Joseph Edwards: «Ο καταστασιακός της Καραϊβικής» για την αυτοδιαχείριση και την άμεση δημοκρατία

0

Ο Joseph Edwards (γεννημένος ως George Myers), γνωστός και ως «Ο καταστασιακός της Καραϊβικής», ήταν Τζαμαϊκανός εργάτης και οργανωτής βάσης από το West Kingston. Κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην οργάνωση αυτοοργανωμένων απεργιών και ανεξάρτητων εργατικών συμβουλίων.

Ο Edwards υπήρξε έντονος επικριτής της εκλογικής κομματικής πολιτικής και της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας, προωθώντας την άμεση δημοκρατία πέρα από την κρατική εξουσία και τον καπιταλισμό. Τα άρθρα και τα φυλλάδιά του εξετάζουν τους αυτοοργανωμένους εργατικούς αγώνες στην Καραϊβική, ενώ το ιδιαίτερο συγγραφικό του έργο διαπνέεται από μια φιλοσοφία της ιστορίας επηρεασμένη από τον ρασταφαριανισμό και από μια αμεσοδημοκρατική πολιτική που αναδεικνύει τον ρόλο των λαϊκών συμβουλίων στον απελευθερωτικό αγώνα της περιοχής. Παρά τη σημαντική πρακτική και θεωρητική συμβολή του στα κινήματα βάσης της Τζαμάικα και της ευρύτερης Καραϊβικής, παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστος στο διεθνές κοινό.

Παρακάτω παραθέτουμε μερικά αποσπάσματα από το πρώτο δημοσιευμένο βιβλίο, συλλογή κειμένων, του Joseph Edwards, με τίτλο Workers’ Self-Management in the Caribbean (επιμέλεια Matthew Quest):

Έχουμε, από τη μια, τους κρατικούς γραφειοκράτες της μεσαίας τάξης και, από την άλλη, τα διάφορα μαρξιστικά-λενινιστικά κόμματα και κινήματα, τα οποία όλα μιλούν για εργατικό έλεγχο και αυτοδιαχείριση. Και σαν να μην ήθελαν να υστερήσουν, οι συνδικαλιστικοί γραφειοκράτες έχουν επίσης αρχίσει να ζητούν εργατικό έλεγχο και αυτοδιαχείριση. Οι τρεις αυτές δυνάμεις είναι τόσο διαφορετικές μεταξύ τους όσο ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Αυτό που τις κρατά χωριστά είναι ο μεταξύ τους αγώνας για την εξουσία, που πηγάζει από τη κοινή τους επιθυμία να ελέγξουν τον κρατικό μηχανισμό. Αυτό που τις ενώνει είναι η εξίσου κοινή τους επιθυμία να συνεχίσουν την καταπίεση και την εκμετάλλευση των λαϊκών μαζών μέσα από την ιεραρχική οργάνωση της εργασίας για εμπορευματική παραγωγή – με τους ίδιους, ως επαγγελματίες «ειδικούς», επικεφαλής των εργοστασίων και των κρατικών θεσμών…

Οι μάζες δεν θα μπορούσαν ποτέ να καταλάβουν την κρατική εξουσία, επειδή το κράτος αποτελεί μια ιεραρχική μορφή κοινωνικής οργάνωσης και θα μπορούσε να καταληφθεί στο όνομα των μαζών μόνο από κάποιον άλλον…

Το κίνημα για την αυτοδιαχείριση θεωρεί το ζήτημα της αλλοτρίωσης ως θεμελιώδες και, ως εκ τούτου, επιδιώκει να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα το ζήτημα της εκμετάλλευσης και της εξουσίας. Δεν είναι ότι δεν θεωρούμε το ζήτημα της εξασφάλισης περισσότερης τροφής, ρουχισμού και στέγασης ως υψίστης σημασίας. Απλώς δεν έχουμε καμιά πρόθεση να γίνουμε μόνο καλύτερα σιτιζόμενοι σκλάβοι. Πρέπει να γίνει σαφές ότι η αυτοδιαχείριση δεν είναι μια ρύθμιση που έχει επινοηθεί από κάποιο κράτος (μαρξιστικό-λενινιστικό ή μη) για τη συμμετοχή των εργαζομένων. Δεν σκοπεύουμε να ασχοληθούμε με τα νομικά ζητήματα σχετικά με το ποιος κατέχει τα μέσα παραγωγής. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να καθιερώσουμε έναν αποτελεσματικό λαϊκό έλεγχο των παραγωγικών διαδικασιών. Ας αφήσουμε αυτό να καθορίσει τις σχέσεις ιδιοκτησίας…

Πόσοι από εμάς πιστεύουν ακόμα ότι μπορείς να τερματίσεις ένα σύστημα καταπίεσης ενσωματώνοντας έναν ή περισσότερους καταπιεσμένους στην καταπιεστική γραφειοκρατία; Όχι! Ακόμα και αν ολόκληρο το διοικητικό συμβούλιο αποτελούταν από εργάτες, τίποτα δεν θα είχε αλλάξει. Τότε όπως και τώρα, το ίδιο σύστημα διαχείρισης θα παρέμενε ανέπαφο…

Η αυτοδιαχείριση είναι το ζητούμενο της επανάστασης. Ο αγώνας που διεξάγεται από τις λαϊκές μάζες είναι να αποκτήσουν άμεσο έλεγχο σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής -η απουσία της οποίας ευθύνεται για τη φτώχεια, την καταπίεση και την αποξένωσή τους- αυτός ο αγώνας είναι ο αγώνας για την αυτοδιαχείριση. Η αυτοδιαχείριση δεν σημαίνει ότι η διοίκηση συμβουλεύεται τους εργάτες για το τι σκοπεύει να κάνει η ίδια η διοίκηση. Αυτό που σημαίνει είναι ότι οι ίδιοι οι εργάτες θα πρέπει να διαχειρίζονται συλλογικά την εργασία τους σε όλες τις πτυχές της και να βάλουν τέλος σε οποιαδήποτε διαχείριση εκτός από τους ίδιους.

Η έννοια της αυτοδιαχείρισης, για να έχει νόημα, δεν θα μπορούσε ποτέ να αφορά μόνο τον τόπο εργασίας ή οποιοδήποτε άλλο ξεχωριστό μέρος της κοινωνικής ύπαρξης. Λόγω της αλληλεξάρτησης όλων των τομέων της κοινωνικής μας ζωής και επειδή η ανθρωπότητα απαιτεί πλήρη κοινωνική ελευθερία, τότε η ουσιαστική και πραγματική αυτοδιαχείριση πρέπει να αγκαλιάζει τη ζωή στο σύνολό της…

Όλοι εκείνοι που κηρύττουν τις αρετές της ιεραρχικής εξουσίας θα μας κατηγορήσουν ότι είμαστε αντίθετοι στην οργάνωση. Κατά ειρωνικό τρόπο, στον αγώνα μας για την εγκαθίδρυση μιας κοινωνίας αυτοδιαχείρισης, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται από εκείνους τους οποίους επηρεάζουν, είναι ακριβώς η οργάνωσή μας (ή η έλλειψή της) που θα καθορίσει την επιτυχία (ή την αποτυχία) μας. Συγχέουν τη γραφειοκρατία και την ιεραρχία της εξουσίας με την οργάνωση.

Αυτό γίνεται περισσότερο παράλογο παρά ειρωνικό όταν συνειδητοποιεί κανείς ότι η άμεση δημοκρατία, ιδίως στον σημερινό κόσμο, απαιτεί ένα επίπεδο και μια ποιότητα οργάνωσης που δεν έχει ακόμη εμφανιστεί σε καμία κοινωνία. Από την άλλη πλευρά, η οργανωτική τους μορφή (των γραφειοκρατών), με τις τεράστιες μάζες να κατευθύνονται από τους λίγους, είναι ένα απόλυτο ελάχιστο επίπεδο οργάνωσης, και οτιδήποτε λιγότερο θα σήμαινε καθόλου οργάνωση…

Μια οργάνωση είναι είτε δημοκρατική είτε δεν είναι. Στο περιεχόμενο, αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρχει άλλη εξουσία λήψης αποφάσεων εκτός της ίδιας της γενικής συνέλευσης, και η εκτέλεση των αποφάσεων δεν πρέπει να γίνεται με τρόπο που το όργανο που εκτελεί τις αποφάσεις να γίνεται ξεχωριστή εξουσία…

Η ανθρωπότητα δεν θα είναι ποτέ ελεύθερη μέχρι ο τελευταίος γραφειοκράτης να κρεμαστεί από τα σπλάχνα του τελευταίου καπιταλιστή…

—————————————————

ΒΛ. ΣΧΕΤΙΚΑ το βιβλίο των εκδόσεων Αυτολεξεί:

Χειραφέτηση, δημοκρατία & αποαποικιοποίηση – 2 συζητήσεις για το έργο του CLR James με τον Matthew Quest

Αφήστε ένα σχόλιο