διαχειρίζεται τις τύχες των επενδύσεων στη χώρα και στο Υπουργείο Εσωτερικών ο φασίστας-τραμπούκος Βορίδης που διαχειρίζεται την τοπική διακυβέρνηση και την πολιτογράφηση-υποδοχή των ξένων!

Με αυτή τη μαύρη τριπλέτα ως ασπίδα ο Μητσοτάκης προσπαθεί να τη βγάλει καθαρή για να κυβερνήσει (ή να συγκυβερνήσει) για δεύτερη συνεχόμενη φορά, συνεχίζοντας την οικογενειακή του επαγγελματική παράδοση. Πρόκειται όμως για προσπάθεια που αφήνει πίσω της συντρίμμια. Αποδεικνύεται ανίκανος να υποστηρίξει την οποιαδήποτε πολιτική αντιμετώπισης της πανδημίας, προκαλώντας έτσι το χάος και τη διχόνοια στον λαό. Δημιουργεί οικονομικούς αποκλεισμούς και αδιέξοδα για τους φτωχούς. Δημιουργεί προϋποθέσεις εκμετάλλευσης της οικονομικής, κλιματικής και ενεργειακής κρίσης από συγκεκριμένα επιχειρηματικά λόμπι.

Θα περιμένουμε στωικά μια άλλη κυβέρνηση που θα κάνει τα ίδια ή παρόμοια πράγματα αλλά με κάποιο διαφορετικό ιδεολογικό χρώμα; Ή θα παλέψουμε για δημοκρατικές θεσμικές αλλαγές· αλλαγές που δύνανται να μας τοποθετήσουν στον δημόσιο χώρο των αποφάσεων ως υπεύθυνα πολιτικά άτομα;

The post 90, 100, 150, 200 φτου και βγαίνω first appeared on Aυτολεξεί.

Επειδή το υπουργείο Θρησκευμάτων θα έχει συν 4.000 ιερείς επιπλέον, δύο σκέψεις και για το ολίγον Παιδείας…

«Συγχαρητήρια» για τα διαχρονικά μέτρα πρόληψης για την covid-19 στα σχολεία… Πέρυσι, πάνινες μάσκες διπλοσέντονα και παγουρίνο δαχτυλήθρες… Φέτος, ρηξικέλευθες προτάσεις (ενώ τα κρούσματα καλπάζουν στα σχολεία), ιατρικές μάσκες δύο την ημέρα (τις πληρώνουμε από την τσέπη μας) και ανοιχτά παράθυρα (έχουμε ξεπαγιάσει μαθητές και εκπαιδευτικοί)… Το σχέδιό τους είναι νεοθατσερισμός παντού (ιδιωτικοποιήσεις) και για σάλτα μπόλικη επικοινωνιακή διαχείριση από τα καλοταϊσμένα διαπλοκοκάναλα…

Η σοφολογιότατη υπουργός και το επιτελείο των «αρίστων» ας ασχοληθεί επιτέλους με τα απαρχαιωμένα αναλυτικά προγράμματα και εξηγούμαι:

Υπάρχει άμεση ανάγκη να ανοίξει συζήτηση στα σχολεία για: α’) τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση (με ουσιαστικούς όρους), β’) τις γυναικοκτονίες, γ’) τον ναζιφασισμό και τα τάγματα εφόδου, δ’) τις ναρκωτικές ουσίες.

Οφείλει το υπουργείο αμεριμνησίας να μας προστατέψει από τους φασίστες (που ντυμένοι την προβιά του αρνητή) μας απειλούν (έχω προσωπική εμπειρία…), μας τρέχουν στα αστυνομικά τμήματα, μας μηνύουν… Το τελευταίο επεισόδιο με τους «θεματοφύλακες του συντάγματος» ξεχείλισε το ποτήρι της κυβερνητικής αδιαφορίας… Αφού μας έχουν παρατημένους σε πληθωρικά τμήματα με ανοιχτά παράθυρα, πάνινες μάσκες (ακατάλληλες) το μόνο που τους ενδιαφέρει ως υπουργείο είναι οι απειλές του κ. Κόπτση για την αξιολόγηση…

Χρειαζόμαστε άμεσα ένα μορφωτικό κίνημα στα σχολεία που θα σπάσει τις αλυσίδες του νεοσυντηρητισμού, ειδάλλως θα συνεχίσουμε να μετράμε τραμπούκικες επιθέσεις αρνητών, αύξηση των ναρκωτικών και κυρίως συνέχιση των γυναικοκτονιών, διότι το πατριαρχικό καπιταλιστικό μοντέλο του αγοραίου σχολείου επικρατώντας θα στραγγαλίζει τις καλές πρακτικές των εκπαιδευτικών-παιδαγωγών!

Χρειαζόμαστε άμεσα ένα σχολείο των πραγματικών λαϊκών αναγκών σύστοιχο με τις επιστημονικές μεθόδους που θα διδάσκουν την αλληλεγγύη και την ενσυναίσθηση… Χρειαζόμαστε άμεσα 10.000 προσλήψεις (εκπαιδευτικών, ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών, νοσηλευτών) στο Υπουργείο Παιδείας…

Σχολείο με λογισμό και μ’ όνειρο!

The post Προς το υπουργείο Θρησκευμάτων και ολίγον Παιδείας first appeared on Aυτολεξεί.

Νέα μέτρα στο λεξιλόγιο της εξουσίας σημαίνει νέες απαγορεύσεις, νέες τιμωρίες. Το αν αυτές αντιμετωπίζουν επαρκώς ή ή όχι την πανδημία αποτελεί δευτερεύον ζήτημα. Αρκετοί ήταν αυτοί που είχαμε διακρίνει παρόμοιες παλινωδίες στη διαχείριση της εξάπλωσης του ιού ήδη από το πρώτο του κύμα. Το προκείμενο εδώ, όμως, δεν είναι τόσο η αποτελεσματικότητα αλλά η σημασία και η αξία του Κράτους που «νουθετεί». Αυτό βιώνουμε με την όλη διαχείριση της πανδημίας – αυτό δεν έπρεπε εξάλλου να υποστούμε, τηρουμένων των αναλογιών, και επί μνημονίων; Το Κράτος-τιμωρός μάς βάζει στη θέση μας, μαλώνει τα ανήλικα και άτακτα παιδιά του που χωρίς αυτό θα ήταν ανίκανα να σωθούν από τον covid.

Στην πολιτική της αντιπροσώπευσης και της ανάθεσης, λοιπόν, φαίνεται πως η κλασική εξάρτημένη μάθηση, μια μορφή συνειρμικής μάθησης που για πρώτη φορά παρουσιάστηκε από τον Ιβάν Παβλόφ, ακολουθείται με έναν παρόμοιο τρόπο. Αν τα ανεξάρτητα ερεθίσματα συνδέονται επανειλημμένα, στο τέλος τα δυο ερεθίσματα γίνονται συνειρμικά και ο «οργανισμός» αρχίζει να παράγει μία συμπεριφορική απάντηση, την οποία ο Παβλόφ αποκάλεσε εξαρτημένη απόκριση. Το μοτίβο είναι ίδιο: σε κάθε κρίση, η διαχείριση από πλευράς Κράτους είναι βία, εκβιασμός, καταστολή ενώ ως επί το πλέιστον η ανταμοιβή ή η τιμωρία προς τον πολίτη είναι χρηματικού είδους: 150€ μπόνους ή 100, 300, 3.000€ προστίμου. Φαίνεται πως η απάντηση είναι πάντα η ίδια, όποια κι αν είναι η ερώτηση (φυσικές καταστροφές, κοινωνική αναταραχή, προσφυγικό, και τώρα πανδημία) και τότε μόνο ο πολίτης αντιλαμβάνεται πως το Κράτος «έπραξε επιτέλους τα δέοντα».

Αυτός ο ανθρωπολογικός τύπος που δεν «μαθαίνει», δεν «χορταίνει», παρά μόνο μέσα από την τιμωρία και την εκδίκηση φαίνεται αδύνατον να ενηλικιωθεί πολιτικά και να πάρει την ευθύνη των αποφάσεών του. Κι όμως, αυτός ο «πολίτης-μωρό» είναι ακριβώς ο τύπος ανθρώπου που κάθε έθνος-κράτος χρειάζεται να έχει, ώστε το τελευταίο –αυτή η παρωχημένη πια οντότητα– να φαντάζει ακόμα χρήσιμο, αναγκαίο, αναντικατάστατο.

Το πόσες απαράδεκτες και προσβλητικές μετατοπίσεις δικαιωμάτων θα βιώσουμε ακόμη με αφορμή την πανδημία είναι απολύτως άγνωστο. Πόσον ακόμη εξευτελισμό; Όσο όμως θα έχουμε την τιμωρία, θα αισθανόμαστε ασφαλείς, θα νιώθουμε ακόμη μέρος της κανονικότητας. Έτσι, μάθαμε να κάνουμε σε όλα. Γαλουχηθήκαμε ως πολιτικά όντα από μικρές-οι στην τιμωρία, την απαγόρευση και την προσταγή.

Στον αντίποδα, όμως, υπάρχει η αυτοθέσμιση. Πολιτική ενηλικίωση σημαίνει πολιτική ενδυνάμωση τώρα, άμεση συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων.

Αυτή είναι που φέρει μία νέα συνειδητότητα του πολίτη. Αυτού που αυτοπεριορίζεται και που είναι ικανός να θέσει από κοινού τα επιτρεπτά όρια των πράξεών του. Αυτού που, εμπνεόμενος από την κοινωνική αλληλεγγύη και ενσυναίσθηση, δέχεται να χάσει και κάτι, να αυτοπεριοριστεί σε καιρό πανδημίας για να προστατέψει τους γύρω του, πέρα από έναν εύπεπτο «δικαιωματισμό» του φιλελεύθερου και μεμονωμένου υποκειμένου. Η κουλτούρα της αυτοθέσμισης σημαίνει ελεύθερα μέσα ενημέρωσης, συνελεύσεις και ενεργοποίηση τοπικών συμβουλίων σε κάθε γειτονιά προς ενημέρωση και διαβούλευση όλων. Σημαίνει ανοιχτότητα της επιστήμης και σπάσιμο των πατέντων τώρα. Σημαίνει συγκεκριμένες κοινωνικές δράσεις για το σπάσιμο του σκοταδισμού και του φόβου. Σημαίνει, φυσικά, καθημερινή εμπλοκή με την κοινωνία, όχι «κούνημα του δαχτύλου».

Τα παραπάνω δεν αρκούν από μόνα τους για τον περιορισμό της εξάπλωσης της πανδημίας –πολλά ακόμη θετικά, αμιγώς υγειονομικά μέτρα χρειάζονται, όπως ενίσχυση των υποδομών της υγείας, ο εμβολιασμός μας κ.ά.– αλλά σίγουρα αρκούν για τη δημιουργία μιας πολιτικής κουλτούρας των από-τα-κάτω. Δημιουργούν τον απαραίτητο χώρο ώστε να γίνει μια κατ’ αρχήν ορθολογική συζήτηση.

Εξάλλου, τέτοιου μεγέθους κρίσεις απαιτούν σχεδιασμό και συννενόηση, κάτι που σήμερα δεν υπάρχει. Και όταν οι πολίτες συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων, έχουμε βάσιμες υποψίες να πιστεύουμε πως έχουν και πολύ καλύτερες πιθανότητες να τις τηρήσουν.

Βλέποντας τη μεγαλύτερη εικόνα, μπορούμε να υποστηρίξουμε πως χωρίς την αλλαγή του ανθρωπολογικού μας τύπου, του μοντέρνου εγωτικού, καταναλωτικού και αποξενωμένου υποκειμένου, δεν θα μπορέσουμε να λύσουμε κανενός είδους κρίση – οικονομική παλαιότερα, υγειονομική σήμερα, οικολογική αύριο. Γι’ αυτό και οι σημερινές αυτοοργανωμένες συλλογικότητες και πρωτοβουλίες είναι τόσο μα τόσο απαραίτητες, αποτελούν εν δυνάμει τα κύτταρα μιας νέας πραγματικότητας που είναι εφικτή. Μαθαίνουμε ζώντας τη δημοκρατία, όχι στο όνομά της.

Πώς οργανώνονται, όμως, σήμερα οι συλλλογικότητες εν μέσω πανδημίας και πώς αυτοπροστατεύονται τα μέλη τους από τον ιό; Δίνουν ένα απελευθερωτικό παράδειγμα αυτοθέσμισης με τους κανόνες που δημιουργούν στο εσωτερικό τους –μία άλλη πρόταση φροντίδας και αυτοπροστασίας– ή μένουν απλώς στον ρόλο της αντίστασης ενάντια στις κρατικές επιβολές;

Όλοι εμείς, ως άλλοι «σκύλοι του Παβλόφ», που μαθαμε ότι κανιβαλισμός, τιμωρία, αυταρχισμός σημαίνει τάξη, ασφάλεια, κανονικότητα, ενώ οτιδήποτε άλλο οδηγεί στο άγνωστο «χάος», καλούμαστε να ξε-μάθουμε, να ενηλικιωθούμε και να συστήσουμε το κοινωνικό σώμα που θα αναλάβει συλλογικά την ευθύνη για τον περιορισμό της πανδημίας.

Κανείς δεν θα μας σώσει.

Βλ. επίσης

Ενδυνάμωση των πολιτών vs θεωρίες συνωμοσίας

The post Το Κράτος-τιμωρός και ο πολίτης ως μωρό first appeared on Aυτολεξεί.

Αν κανείς, κατά τις αναδιφήσεις του στα ενδότερα του νεοελληνικού υπαρκτού σουρεαλισμού, άκουγε τις εκπομπές του Γ. Τράγκα κατά τη διάρκεια των δύο λοκντάουν, δεν θα μπορούσε να προσπεράσει τη χρήση αριστερίστικου λεξιλογίου εκ μέρους του λαϊκού αγωνιστή με τα μπλουζάκια Ραλφ Λόρεν και τ’ ακριβά ρολόγια: «Η ιατρική τυραννία ως εργαλείο ελέγχου του πληθυσμού», «φασιστικό καθεστώς», «οι χιτλερικοί» κ.λπ. Τα ίδια ακριβώς δήλωνε κι ο Φώτης Τερζάκης, υπό ένα ομολογουμένως πιο εκλεπτυσμένο ύφος: «Είμαστε όλοι αιχμάλωτοι στα χέρια του ολοκληρωτικού κράτους που στο όνομα της δημόσιας υγείας αντλεί το δικαίωμα να μετατρέψει ολόκληρη την κοινωνία σε ένα υγειονομικά ελεγχόμενο Άουσβιτς»[1]. Τη σύμπλευση αυτή μεταξύ αριστερισμού και παραδοσιακής Δεξιάς ή συντηρητισμού το είδαμε και στην περίπτωση Νεορθόδοξων που παρέθεταν το γνωστό κείμενο του Αγκάμπεν[2], για ν’ αντιταχθούν στο αίτημα κλεισίματος των εκκλησιών, αλλά και των πρελάτων της Καθολικής Εκκλησίας που τόνιζαν ότι «ο κορωνοϊός είναι μια πρόφαση για τον περιορισμό των θεμελιωδών ελευθεριών»[3]. Αντίστοιχη στάση ακολούθησαν και οι περίφημοι «Αυτόνομοι» –με τα antifa τους νεανικά παραρτήματα–, με τη σταθερή γραμμή ότι η πανδημία συνιστά κατασταλτικό μέτρο αλλά κι έναν αντι-εμβολιακό λόγο που θυμίζει Ραχήλ Μακρή[4].

Ευτυχώς αρκετός κόσμος εντός του αναρχικού Χώρου άσκησε κριτική σε αυτές τις παρανοϊκές θεωρίες[5]. Ας μη λησμονούμε ωστόσο ότι, στην πραγματικότητα, τα όσα φαιδρά και ταυτοχρόνως οικτρά είπαν κι έκαναν οι «Αυτόνομοι», συμπυκνώνουν με τον πιο καθαρό τρόπο τη φιλοσοφική «αλήθεια» του Χώρου: ο μαχητικός κι εκδικητικός αντι-μικροαστισμός, η ταύτιση των δυτικών κρατών με τον «ολοκληρωτισμό» ή ο διάχυτος φουκωισμός συνιστούν στοιχεία του ιδεολογικού και κοσμοθεωρητικού DNA αυτού του χώρου – «Θα στέλνεις sms μέχρι και για να τρως. Αυτό δεν είναι ιός, είναι φασισμός» έγραφε αναρχικό τρικάκι που μοιράστηκε κατά την πρώτη καραντίνα.

α) Ο φόβος απέναντι στο χάος

Όλες αυτές οι θεωρίες βασίζονται στην ιδέα πως η πανδημία είναι «φτιαχτή», ότι πρόκειται για έναν ακόμα ελιγμό της «Κυριαρχίας» προκειμένου να κλειδωθούν οι πληθυσμοί στα σπίτια τους και να μην αντιδρούν – ασχέτως αν εδώ και καιρό οι εν λόγω πληθυσμοί δεν δείχνουν ν’ αντιδρούν ιδιαίτερα στο οτιδήποτε. Όλοι τους φαντασιώνονται μεγαμηχανές και πανοπτικά συστήματα επιτήρησης, ιατρικές και βιοτεχνολογικές δικτατορίες, περιγράφοντας τη «νέα δυστοπική πραγματικότητα που μεθοδικά εγκαθιδρύεται από το κράτος και το κεφάλαιο επ’ ευκαιρία της εμφάνισης του νέου κορωνοϊου»[6], ενώ είναι προφανές ότι περί του αντιθέτου πρόκειται: ακόμη κι οι τυφλοί είδαν ότι, αν κάτι φανερώνει η πλήρης ανικανότητα ακόμη και των πιο ανεπτυγμένων κρατών –πλην ορισμένων εξ αυτών που είχαν ήδη εμπειρία από πανδημίες αλλά και πληθυσμούς υπέρ του δέοντος πειθαρχημένους, όπως ορισμένες ασιατικές χώρες– να διαχειριστούν την πανδημία και τις συνέπειές της, αυτό είναι το χάος που βαθαίνει και η ολική κατάρρευση που πιθανόν να έρχεται.

Όταν μπροστά σε μια τέτοια κρίση παγκόσμιου βεληνεκούς οι περισσότερες κυβερνήσεις κινήθηκαν μεταξύ μικροπολιτικής και βραχυπρόθεσμης, αρπακτικής προσοδοθηρίας, από τη μια μεριά, και πλήρους ανοργανωσιάς και σπασμωδικότητας, από την άλλη, είναι προφανές ότι κανείς πλέον δεν ελέγχει τίποτε. Το δόγμα των σύγχρονων ολιγαρχιών είναι «ό,τι φάμε, ό,τι πιούμε κι ό,τι αρπάξει ο κώλος μας».

Ενδεικτικό είναι από αυτή την άποψη το παράδειγμα της Γαλλίας, ενός ευρωπαϊκού κράτους με μακρά οργανωτική παράδοση, στο οποίο η νεοφιλελεύθερη αποσάρθρωση έχει προχωρήσει σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με τα αγγλοσαξωνικά κράτη και το οποίο έχει αξιόλογη οικονομική ισχύ. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Εθνοσυνέλευσης αλλά και αρκετές μαρτυρίες δημάρχων και τοπικών αξιωματούχων, αυτό που παρατηρήθηκε είναι ακριβώς το αντίθετο από μια ολοκληρωτική δυναμική: η απουσία, η αδυναμία, η κοντόθωρη πολιτική και εν τέλει η εγκατάλειψη της κοινωνίας από την κρατική μηχανή και την ολιγαρχία γενικότερα[7].

Το ιατρικό, βιοτεχνολογικό και φαρμακευτικό λόμπι όχι μόνο δεν προσπαθεί να μας ελέγξει μέσω «ύποπτων» εμβολίων και της επιβολής κάποιας ιατρικής τυραννίας, αλλά στην πραγματικότητα βαδίζει κι αυτό ανεξέλεγκτο, δίχως επαφή με τις ανάγκες της κοινωνίας και δίχως να υποτάσσεται, ως προς τις επιλογές του, σε καμία εξουσία.

Αντίστοιχα, η μεγάλη φαρμακοβιομηχανία όχι μόνο δεν έχει κάποιο μακροπρόθεσμο σχέδιο υποδούλωσης των πληθυσμών αλλά, αντιθέτως, κερδοσκοπεί μπλοκάροντας την πραγματική ιατρική έρευνα, όποτε την κρίνει οικονομικώς ασύμφορη. Εν προκειμένω, έχει δίκιο ο Ντέιβις όταν παρατηρεί: «Η Big Pharma ισχυρίζεται ότι προστατεύεται απέναντι στους αντιμονοπωλιακούς νόμους, διότι είναι η βασική κινητήρια δύναμη της φαρμακευτικής έρευνας, όταν, στην πραγματικότητα, δαπανά περισσότερο στη διαφήμιση παρά σε έρευνα και ανάπτυξη. Τα πρωτοποριακά φαρμακευτικά προϊόντα και εμβόλια που διαθέτει στην αγορά, συνήθως αναπτύσσονται πρώτα σε μικρές, δυναμικές εταιρείες βιοτεχνολογίας, οι οποίες με τη σειρά τους αξιοποιούν την έρευνα από δημόσια πανεπιστήμια. Η Big Pharma, στην ουσία, είναι κερδοσκοπικός, μη παραγωγικός καπιταλισμός (rentier capitalism), ένα εμπόδιο στην αναδυόμενη επανάσταση, στον βιολογικό σχεδιασμό και την παραγωγή εμβολίων»[8]. Στον βαθμό που σήμερα οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες κινητοποιήθηκαν για την παραγωγή εμβολίων, είναι ακριβώς επειδή –πέραν της κρατικής χρηματοδότησης που ήδη έλαβαν– ξέρουν ότι θα τα μοσχοπωλήσουν στις τρομοκρατημένες κυβερνήσεις.

Τούτη η προοπτική προκαλεί τρόμο, αν το καλοσκεφτεί κανείς: μια πανδημία μαστίζει το πιο ανεπτυγμένο κομμάτι του κόσμου, θερίζοντας κομμάτια της άμεσης περιφέρειάς του (όπως η Λατινική Αμερική), και οξύνει την ήδη υπάρχουσα πολυδιάστατη κρίση του (οικολογική, οικονομική, επισιτιστική). Κι απέναντι σε τούτη την πρωτόφαντη κατάσταση οι κυρίαρχες τάξεις κοιτούν μόνο πώς θα πλιατσικολογήσουν ακόμα περισσότερο τον πλανήτη, εκμεταλλευόμενες τη γενική αναστάτωση. Αυτό το δυστοπικό κι ιδιαίτερα αγχωτικό σενάριο είναι που ξορκίζουν οι θεωρίες συνωμοσίας, οι οποίες παρουσιάζουν με αξιοσημείωτη επιμονή τον κόσμο ως ορθολογικό «Σύστημα» και καλοκουρδισμένη μηχανή. Μπορεί η μηχανή αυτή ν’ απεργάζεται το κακό μας (ο «καπιταλισμός ως μηχανή καταστροφής» κ.ο.κ.), ωστόσο παραμένει ένα ον ορθολογικό και προβλέψιμο. Αντιθέτως, η ιδέα πως κανείς πλέον δεν κουμαντάρει το καράβι, πως όχι μόνο το πηδάλιό του είναι αχρηστευμένο μα και πως ο καπετάνιος έχει πουλήσει κοψοχρονιά την πυξίδα, αποτελεί σενάριο πολύ πιο δυσκολοχώνευτο και αγχογόνο.

β) Στρουθοκαμηλισμός απέναντι στην περατότητα του πλανήτη

Σ’ ένα βαθύτερο επίπεδο η εμμονή αυτή ν’ αρνούμαστε την πραγματικότητα συνδέεται και με τις δύσκολες αλήθειες που η πανδημία μάς αναγκάζει να παραδεχτούμε, σε ό,τι αφορά στον τρόπο ζωής και τις συνήθειές μας. Διότι, αν ζούμε πλέον στην εποχή των «συνδημιών», εξυπακούεται πως η έκταση του οικολογικού μας αποτυπώματος έχει πλέον άμεσα φονικές παρενέργειες. Πράγμα που, με τη σειρά του, συνεπάγεται πως το οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο αλλά και το σύνολο αξιών που οδηγούν στη μεγέθυνση αυτή, θα πρέπει ν’ αλλάξουν ριζικά. Είναι προφανές, υπό αυτή την έννοια, ότι όλες αυτές οι αντιδράσεις συνιστούν σύμπτωμα ψυχολογικής φύσεως, που έχει ως στόχο να συγκαλύψει όλες αυτές τις βασικές και θεμελιώδεις παραδοχές. Είναι τούτη η άρνηση της πραγματικότητας που θρέφει ακόμη την πίστη και την ελπίδα των πληθυσμών ότι το μοντέλο της κοινωνίας της κατανάλωσης, βασισμένο στην έλλειψη ορίων και την εκκόλαψη ενός αδηφάγου ατόμου, θα μπορούσε να διαιωνίζεται απρόσκοπτα εις το διηνεκές.

Σ’ αυτόν τον στόχο άλλωστε τείνει η παγκόσμια οικονομία: όχι περιορισμός των ορέξεών μας, αλλά περαιτέρω χρήση της τεχνολογίας με σκοπό την υπέρβαση των ορίων που μας θέτουν η περιβαλλοντική κατάρρευση κι η δημογραφική κρίση.

Για παράδειγμα, η ερημοποίηση της ενδοχώρας, η εξάντληση των καλλιεργήσιμων γαιών, η αδυναμία εκτροφής ολοένα και μεγαλύτερου αριθμού ζώων για σφαγή, με σκοπό την εξυπηρέτηση της υπερβολικής κατανάλωσης κρέατος μέσα στον ανεπτυγμένο κόσμο, δημιουργούν πρόβλημα ανεφοδιασμού, όχι μόνο των πόλεων αλλά και της ίδιας της υπαίθρου των ανεπτυγμένων χωρών. Κι έτσι έρχεται η νεοτεχνολογία να καλύψει τα κενά: «κάθετες» καλλιέργειες εσωτερικού χώρου[9] ή «τεχνητό κρέας» (όπως στη Σιγκαπούρη και προσεχώς στο Ισραήλ[10]) και μικρής κλίμακας εταιρείες τύπου Άμαζον, που εξυπηρετούν απομακρυσμένες κοινότητες (όπως η γερμανική PicNic). Όχι μόνο δεν κινούμαστε προς έναν περιορισμό των αναγκών μας, μα θρέφουμε ακόμα περισσότερο τον νεοτεχνολογικό (ψηφιακό και βιοτεχνολογικό) Μολώχ με κάθε ευκαιρία, επιτρέποντας, με τις ακόρεστες ορέξεις μας στις εταιρίες και τα κάθε είδους αρπακτικά να βρίσκουν νέες ευκαιρίες για κερδοσκοπία – όπως εν προκειμένω το συνθετικό κρέας, που παρουσιάζεται ως το νέο μεγάλο «μπαμ», ως ο σημερινός «αγώνας για την κατάκτηση του Διαστήματος»[11].

Υπό αυτήν την έννοια, η άρνηση της ύπαρξης της πανδημίας συνιστά ένα είδος υστερικής αντίδρασης: απέναντι, αφενός, στην πολύ σωστή διαπίστωση ότι «η υγειονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης που ταλαιπωρεί τον πλανήτη εδώ κι έναν περίπου χρόνο έφερε τη Δύση αντιμέτωπη με μια πρωτόγνωρη κρίση: κρίση όχι μόνο ανθρωπιστική ή ηθική, αλλά και κρίση αυτογνωσίας»[12], αφετέρου στην –απορρέουσα από αυτήν– αναγκαιότητα επιβολής ορίων: δηλαδή σε μια ριζική και βαθιά αλλαγή του καθημερινού τρόπου ζωής σε όλα τα επίπεδα – από το πώς αντιλαμβανόμαστε την επιστημονική έρευνα μέχρι το πώς μετακινούμαστε και το τι τρώμε.

Ιδού τι αρνείται πεισματικά το σύγχρονο άτομο: την προοπτική οικολογικών αλλαγών που θα τον θίξουν στην άμεση καθημερινότητα και στις αγαπημένες του συνήθειες (το αυτοκίνητό του, τα αεροπορικά του ταξίδια, τα γκάτζετς και το διαδικτυακό «κάψιμο», το σόπινγκ, το Νέτφλιξ και τα μπέργκερς του).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] «Η κοινωνία ως υγειονομικά ελεγχόμενο Άουσβιτς. Μια γραπτή συζήτηση με τον Φώτη Τερζάκη», thepressproject.gr, 9/5/2020.

[2] Τζ. Αγκάμπεν, «Η επινόηση μιας πανδημίας» (περιλαμβάνεται στο Τζ. Αγκάμπεν, Πού βρισκόμαστε; Η επιδημία ως πολιτική, μτφρ. Π. Καλαμαράς – Τ. Θεοφιλογιαννάκος, Αθήνα, Εκδόσεις Αλήστου Μνήμης, 2021).

[3] Βλ. για το σχετικό κείμενο που συνυπέγραψαν αρχιεπίσκοποι, καρδινάλιοι και λοιποί Καθολικοί μεγαλόσχημοι τον περασμένο Μάιο, C. Chambraud, «Pour des prélats catholiques, la pandémie est un “prétexte” pour limiter les libertés», lemonde.fr, 9/5/2020.

[4] Βλ. π.χ. την αφίσα τους, «Δεν είναι εμβόλια! Είναι η βιοτεχνολογική κυριαρχία! Είναι “πλατφόρμες γενετικής τροποποίησης των κυττάρων”» (Δεκέμβριος 2020).

[5] Βλ. π.χ. την πολύ σωστή κριτική του Α. Σχισμένου στον Αγκάμπεν: «Ο αυτοπεριορισμός στα χρόνια της πανδημίας: Μια απάντηση στον Αγκάμπεν», aftoleksi.gr, 16/3/2020. Δυστυχώς όμως, κατά το παράδειγμα της Γαλλίας (όπου κατά τις διαδηλώσεις των αντι-εμβολιαστών εμφανίζονται αριστερίστικα μπλοκ που μιλούν κατά του κοινωνικού ελέγχου κι όχι του ίδιου του εμβολίου), η επιβολή μέτρων έμμεσης ή άμεσης υποχρεωτικότητας από πλευράς κράτους, έκανε ένα κομμάτι του Χώρου να ξαναδεί το ζήτημα, προφανώς ταυτίζοντας τον εμβολιασμό με το κράτος.

[6] Από την παρουσίαση του πρώτου τεύχους του περιοδικού Χωρίς Κανόνα (Δεκέμβριος 2020).

[7] J. Cordelier, «Quand les maires pallient aux défaillances de l’Etat», lepoint.fr, 9/4/2020. Να σημειωθεί εδώ πως η ίδια περίπου αδυναμία ελέγχου παρατηρήθηκε και σε ακόμα πιο εύπορες δυτικές χώρες, όπως η Γερμανία και οι σκανδιναβικές, στις οποίες οι καλύτερες επιδόσεις πρέπει να αποδοθούν κυρίως στην καλύτερη κατάσταση του εθνικού συστήματος υγείας λόγω των πολιτικών πιέσεων που ασκούσε κατά τις τελευταίες δεκαετίες ο γηράσκων πληθυσμός τους. Το φιάσκο της ΕΕ με τα εμβόλια συνιστά λογική συνέπεια της κατάστασης αυτής.

[8] Μ. Ντέιβις, «Πανδημίες, υπερ-καπιταλισμός και οι αγώνες του αύριο», ό.π.

[9] Βλ. τη σχετική παρουσίαση μιας από τις εταιρείες του κλάδου: https://www.susteniragriculture.com/about/.

[10] «Ενώ η Υπηρεσία Τροφίμων της Σιγκαπούρης είναι η πρώτη που ενέκρινε την πώληση συνθετικού κρέατος, οι Aleph Farms, Super Meat, Meat Tech, και Future Meat Technologies αποτελούν ορισμένες από τις κορυφαίες, παγκοσμίως, εταιρίες του κλάδου, έχοντας όλες την έδρα τους στο Ισραήλ» (A.Voldman, “The First Head of State to Taste Cultivated Meat Takes Modern-Day Space Race to New Heights”, www.gfi.org, 8/12/2020). Ταυτοχρόνως διαβάζουμε ότι «η αναπαραγωγή μέσω 3D printing, κρέατος, είτε μοσχαρίσιου είτε κοτόπουλου, είναι ένας κλάδος της βιομηχανίας τροφίμων που μέσα σε αυτή τη δεκαετία θα κατέχει ένα μερίδιο επένδυσης κοντά στα 3,7 δισεκατομμύρια δολάρια» (Σ. Πουλερές, «Επένδυση-μαμούθ 3,7 δισ.: Θα δοκίμαζες το νέο «κρέας» που μπορεί να σώσει τον πλανήτη και κάνει θραύση σε όλο τον κόσμο;», menshouse.gr).

[11] Από αυτή την άποψη, η σωστή κριτική που μπορεί ν’ ασκηθεί στο κίνημα της χορτοφαγίας και του βεγκανισμού είναι η εξής: Καθώς πολύ συχνά θέτει το ζήτημα από στενά φιλοζωική σκοπιά, αδιαφορεί πλήρως για τα γενικότερα οικολογικά συμφραζόμενα της συζήτησης σχετικά με την –αναγκαία πλέον– αλλαγή των διατροφικών μας συνηθειών προς οικολογική-αποαναπτυξιακή κατεύθυνση. Έτσι πέφτει κι αυτό, πολύ συχνά, στην παγίδα της κυρίαρχης τεχνοφιλικής-καταναλωτικής ιδεολογίας: θέλει να τρώει βιομηχανικώς παρασκευασμένα παράγωγα ή υποκατάστατα των τροφών που δεν μπορεί να φάει για λόγους αρχής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η σόγια και τα παράγωγά της, της οποίας η καλλιέργεια είναι ιδιαίτερα αντι-οικολογική.

[12] Περ. ResPublica, τ. 3 (Σημειώσεις εκτός γραμμής για το τέλος ενός κόσμου), Δεκέμβριος 2020.

The post Περί αντιεμβολιασμού και συνωμοσιολογίας: ο φόβος του Θανάτου first appeared on Aυτολεξεί.