[Τον Τζαμάλ Κασόγκι τον πριόνισαν, ναι, τον πριόνισαν ζωντανό. Ήταν δημοσιογράφος από τη Σαουδική Αραβία και τον συνέλαβαν, τον βασάνισαν, τον πριόνισαν ζωντανό και τον εκτέλεσαν πράκτορες της χώρας του το 2018. Εμείς πάλι, είμαστε απλοί άνθρωποι που διαβάσαμε αυτή την είδηση και νιώσαμε αποκαμωμένοι από τον τρόμο. Διότι ένας κόσμος στον οποίο επιτρέπεται ο βασανισμός, είναι αδύνατο να διατηρηθεί ως ανθρώπινος κόσμος.]

Μπαίνοντας στο μουσείο βασανιστηρίων της Σιένας, ένας ιεροεξεταστής σε εισάγει στη σκοτεινή πλευρά της ιστορίας. Η υποβλητική μουσική υπόκρουση και η γνώση ότι βρίσκεσαι σε μια αληθινή μεσαιωνική φυλακή ανακατασκευασμένη για να να στεγάσει τα σατανικά εργαλεία και τις μεθόδους που ανθρώπινος νους συνέλαβε για να βασανίσει άλλους ανθρώπους, σε εισάγουν στη σκοτεινιά πριν ακόμα αρχίσεις την κατάβαση. Όσο κατεβαίνεις, τόσο βυθίζεσαι, και στο τέλος τρέχεις να βγεις στην επιφάνεια της γης, να δεις ουρανό, να θυμηθείς πως η ζωή κύλησε, κυλάει.

Μα δεν κύλησε για χιλιάδες, τι λέω, για εκατομμύρια ανθρώπους που βασανίστηκαν σε όλες, σε όλες τις περιόδους του ανθρώπινου πολιτισμού, στις περισσότερες θρησκείες και τους πολιτισμούς. Δεν κυλούσε η ζωή για την ποιήτρια Κάρμεν Γιάνιες μέσα στη Βίλα Γκριμάλντι, τον περιβόητο τόπο βασανιστηρίων στη Χιλή του Πινοσέτ…. Τη βασάνισαν τόσο πολύ και με τόσους τρόπους, δοκίμασαν τα πάντα πάνω της, τόσο που στο τέλος κουράστηκαν και οι βασανιστές, και την πέταξαν σ’ ένα «λόφο», λόφο σκουπιδιών, πανιών με ξεραμένα αίματα, περιττωμάτων, ανθρώπων. Όταν τη βρήκαν ήταν ένα ζωντανό πτώμα. Όταν δεν γράφετε ποίηση, πώς είναι μια καθημερινή σας ημέρα; τη ρώτησαν πολλά χρόνια αργότερα, και απάντησε με έναν στίχο του Σεζάρ Βαγέχο: ‘«Συγύρισε το σπίτι σου, στρώσε το τραπέζι σου και ζήσε γλυκά, εν ονόματι όλων». Αφού οι εκτελεστές δεν τα κατάφεραν, είμαι εδώ. Όρθια.’ Οι περισσότεροι άνθρωποι που βασανίστηκαν στη Βίλα Γκριμάλντι δεν επέζησαν, καταγράφηκαν ως «αγνοούντες κρατούμενοι». Και οι βασανιστές τους;

Περπατάω στο μουσείο της Σιένας, κάθε εικόνα, κάθε κείμενο, κάθε εργαλείο -μερικά αυθεντικά, μερικά ομοιώματα-, είναι μια γροθιά. Με αυτό τους κρατούσαν καρφωμένο το σαγόνι, αυτή είναι η ζώνη αγνότητας, εδώ έβαλαν μια κατσίκα να γλείφει τα καθηλωμένα και αλατισμένα πόδια του κρατούμενου, πιο κει το μαρτύριο της σταγόνας, ευφάνταστες προκρούστειες μηχανές ή το αντίθετο τους, ένα μαστίγιο με σιδερένια αγκίστρια, εδώ έχτιζαν έναν άνθρωπο ζωντανό, η γκιλοτίνα, το βασανιστήριο με τα ποντίκια… Θέλω να βγω έξω, στον αέρα, αλλά με τρώει η ερώτηση: Και μετά;

“Και μετά η ομερτά, η ατιμωρησία, ένας ακόμα σαρκασμός απέναντι στα θύματα. Θα γίνονται καταγγελίες μόνο για περιπτώσεις που κατέληξαν σε θάνατο, είπαν. Αν απλώς σε βίασαν, αν σου έκαναν ηλεκτροσόκ στους όρχεις, αν σου έχωσαν ποντίκια στο αιδοίο, αν σε κράτησαν για μήνες σε μια τρύπα, αν βασάνισαν μπροστά σου τη μητέρα σου, ξέχασε, συγχώρεσε, συμφιλιώσου και μη διαταράσσεις την κοινωνική γαλήνη και την οικονομική σταθερότητα με τις καταγγελίες σου. Η αχρεία ιστορία της αχρειότητας…”  γράφει ο Λουίς Σεπούλβεδα, βασανισμένος κι ο ίδιος, στο βιβλίο του “Η τρέλα του Πινοσέτ“.

Από την ιερά εξέταση στους ναζί, από κει στον Πινοσέτ, στον Βιδέλα, στην ποικιλοτρόπως φασιστική Ελλάδα του παρελθόντος, και τούτη την ώρα σε αρκετά μέρη στον κόσμο, υπάρχουν άνθρωποι που το πρωί πίνουν καφέ, το βράδυ πάνε στο σπίτι τους και μιλάνε με τα παιδιά τους για το σχολείο, ίσως είναι μέλη του εξωραϊστικού συλλόγου του χωριού τους, και θα ψωνίζουν στο μανάβικο της γειτονιάς, αλλά είναι βασανιστές, καθάρματα που λιθοβολούν γυναίκες, πριονίζουν δημοσιογράφους, πιάνουν τα εργαλεία και βασανίζουν άλλους ανθρώπους σε σκοτεινά κελιά. Μαζί με αξιωματικούς του στρατού, στρατιώτες, συνεργάτες γιατρούς, νοσηλευτές, ιδεολογικούς καθοδηγητές που ντοπάρουν τους από κάτω με πατρίδα και θρησκεία ή κάποια ιδεολογία ή και τίποτα, τίποτα, μαζί με μορφωμένους και αμόρφωτους, με υψηλά ιστάμενους και υπηρετικό προσωπικό, όλοι μαζί συνθέτουν ένα δαιδαλώδη μηχανισμό κι έτσι η ενοχή τους διαχέεται, δεν είναι ένας, είναι πολλοί, δεν είναι απλά πολλοί, είναι κυρίαρχοι, είναι εξουσία, είναι κράτος.

“Είναι η νύχτα της 30ης Ιανουαρίου 1950 και στη Μακρόνησο ακούγεται από τα μεγάφωνα: «Προσοχή! Προσοχή! Όλες οι γυναίκες να κατέλθουν στο χώρο του Θεάτρου». Ντυνόμαστε όσο πιο χοντρά γίνεται, μήπως και δεν πονέσουμε πολύ στο ξύλο, και ξεκινάμε στην παγωνιά”, γράφει η εικοσιπεντάχρονη τότε Νίτσα Γαβριηλίδου στο βιβλίο – μαρτυρία «Μακρόνησος. Απόψε Χτυπούνε τις Γυναίκες». “Η Αλέκα Παΐζη φορά τη γούνα της ανάποδα. Η Ίρμα της λέει πως μοιάζει με ανάποδη αρκούδα. Η ζωγράφος Κατερίνα Χαριάτη έχει τυλίξει το κεφάλι της με μια μαντήλα με κρόσσια και μοιάζει σαν τους κουρσάρους. Μας πιάνει νευρικό γέλιο. Κουλουριαζόμαστε κάτω. Φοβόμαστε. Τα μικρά παιδάκια σφιγμένα γύρω από το λαιμό της μάνας τους παρακολουθούν ανυποψίαστα μα και τρομαγμένα. Τις έχουν όρθιες στο κρύο, ανά ομάδες. Τραβάνε από την ομάδα κάποιες, τις γδύνουν, τις χτυπάνε με λάμες, κλωτσιές, μαστίγια, ρόπαλα, τις τραβάνε από τα μαλλιά μέχρι τη θάλασσα, μερικές τις παίρνουν μακριά, δεν ξέρουν οι υπόλοιπες τι τις κάνουν, ακούγονται σε όλη τη Μακρόνησο τα ουρλιαχτά. Ακούνε τη Βαγγελιώ Σκευοφύλακα να ουρλιάζει από τους πόνους, αλλά να φωνάζει στον βασανιστή της, τον Κατσιμίχα: «Χτύπα, ρε φασίστα, χτύπα όσο θες» – και η Βαγγελιώ ήταν μόλις δεκαεφτά χρονών.”  

Και οι βασανιστές; Έχουν ονοματεπώνυμα οι βασανιστές αλλά συνήθως δεν συλλαμβάνονται, δεν καταδικάζονται, δεν φυλακίζονται. Εκτελούσα εντολές, λένε, αν ποτέ περάσουν από καμιά δίκη. Μα, πώς γίνεται να εκτελεστεί μια εντολή που λέει «βάλε ποντίκια στο αιδοίο μιας κοπέλας»; Ο βασανιστής είναι γεννημένος τέρας ή ένας συνηθισμένος άνθρωπος που έγινε τέρας εκτελώντας εντολές; Από πού κι ως πού το “εκτελώ εντολές” είναι ανθρώπινη ιδιότητα;

Τον Ζαν Αμερί τον συνέλαβε η Γκεστάπο τον Ιούλιο του 1943 με την κατηγορία ότι μοίραζε προκηρύξεις. Εκτός από αντιστασιακός, ήταν και εβραίος. Βασανίστηκε πρώτα στην Γκεστάπο, μετά στο Μπούχενβαλντ, τέλος στο Μπέργκεν- Μπέλζεν. Επέζησε. Στο εξαιρετικό βιβλίο του «Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση» γράφει: «Αρκετά πράγματα είναι όπως τα φανταζόμαστε εκ των προτέρων: γκεσταπίτες με δερμάτινες καμπαρντίνες, με την κάννη του περιστρόφου στραμμένη στο θύμα τους – ως εδώ καλά. Ύστερα όμως διαπιστώνεις σχεδόν κατάπληκτος πως οι λεβέντες δεν έχουν μόνο καμπαρντίνες και περίστροφα, αλλά και πρόσωπα: όχι «γκεσταπίτικα» πρόσωπα, με γαμψές μύτες, υπερτροφικά πιγούνια, βλογιοκομμένα ή με ουλές από μαχαιριές. Κάθε άλλο: πρόσωπα συνηθισμένα. Προσωπα του σωρού. Μα η βαθιά ενόραση που αποκομίζουμε σε κάποιο μεταγενέστερο στάδιο του βασανισμού έρχεται να γκρεμίσει και πάλι κάθε αφαιρετική φαντασία, καθιστώντας σαφές ότι τα πρόσωπα του σωρού μετατρέπονται τελικά όντως σε γκεσταπίτικα πρόσωπα και ότι το Κακό επικαλύπτει την κοινοτοπία και την υπερβαίνει.»

Η ποικιλία των οργάνων και των μεθόδων βασανισμού στο Μουσείο Βασανιστηρίων της Σιέννας σε κάνει να χάνεις την όποια εμπιστοσύνη σου στον κόσμο. Οι εικόνες με τον όχλο που γελάει ή φωνάζει συμμετέχοντας στο βασανιστήριο, όταν αυτό είναι δημόσιο, είναι ακόμα πιο τρομακτικές. Η στιγμή που το πλήθος γίνεται όχλος ισοδυναμεί με απώλεια της «ανθρωπινότητας», το ήξερα, μα εδώ το επιβεβαιώνω.

Σκέφτομαι πως η γυναίκα που βασανίστηκε δημόσια ως μάγισσα το 16ο αιώνα είναι η ίδια που σήμερα λιθοβολείται δημόσια ως ταραχοποιό στοιχείο, γιατί κάπνισε, γιατί φίλησε, γιατί δε φόρεσε το χιτζάμπ της σωστά. Τα βλέμματα του όχλου τότε και τώρα είναι τα ίδια, βλέμματα ύαινας, χειρότερα, η ύαινα θέλει να ζήσει, αυτοί όλοι τι; Θέλω να φύγω απ’ αυτό το μέρος, να βγω στην επιφάνεια του δρόμου μα κάτι με κρατάει. Δεν είναι ηδονοβλεψία, είναι φόβος.

«Η εμπιστοσύνη στον κόσμο κλονίζεται από το πρώτο χτύπημα», γράφει ο Αμερί. «Ο άλλος, απέναντι στον οποίο υφίσταμαι στον κόσμο, και με τον οποίο μπορώ να συνυπάρξω μόνο όσο δεν παραβιάζει τα σύνορα της επιδερμίδας μου, έρχεται με το πρώτο χτύπημα να μου επιβάλει τη δική του σωματική υπόσταση και να ανοσιουργήσει εις βάρος μου. Μας σπάει τα δόντια και μας λιανίζει το πρόσωπο, κι εμείς εξαναγκαζόμαστε να υπομείνουμε ανυπεράσπιστοι τις ορέξεις του πρώην συνανθρώπου και νυν αντι-ανθρώπου. Τη στιγμή που παύουμε να ελπίζουμε σε οποιαδήποτε βοήθεια, η παραβίαση της σωματικής μας οντότητας από τον άλλον μετατρέπεται σε υπαρξιακό μηδενισμό.»

Τα βασανιστήρια ανθρώπου από άνθρωπο, και ζώου από άνθρωπο όμως, δεν ξέρω πότε άρχισαν. Οι χριστιανοί βασανίστηκαν, βασάνισαν, ομοίως οι περισσότερες θρησκείες, βασανίστηκαν στοχαστές, επιστήμονες που είπαν πως η γη γυρίζει, βασανίστηκε ο Τζορντάνο Μπρούνο, οι “μάγισσες” και οι γάτες, βασανίστηκαν άνθρωποι άλλου χρώματος, άνθρωποι στο Βιετνάμ, στην Αλγερία, στη Ρωσία, στην Ελλάδα, στον Καναδά, στη Λατινική Αμερική, βασανίστηκαν ιδεολογικοί αντίπαλοι, βασανίστηκαν άνθρωποι για να αποδείξει ο Χίτλερ πως “κατάφερε να εξαλείψει τον οίκτο”.

«Ξημέρωσε. Πρώτη αίσθηση του χώρου. Δυνατός ήλιος. Εγώ πεσμένος στο πάτωμα. Κάποιος μού ‘τριβε το κεφάλι σε κάτι λάσπες. Ξερατά. Μου έκρυβε το κεφάλι πάνω στους εμετούς. Με συμβούλευε: «Φάε γουρούνι, φάε, γκρου γκρου γκρου.» Είχα κάνει εμετό. Ποιος ξέρει πότε. Πόση ώρα με χτυπάγανε. Πρέπει να υπολογίσω. Υπολογίζω. Τρεις ώρες, μόνο. Τι απέραντος χρόνος μπορεί να ‘ναι τρεις ώρες.[…] Το ρεύμα διέρχεται τον ανθρώπινο οργανισμό σε συνεχή κύματα. Νομίζεις πως τα κόκαλά σου, η σάρκα σου, τα νεύρα σου είναι λαστιχένια και κυματίζουν όπως ένα χαλί που το τινάζεις από το μπαλκόνι. Το στόμα σου, η γλώσσα σου, γίνεται σα χαλκός και είναι λιγάκι αλμυρό, το στομάχι σου, τα άντερά σου και τα γεννητικά όργανα γίνονται μια ενότητα συμπαγής, σιδερένια που σε τσιμπάει σα να’ χει καρφίτσες. Κάθε τόσο ο ένας κοίταζε την καρδιά. Νομίζω πως, άμα δούνε πως η καρδιά είναι γερή, δυναμώνουν την ένταση. Η διαφορά με τη φάλαγγα είναι πως εκεί, όσο περνάει η ώρα αρχίζεις να νιώθεις πως κάποτε θα τελειώσει, θα λιποθυμήσεις. Εδώ όσο περισσότερες εκκενώσεις δέχεσαι, τόσο αυξάνει η ζωτικότητά σου και γίνεται πιο αφόρητο. Τα μάτια σου τρέχουνε, η μύτη σου τρέχει και τα νιώθεις μολυβένια. Το στόμα σου γεμίζει σάλια. Πετάγεσαι πολύ δυνατά. Κάθε φορά ακούς τα λουριά να τρίζουν. Μόλις σταμάτησαν χάθηκα.» Γράφει ο Περικλής Κοροβέσης στους Ανθρωποφύλακες.

Museo della tortura. Υπάρχουν τέτοια μουσεία και στη Μάλτα, στο Άμστερνταμ, στο Λος Άντζελες, στην Πράγα… Tortum σημαίνει βασανιστήριο, και βγαίνει από το λατινικό Torquere που σημαίνει στρεβλώνω. Σώματα στρεβλωμένα, εξαρθρωμένα, η ανθρωπιά εξαρθρωμένη, για μια απόσπαση πληροφορίας, για μια συναίνεση, για μια τιμωρία σε όσους δεν συνεμορφώθησαν προς τας υποδείξεις. Ίσως και για τίποτα. Για ένα θεό, για μια ιδέα; Για τίποτα…

Όποιος βασανίστηκε παραμένει βασανισμένος, λέει ο Αμερί, ο οποίος αυτοκτόνησε το 1978. Όποιος βασανίστηκε παραμένει βασανισμένος. Όποιος βασάνισε;

Υπάρχουν, πιστεύω, άνθρωποι που βρέθηκαν στο σημείο και τη στιγμή αλλά δεν μπόρεσαν να προκαλέσουν κραυγές και ουρλιαχτά, δεν άντεξαν την ευθύνη κατάρρευσης της ανθρώπινης ύπαρξης. Γιατί υπάρχει η επιλογή. Αυτή είναι μια ανθρώπινη ιδιότητα που αλλάζει τον κόσμο. Αυτό πάω να βρω έξω, στην επιφάνεια. Εκεί έξω συναντάω και την Κάρμεν Γιάνιες:

Είµαι αυτή που επιµένει να φοράει στο λαιµό της

ένα κολιέ µε πυγολαµπίδες […]

Μια ακόµα ανάµεσα στο πλήθος

ψάχνοντας τη γωνιά κάτω απ’ το κυπαρίσσι

ή την αρµονική συγχορδία των κυµάτων […]

Αυτή είµαι.

Μια µικρή φλόγα κάτω απ’ το µανίκι

του τυφλού γείτονα.

Πηγές

1. Πέρα από την Ανοχή και την Εξιλέωση, Ζαν Αμερί, μτφρ. Γ. Καλιφατίδης, εκδ. Άγρα
2. Η τρέλα του Πινοσέτ, Λουίς Σεπούλβεδα, μτφρ. Αχ. Κυριακίδης, εκδ. Όπερα
3. Ανθρωποφύλακες, Περικλής Κοροβέσης, Εκδόσεις των Συναδέλφων
4. Μακρόνησος. Απόψε χτυπούνε τις γυναίκες, Νίτσα Γαβριηλίδου
5. https://www.ispania.gr/eidhseis/politistikes/4058-carmen-yanez

Οι φωτογραφίες είναι από το Μουσείο Βασανιστηρίων της Σιένας.

Δείτε

1. Μια νύχτα δώδεκα χρόνια του Álvaro Brechner
2. Migas de Pan (ελληνικός τίτλος: ψίχουλα) της Manane Rodríguez

The post Museo della Tortura first appeared on Aυτολεξεί.

Διάφορες εκθέσεις τουρκικών οργανώσεων καταγγέλλουν την κρίσιμη κατάσταση των ατόμων που στερούνται της ελευθερίας τους στις φυλακές της χώρας. Επί του παρόντος, δεκάδες ανήλικοι βρίσκονται πίσω από τα κάγκελα, κατηγορούμενοι για «τρομοκρατία».

Οι αριθμοί είναι συγκλονιστικοί: το 2013, η Τουρκία είχε 144.098 άτομα στις φυλακές, αλλά δέκα χρόνια αργότερα, ο συνολικός αριθμός των κρατουμένων έχει αυξηθεί σε 360.722. Σήμερα, οι φυλακές σε ολόκληρη τη χώρα έχουν συνολική χωρητικότητα 296.202 κρατουμένων. Το 2023, το ποσοστό πληρότητας είναι 97,17%, αλλά το 2022 είχε φτάσει το 115,59%. Τα στοιχεία αυτά, τα οποία καταδεικνύουν, μεταξύ άλλων, το κατασταλτικό σύστημα που διατηρεί το τουρκικό κράτος, δημοσιεύθηκαν στις 2 Αυγούστου από την Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Τουρκίας (IHD).

Το ίδρυμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνέταξε την τελευταία του έκθεση με βάση αιτήματα της ίδιας της ένωσης, τακτικές εκθέσεις που εκδίδουν οι φυλακές και στοιχεία που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια επισκέψεων στις φυλακές. Μετά από αυτό το έργο -που δεν είναι εύκολο σε μια χώρα όπως η Τουρκία- η IHD κατέγραψε 10.789 παραβιάσεις των δικαιωμάτων των κρατουμένων, σημειώνοντας ότι ο αριθμός τους ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερος.

Η IHD αποκάλυψε ότι τουλάχιστον 81 κρατούμενοι έχασαν τη ζωή τους το 2022, εκ των οποίων 36 πέθαναν από ασθένεια, 6 λίγο μετά την αποφυλάκιση, 25 υπό «ύποπτες συνθήκες», χωρίς να λάβουμε υπόψη 19 «υποτιθέμενες αυτοκτονίες» και άλλες 10 περιπτώσεις απόπειρας αυτοκτονίας.

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία εντός των φυλακών είναι η κατάσταση της υγείας [των κρατουμένων], καθώς παραβιάζεται το δικαίωμα στην υγεία. Σύμφωνα με την έκθεση, ένας σημαντικός αριθμός χρονίως πασχόντων κρατουμένων δεν λαμβάνει την απαραίτητη ιατρική περίθαλψη. Τον Απρίλιο του 2022, υπήρχαν 1.517 άρρωστοι κρατούμενοι στις τουρκικές φυλακές, 651 εκ των οποίων ήταν σοβαρά άρρωστοι. «Η κατάσταση που προέκυψε ειδικά από την πανδημία του COVID-19 ανέδειξε για άλλη μια φορά την έλλειψη υγειονομικής περίθαλψης», αναφέρει η έκθεση, προσθέτοντας ότι οι θάνατοι από ασθένειες «θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί».

Μεταξύ άλλων η έκθεση καταδεικνύει ότι η Γενική Διεύθυνση Φυλακών και Καταστημάτων Κράτησης «μοιράζεται ορισμένα στατιστικά στοιχεία», αλλά όχι για θέματα που αφορούν τους κρατούμενους ΛΟΑΤ+, τους πολιτικούς κρατούμενους, τους αλλοδαπούς, τους ασθενείς, τους ανάπηρους και τους κρατούμενους με μωρά.

Ανήλικοι πίσω από τα κάγκελα

Στα τέλη Ιουλίου, το πρακτορείο ειδήσεων ANF δημοσίευσε μια έρευνα που ισχυριζόταν ότι τουλάχιστον 2.572 ανήλικοι κρατούνται στις τουρκικές φυλακές. Σύμφωνα με το ειδησεογραφικό πρακτορείο, «ορισμένα από αυτά τα παιδιά κρατούνται σε φυλακές ενηλίκων, παρόλο που αυτό είναι παράνομο». Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι ανήλικοι που φυλακίζονται για πολιτικούς λόγους «είναι εντελώς απομονωμένοι ή κρατούνται στον ίδιο χώρο με τους ποινικούς κρατούμενους και έχουν ζωτικό πρόβλημα ασφάλειας».

Σε δηλώσεις του στο ANF, ο Cansu Şekerci, μέλος του Συνδέσμου της Κοινωνίας των Πολιτών στο Σωφρονιστικό Σύστημα (CISST), εξήγησε ότι μεταξύ των φυλακισμένων ανηλίκων είναι εκείνοι που έχουν διαπράξει ληστείες και τραυματισμούς, αλλά και εκείνοι που κατηγορούνται για παραβίαση του αντιτρομοκρατικού νόμου, ο οποίος χρησιμοποιείται από το κράτος κυρίως για τη δίωξη της αντιπολίτευσης, ιδίως εκείνων που συνδέονται με το κουρδικό πολιτικό κίνημα. Ο Şekerci ανέφερε ότι παιδιά ηλικίας έως έξι ετών βρίσκονται με τις μητέρες τους πίσω από τα κάγκελα.

«Αν οι φυλακές ανηλίκων είναι γεμάτες, τα παιδιά αυτά μένουν στις πτέρυγες ανηλίκων των φυλακών ενηλίκων», δήλωσε το μέλος του CISST. Σε αυτή την εικόνα πρόσθεσε: «Σύμφωνα με τις τελευταίες δηλώσεις, ο συνολικός αριθμός των φυλακισμένων κοριτσιών είναι 101. Υπάρχει μόνο ένα εκπαιδευτικό κέντρο, στη Σμύρνη για τα καταδικασμένα κορίτσια, ενώ τα φυλακισμένα κορίτσια παραμένουν στις γυναικείες φυλακές. Ως εκ τούτου, οι ευκαιρίες των κοριτσιών να επωφεληθούν από ένα σχετικά πιο οργανωμένο πρόγραμμα μαθημάτων και δραστηριοτήτων για ανηλίκους είναι πολύ πιο περιορισμένες σε σύγκριση με τα αγόρια στις φυλακές ανηλίκων. Γνωρίζουμε ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κορίτσια κρατούνταν μόνα τους για μήνες, ακόμα και στην απομόνωση.

Ο CISST δηλώνει ότι όταν μιλάμε για τις φυλακές στην Τουρκία, είναι επίσης αναπόφευκτο να αναφερόμαστε σε περιπτώσεις βασανιστηρίων και παρενοχλήσεων. Πολλές παραβιάσεις παραμένουν ανεξιχνίαστες και συγκαλύπτονται, χωρίς να απονέμεται δικαιοσύνη», εξηγεί ο Şekerci. «Οι παραβιάσεις των δικαιωμάτων που υφίστανται τα παιδιά-κρατούμενοι είναι πολλές, από την παραβίαση του δικαιώματος ενός παιδιού να ζήσει την παιδική του ηλικία μέχρι την παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή, που ουσιαστικά σημαίνει επιβίωση».

Αναφορικά με την καταγγελία αυτή, στην έκθεσή της η IHD απαριθμεί βασανιστήρια, κακομεταχείριση, ξυλοδαρμούς, απειλές, προσβολές, σωματική έρευνα, καθώς και το γεγονός ότι οι κρατούμενοι συχνά αναγκάζονται να συμμετέχουν σε «πορείες με στρατιωτική τάξη».

Ο πιο επικίνδυνος πολιτικός κρατούμενος

Από το 1999, ο ιδρυτής του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK), Αμπντουλάχ Οτσαλάν, είναι το θύμα ενός συστήματος διαρκούς καταστολής. Ο Κούρδος ηγέτης κρατείται στο νησί-φυλακή Ιμραλί, μια στρατιωτική βάση στη Θάλασσα του Μαρμαρά. Για περισσότερα από δέκα χρόνια, ήταν ο μοναδικός κρατούμενος εκεί. Τρεις άλλοι κρατούμενοι κρατούνται επί του παρόντος στο νησί. Σε απομόνωση εδώ και σχεδόν 30 μήνες, ο Οτσαλάν και οι συγκρατούμενοι του έχουν τη δυνατότητα να συναντιούνται μεταξύ τους πέντε φορές την εβδομάδα, μία ώρα την ημέρα. Τουλάχιστον αυτό συνέβαινε πριν από λίγο καιρό. Σήμερα έχει διακοπεί η παραμικρή επικοινωνία με το Ιμραλί και ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά για το τι συμβαίνει πίσω από τους τοίχους της φυλακής.

Στην έκθεσή της, η IHD καταγγέλλει ότι οι δικηγόροι του Οτσαλάν δεν τον έχουν επισκεφθεί από τις 7 Αυγούστου 2019, επειδή η εισαγγελία της επαρχίας Μπούρσα που έχει τη δικαιοδοσία του Ιμραλί απορρίπτει συστηματικά τα αιτήματα των δικηγόρων και των συγγενών του ηγέτη για συνάντηση μαζί του. Επιπλέον, το IHD αποκαλύπτει ότι η διεύθυνση της φυλακής επέβαλε μια νέα πειθαρχική ποινή στον Οτσαλάν στις 18 Ιουλίου.

Σε όλη τη σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας, οι πολιτικοί κρατούμενοι ανέρχονται σε χιλιάδες. Ο Οτσαλάν είναι ο πιο επικίνδυνος για το τουρκικό κράτος, αποτελώντας τη σημαία της ελευθερίας που κυματίζει ψηλά από το σθεναρό κουρδικό πολιτικό κίνημα της χώρας.

Στα τέλη Ιουνίου του τρέχοντος έτους, ο Cengiz Yurekli, δικηγόρος από το λεγόμενο δικηγορικό γραφείο Asrim, το οποίο εκπροσωπεί τον Οτσαλάν και τους άλλους τρεις κρατούμενους στο Ιμραλί, δημοσίευσε ένα άρθρο στο οποίο υπενθυμίζει ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) αποφάνθηκε ότι ο Οτσαλάν δεν είχε δίκαιη δίκη, ότι παραβιάστηκε το δικαίωμά του στην υπεράσπιση και ότι πρέπει να δικαστεί εκ νέου. «Αντιμέτωπα με μια τέτοια απόφαση, τα εθνικά δικαστήρια δεν έχουν διακριτική ευχέρεια να αποφασίσουν αν θα δεχθούν ή όχι ότι υπάρχει λόγος για επανάληψη της δίκης. Η απόφαση του ΕΔΑΔ είναι οριστική και ως τέτοια δεν επιδέχεται ερμηνεία», τόνισε ο δικηγόρος.

Ο Yurekli δηλώνει στο κείμενο ότι το Ιμραλί δεν μπορεί να οριστεί ως φυλακή. «Οι φυλακές ορίζονται από νόμους που καθορίζουν την αρχιτεκτονική τους δομή, τα δικαιώματα των κρατουμένων, τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να ασκούνται και υπό ποιες συνθήκες», αναφέρει. Αυτό δεν ισχύει στη φυλακή Ιμραλί. Οι πρακτικές σε αυτή τη φυλακή, αν και επιτρέπονται από το κράτος, δεν πληρούν τα νομικά κριτήρια για να οριστούν ως στέρηση της ελευθερίας. Στην πραγματικότητα, είναι πιο κοντά στο έγκλημα της «παράνομης κράτησης», όπως ορίζεται στο εθνικό (τουρκικό) ποινικό δίκαιο.

Ο πιο ανησυχητικός προβληματισμός του Yurekli είναι ο εξής: αυτό που συμβαίνει μέσα στο Ιμραλί δεν περιορίζεται στο νησί της Θάλασσας του Μαρμαρά, αλλά «τείνει να εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα». Σύμφωνα με τον δικηγόρο, «οι διατάξεις που θεσπίστηκαν για να εμποδίσουν τον Οτσαλάν να ασκήσει τα δικαιώματά του έχουν αρχίσει να καλύπτουν το σύνολο του εσωτερικού δικαίου και πλέον εφαρμόζονται ευρέως». Με άλλα λόγια, η Τουρκία οδεύει προς τη μετατροπή της σε μια μεγάλη φυλακή στην καρδιά της Μέσης Ανατολής.

ΒΛ. ΕΠΙΣΗΣ

Θεσμοθετώντας την κατάσταση εξαίρεσης: Το καθεστώς απομόνωσης της φυλακής Ιμραλί

The post Φυλακές-τάφοι στην Τουρκία first appeared on Aυτολεξεί.

Ο σκορπιός είναι ένα έντομο που διαφέρει ελάχιστα από τα προγονικά του είδη, τα οποία ήταν από τα πρώτα ζώα που περπάτησαν στην ξηρά πριν από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια. Έχει παρατηρηθεί ότι άτομα αυτού του είδους όταν βρεθούν εγκλωβισμένα ανάμεσα στις φλόγες, χωρίς ορατή διέξοδο διαφυγής, κάνουν κάτι εντυπωσιακό: στρέφουν το κεντρί τους στον εαυτό τους και αυτοκτονούν! Μία συμπεριφορά που δεν προσφέρει κανένα εξελικτικό πλεονέκτημα, καθώς στις λιγοστές πιθανότητες που η φωτιά θα έσβηνε, τα ζώα που θα επιβίωναν θα μπορούσαν να συνεχίσουν να αναπαράγονται. Μία συμπεριφορά που έρχεται σε αντίθεση με τη θεωρία που θέλει τα έντομα βιολογικά ρομπότ επειδή παρουσιάζουν τυποποιημένες συμπεριφορές. 

Η απλούστερη θεώρηση με την οποία μπορώ να ερμηνεύσω αυτή τη συμπεριφορά, είναι ότι η εξέλιξη της ζωής δεν κατασκευάζει ρομπότ, αντίθετα δημιουργεί νευρικά συστήματα επεξεργασίας πληροφοριών και λήψης αποφάσεων. Τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφορών, αναδύονται από τη σύνθετη λειτουργία αυτοοργανωμένων νευρικών κυκλωμάτων, τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις ευνοούν όντως τη μέγιστη αναπαραγωγική δυνητικότητα. Άρα λοιπόν, τα μικροσκοπικά αυτά νευρικά συστήματα με αρκετές τάξεις μεγέθους λιγότερες νευρικές συνάψεις από ό,τι οι δικοί μας εγκέφαλοι, παράγουν μία συμπεριφορά που προδίδει στοιχεία της εσωτερικής τους λειτουργίας:

1. Τα ζώα αυτά βιώνουν πόνο, εννοώντας τον πόνο ως ένα ερέθισμα το οποίο το ζώο προσπαθεί να εξαλείψει.
2. Τα ζώα αυτά βιώνουν φόβο, εννοώντας τον φόβο ως μία εσωτερική νοητική προβολή μιας μελλοντικής κατάστασης.
3. Εχουν γνώση ότι διαθέτουν ένα φονικό εργαλείο με το οποίο δολοφονούν τα θηράματά τους και αμύνονται από τους θηρευτές τους: το κεντρί.
4. Συσχετίζουν το αίσθημα του πόνου με το σώμα τους, καθώς στρέφουν το κεντρί στον εαυτό τους. 
5. Η συσχέτιση του πόνου με την αυτοαντίληψη, εφόσον ο πόνος είναι μία στοιχειώδης μορφή νοητικής κατάστασης, και η συνείδηση είναι η σκέψη πάνω στην σκέψη, συνιστά μία πρωτόλεια μορφή συνείδησης. Αρα ο πόνος είναι κατά μία έννοια συνειδητός.

Επειδή η ανθρωποκεντρική στην πλειονότητά της κοινωνία μας αποδίδει τα παραπάνω νοητικά χαρακτηριστικά αποκλειστικά στους ανθρώπους, μάλλον θα κατηγορηθώ για ανθρωπομορφισμό (θα μου πείτε από όσα έχεις κατηγορηθεί αυτό σε πείραξε;). Ωστόσο δεν αποδίδω στους σκορπιούς χαρακτηριστικά που δεν συνάγονται από τη συμπεριφορά τους, όπως π.χ. έλλογη σκέψη. Είναι ενθαρρυντικό ότι νεότερες νευροεπιστημονικές έρευνες υπαινίσσονται πως η αρχιτεκτονική των νευρικών κυκλωμάτων που σχετίζεται με τη λειτουργία της συνείδησης στον άνθρωπο και τα υπόλοιπα θηλαστικά, ανιχνεύεται ακόμη και στους εγκεφάλους εντόμων. 

Πώς συνδέονται τα παραπάνω με την τωρινή κατάσταση; Μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια αργότερα από την εμφάνιση των σκορπιών, περπάτησε στη γη ένα ον που κατασκεύασε δομές μόνιμου εγκλωβισμού για άλλα ζωντανά όντα, ανάμεσα στα οποία και τους όμοιούς του: κλουβιά και φύλακες. 

Πολλά ευφυή ζώα σε συνθήκες αιχμαλωσίας σταματάνε να τρώνε και οδηγούνται στον θάνατο (π.χ. από τα δελφίνια που αιχμαλωτίζονται ελάχιστα επιβιώνουν). Αμέτρητοι άνθρωποι σε συνθήκες αιχμαλωσίας (από τόσο παλιά που έχουν σβήσει οι απαρχές) έχουν προβεί σε απεργίες πείνας μέσα στις φυλακές για να κερδίσουν την ελευθερία τους ή την αξιοπρέπειά τους. Πρόκειται για το αντίστοιχο του αυτοκεντρίσματος από όντα με αρκετή ευφυΐα ώστε να προσπαθήσουν να δώσουν διέξοδο στο αδιέξοδο.

Για αυτό πλέον, η απεργία πείνας αποτελεί διεθνώς ένα ιστορικά αναγνωρισμένο ισχυρό μέσο αγώνα, κυρίως των φυλακισμένων. 

Στις ελληνικές συνθήκες (όπου μέχρι και η χούντα των συνταγματαρχών έκανε πίσω σε απεργίες πείνας) οι σύγχρονοι δικαστές και εισαγγελείς διέπονται από μία διαφορετική οπτική. Η πλειονότητα διακατέχεται από υπερσυντηρητικές απόψεις και έχοντας προκαλέσει ανείπωτο πόνο σε δεκάδες χιλιάδες κρατούμενους που τους έχουν στερήσει μακροχρόνια την ελευθερία, εργάζονται για μία βιομηχανία βασανισμού που οχυρώνεται πίσω από προφανή ψεύδη όπως ο σωφρονισμός. Σαν τους εργάτες των σφαγείων ή σαν τους πιλότους μαχητικών αεροσκαφών που βομβαρδίζουν τις πόλεις του αντιπάλου, έχουν νεκρώσει μέσα τους κάθε ίχνος ενσυναίσθησης και μπορούν να τρώνε το μεσημεριανό τους πείθοντας τους εαυτούς τους ότι κάνουν κάτι χρήσιμο. Για αυτό και βλέπουν την απεργία πείνας ως ένα μέσο αμφισβήτησης της παντοδυναμίας τους και επιδεικνύουν μηδενική ανοχή. 

Πώς αλλιώς να ερμηνευθούν αυτά που γράφουν δικαστές και εισαγγελείς, μέχρι και την 46η μέρα απεργίας πείνας που διεξάγω, οπότε και εκδόθηκε η εισαγγελική πρόταση του εφετείου για την αποφυλάκισή μου; 

Προηγήθηκαν δύο συμβούλια όπου δικάστηκα για αυτά που οι δικαστές πιστεύουν ότι θα κάνω και κρατούμαι προληπτικά ως “επικίνδυνος τέλεσης νέων αξιόποινων πράξεων”. Στη δεύτερη μάλιστα δική δεν μου έκαναν ούτε μία ερώτηση, ούτε καν για τους τύπους και απλά εξέδωσαν μία προειλημμένη απόφαση μετά από 40 μέρες (30 εκ των οποίων ήδη σε απεργία πείνας). Χωρίς καν σκεπτικό, τους πήρε 40 ημέρες για να γράψουν “σύμφωνα με την εισαγγελική πρόταση, προς αποφυγήν άσκοπων επαναλήψεων”. Αντιμετωπίστηκα με προκλητική αδιαφορία.

Απέναντι σε αυτή την αθλιότητα ξεκίνησα την απεργία πείνας. Και στην ανακοίνωση έναρξής της, απαρίθμησα τόσο τις αυθαιρεσίες σε βάρος μου όσο και πάμπολλα παραδείγματα όπου οι δικαστές έχουν ανοίξει διάπλατα τις πόρτες όταν πρόκειται για παιδιά του συστήματος (μπάτσους-δολοφόνους, δεσμοφύλακες-βασανιστές, φασίστες, μεγαλοκαπιταλιστές).

Εντωμεταξύ, εν μέσω της απεργίας μου έχουν αποφυλακιστεί πρόωρα ο δολοφόνος του Αλέξανδρου, ένας εκ των δολοφόνων του Ζακ που έβγαλε τόσο φυλακή όσο διάστημα κάνω εγώ απεργία πείνας και ο βιαστής Φιλιππίδης με το απίθανο σκεπτικό ότι δεν κινδυνεύουν τα υποψήφια θύματα επειδή είναι πλέον γνωστός για τις πράξεις του και θα τον αποφεύγουν. Και εγώ που συμπλήρωσα τα 3/5 της ποινής μου εδώ και 7 μήνες “δεν έχω σωφρονιστεί ακόμα καθώς δεν έχει περάσει ικανό χρονικό διάστημα” κατά τα εισαγγελικά σκεπτικά! Αμετανόητοι δολοφόνοι απολαμβάνουν αυτό που παλεύω να κερδίσω εδώ και 50 ημέρες ρισκάροντας τη ζωή μου, αυτό που δικαιούμαι εδώ και 7 μήνες, την ελευθερία.

Φαινομενικά άσχετο το γεγονός της δολοφονίας του χιμπατζή που απέδρασε από τη φυλακή άγριων ζώων του Ζαν Ζακ Λεσουάρ, και όμως σχετικό. Άραγε θα ασχοληθεί η ελληνική “δικαιοσύνη” με έναν κατά συρροή δολοφόνο και βασανιστή της άγριας ζωής; Πολλά τα λεφτά…

Εν πάση περιπτώσει αυτή τη στιγμή, το δικό μου κεντρί έχει ήδη διατρήσει το σώμα μου και διαχέει δηλητήριο καταστρέφοντας τα ζωτικά του όργανα, πιθανώς μη αναστρέψιμα. Ωστόσο θα διαπεράσει αναπόφευκτα, έστω και προσωρινά, και τη δολοφονική τάξη που συντηρεί αυτό το σύστημα γενικευμένης υποδούλωσης και εκμετάλλευσης της (ανθρώπινης και μη) φύσης…

Ο ΜΟΝΟΣ ΗΤΤΗΜΕΝΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΔΟΘΗΚΕ

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Ή ΘΑΝΑΤΟΣ

11/7/2022,

Γιάννης Μιχαηλίδης

The post Επιστολή του απεργού πείνας Γ. Μιχαηλίδη: «Ο σκορπιός & το κεντρί του» first appeared on Aυτολεξεί.

Και τα 6 pdf του δελτίου θα μεταφραστούν στα ελληνικά και θα δημοσιευτούν στο site rojavakurdistan.gr

→ Κατεβάστε το πρώτο τεύχος ΕΔΩ

Δύο λόγια για την έκδοση:

Η Διεθνής Πρωτοβουλία «Λευτεριά στον Abdullah Öcalan – Ειρήνη στο Κουρδιστάν» (“Freedom for Abdullah Öcalan – Peace in Kurdistan“) ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 1999, έναν μήνα μετά την απαγωγή του Öcalan από την Κένυα και τη φυλάκισή του από την Τουρκία. Από την ίδρυσή της, η Διεθνής Πρωτοβουλία αγωνίστηκε για την απελευθέρωση του Abdullah Öcalan από τη φυλακή, ώστε να μπορέσει να παίξει τον ρόλο που δικαιούται στην εδραίωση μιας δίκαιης ειρήνης μεταξύ του τουρκικού κράτους και του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK). Η Διεθνής Πρωτοβουλία είχε επίσης στόχο να συμβάλει στην αποκατάσταση των δεσμών μεταξύ του κουρδικού και του τουρκικού λαού, καθώς και όλων των άλλων λαών της Μέσης Ανατολής.

Το Imrali Post είναι ένα νέο δελτίο τύπου που εκδίδεται από αυτή τη Διεθνή Πρωτοβουλία. Στόχος του είναι να αναδείξει τα νέα σχετικά με τον αγώνα για την ελευθερία των πολιτικών κρατουμένων, ιδίως του Abdullah Öcalan, και την ειρήνη και τη δημοκρατία στο Κουρδιστάν. Από τις 15 Φεβρουαρίου 2022, την 23η επέτειο της σύλληψης και φυλάκισης του Κούρδου ηγέτη, έχουν δημοσιευτεί 6 τεύχη του νέου αυτού δελτίου.

Ακολουθεί το άρθρο που περιλαμβάνεται στο τεύχος 1 του Imrali Post (15 Φεβρουαρίου 2022 ★ Επικοινωνία: imralipost@ freeocalan.org):

Θεσμοθετώντας την κατάσταση εξαίρεσης: Το καθεστώς απομόνωσης του İmralı

Του Faik Özgür Erol

Η Πολιτική Σκέψη του Συγκροτήματος των Φυλακών του İmralı και οι Νόμοι του Öcalan

Εάν προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε την απομονωμένη φυλακή του İmralı ως αρνητικό σύμπτωμα νομικών απαγορεύσεων θα αποτύχουμε. Η αδυναμία μιας τέτοιας προσπάθειας οφείλεται στην επιθυμία να εξηγήσουμε εξουσία και πολιτική στα πλαίσια της νομικής σκέψης. Μοιάζει πιο υποσχόμενο να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε την έννοια της απομόνωσης στο πλαίσιο των θετικών γνωρισμάτων της, αυτών του ελέγχου και της διακυβέρνησης. Το παρόν κείμενο αποτελεί μία κριτική, ή μάλλον μία αυτοκριτική.

Ποια έννοια δικαίου και τι είδος πολιτικής υπόκειται της απομόνωσης του İmralı; Παραβλέποντας τις αποτυχίες αυτής, θα πρέπει να αναρωτηθούμε: Πού οδηγεί η απομόνωση; Τι φέρνει και τι σκοπό υπηρετεί;

Οι τουρκικές φυλακές αποτελούν μέρος των εκτεταμένων νομικο-πολιτικών δομών της χώρας. Παρότι το σωφρονιστικό σύστημα μοιάζει πρωταρχικά με ζήτημα που αφορά κυρίως την τιμωρία (στέρηση της ελευθερίας) και την κοινωνική επανένταξη (και τους αντίστοιχους μηχανισμούς της), τα μέτρα εφαρμογής του μάλλον μας υπενθυμίζουν την πρακτική εφαρμογή δικαστικών συμφωνιών, οι οποίες περιλαμβάνουν εκτεταμένα ποινικά μέτρα. Αυτές οι ρυθμίσεις περιλαμβάνουν “ικανοποίηση”, κίνητρα και κυρώσεις, ώστε οι κρατούμενοι να αποφεύγουν συγκεκριμένες συμπεριφορές και δράσεις. Έτσι, ο κρατούμενος λαμβάνει, για παράδειγμα, περισσότερο χρόνο επίσκεψης ή άλλες ευκαιρίες εφόσον “συμπεριφέρεται σωστά”.

Διαφορετικά μέτρα μπορούν να παρθούν για συμπεριφορά που κρίνεται ακατάλληλη, από την άρνηση των υφιστάμενων δικαιωμάτων έως τον διαρκή περιορισμό στο κελί.

Είναι το İmralı μέρος τέτοιου συστήματος φυλακών; Κατά κάποιον τρόπο, δεν υπήρξε ποτέ μέρος ενός συστήματος που βασίζεται σε οποιαδήποτε από τις προαναφερθείσες νομικές ρυθμίσεις. Από την αρχή, τα ασύμμετρα χαρακτηριστικά που αποτελούν μέρος της δομής του İmralı, το καθιστούν ως κάτι που βρίσκεται εκτός νόμου, ή μάλλον, σε αντίφαση με τον υπάρχοντα νόμο. Σε τεχνικό, φυσικό ή νομικό επίπεδο, δεν αποτελεί ούτε μέρος του συστήματος των φυλακών, ούτε είναι εντελώς ανεξάρτητο από αυτό.

Το İmralı πάντοτε ήταν μια έκφραση μιας εξαιρετικά αποτελεσματικής, νέας και εξαιρετικής τεχνικής εξουσίας, η οποία δεν βασίζεται ούτε στον νόμο ούτε τον αποκλείει εντελώς ως αρχή. Ο ισχυρισμός του Giorgio Agamben ότι «το ερώτημα εάν τα γεγονότα στο στρατόπεδο είναι νόμιμα είναι χωρίς νόημα», ισχύει και για την κατάσταση στο νησί İmralı. Η σχέση του İmralı με τις αρχές του δικαίου συνδέεται στενά με το γεγονός ότι το νησί αποτελεί μια σφαίρα όπου ο νόμος βρίσκεται σε αναστολή.

Το νησί İmralı δεν είναι απλά ένας χώρος όπου βρίσκεται μια φυλακή. Το νησί αντιπροσωπεύει ένα σύστημα με το οποίο εφαρμόζεται ένα εντελώς νέο καθεστώς τιμωρίας. Τα πάντα στο νησί οργανώνονται σύμφωνα με αυτό το σύστημα. Το νησί μετατράπηκε σε τόπο χωρίς ανθρώπους. Η γύρω περιοχή δηλώθηκε ως στρατιωτική ζώνη. Μεταφορικά, το νησί παρουσιάζει τις πιο ευνοϊκές γεωγραφικές συνθήκες για τη θεσμοθέτηση τέτοιων έκτακτων μέτρων. Ένα νησί δεν είναι ούτε έξω ούτε μέσα, η ιδιαιτερότητα του έγκειται στην απομόνωσή του. Η εικοσαετής φυσική απομόνωση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης όψης. Σημαίνει τη διακοπή οποιασδήποτε σχέσης με τον έξω κόσμο, μια πολιτική απομόνωσης, θανάτου και μιας ζωής που περιορίζεται με τον πιο στενό τρόπο. Σε αυτή την περίπτωση, η σύνδεση με την κοινωνία διακόπτεται, ενώ η σύνδεση με το σύστημα ισχύος παραμένει. Λόγω της έντασης της ισχύουσας έκτακτης νομοθεσίας, η σχέση αυτή παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή στην πραγματικότητα. Από τη μια πλευρά, η επικράτηση των λεπτομερειών που επιτρέπουν στην εξουσία να γίνεται απόλυτα αισθητή, από την άλλη πλευρά, ζωές που αναγκάζονται να κρέμονται σε ένα κενό στο χείλος της ολικής ανομίας.

Όλα τα πρόσωπα που μπαίνουν στο νησί, συμπεριλαμβανομένων των κρατικών υπαλλήλων, υποτάσσονται στο σύστημά του. Το καθεστώς κατάστασης εξαίρεσης δεν ανέχεται καμία εξαίρεση.

Στο İmralı, ο πρωταρχικός στόχος του συστήματος δεν ήταν να φυλακίσει τον κ. Öcalan σε τόπο που θεωρείται “ασφαλής τοποθεσία”. Η πραγματική πρόθεση ήταν να τον αποκλείσει, να τον μετατρέψει σε έναν “άλλο”, να τον απομονώσει και να τον εξουδετερώσει, να τον παρατηρεί διαρκώς και κατά κάποιο τρόπο να τον διαλύσει. Επομένως, το σύστημα του İmralı δεν πρέπει να υποτιμηθεί ταυτιζόμενο με έννοιες όπως η αυστηρή τιμωρία, η εκδίκηση και η καταναγκαστική υπακοή (αν και αυτά τα στοιχεία αποτελούν βέβαια μέρος του συνόλου). Ο πραγματικός σκοπός του συστήματος συνίσταται στη διάσπαση, σπάζοντας και μετατρέποντας τον φυλακισμένο σε ένα υπάκουο εργαλείο.

Ακριβώς για αυτόν τον λόγο πρέπει να κατανοήσουμε το σύστημα απομόνωσης του İmralı όχι ως μέθοδο τιμωρίας, αλλά ως μέθοδο ελέγχου και διαχείρισης. Μέρος αυτής της μεθόδου είναι η παρακολούθηση και η καταγραφή όλων των συναντήσεων με μέλη της οικογένειας, δικηγόρους ή αντιπροσωπείες, η εμφανής ή μυστική καταγραφή των συζητήσεων μεταξύ των κρατουμένων στο νησί, η συνεχής παρακολούθηση μέσω βιντεοσκόπησης ή ηχητικής καταγραφής των επιμέρους κελιών και οι καθημερινές ιατρικές εξετάσεις. Τα μέτρα αυτά δεν αποτελούν απλώς προφυλάξεις ασφαλείας ή μέσα εκφοβισμού.

Αντιθέτως, πρόκειται για τεχνικές μέσω των οποίων συλλέγονται και αναλύονται πληροφορίες για λόγους διακυβέρνησης και επιρροής σε φάσεις πολιτικής αντιπαράθεσης και συγκρούσεων. Υπάρχει μια διπλή λειτουργία μέσω της οποίας συλλέγονται πληροφορίες από τον κρατούμενο, ενώ συλλέγονται πληροφορίες γι’ αυτόν. Το δικαίωμα απόκτησης και ανάλυσης όλων αυτών των πληροφοριών βρίσκεται στα χέρια των υπευθύνων, οι οποίοι και δεν φαίνονται πρόθυμοι να μοιραστούν αυτές τις πληροφορίες με άλλους.

Μια άλλη πτυχή των μεθόδων διοίκησης είναι ο έλεγχος των ευκαιριών του κρατούμενου να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες. Επί δεκαπέντε χρόνια, δεν υπήρχε πρόσβαση σε τηλεόραση στο İmralı, περιορισμός που δεν ισχύει σε καμία άλλη φυλακή στη χώρα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο κ. Öcalan δεν είχε το δικαίωμα να κρατάει περισσότερα από τρία βιβλία κάθε φορά στο κελί του. Οι εφημερίδες παρέχονταν μόνο αφού είχαν προσεκτικά επιλεγεί, λογοκρίνονταν και ορισμένες φορές του δίνονταν αρκετά καθυστερημένα ώστε το περιεχόμενό τους να είναι ξεπερασμένο. Έτσι αποφασιζόταν τι επιτρέπεται να γνωρίζει ο κρατούμενος και τι όχι.

Έρευνες και αγωγές ξεκινούσαν μετά από συναντήσεις με δικηγόρους. Λόγω μεμονωμένων προτάσεων που ειπώθηκαν από τον ίδιο κατά τις συναντήσεις με τους δικηγόρους του, ο κ. Öcalan τιμωρήθηκε με 200 ημέρες κράτηση στο κελί του. Όταν έφταναν οι δικηγόροι στο İmralı για να συναντήσουν τον κ. Öcalan, δεν επιτρεπόταν πρόσβαση σε καμία πολιτική ή άλλη αντιπροσωπία. Και κάθε φορά που οι αντιπροσωπίες αυτές μπορούσαν να πάνε στο İmralı, δεν επιτρεπόταν στους δικηγόρους να βρεθούν στο νησί. Ένα μέτρο που εφαρμόστηκε κατά τα πρώτα δεκαπέντε χρόνια της φυλάκισης είναι το τέλειο σύμβολο όλων αυτών των πτυχών: ένα ραδιόφωνο που παρασχέθηκε στον κ. Öcalan εξέπεμπε μόνο το επίσημο κρατικό ραδιοφωνικό κανάλι αφού το κουμπί που αλλάζει κανάλια είχε αφαιρεθεί. Αυτή η πολιτική περιορισμού στο İmralı εφαρμοζόταν πάντα με μεγάλη προσοχή.

Το καθεστώς του İmralı είναι ένας νομικός θεσμός που χρησιμεύει ως πρωτότυπο για τις πραγματικές μεθόδους εξουσίας και ελέγχου

Είναι αδύνατο να κατανοήσουμε το İmralı ως ένα σύστημα που διατάχθηκε μόνο από τα πάνω και είναι εντελώς προγραμματισμένο εκ των προτέρων. Χωρίς αμφιβολία, πολλές λεπτομέρειες διευθετήθηκαν στην αρχή της φυλάκισης του κ. Öcalan με τέτοιο τρόπο ώστε να επιτευχθούν ορισμένοι στόχοι. Το İmralı όμως μετατράπηκε σε διοικητική τεχνική η οποία αποδίδοντας νομιμότητα στον εαυτό της, επεκτάθηκε και εφαρμόστηκε σε άλλες σφαίρες της κοινωνικής ζωής.

Ακόμη και αν κατανοήσουμε το İmralı ως μέρος ενός συστήματος δικαίου, δεν μπορούμε να αποφύγουμε να φτάσουμε στο ακόλουθο συμπέρασμα: πρόκειται για έναν θεσμό δικαίου που χρησιμεύει ως πρωτότυπο για τις πραγματικές μεθόδους εξουσίας και ελέγχου στην Τουρκία. Η συνεχής ύπαρξη του İmralı ως καθεστώς εξαιρέσεων για είκοσι έτη επέτρεψε την εξάπλωση ή τα έκτακτα μέτρα να εξαπλωθούν σε τελείως διαφορετικές σφαίρες. Το İmralı αποτελεί τον πυρήνα ή τη βάση αυτής της εξέλιξης.

Για μία φορά, με το İmralı έγινε εμφανής η δημοκρατική φάρσα του υπάρχοντος κράτους δικαίου: η τυπική ισότητα και η δικαστική αντικειμενικότητα δεν παίζουν εδώ κανένα ρόλο πλέον.

Τυπική ισότητα: Η τυπική ισότητα ενώπιον του νόμου εξασφαλίζεται κανονικά μέσω της τύφλωσης της δικαιοδοσίας, που σημαίνει ότι όλοι είναι ίσοι ενώπιον του νόμου. Αυτό που έχουμε δει όμως στην Τουρκία τα τελευταία 25 χρόνια είναι μία προσαρμογή του νόμου σε ένα μόνο άτομο. Κανονισμοί για εξαιρέσεις προστέθηκαν στους υφιστάμενους νόμους, τους οποίους και θα θυμόμαστε ως τους “νόμους του Öcalan”. Αυτοί οι έκτακτοι κανονισμοί εφαρμόζονταν αδιάκοπα και αποκλειστικά στο νησί του İmralı.

Παράδειγμα αυτού του κανονισμού βρίσκουμε στο δικαίωμα του πελάτη να πραγματοποιεί ιδιωτικές συναντήσεις με τους δικηγόρους του. Η εξαίρεση στο İmralı συνίσταται στο ότι ένας υπάλληλος του κράτους είναι παρών ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια τέτοιων συναντήσεων και ότι οι συναντήσεις καταγράφονται. Αυτός ο κανονισμός εκδόθηκε στην Τουρκία ως αντίδραση σε απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο είχε επικρίνει την άδικη μεταχείριση του κρατούμενου Öcalan. Με τη θέσπιση αυστηρότερης νομοθεσίας σχετικά με τις καταδίκες ισόβιας κάθειρξης το 2005, το καθεστώς εκατοντάδων φυλακισμένων καταδικασμένων σε θάνατο στην Τουρκία άλλαξε εν μία νυκτί.

Απομακρύνθηκαν από τα μέχρι τότε κελιά τους και τοποθετήθηκαν σε ατομικά. Η πρόθεση πίσω από αυτό το μέτρο ήταν να νομιμοποιήσει την πρακτική του İmralı και να τη διαδώσει στις άλλες φυλακές της χώρας. Το σύστημα που ασχολείτο συνεχώς με τη δημιουργία νέων μέτρων εξελίχθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να εξετάζει οποιαδήποτε νομοθετική τροποποίηση στη χώρα για το αν θα μπορούσε να έχει ενδεχόμενη επίδραση στο σύστημα του İmralı. Κατά καιρούς, το σύστημα επανεξετάζεται ώστε να ελέγχεται κατά πόσον αυτό εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στη λειτουργία του συστήματος αποκλεισμού του İmralı. Αυτός ο αποκλεισμός εξελίχθηκε σε μια κουλτούρα που κρίθηκε απαραίτητη για τη συντήρηση ολόκληρου του συστήματος. Ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό παράδειγμα είναι η αμνηστία των φοιτητών το 2011. Το κράτος είχε έντονη ανησυχία να εξασφαλίσει ότι ο Öcalan δεν θα μπορούσε να επωφεληθεί από την αμνηστία, συνέπεια αυτού, οι πολιτικά αιτιολογημένες υποθέσεις να αποκλείονται εξαρχής από το να τύχουν αμνηστίας. Και ενώ η πρακτική αυτή πωλήθηκε για πρώτη φορά ως έκτακτο μέτρο, με την πάροδο του χρόνου, αναπτύχθηκε σε μια νομοθεσία αμνηστίας για τους σπουδαστές που απέκλειε πολιτικά αδικήματα. Όλοι οι ειδικοί κανονισμοί που εφαρμόστηκαν σε ένα άτομο στο İmralı κατά τη διάρκεια των δέκα έως δεκαπέντε χρόνων εξελίχθηκαν στο γενικό δίκαιο με τη διακήρυξη του καθεστώτος εξαίρεσης το 2016: ειδικά νομικά μέτρα για μεμονωμένα άτομα ή κοινωνικές ομάδες.

Νομιμότητα / Αντικειμενικότητα: Από το 2005, όλες οι συναντήσεις στο İmralı επιβλέπονταν από έναν εκπρόσωπο του κράτους και καταγράφονταν. Το περιεχόμενο των συναντήσεων καταγραφόταν χωρίς καμία νομική βάση. Αντίθετα, δικαιολογείται μια ευρεία ερμηνεία της ακόλουθης νομικής ρύθμισης: “Οι φάκελοι ύποπτων δικηγόρων μπορούν να κατασχεθούν”. Κανονικά, δεν είναι δυνατό να επεκταθούν οι νομικές εξαιρέσεις μέσω της επανεξέτασης του υπάρχοντος νόμου. Στην καλύτερη περίπτωση, τα δικαιώματα που σχετίζονται με την ελευθερία θα μπορούσαν να επεκταθούν με αυτόν τον τρόπο. Αλλά κανείς δεν αποδίδει μεγάλη σημασία σε αυτή την εξέλιξη.

Από τον Ιούλιο του 2011, δεν επιτρέπεται πια η είσοδος στο İmralı στους δικηγόρους. Το νησί τούς έγινε εντελώς απρόσιτο. Το μέτρο αυτό, επίσης, δεν είχε νομική ή δικαστική βάση. Επρόκειτο απλώς για μία απόφαση ενός υπεύθυνου του İmralı. Έτσι, με βάση μια θεσμική απόφαση, οι επισκέψεις των δικηγόρων σε μια φυλακή υπονομεύθηκαν. Η πρακτική της αναφοράς σε θεσμικές αποφάσεις αντί σε νόμους σύντομα έγινε μια ευρέως εφαρμοσμένη διοικητική πρακτική. Αρκεί να υπενθυμίσουμε τις στρατιωτικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας το 2015 και το 2016 σε δεκάδες κουρδικές περιοχές της Τουρκίας. Πώς ακριβώς όμως προέκυψαν εκείνες οι διακηρύξεις κατάστασης έκτακτης ανάγκης, που δεν είχαν ακόμη οριστεί ως τέτοιες; Ποια νομική βάση υπήρχε για να νομιμοποιήσει τα μέτρα εκείνη τη στιγμή; Μέσω μίας εκτεταμένης ερμηνείας της παραγράφου 11 / C2 [1] του νόμου περί επαρχιακής διοίκησης, ο διοικητής της επαρχίας, με διοικητική (κυβερνητική) απόφαση εξέδωσε απαγορεύσεις κυκλοφορίας σε διάφορες πόλεις, απομονώνοντας τις από τον εξωτερικό κόσμο και έτσι ανέστειλε σχεδόν όλα τα συνταγματικά δικαιώματα με ένα εκτελεστικό διάταγμα. Πρακτικά, τα συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα εκατομμυρίων ανθρώπων αναστάλθηκαν με μία θεσμική απόφαση.

Αυτή είναι ακριβώς η τεχνική διοίκησης για την οποία μιλάμε. Αυτό ακριβώς εννοούμε όταν λέμε ότι οι τακτικές και οι τεχνικές που εισήχθησαν στο İmralı επεκτείνονται στην κοινωνία στο σύνολό της. Χωρίς αμφιβολία, προσεγγίζοντας το θέμα μας νομικά έχουμε ένα έγκυρο και ασφαλές πλαίσιο ανάλυσης. Αλλά εάν περιορίσουμε τον εαυτό μας σε αυτό το είδος συζήτησης, γινόμαστε θύματα μίας επιφανειακής και αρνητικής ανάλυσης σε ένα βαθμό. Είμαστε αντιμέτωποι με ένα σύστημα εξουσίας που αποφάσισε είτε να εγκαταλείψει, είτε να πάρει πίσω οποιαδήποτε επιθυμία νομιμότητας. Υποστηρίζω την άποψη ότι το κέντρο αυτής της στροφής αναπτύχθηκε τουλάχιστον κατά τα τελευταία 25 χρόνια στο νησί του İmralı.

Πρόκειται για μια μορφή ηγεμονίας που αναστέλλει την κυριαρχία του νόμου κατά τη διάρκεια περιόδων που θεωρεί κρίσιμες, ενός συστήματος εξουσίας που λειτουργεί μέσω παράδοξης ισχύος. Αυτή η εξουσία δεν αναγνωρίζει την αρχή του διαχωρισμού των εξουσιών. Αντιθέτως, βρίσκεται υπό τον έλεγχο της γραφειοκρατίας και έχει, στην πραγματικότητα, πάρει τον έλεγχο της δύναμης του νόμου.

Σφαίρες αποκομμένες από τον λόγο γύρω από τα παγκοσμίως έγκυρα ανθρώπινα δικαιώματα

Μπορούμε να κατανοήσουμε τις δομές στο İmralı ως μια ολοκληρωτική αλλαγή στο ποινικό δίκαιο. Σε τι συνίσταται αυτή η αλλαγή; Ο στόχος είναι να δημιουργηθούν αποσυνδεδεμένοι χώροι από όσα ισχύουν για τα παγκοσμίως αποδεκτά ανθρώπινα δικαιώματα. Από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αυτός ο λόγος είχε χρησιμεύσει για να θέσει όρια στη χρήση βίας από τα κράτη.

Ένα άλλο παράδειγμα τέτοιου είδους σκοπίμως δημιουργημένων σφαιρών είναι το Γκουαντάναμο. Στο πλαίσιο του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», που διακηρύχθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Ιανουάριο του 2002, άνθρωποι συνελήφθησαν σε όλο τον κόσμο κατόπιν κατηγοριών για ένταξη σε βίαιες εξτρεμιστικές οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα ή οι Ταλιμπάν. Μεταφέρθηκαν στο αμερικανικό στρατόπεδο Delta, ένα μικρό κομμάτι γης στην Κούβα, το οποίο έχει μισθωθεί – ή μάλλον καταληφθεί – εδώ και έναν αιώνα. Τα μέσα ενημέρωσης έλαβαν υλικό αιχμαλώτων με δεμένα τα μάτια και χειροπέδες, ντυμένων με πορτοκαλί φόρμες και με τα πόδια αλυσοδεμένα, κουλουριασμένων στο πάτωμα εντός του στρατοπέδου. Οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να δεχτούν αυτούς τους ανθρώπους ως αιχμαλώτους πολέμου. Ταυτόχρονα, υπήρξε ο ισχυρισμός ότι οι κρατούμενοι δεν βρίσκονταν στην αμερικανική επικράτεια και έτσι δεν μπορούσαν να ωφεληθούν από τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, κάτι που θα συνέβαινε για τους Αμερικανούς πολίτες. Για τις φυλακίσεις δεν είχε προηγηθεί δικαστική απόφαση, αλλά αρκούσε ο χαρακτηρισμός των “τρομοκρατών” από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Χωρίς δικαίωμα σε δίκαιη διαδικασία, δεν είχαν καμία επαφή με δικηγόρους ή μέλη της οικογένειας και υπέστησαν κάθε είδους βασανισμό. Όλα αυτά τα μέτρα αποτελούσαν σαφή μεταστροφή από τα θεμελιώδη δικαιώματα που θεωρούνταν απαραβίαστα μόνο από τον 20ό αιώνα.

Τον Μάρτιο του 2002, ο John Yoo, πρώην Αναπληρωτής Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας στο Γραφείο του Νομικού Συμβούλου του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, έγινε αρκούντως επεξηγηματικός περιγράφοντας το σκοπό του Γκουαντάναμο: «Αυτό που προσπαθεί να κάνει η κυβέρνηση είναι να δημιουργήσει νέους κανόνες νόμου» [2] [Η πρωτότυπη φράση μπορεί να διαφέρει ελαφρώς από τη μετάφραση] Στην περίπτωση του βρετανού πολίτη Feroz Abbasi, ένα βρετανικό δικαστήριο έκρινε ότι ο κατηγορούμενος κρατήθηκε αυθαίρετα αιχμάλωτος βάσει “νομικών μαύρων τρυπών” [3].

Έκτοτε, το Γκουαντάναμο αναφέρεται τακτικά ως “νομική μαύρη τρύπα”. Αναφορικά με τη δήλωση που κάναμε στην αρχή, μπορούμε να σημειώσουμε ότι αυτό που περιγράφουμε ως ολοκληρωτική νομική μεταστροφή ή νέο κράτος δικαίου αφορά τη δημιουργία τέτοιων νομικών μαύρων τρυπών. Οι πρόεδροι και οι πολιτικοί αλλάζουν, οι μέρες και οι εποχές περνούν, οι ζωές και οι γενιές φεύγουν αλλά οι νομικές μαύρες τρύπες παραμένουν άθικτες. Στην πραγματικότητα, οι μαύρες τρύπες τείνουν να επεκτείνονται.

Ενίοτε είναι μια φυλακή, ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, μερικές φορές είναι μια περιοχή ή μια πόλη, άλλες φορές είναι μια ολόκληρη χώρα που μπορεί να μετατραπεί σε μια μεγάλη νομική μαύρη τρύπα.

Ακριβώς λόγω αυτού, ο σύγχρονος δικαστικός λόγος ή η δικαιοσύνη δεν βρίσκουν αποτελεσματικές απαντήσεις στα ερωτήματα που τίθενται για το Γκουαντάναμο και το İmralı. Τα ανθρώπινα δικαιώματα υποτίθεται ότι προστατεύουν το ανθρώπινο σώμα από ταλαιπωρία και πόνο. Όταν πρόκειται για τη συνεχή παρακολούθηση και καταγραφή των κρατουμένων, το δικαίωμα της απόσυρσης πληροφοριών, τις εκτεταμένες τεχνικές ελέγχου και διοίκησης, ο νομικός λόγος δεν παρέχει απαντήσεις και μπορεί στην πραγματικότητα να μετατραπεί σε συνένοχο ή χείρα βοηθείας σε ένα παράνομο σύστημα.

Η «επαγγελματοποίηση» του συστήματος του İmralı

Ας εξετάσουμε την CPT, την επιτροπή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την πρόληψη των βασανιστηρίων, και την έκθεση που δημοσίευσε το όργανο αυτό τον Μάρτιο του 2018 [4]. Αν και αυτή η έκθεση φαίνεται ακαδημαϊκή, διπλωματική και νομική, υποφέρει θεμελιωδώς από έλλειψη πνεύματος και ηθικών αξιών. Αντί να αμφισβητήσει την υπόσταση του συγκεκριμένου καθεστώτος, με την παρούσα έκθεση η CPT συμβάλλει στην προσπάθεια επαγγελματοποίησης του συστήματος στο İmralı. Ας δούμε το αποτέλεσμα και τις νομικές προτάσεις της έκθεσης.

Η έκθεση σημειώνει πως η τουρκική κυβέρνηση δεν μπορεί να αναμένει ότι η CPT θα πιστέψει πως δικαιολογείται η άρνηση των επισκέψεων στο İmralı, με δικαιολογίες του τύπου “κακές καιρικές συνθήκες“ ή “προβλήματα με το πλοίο“. Προσθέτει επίσης: «Δεν υπάρχει νομική βάση στο τουρκικό δίκαιο για τους περιορισμούς που εφαρμόστηκαν το έτος 2013». Κατά αυτόν τον τρόπο, γίνεται σαφής αναφορά στην καταπάτηση του νόμου. Υπάρχουν ωστόσο και προτάσεις στην έκθεση: «Στον βαθμό που ο δικηγόρος λειτουργεί ως αγγελιοφόρος για οδηγίες, σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να κανονιστεί ένας ανεξάρτητος δικηγόρος να αποκτήσει πρόσβαση». Έτσι, αντί να επικρίνει το γεγονός ότι οι αρχές παραβιάζουν ένα θεμελιώδες δικαίωμα, η έκθεση προτείνει στην τουρκική κυβέρνηση κάτι το “ορθολογικό”, να διατηρηθεί το δικαίωμα παρουσίας δικηγόρου αλλά να προσληφθεί κάποιος “ανεξάρτητος“. Ένας “ανεξάρτητος” δικηγόρος!

Ομοίως, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), ένα ακόμη θεσμικό όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης, ακολουθεί παρόμοια προσέγγιση. Μετά την απαγόρευση για τους δικηγόρους να επισκεφθούν το νησί του İmralı τον Ιούλιο του 2011, οι νομικοί σύμβουλοι του Öcalan στράφηκαν στην ΕΣΔΑ τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Βασική τους απαίτηση ήταν η πρόσβαση στον πελάτη τους.

Παραταύτα, η απομόνωση και η άρνηση της πρόσβασης των δικηγόρων συνεχίζονται από τότε. Όχι μόνο το ΕΔΑΔ δεν έχει λάβει απόφαση επί του θέματος τα τελευταία 7 χρόνια, αλλά ούτε καν προχώρησε στην υποβολή της αίτησης που υπέβαλαν οι δικηγόροι στην τουρκική κυβέρνηση, η οποία και ζητούσε από την κυβέρνηση μια δήλωση που συνήθως απαιτείται για κάθε διαδικασία. Θα μπορούσαμε να γράψουμε ένα ξεχωριστό άρθρο σχετικά με τη στάση του ΕΔΑΔ από το 2010, λαμβάνοντας υπόψη τις δίκες για τη σφαγή του Roboskî*, τις στρατιωτικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας και το İmralı, γι‘αυτό και θα αποφύγω να επεξεργαστώ περαιτέρω το θέμα σε αυτό το σημείο.

Η θεσμοθέτηση της κατάστασης εξαίρεσης

«Η εξαίρεση στη νομολογία είναι ανάλογη με το θαύμα της θεολογίας» (Carl Schmitt, Πολιτική Θεολογία, [5]). Θα ήταν αδύνατο να βρούμε πιο κατάλληλες λέξεις! Ακόμα κι αν όλα αυτά που λέγονται πέφτουν στη λήθη, τα θαύματα είναι αυτά που συνεχίζουν να ζουν στη μνήμη της κοινωνίας. Τα θαύματα βασίζονται σε μια δύναμη που ξεπερνά τη φύση και την κοινωνία. Δημιουργείται μια νέα κατάσταση διακυβέρνησης στην οποία θεσμοποιείται μια κατάσταση εξαίρεσης, η οποία επαναλαμβάνεται χωρίς τέλος. Αυτές είναι οι νομικο-πολιτικές μέθοδοι και οι διοικητικές τεχνικές που μετατρέπουν το İmralı σε κέντρο εξουσίας.

Ως συνέπεια όλων αυτών, το İmralı μετατρέπεται σε μία σφαίρα αντίστασης, αναλύοντας και υπονομεύοντας αυτό το καθεστώς εξουσίας. Τα τελευταία 20 χρόνια, καθιστώντας τον εαυτό του ακυβέρνητο, το İmralı αποτελεί την ιστορία μιας πρακτικής αντίστασης ενάντια σε μια τεχνική εξουσίας!

Αυτή η πρακτική βασίζεται στην απόδοση της συμπεριφοράς και της ικανότητάς του να “μιλά απρόβλεπτα”. Αυτό σημαίνει να είσαι απείθαρχος, να είσαι ανεξέλεγκτος. Αυτή η πτυχή θα αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω ανάλυσης.

Για τον λόγο αυτό, δεν αρκεί να επικρίνουμε μόνο τα θεσμικά όργανα του İmralı και το νομικό τους καθεστώς. Ακόμη και αν είμαστε επιτυχείς με αυτό, θα πρέπει να αποδεχθούμε ότι το İmralı μπορεί να αντικατασταθεί από ένα άλλο ίδρυμα με τον ίδιο σκοπό και αποτέλεσμα. Επομένως, η έξοδος από την απομόνωση του İmralı μπορεί να επιτευχθεί μόνο με μια νομικοπολιτική αναμόρφωση της κατάστασης και τεχνικής του.

Παραπομπές:
[1] – (Άρθρο 11/C) Είναι μεταξύ των καθηκόντων του διοικητή της επαρχίας να λαμβάνει τις αναγκαίες αποφάσεις και μέτρα για τη διασφάλιση της ειρήνης και της ασφάλειας εντός των συνόρων της επαρχίας, για την προστασία της ασυλίας του ατόμου, για να προστατεύει την ασφάλεια του ατόμου, να παρέχει δημόσια ευημερία και να συμμετέχει στην προληπτική επιβολή του νόμου. Για το σκοπό αυτό, ο περιφερειάρχης λαμβάνει τις απαραίτητες αποφάσεις και μέτρα. Οι ρυθμίσεις του άρθρου 66 ισχύουν για όσους δεν τηρούν τέτοιες αποφάσεις και μέτρα.
[2] – Philippe Sands: Hukuksuz Dünya, Verlag Alfa, Übers. B. F. Çallı, Κωνσταντινούπολη, Απρίλιος 2016, σ. 242–243.
[3] – ό.π. σ. 261
[4] – https://www.coe.int/en/web/cpt/-/council-of-europe-anti-torture-committee-publishes-report-onimralprison-turkey5 – Carl Schmitt: Siyasal İlahiyat (Politische Theologie), Verlag Emre Zeybekoğlu – Dost Kitabevi, 2016, σ.42

*ΣτΜ: ένα άρθρο για τη σφαγή του Roboskî μπορείτε να βρείτε στον παρακάτω σύνδεσμο: https://rojavakurdistan.gr/2017/12/28/roboski-28-2011/

The post Θεσμοθετώντας την κατάσταση εξαίρεσης: Το καθεστώς απομόνωσης της φυλακής Ιμραλί first appeared on Aυτολεξεί.

Σαν σήμερα, στις 2 Νοέμβρη 1953, ένας από τους πιο ενεργούς Βούλγαρους αναρχικούς του 20ού αιώνα, ο Μπορισλάφ Γκεοργκίεφ Μένκοφ, βγαίνει ζωντανός από το στρατόπεδο συγκέντρωσης «Μπέλενε» (ένα από τα πιο τερατώδη γκούλαγκ του κομμουνιστικού καθεστώτος). Είναι μόλις 38 ετών, έχει ήδη ταλαιπωρηθεί πάρα πολύ από την «εξουσία του λαού», αλλά είναι αποφασισμένος να μην προδώσει τις ιδέες του μέχρι το τέλος. Παρακάτω είναι η ιστορία του:

Ο Μένκοφ γεννιέται στις 16 Σεπτέμβρη 1915 στην πόλη του Κιουστεντίλ της Βουλγαρίας. Γίνεται αναρχικός σε μικρή ηλικία. Ως μαθητής στην πόλη του, αλλά και αργότερα ως φοιτητής στην Αυστρία, λαμβάνει ενεργό ρόλο στη συγκρότηση αναρχικών ομάδων.

Έπειτα ταξιδεύει για την Ισπανία για να πολεμήσει στο πλευρό των αναρχικών στον Ισπανικό εμφύλιο. Πολεμά στα μέτωπα της Σαραγόσας, της Βαρκελώνης, της Αραγόν, μέσα από το τάγμα «Νέστορ Μάχνο», το οποίο βρίσκεται υπό τη διοίκηση του Ντουρούτι. Παραμένει στην Ισπανία από το 1936 έως και το 1939. Γίνεται μέλος του βουλγαρικού τμήματος του Ισπανικού αναρχικού σωματείου CNT, καθώς και της FAI (Ιβηρική Ομοσπονδία Αναρχικών).

Με το τέλος του Ισπανικού εμφύλιου και τη νίκη των εθνικιστών-φασιστών του Φράνκο, ο Μένκοφ αναγκάζεται να επιστρέψει πίσω στη Βουλγαρία. Εκεί όμως το μοναρχοφασιστικό καθεστώς τον στοχοποιεί και ο Μένκοφ φυλακίζεται.

Μετά την αλλαγή του καθεστώτος και τον ερχομό του Κομμουνιστικού Κόμματος στην εξουσία (9 Σεπτεμβρίου 1944), στην προσπάθεια του αναρχικού κινήματος της χώρας να ανασυγκροτηθεί, ο Μένκοφ εκλέγεται γραμματέας της Ομοσπονδίας Αναρχοκομουνιστών της νοτιοδυτικής Βουλγαρίας.

Οι νέες Αρχές όμως είναι αποφασισμένές όχι μόνο να μην αφήσουν χώρο στους αναρχικούς να επεκτείνουν την κοινωνική τους επιρροή, αλλά και να τους εξοντώσουν. Από την αρχή της εξουσίας τους ξεκινούν ένα κύμα διώξεων κατά του κινήματος. Τον Μάρτη του 1945 ο Μένκοφ βρίσκεται ανάμεσα στους δεκάδες συλληφθέντες, εκπροσώπους ελευθεριακών οργανώσεων, στο Πανβουλγαρικό Αναρχικό Συνέδριο στο Κνιάζεβο της Σόφιας, που διεξάγεται εκείνη την ημέρα. Είναι η πρώτη, αλλά όχι η τελευταία φορά, που θα πέσει στα χέρια της «εξουσίας του λαού». Παραμένει σε φυλακή για έξι μήνες.

Ο Μένκοφ, όμως, δεν τρομοκρατείται και μόλις απελευθερώνεται συνεχίζει την πολιτική του δραστηριότητα. Έχοντας πολεμήσει στον Ισπανικό Εμφύλιο στο πλευρό των αναρχικών και έχοντας ενεργή παρουσία στη χώρα, στοχοποιείται από τους κομισάριους του Κομμουνιστικού Κόμματος οι οποίοι τον ξανασυλλαμβάνουν τον Δεκέμβριο του 1948. Αυτή τη φορά όμως τον στέλνουν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης «Μπογκντάνοφ Ντολ». Αργότερα μεταφέρεται στο περιβόητο στρατόπεδο «Μπέλενε», γνωστό για τους τερατώδεις βασανισμούς και τις μαζικές εκτελέσεις, όπου θα παραμείνει μέχρι τις 2 Νοεμβρίου του 1953. Εκεί τον τοποθετούν στο χειρότερο τμήμα κρατουμένων, στο οποίο ανατίθεται η πιο βαριά εργασία και ασκείται η περισσότερη βία. Παράλληλα, η σύζυγός του και τα δύο τους παιδιά εκδιώχνονται από την πόλη του Κιουστεντίλ στο χωριό Σβέτλεν.

Όταν βγαίνει από το στρατόπεδο «Μπέλενε», η υγεία του είναι ήδη επιβαρυμένη. Δεν μπορεί να βρει δουλειά λόγω της στοχοποίησής του από τους Αρχές και ζει στο χωριό με την οικογένειά του σε μεγάλη φτώχεια.

Η Κρατική Ασφάλεια θα συνεχίσει να τον παρακολουθεί και να τον ενοχλεί μέχρι το 1981, γεμίζοντας με εκατοντάδες σελίδες τον φάκελο του. Παρεμπιπτόντως, ο φάκελός του αποτελείται συνολικά από 1.397 σελίδες που έχουν συνταχτεί στο μεγαλύτερό τους μέρος από τις κομμουνιστικές Αρχές, και στο υπόλοιπό τους από τους μοναρχοφασίστες.

Στη δεκαετία του ’80, όταν τα πράγματα στη χώρα αρχίζουν και χαλαρώνουν, ο Μένκοφ θα καταφέρει να επιστρέψει στο Κιουστεντίλ, όπου και θα αφήσει την τελευταία του πνοή στις 16 Απρίλη του 1993. Μέχρι το τέλος του, θα παραμείνει πιστός στις ιδέες του, βοηθώντας στις προσπάθειες που θα οδηγούσαν τελικά στη δημιουργία της Ομοσπονδίας Αναρχικών Βουλγαρίας το 1990, παρότι ο ίδιος βρίσκεται πια σε προχωρημένη ηλικία και με κακή κατάσταση υγείας.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ:

– Μπορισλάφ Μένκοφ: Ούτε θεός, ούτε αφέντης: Αναμνήσεις (2020, υπό την επιμέλεια του ιστορικού Κοσταντίν Ζιάπκοφ).

– Η Κρατική Ασφάλεια και οι Αναρχικοί στη Βουλγαρία (1944-1991): Συλλογή εγγράφων της Κρατικής Ασφάλειας (2018, Comdos) [Μέσα σε αυτή τη συλλογή δημοσιεύονται 517 σελίδες από τον φάκελο του Μένκοφ].

Κεντρική φώτο κειμένου: φωτογραφία του Μπορισλάφ Μένκοφ και απεικόνιση του στρατοπέδου Μπέλενε.

ΒΛ. ΕΠΙΣΗΣ:

Σαν σήμερα: Μνήμες από το μπολσεβίκικο πογκρόμ κατά των αναρχικών

The post Οι διώξεις του αναρχικού Μπορισλάφ Μένκοφ από την «εξουσία του λαού» first appeared on Aυτολεξεί.

The post Ο Κουφοντίνας και το σημείο μηδέν της εποχής μας first appeared on Aυτολεξεί.

31/12/2020. Κείμενο από Κρατούμενες των γυν. φυλακών Ελαιώνα-Θηβών:

Από την έναρξη της πανδημίας ως κρατούμενες/-οι υποβαλλόμαστε σε καθεστώς καραντίνας όταν εισερχόμαστε στη φυλακή, άλλοτε για 7 ημέρες, άλλοτε για 14, αναλόγως τις εντολές του αρμόδιου υπουργείου και την πορεία της πανδημίας, ενώ παράλληλα μας επιβάλλεται πλήθος απαγορεύσεων, όπως απαγόρευση επισκεπτηρίων, δεμάτων, ειδών ανάγκης (βιβλία, ρούχα κ.λπ.), απαγόρευση αδειών.

Το καθεστώς της καραντίνας έχει ως συνέπεια την επέκταση της κράτησής μας στη φυλακή, δεδομένου ότι δεν υπολογίζονται τα ημερομίσθια αφού αναγκαστικά και χωρίς να είναι δική μας επιλογή, απουσιάζουμε από την εργασία μας. Αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι σε άλλες φυλακές όπου ο κορωνοϊός έχει προσβάλλει κρατούμενους, αυτοί υποβάλλονται σε καραντίνα-αποκλεισμό στα κελιά τους και τους θαλάμους τους καθ’ όλο το 24ωρο για μεγάλα χρονικά διαστήματα που υπερβαίνουν τον ένα μήνα, γίνεται αντιληπτό πως η πανδημία και τα μέτρα εντός των φυλακών επιβαρύνουν με επιπλέον κράτηση πάρα πολλές/πολλούς κρατούμενες/-ους.

Στην ουσία έχουμε μια επιβολή επιπλέον ποινής στην επιβολή της ποινής, ατύπως και  για λόγους υγειονομικού συμφέροντος. Όμως η κράτηση σε καθεστώς καραντίνας, δηλαδή 24ωρο εγκλεισμό σε κελιά και θαλάμους, είναι μια ακραία συνθήκη κράτησης και γι’ αυτό θα έπρεπε να υπολογίζεται ως διπλή έκτιση ποινής –μια ημέρα να υπολογίζεται για 2– δεδομένης και αντίστοιχης απόφασης που εφαρμόζεται για τη κράτηση σε αστυνομικά τμήματα και σε χώρους των μεταγωγών, αφού αυτές οι συνθήκες κράτησης αναγνωρίζονται ως πολύ δύσκολες γιατί ο εγκλεισμός είναι σε 24ωρη βάση, σε πολύ μικρούς χώρους, δίχως δυνατότητα προαυλισμού και ελεύθερης τηλεφωνικής επικοινωνίας. Δηλαδή, πρόκειται για τις ίδιες συνθήκες με αυτές που υποβαλλόμαστε σε καθεστώς καραντίνας. Ένα καθεστώς όπου συχνά βρισκόμαστε σε συνθήκες πλήρους απομόνωσης.

Επειδή είναι άδικο να μας επιβάλλεται αυτό το ειδικό καθεστώς ακραίου περιορισμού και απομόνωσης, χωρίς τουλάχιστον να έχουμε τη προβλεπόμενη για τέτοιες συνθήκες κράτησης διπλή επιμέτρηση ποινής, ζητάμε να επεκταθεί το μέτρο που ισχύει για τα αστυνομικά τμήματα-μεταγωγών και στις περιπτώσεις κράτησης σε καθεστώς καραντίνας και να υπολογιστεί αναδρομικά για όλες/-ους τις κρατούμενες/-ους από την έναρξη της πανδημίας.

Άλλως η κράτηση σε καθεστώς απόλυτου εγκλεισμού και απομόνωσης όλο το 24ωρο, όπως αυτή που επιβάλλεται στη καραντίνα των κρατουμένων, θα έπρεπε να θεωρείται βασανιστήριο, αλλά και ως μέτρο εκδικητικό που αποβλέπει στην παράταση της φυλάκισης των κρατουμένων.

Κρατούμενες των γυναικείων φυλακών Ελαιώνα-Θηβών

Βλ. σχετικά: «Έχουμε κάθε δικαίωμα στη ζωή και την υγεία!» – Άμεση αποσυμφόρηση των φυλακών

The post Κραυγή ανθρωπιάς από τις γυναίκες-κρατούμενες. Ακούει κανείς; first appeared on Aυτολεξεί.

SOS εκπέμπουν oι κρατούμενοι/-ες στις ελληνικές φυλακές. Η κατάσταση με τον κορονοϊό έχει ξεφύγει με τις απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης, με εκατοντάδες κρούσματα και με τρίτο πλέον νεκρό από κορονοϊό στις φυλακές Διαβατών. Πρόκειται για έναν κρατούμενο 71 ετών, που είχε φυλακιστεί για οικονομικά αδικήματα και κρατούνταν για μικρό χρονικό διάστημα.

Μεγάλος αριθμός θετικών κρουσμάτων έχουν εντοπιστεί εδώ και μέρες και στις φυλακές Λάρισας. Δεκάδες κρατούμενοι βρίσκονται στοιβαγμένοι σε έναν άθλιο θάλαμο που υποτίθεται πως είναι ένας «ειδικά διαμορφωμένος χώρος» χωρίς κανένα υγειονομικό μέτρο. Από το Δίκτυο Αλληλεγγύης Κρατουμένων διαβάζουμε πως από την Παρασκευή 11/12 ο φυλακισμένος στη Λάρισα Λιόγκας Κώστας πραγματοποιεί απεργία πείνας. Την ίδια ημέρα, του ανακοινώθηκε ότι βρέθηκε θετικός στον covid-19. Μέχρι πρότινος λάμβανε και τακτικές άδειες οι οποίες κόπηκαν λόγω κορωνοιού –δήθεν για την ασφάλεια των φυλακισμένων από τον ιό… που τελικά, όμως, οι ανθρωποφύλακες του μετέδωσαν στη φυλακή. Ο ίδιος είναι καρδιοπαθής, διαγνώστηκε θετικός στον covid και έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο ώστε να κάνει απεργία πείνας.

Απεργία πείνας για να επιβιώσει, γιατί η φυλακή της Λάρισας στερεί και το δικαίωμα στην επιβίωση. Η υπηρεσία είναι απόλυτα υπεύθυνη για την τύχη αυτού και όλων των φυλακισμένων. 

Ταυτόχρονα, ο κρατούμενος «χωρίς στοιχεία», ασθενής με Covid-19, Β. Σταθόπουλος, μίλησε στο ραδιόφωνο του ThePressProject σε μία συνέντευξη για γερά νεύρα. Καταγγέλλει από τις φυλακές Λάρισας πως αυτή τη στιγμή βρίσκεται κλεισμένος σε έναν θάλαμο με συνολικά 60 ασθενείς-συγκρατούμενούς του, ενώ ο ίδιος και αρκετοί ακόμα μάλιστα ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. Η μόνη ιατρική περίθαλψη έρχεται από μία νοσηλεύτρια που εργάζεται κανονικά στη φυλακή και έναν κρατούμενο γιατρό που δουλεύει στο ιατρείο. «Παίζουνε με τις ζωές μας και στην ουσία είναι σαν να μας έχουν καταδικάσει σε θάνατο» καταγγέλλει, εξιστορώντας το πώς στις φυλακές όλης της χώρας, οι κρατούμενοι με υπευθυνότητα δέχθηκαν περιοριστικά μέτρα όπως η απαγόρευση των επισκεπτηρίων και των αδειών, αλλά η Πολιτεία δεν έλαβε και δεν λαμβάνει κανένα μέτρο αποσυμφόρησης μαζικών τεστ ή αξιοπρεπούς περίθαλψης.

«Δεν νομίζω ότι υπάρχει ακόμα νόμος θανατικής καταδίκης στην Ελλάδα…» τονίζει επίσης. Ολόκληρη η συνέντευξη εδώ:

Φυλακισμένοι μέσα στη φυλακή, λοιπόν, βρίσκονται οι κρατούμενοι στη Λάρισα. Μάχονται για τα αυτονόητα απέναντι σε μια διοίκηση που ξεκάθαρα ακολουθεί την εγκληματική πολιτική του κράτους στη διαχείριση του Covid-19, όπου όλα τα σώματα δεν έχουν την ίδια σημασία. Μάχονται για το αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ανθρώπου, το δικαίωμα στη ζωή.

Στην ίδια δημοσίευση αναφέρεται πως το μέτρο της αποσυμφόρησης, ακολουθήθηκε από πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ειδικά την περίοδο του πρώτου lockdown. Όπως σημειώνει η έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης, οι δύο χώρες από τις 43, όπου παρατηρήθηκε αύξηση(!) τον Ιούνιο σε σχέση με τον Ιανουάριο, είναι η Σουηδία και η Ελλάδα.

Από τον Μάρτιο, ήδη, η κυβέρνηση ψεύδεται και δηλώνει πως εξετάζει σχέδιο αποσυμφόρησης. Το υπουργείο δεν κάνει τίποτα για να προστατεύσει τους εγκλείστους ενώ οι εξαγγελίες της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής Σοφίας Νικολάου ήταν μόνο λόγια. Η πολιτική-ιδεολογική επιλογή της κυβέρνησης να μην προχωράει σε μέτρα αποσυμφόρησης στις φυλακές, σε μία χώρα που ούτως ή άλλως έχει διαρκώς αυτό το πρόβλημα (οι περισσότερες φυλακές στην Ελλάδα έχουν τους διπλάσιους κρατούμενους από όσους μπορούν να χωρέσουν), αντίκειται όχι μόνο στην ευρωπαϊκή και διεθνή οδηγία, αλλά ξεκάθαρα και στις οδηγίες της επιστημονικής και ιατρικής κοινότητας για την αποφυγή συνωστισμού. 

Το κείμενο των κρατουμένων γυναικών στις φυλακές Ελαιώνα Θήβας για την πανδημία και την αναγκαιότητα αποσυμφόρησης των φυλακών αναφέρει: «Κρούσματα κορονοϊού έχουμε ήδη στις μισές φυλακές. Όλοι καταλαβαίνουν τώρα πόσο δίκιο είχαμε οι κρατούμενες/-οι που ζητούσαμε αποσυμφόρηση των φυλακών. Λέγαμε τότε πως το να μολυνθούν οι φυλακές είναι θέμα χρόνου, πως είναι αδύνατο να μείνουν στο απυρόβλητο όσα μέτρα και αν ληφθούν, πως ο μόνος τρόπος για να ελεγχτεί η κατάσταση στις φυλακές είναι μια εκτεταμένη αποσυμφόρηση, ώστε να αποτραπεί η ανεξέλικτη διασπορά και να μπορούν όσες/όσοι νοσούν να έχουν μια ικανοποιητική περίθαλψη. Δηλώναμε πως οι φυλακές είναι υπερπλήρεις αφού είναι πάνω από 12.000 οι κρατούμενες/-οι σε φυλακές χωρητικότητας 8.000 ατόμων. Ενημερώναμε για τις/τους άρρωστες/αρρώστους που κρατούνται, για τις/τους υπερήλικες, για τις μητέρες με τα μωρά τους, για τις έγκυες… Ζητούσαμε το αυτονόητο, αποσυμφόρηση, αυτό που, όπως λέγαμε, έπρεπε να είχε γίνει ως μέτρο πρόληψης πριν εισβάλλει ο κορωνοϊός στις φυλακές. Αργότερα, λέγαμε, μπορεί να είναι αργά.

Όσον αφορά τα δικαιώματά μας έχουν όλα ανασταλεί. Δεν κάνουμε επισκεπτήρια, δεν λαμβάνουμε πράγματα, δεν λαμβάνουμε δέματα (είδη ρουχισμού κ.λπ.), δεν δίνονται άδειες, ενώ παραμένουμε σε 14ημερη καραντίνα όταν γυρνάμε από δικαστήρια ή από μεταγωγές. Στις φυλακές Κέρκυρας και Διαβατών πληροφορούμαστε ότι οι κρατούμενοι παραμένουν κλεισμένοι συνεχώς στα κελιά τους.

Για μια ακόμα φορά ζητάμε το αυτονόητο, αυτό που έπρεπε να είχε ήδη γίνει, αυτό που ζητούσαμε από την αρχή της πανδημίας: Να γίνει αποσυμφόρηση των φυλακών. Να αποφυλακιστούν άμεσα οι άρρωστες/-οι, οι υπερήλικες, οι μητέρες με ανήλικα παιδιά, οι έγκυες. Δηλαδή, όλοι όσοι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Να αποφυλακιστούν όσες/όσοι έχουν εκτίσει το 2/5 της ποινής τους μικτά, όσες/όσοι δηλαδή, έχουν μικρό υπόλοιπο ποινής, ώστε να αποσυμφορηθούν οι φυλακές. Να βελτιωθούν οι συνθήκες κράτησης (διατροφή, θέρμανση) και να υπάρχουν ανθρώπινες συνθήκες νοσηλείας των αρρώστων. Να πάψει η ισχύς των πειθαρχικών που έχει επιβληθεί σε κρατούμενες των γυναικείων φυλακών Θήβας κατά την εξέγερση της 9/4.

Έχουμε κάθε δικαίωμα στη ζωή και την υγεία».

Η ζωή των φυλακισμένων μετράει. ΑΜΕΣΗ ΑΠΟΣΥΜΦΟΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΩΝ – ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΕΣΤ ΣΤΟΥΣ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥΣ – ΜΕΤΡΑ ΤΩΡΑ ΣΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ COVID-19

Δημοσίευση: Ιωάννα-Μαρία Μαραβελίδη

The post «Έχουμε κάθε δικαίωμα στη ζωή και την υγεία!» – Άμεση αποσυμφόρηση των φυλακών first appeared on Aυτολεξεί.

Στις 17 Ιουλίου, ο Βαγγέλης Σταθόπουλος κλήθηκε να απολογηθεί ενώπιον του Ειδικού Ανακριτή Εφέτη, για σωρεία κακουργημάτων, μεταξύ αυτών συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση, ληστεία, κατοχή μεγάλης ποσότητας όπλων και εκρηκτικών με σκοπό τον εξοπλισμό τρομοκρατικών οργανώσεων κ.λπ. Από την πρώτη στιγμή της σύλληψής του, ο Β. Σ. διακηρύττει ότι η μόνη του εμπλοκή με την υπόθεση είναι η από μέρους του εκδήλωση αλληλεγγύης σε τραυματία που ζήτησε τη βοήθειά του. Δήλωσε ξεκάθαρα πως καμία σχέση δεν έχει με οποιαδήποτε ληστεία, με την οργάνωση Επαναστατική Αυτοάμυνα ή με τα όπλα που προφανώς τυχαία η αντιτρομοκρατική ανακάλυψε σε σπίτι τρίτου.

Ευθύς εξαρχής η αντιτρομοκρατική επιδόθηκε στη γνωστή της πρακτική κατασκευής ενός ακόμα συνήθους υπόπτου. Το σενάριό της «σκόνταψε» στα ευρήματα που δεν επιβεβαιώνουν ανάμειξη του Β.Σ. πέραν της φροντίδας του τραυματία. Κι αυτό είναι ένα «πρόβλημα» που επιχειρείται να αντιμετωπιστεί με την παρεμπόδιση του Β.Σ. να ασκήσει τα στοιχειώδη υπερασπιστικά του δικαιώματα πριν την απολογία.

Ο Β.Σ. κρατείται στις φυλακές της Λάρισας. Μετήχθη στην Αθήνα το απόγευμα της 16ης Ιουλίου για να απολογηθεί στις 17. Δεδομένης της αδυναμίας επικοινωνίας με τους συνηγόρους του, ζήτησε και πήρε προθεσμία για την 23η Ιουλίου, με σκοπό φυσικά να μελετήσει το πολυσέλιδο υλικό της δικογραφίας μαζί με τους συνηγόρους του και να προετοιμάσει την απολογία του. Η Εφέτης Ανακριτής «ζήτησε» (!) από τους φρουρούς να παραμείνει ο Β.Σ. στον Κορυδαλλό. Ο φρουρός του, μετά από επικοινωνία με την «υπηρεσία», δήλωσε: «Ο κρατούμενος φεύγει». Και ο Β.Σ. μετήχθη στη Λάρισα για να επιστρέψει το βράδυ της προηγούμενης της απολογίας του, χωρίς δυνατότητα άσκησης δικαιωμάτων επικοινωνίας με τους συνηγόρους του. Είναι προφανές πως η αντιτρομοκρατική επιδίδεται σε μία παράνομη τακτική κατασκευής ενόχου, η οποία, για να είναι επιτυχημένη, πρέπει αυτός (ο Β.Σ.) να στερηθεί τα στοιχειώδη δικαιώματα που του παρέχει ο Νόμος (να επικοινωνεί με συνήγορο, να προετοιμάσει την απολογία του κ.λπ.) Επιπλέον, δημιουργεί την εντύπωση πως ειδικά αυτός ο κατηγορούμενος είναι τόσο επικίνδυνος που «χρειάζεται»(!) να ληφθούν ακραία «μέτρα ασφαλείας».

Με αυτόν τον τρόπο, «τι μας χρειάζονται τα στοιχεία;»

Η παράνομη αυτή μεθοδολογία δεν είναι δυστυχώς πρωτοφανής. Ούτε βέβαια η κατασκευή συνήθους υπόπτου. Δεδομένου όμως ότι ο ανακριτής έχει από τον Νόμο την εξουσία να επιβάλει τους όρους νομιμότητας της ανάκρισης, δηλαδή να υποχρεώσει την αστυνομία να παραμείνει ο κρατούμενος στον Κορυδαλλό, το ερώτημα που ζητά απάντηση από τις δικαστικές Αρχές είναι:

Είναι η ανακριτική διαδικασία εντελώς προσχηματική; Υπακούει ο κάθε δικαστικός λειτουργός στις διαταγές του ανωνύμου αστυνομικού φρουρού; Ή μήπως σε μία αόρατη για μας διαδικασία έχουν εκδοθεί και από τη Δικαιοσύνη όλες οι αποφάσεις πριν ακόμη ακουστεί ο Β. Σ.;

Σύμφωνα με το Σύνταγμα, υποχρέωση των δικαστικών λειτουργών κάθε δικαιοδοσίας είναι η Εγγύηση των δικαιωμάτων των κατηγορουμένων, όταν αυτά απειλούνται από την εκάστοτε κυβέρνηση. Η κυβέρνηση έχει ήδη εκδηλώσει τις προθέσεις της…

Το ελάχιστο, λοιπόν, που απαιτούμε είναι η εγγύηση των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου. Ο Β.Σ. θα απολογηθεί αφού πρώτα επικοινωνήσει με τους δικηγόρους του και ασκήσει τα δικαιώματά του.

Οι Συνήγοροι

Γιώργος Κακαρνιάς, Αντωνία Λεγάκη

Ο ίδιος ο Βαγγέλης Σταθόπουλος σε κείμενό του σημειώνει:

Μετά από 9 μήνες κρατούμενος στις φυλακές Λάρισας, σε μία φυλακή που έχει φτιάξει το δικό της σωφρονιστικό κώδικα, βιώνω την εκδικητικότητα των διωκτικών μηχανισμών σε α’ πρόσωπο με μεταγωγές εξπρές και μην μπορώντας να ασκήσω τα υποτιθέμενα νόμιμα δικαιώματά μου ως κρατούμενος. Προφανώς τίποτα από αυτά δεν μου κάνει εντύπωση, γιατί στην ουσία η δίωξή μου είναι καθαρά πολιτική. Έγινε στο πλαίσιο του πολέμου που έχει κηρύξει η κυβέρνηση απέναντι στο αναρχικό κίνημα και σε όσους/ες αγωνίζονται.

Για να διευκρινίσω, δεν ήμουν, δεν είμαι και δεν θα ήμουν μέλος της Επαναστατικής Αυτοάμυνας, δεν συμμετείχα ούτε θα μπορούσα να συμμετέχω σε καμία ληστεία στοΝ Χολαργό.

Η όλη δικογραφία σε σχέση με μένα στηρίζεται σε μία ψεύτικη κατάθεση που έγινε στην ΓΑΔΑ από τον συγκατηγορούμενο Μπάκα που, προφανώς μετά από απειλές και συμφωνίες, δέχθηκε να υπογράψει ό,τι του υπαγόρεψε η ”αντι”τρομοκρατική υπηρεσία. Στην ουσία είμαι στη φυλακή, γιατί έδειξα την έμπρακτη αλληλεγγύη σε έναν τραυματισμένο άνθρωπο-σύντροφο από το αναρχικό κίνημα και γιατί όλα αυτά τα χρόνια δεν είχα αποκοπεί από τις κινηματικές διαδικασίες και τους κοινωνικούς αγώνες συμμετέχοντας ενεργά στις κινηματικές δράσεις. Όπως είπα πριν, η κυβέρνηση σε συνεργασία με τις διωκτικές Αρχές και με ενορχηστρωτές τους Χρυσοχοΐδη-Νικολάου έχουν κηρύξει εξόφθαλμο πόλεμο σε όλα τα μέτωπα. Σε διαδηλώσεις με ξυλοδαρμούς, σε καταλήψεις με εκκενώσεις και σε περιοχές, όπως τα Εξάρχεια που έχει δράση το αναρχικό κίνημα. Όπως επίσης και στους πολιτικούς κρατούμενους όπως είμαι και εγώ.

Και αυτό το κάνει χωρίς να χρησιμοποιεί νόμιμα μέσα, αλλά καταπατώντας τους νόμους που οι ίδιοι έχουν στήσει, έχοντας πάντα εκδικητική στάση απέναντι μου. Γι’ αυτό κιόλας η φυλάκιση μου στη Λάρισα, όπου εκ των πραγμάτων δεν μπορώ να έχω συχνή επικοινωνία με τους δικηγόρους μου ώστε να ενημερώνομαι για τη δικογραφία. Γι’ αυτό οι μεταγωγές εξπρές, όπου ενώ ζήτησα 3ήμερη αναβολή για να προετοιμάσω την απολογία μου το υπουργείο Προ.Πο είχε δώσει ήδη την εντολή να με στείλουν απευθείας πίσω στη Λάρισα, προσπερνώντας την απόφαση των δικών τους δικαστικών οργάνων, εισαγγελέα-ανακριτή, να παραμείνω Κορυδαλλό για την απολογία μου. Γι΄αυτό και η ψεύτικη δικογραφία που έχει στηθεί στην πλάτη μου, η οποία αποτελείται από αβάσιμες κατηγορίες. Κατηγορίες που δεν στηρίζονται με στοιχεία ούτε καν από την ίδια τη δικογραφία, αλλά για να παρατείνεται η ομηρία μου και για να διευκολυνθούν τα σενάρια ενοχής μου να κρατάνε στα συρτάρια της αστυνομίας τα εργαστηριακά αποτελέσματα των DNA, που γνωρίζουν ήδη από τον Ιανουάριο και δίνουν λίγες μέρες πριν. Τα οποία στην ουσία επιβεβαιώνουν αυτό που φωνάζω από την αρχή.

Εγώ θα συνεχίσω να μιλάω μέσα και από τη φυλακή για όλο αυτό το βάρβαρο καθεστώς που έχει στηθεί στις ζωές μας. Όσες ψεύτικες δικογραφίες και ψευδείς κατηγορίες μου επιβάλλουν, όσες εκδικητικές εξπρές μεταγωγές μου κάνουν, όσες φυλακίσεις μου κάνουν μακριά από συγγενείς, φίλους, σύντροφους/-ισσες. Και παρόλο που έχουν το σύνολο των ΜΜΕ να τους υποστηρίζουν και να διασπείρουν συνεχώς ψευδείς ειδήσεις και να χτίζουν ψεύτικα προφίλ αγωνιστών, τόσο ως προς το πρόσωπό μου όσο και ως προς το ευρύτερο ανατρεπτικό κίνημα, θα συνεχίσω να αγωνίζομαι απ’ όπου και αν βρεθώ.

Μέχρι το γκρέμισμα όλων των βάρβαρων καθεστώτων όλου του κόσμου, μέχρι να έρθει η ελευθεριακή αναρχική κοινωνία στον κόσμο.

Δύναμη σε όσους/-ες αγωνίζονται.

Χαιρετισμούς σ’ όλες/-ους τις συντρόφισσες/-ους που με στηρίζουν και δείχνουν την αλληλεγγύη τους στο πρόσωπό μου.

Βαγγέλης Σταθόπουλος

The post Καταγγελία των συνηγόρων του Βαγγέλη Σταθόπουλου first appeared on Aυτολεξεί.

Κείμενο: Ηλίας Πιστικός
Εικονογράφηση: AspalaxComix (Instagram/maurogatoni, Fb aspalaxcomix)

Η μετενσάρκωση της Χελίν

Ενώ ο θάνατος γίνεται ολοένα και περισσότερο ένα στατιστικό ή αριθμητικό μέγεθος, συνέβη τρεις νεκροί να έχουν καταφέρει να αναφερόμαστε σ’ αυτούς με τα ονόματά τους. Μεταξύ χιλιάδων καθημερινών θανάτων, κατάφεραν να καταγραφούν στα νεκροπολιτικά μας κιτάπια όχι ως αριθμοί, αλλά ως ονόματα, ως μοναδικές προσωπικότητες με ιδιαίτερη βιογραφική πορεία. Η Χελίν, ο Μουσταφά και ο Ιμπραήμ δεν μετενσαρκώθηκαν σε αριθμούς.

Μπορεί να είναι εμπρόθετη πείνα, μια σκόπιμη τεχνική που πατάει πάνω στον περιορισμό ή τη στέρηση της τροφής, όμως δεν είναι δίαιτα. Ακόμη και αν έχει τελετουργική διάσταση, δεν είναι νηστεία. Προσβλέπει σε κάποιο είδος κάθαρσης, δίχως να συνιστά αποτοξίνωση. Ίσως αυτή που την επιτελεί να αποκτάει προσωρινά τη δύναμη να δικάσει, αλλά δεν είναι δικαστίνα˙ είναι κατήγορος, εκτεθειμένη σε κοινή θέα, εκτός δικαστικής αίθουσας, με μια πολύχρωμη μπαντάνα στο μαλλί, πρωταγωνίστρια ενός αγωνιώδους θεάματος. Σαν υπαρξιακός καθρέφτης, η όψη της αντανακλά τη στάση μας μπροστά στην έννοια της ζωής ως αξίας. Πρόκειται κυριολεκτικά για την αποθέωση της βίας -η βία στα καλύτερά της˙ μια από τις ελάχιστες μορφές φυσικής βίας που μπορεί κάποια να ασκήσει δίχως να μπορεί να αμφισβητηθεί το δικαίωμά της να το κάνει.

Το ταξίδι της Χελίν προς την Εμμένεια

Γενεαλογικά, την εμπρόθετη λιμοκτονία θα τη συναντήσουμε στις αρχαιότητες της νότιας Ασίας και της βόρειας νησιωτικής Ευρώπης ως μια πρακτική απαίτησης της αποκατάστασης της δικαιοσύνης ή της επιστροφής χρεών. Ο αδικημένος ή κατήγορος πήγαινε στην εξώπορτα αυτού που τον αδίκησε, του κατηγορούμενου, και παρέμενε νηστικός, εκθέτοντας μ’ αυτόν τον δραματικό τρόπο στον κόσμο των θεών και των ανθρώπων ότι αδικήθηκε. Αν ο κατηγορούμενος επέτρεπε τον θάνατο στον χώρο του, όχι μόνο θα έπρεπε να αποκαταστήσει τον διαμαρτυρόμενο μετά το θάνατό του, αλλά -πιο σημαντικό- θα έφερε μια μαγική ή θεϊκή κατάρα ικανή να τον εκδιώξει από την κοινότητα.

Αυτή η ύστατη προσφυγή στον ενδεχόμενο θάνατο ως μορφή αποκατάστασης της δικαιοσύνης ήταν το όπλο αυτών που δεν τους είχαν απομείνει άλλα μέσα πίεσης, παρά μόνο το ίδιο τους το σώμα˙ σε εμπρόθετη λιμοκτονία προσέφευγαν συνήθως οι πιο καταπιεσμένοι, οι πιο γυμνοί. Η συγκεκριμένη πρακτική αποσκοπούσε στο να καταστήσει παρούσα σε θεούς και ανθρώπους μια αδικία ή ένα χρέος. Η διαμαρτυρία εμπρόθετης λιμοκτονίας ήταν ένα πολύ ισχυρό όπλο, καθώς ο δικαστής, η Θεία Δίκη, υπερέβαινε τον κατηγορούμενο, τον καταπιεστή. Υπάρχει μια μετα-δικανική διάσταση εδώ. Ο κατήγορος πρόσφερε το σώμα του, την ίδια του τη ζωή στην κρίση της Θείας Δίκης και αυτή απένειμε δικαιοσύνη. Επιπλέον, η εμπρόθετη λιμοκτονία είχε κανόνες και γι’ αυτόν που την επιτελούσε, καθώς αν δεν σταματούσε τη λιμοκτονία μετά τη δήλωση αποκατάστασης ή την αποκατάσταση, ως κίνητρο θεωρούνταν η πρόκληση ζημιάς στον κατηγορούμενο και όχι η αποκατάσταση της δικαιοσύνης.

Με το πέρασμα των αιώνων, την ιδέα της εμπρόθετης λιμοκτονίας θα την ξαναβρούμε αλυσοδεμένη στα υγρά αποικιοκρατικά αμπάρια των καραβιών που μετέφεραν σκλάβους από την Αφρική, ενώ φαίνεται να αποκτάει και θρησκευτικές σημασίες, καθώς υπάρχουν αναφορές ότι η διάσταση αυτοθυσίας που ενέχει συνδέθηκε με την αυτοθυσία του Χριστού.

Ως μορφή βιοπολιτικής αντίστασης σε διάφορα καθεστώτα καταπίεσης, φαίνεται να αναβιώνει πρώτα από τις σουφραζέτες στις αρχές του 20ου αιώνα, κρατούμενες στις Βρετανικές φυλακές γιατί διεκδικούσαν δικαίωμα ψήφου και ίσα πολιτικά δικαιώματα με τους άντρες. Σε μαζικές απεργίες πείνας προσέφυγαν και Ιρλανδοί κρατούμενοι που ανέπτυξαν εθνικο-απελευθερωτική δράση υπό την κατοχή του Βρετανικού κράτους διεκδικώντας να αναγνωριστούν ως πολιτικοί κρατούμενοι, κρατούμενοι του Απαρτχάιντ, κρατούμενοι στο Γκουαντάναμο, όπως και οι χωρίς-χαρτιά ανά την Ευρώπη διεκδικώντας πολιτική αναγνώριση της ύπαρξής τους. Μια μαζική απεργία πείνας στην Τουρκία κατέληξε με 107 καταγεγραμμένους νεκρούς μεταξύ 2000 και 2003˙ οι κρατούμενοι στις Τουρκικές φυλακές προσπάθησαν να αντισταθούν στη λειτουργία φυλακών υψίστης ασφαλείας και απομόνωσης.

Βέβαια, από την αρχαιότητα έχουν αλλάξει πολλά. Στη Χώρα της Εμμένειας δεν υπάρχει η Θεία Δίκη, αυτή η υπερβατικότητα που επέβαλλε δικαιοσύνη εγγυώμενη την τιμωρία της αδικίας˙ η δύναμη του δικαστή δεν φαίνεται πλέον να υπερβαίνει αυτήν του κατηγορούμενου. Στη νεωτερικότητα, όταν ο κατηγορούμενος είναι το κράτος, για παράδειγμα, ή μια κυβέρνηση, ποιος μπορεί να είναι ο δικαστής και ποια η δύναμή του; Εν ολίγοις, στο νεωτερικό θέατρο οι ρόλοι του δικαστή και του κατηγορούμενου τείνουν να συμπίπτουν στην ίδια φιγούρα. Έτσι, το διακύβευμα μιας απεργίας πείνας εμμένει στην κοινωνική σφαίρα˙ η δικαίωσή της παύει να υπόκειται στην κρίση της υπερβατικής Θείας Δίκης και γίνεται το αποτέλεσμα πολύπλοκων ηθικών και πολιτικών διλημμάτων, εντάσεων, συγκρούσεων, μοριακών πιέσεων και αναδυόμενων δυναμικών˙ δεν μπορεί να αποδοθεί πλέον σε κάποια εξω-κοσμική ανώτατη δύναμη.

Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και μετά την απομάγευση του κόσμου, το συγκεκριμένο όπλο αντίστασης παραμένει ισχυρό, καταφέρνοντας μια κρίσιμη αντιστροφή: το θύμα της βίας ενός καταπιεστικού καθεστώτος καταφέρνει να γίνει η δράστρια που ασκεί αυτήν τη βία στο ίδιο το καθεστώς, μέσω της άσκησής της στο ίδιο της το σώμα.

Η Χελίν πήρε το όπλο της

Η τροφή συνδέεται με τη φιλοξενία και τη φιλανθρωπία και κατέχει προεξέχουσα θέση σε σημαντικά γεγονότα της ζωής μας. Η ευεργετική της σημασία είναι κωδικοποιημένη στη γλώσσα μας. Ενδεικτικά, ο όρος «σύντροφος» αναφέρεται ετυμολογικά σ’ αυτόν με τον οποίο μοιραζόμαστε την τροφή μας, ενώ εξελίχτηκε να αναφέρεται σ’ αυτόν με τον οποίο μοιραζόμαστε μια στενή και διαρκή σχέση αγάπης, στοργής, πολιτικής αλληλεγγύης κοκ. Κατ’ επέκταση, μέσω της συντροφικότητας, η τροφή υποδηλώνει την κοινότητα και τη διεξάρτηση των ανθρώπων. Η απόρριψη της τροφής μπορεί να γίνεται αντιληπτή ως απόρριψη της κοινότητας˙ η αδιαφορία απέναντι σε μια κραυγή για δικαιοσύνη, κραυγή που εκφράζεται μέσω της απόρριψης του φαγητού, ισοδυναμεί με μια αισχρή απόρριψη της αμοιβαίας εξάρτησης των ανθρώπων. Απ’ αυτήν την οπτική, το τραύμα που χαράσσεται μέσα μας στη θέα ενός κάτισχνου σώματος μπορεί να αντανακλά μια άρρητη ανάγκη μας να αντισταθούμε στην εξατομίκευση˙ όσο πιο βαθύ είναι αυτό το τραύμα, τόσο πιο ελπιδοφόρο μοιάζει το μήνυμα της αντίστασης απέναντι στην αποξένωση. Άλλωστε, στο βαθμό που το πρόβλημα της πείνας δεν εντοπίζεται στην έλλειψη πόρων, αλλά στην άνιση καπιταλιστική τους κατανομή, το λιπόσαρκο, ανάγλυφο από τη λιμοκτονία σώμα αποκτάει εύκολα ταξικές υποδηλώσεις.

Η σταδιακή απώλεια μυϊκής μάζας αποκαλύπτει ολοένα και πιο δραματικά τη φιγούρα του θανάτου να πλησιάζει, εγείροντας διλήμματα που αφορούν τη σημασία της ζωής. Κάτω από τα ρητά αιτήματα μιας απεργίας πείνας, φαίνεται να λανθάνει ένα κρίσιμο διακύβευμα που καθιστά τη σύγκρουση με την κυρίαρχη εξουσία σχεδόν αναπόφευκτη. Μια απεργία πείνας εμπλέκεται εκ των πραγμάτων σε μια ανταγωνιστική σχέση με την κυρίαρχη εξουσία, την εξουσία που μπορεί να αποφασίσει ποιος δικαιούται να ζήσει και ποιος να πεθάνει, ποια ζωή μπορεί να αφαιρεθεί δίχως να θεωρηθεί ανθρωποκτονία. Μια απεργός πείνας το καταφέρνει αυτό καθώς αναλαμβάνει τον έλεγχο του ίδιου της του σώματος, στερώντας τον από τον κυρίαρχο. Δηλώνοντας ρητά ότι η κυρίαρχη εξουσία ευθύνεται για τον επερχόμενο θάνατο, ουσιαστικά διαχωρίζει την απώλεια ζωής από την ευθύνη αυτής της απώλειας. Ενώ η κυρίαρχη εξουσία φέρει την ευθύνη της ενδεχόμενης απώλειας, η πραγμάτωση αυτής της απώλειας βρίσκεται υπό τον έλεγχο της ίδιας της απεργού πείνας.

Το ανυπάκουο σώμα αφαίρεσε από την φαρέτρα του κυρίαρχου το πιο δεινό του όπλο, την εξουσία του να ορίζει ποια ζωή είναι άξια να βιωθεί και ποια όχι. Το ανυπότακτο σώμα ξεγύμνωσε τον βασιλιά! Ο βασιλιάς είναι τρωτός! Πλέον, και όσο διαρκεί η απεργία πείνας, ο βασιλιάς είναι εγκλωβισμένος σε μια συνθήκη της οποίας φέρει την ευθύνη, δίχως ωστόσο να έχει τον έλεγχο. Αν θέλει να διατηρήσει τη συμβολική του αξία, το μόνο που του απέμεινε είναι να τραυλίζει έωλα και να κακοφωνεί δημόσια, να προσπαθεί να επιβάλλει υποχρεωτική σίτιση, προσευχόμενος κρυφά να καμφθεί η αποφασιστικότητα της απεργού.

Σκληρός καριόλης ο βασιλιάς

Το σώμα γίνεται το τελευταίο καταφύγιο όπου μπορεί να προσφύγει το υποκείμενο αντίστασης ώστε να δώσει τη μάχη του. Το σώμα δεν είναι απλά στρατευμένο με τη μια ή την άλλη πλευρά της σύγκρουσης, ούτε απλά το τελευταίο όπλο, αλλά μετατρέπεται το ίδιο σε πεδίο σύγκρουσης. Η φαντασιακή γεωγραφία της σύγκρουσης σε μια απεργία πείνας έχει αυτήν την ιδιαιτερότητα˙ το σώμα γίνεται ο τόπος όπου εκτυλίσσεται αυτό το δράμα, το τερέν όπου κλιμακώνεται η βία. Τα βιασμένα υπολείμματα αυτής της σύγκρουσης θα καλύψουν το ξερακιανό σώμα, το οστέινο τοπικό ανάγλυφο. Το σώμα εγγράφει τόσο την πειθαρχία της στράτευσης, όσο και την οριακή ελευθερία που αναδύεται στο ξέσπασμα κάθε σύγκρουσης˙ συμπυκνώνει τόσο την πειθαρχία προς τον θάνατο, όσο και την επιθυμία για ζωή. Αυτή η αντίφαση γίνεται η Αχίλλειος πτέρνα της Χελίν κατά τη διάρκεια της απεργίας. Οι ελπίδες του βασιλιά είναι στραμμένες ακριβώς σ’ αυτήν την αντίφαση μεταξύ πειθαρχίας και επιθυμίας:

«Θεέ μου, έχεις όσο χρόνο θες, αρκεί να επικρατήσει η επιθυμία για ζωή», ψελλίζει ο βασιλιάς.

Όταν ένας άνθρωπος φτάνει σε σημείο να επενδύσει, να καταθέσει την ίδια του τη ζωή σε ένα υπαρξιακό στοίχημα για να διεκδικήσει κάτι απτό, κάτι συγκεκριμένο, ένα σημαντικό ερώτημα που αναδύεται είναι αν αυτό το απτό, ταπεινό αντικείμενο διεκδίκησης είναι ισάξιο της ίδιας της ζωής. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι, από μέρους της απεργού, η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα έχει ήδη δοθεί εκ των πραγμάτων μέσω της ίδιας της απόφασης: η επιλογή μιας απεργίας πείνας προϋποθέτει μια αποφασιστικότητα απέναντι στον θάνατο˙ δίχως την ικανοποίηση του αιτήματος, η ζωή είναι ανάξια να βιωθεί.

Ο αναστοχασμός, όμως, που οδηγεί στην αρχική απόφαση, επεξεργάζεται την προβολή του θανάτου ως ενδεχόμενου, όχι έναν θάνατο που πλησιάζει. Γενικά, μπορούμε να υποθέσουμε ότι διαφορετική είναι η ένταση με την οποία βιώνεται η προβολή ενός θανάτου ως ενδεχόμενου (μια προβολή που μπορώ να την κάνω όποτε θέλω) και διαφορετική η βιωματική ένταση στην εικόνα ενός θανάτου που πλησιάζει (μια εικόνα που αναμένεται να τη δω κάποια στιγμή). Ο χρόνος μιας απεργίας πείνας είναι ένας αργός χρόνος, σηματοδοτεί μια αγωνιώδη πορεία προς ένα κρίσιμο κατώφλι, αυτό της φθοράς, της μόνιμης βλάβης στον οργανισμό ή του θανάτου˙ είναι κατώφλι ακριβώς γιατί δεν έχει επιστροφή. Όσο διαφορετικές απαντήσεις και αν μπορούν να δοθούν στο ερώτημα της αξίας της ζωής, εν τέλει αυτό καταλήγει επιτακτικά στον ενσώματο νου μιας απεργού πείνας με όρους διλημματικής έντασης˙ όσο μια απεργία πείνας πλησιάζει προς το τέλος της, που, από τη μεριά της απεργού, αυτό βιώνεται ως αντίληψη των βιολογικών της ορίων, ως φθορά, τόσο τα περιθώρια απάντησης αυτού του ερωτήματος στενεύουν, καταλήγοντας εν τέλει σε έναν υπαρξιακό δυισμό: ναι ή όχι στη ζωή˙ λήξη ή όχι της απεργίας˙ η διόγκωση του άσπρου και του μαύρου συνέθλιψε πλέον κάθε ενδιάμεση απόχρωση του γκρι. Κατακλυσμός από εσωτερικούς διαλόγους, συγκινητικές θύμησες, υπαρξιακά παιδέματα, απότομες ψυχικές μεταπτώσεις μεταξύ θάρρους και λιποψυχίας, στοργικά χάδια συντρόφων, η φροντίδα της αλληλεγγύης, και καθημερινές ανάγκες που έχουν πάψει πλέον να είναι αυτοεξυπηρετούμενες, εξάρτηση, η τυραννία του αργού τέλους, όχι το αγχώδες ποδοβολητό του αλαλάζοντα στρατιώτη καθώς προελαύνει προς την εχθρική γραμμή˙ ούτε εθνικές τυμπανοκρουσίες ούτε εκκωφαντικές εκρήξεις ούτε φριχτοί διαμελισμοί εδώ, μα μόνο ένα κατανυκτικό ηχοτοπίο που φιλοξενεί τη βία, καταλήγοντας λίγο πριν από το τέλος να αδημονεί γι’ αυτό το τέλος και μόνο γι’ αυτό.

Το σώμα της απεργού πείνας αποτελεί τον πιο φιλόξενο τόπο για τη φυσική βία. Κάθε τόπος προσπαθεί να αποβάλλει τη βία ή, τουλάχιστον, να τη δείξει ως κάτι παρένθετο, ως μια εξαίρεση˙ στο σώμα της Χελίν, ωστόσο, η βία γίνεται ρουτίνα και αρμονία.

Αν η ζωή αποτελεί την ύψιστη επιθυμία μιας ζωής ανάξιας να βιωθεί, τότε η αυταπάρνησή της μέσω της απεργίας πείνας -που πυροδοτεί μια αργή πορεία προς τη φθορά και τον θάνατο- γίνεται γόρδιος δεσμός, αποπνικτικός, που μόνο η αποφασιστικότητα προς τον θάνατο μπορεί να κόψει. Καταλήγοντας, μπορούμε να υποψιαστούμε ότι αυτή η αποφασιστικότητα δοκιμάζεται καθ’ όλη τη διάρκεια μιας απεργίας πείνας. Σ’ αυτό ακριβώς ποντάρει ο βασιλιάς και γι’ αυτό ακριβώς αν υποχωρήσει, θα φροντίσει να το κάνει λίγο πριν από το βιολογικό τέλος, προσφέροντας αφειδώς βασανιστικό χρόνο στην απεργό πείνας, σ’ αυτό το μπάσταρδο τέκνο της ζωής και του θανάτου που ξεφύτρωσε απειλητικά στο διάβα του.

Είναι σκληρός καριόλης ο βασιλιάς, πολύ σκληρός για να πεθάνει… αλλά η Χελίν αποδείχτηκε ακόμη σκληρότερη, πολύ σκληρή για να φοβηθεί τον θάνατο, πολύ σκληρή για να ζήσει.

The post Η Χελίν στη Χώρα της Εμμένειας first appeared on Aυτολεξεί.