Γενικευμένος ξεσηκωμός & επ’ αόριστον γενική απεργία στη Βολιβία

Η επ’ αόριστον εθνική απεργία στη Βολιβία συνεχίζει να επεκτείνεται για περισσότερες από δύο εβδομάδες με γενικευμένες συγκρούσεις και στρατιωτική καταστολή στους δρόμους. Μετάφραση: Ι.Χ.

Στη Βολιβία, εργάτες, αυτόχθονες, μεταλλωρύχοι, φοιτητές και αγρότες απεργούν, εξεγειρόμενοι-ες κατά του καθεστώτος του Rodrigo Paz, το οποίο επιδιώκει την ιδιωτικοποίηση της χώρας και την καταδίωξη των αυτοχθόνων κοινοτήτων.

Αγροτικά σωματεία δηλώνουν: «Η ζωή μας είναι συλλογική, όχι ατομική». «Η γη πρέπει να γίνεται σεβαστή, όχι να πωλείται».

Από το La Nube διαβάζουμε:

Ο Νόμος για τη «μετατροπή της γης» -Νόμος 1720- που ψηφίστηκε στις 10 Απριλίου 2026, εξουσιοδότησε το Εθνικό Ινστιτούτο Αγροτικής Μεταρρύθμισης (INRA) να μετατρέπει μια μικρή αγροτική ιδιοκτησία με τίτλο ιδιοκτησίας σε μεσαίου μεγέθους ιδιοκτησία.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, αυτός ο νόμος επεδιώκει να διευκολύνει τους μικρούς παραγωγούς να έχουν πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια, χρησιμοποιώντας τη γη τους ως εγγύηση για τη χρηματοδότηση επενδύσεων και την επέκταση της παραγωγής τους. Η κύρια κριτική κατά του νόμου 1720 είναι ότι θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την εκ νέου συγκέντρωση γης και να αποδυναμώσει την ιστορική προστασία της μικρής αγροτικής ιδιοκτησίας στη Βολιβία.

Για τις αυτόχθονες και αγροτικές οργανώσεις, το να επιτραπεί σε μικρές γαιοκτησιες να εισέλθουν πλήρως στη χρηματοπιστωτική αγορά συνεπάγεται τον κίνδυνο αυτές οι εκτάσεις να καταλήξουν υποθηκευμένες, να πωληθούν ή να απορροφηθούν από τομείς με μεγαλύτερη οικονομική δύναμη.

Ο ερευνητής Gonzalo Colque υποστηρίζει ότι αυτός ο νόμος ωφελεί κυρίως τους επιχειρηματικούς και αγροβιομηχανικούς κλάδους που ενδιαφέρονται για την επέκταση της αγοράς γης.

Σε αυτό προστίθεται και ένα άλλο ευαίσθητο ζήτημα: η έλλειψη προηγούμενης διαβούλευσης. Διάφοροι φορείς κατήγγειλαν ότι ο νόμος ψηφίστηκε χωρίς να έχει προηγηθεί μια ευρεία διαδικασία διαλόγου με τις οργανώσεις των αυτοχθόνων και των αγροτών, παρά το γεγονός ότι το ζήτημα της γης έχει μεγάλη πολιτική και συνταγματική βαρύτητα στη Βολιβία.

Η απόρριψη του νόμου 1720 έχει οδηγήσει σε κινητοποιήσεις σε διαφορετικά τμήματα της χώρας. Εκατοντάδες αυτόχθονες από το Μπένι και το Πάντο ξεκίνησαν μια πορεία προς τη Λα Πας [διοικητική πρωτεύουσα της Βολιβίας], απαιτώντας την πλήρη κατάργηση του νόμου. Η κινητοποίηση διήνυσε περίπου 100 χιλιόμετρα, κράτησε περίπου έναν μήνα και κατάφερε να αποτελέσει ένα από τα κύρια σημεία πίεσης προς την κυβέρνηση.

Στις 24 Απριλίου, η κυβέρνηση επιχείρησε να αμβλύνει τη σύγκρουση μέσω μιας συμφωνία με τη CIDOB -Συνομοσπονδία Αυτοχθόνων Λαών της Βολιβίας- για την ενσωμάτωση ενός νέου άρθρου στον νόμο με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των συλλογικών και αυτόχθονων εδαφών. Η πρόταση, όμως, απορρίφθηκε από μεγάλο μέρος των οργανώσεων καθώς δεν τροποποιούσε τον πυρήνα του νόμου.

Με την πάροδο των ημερών, το κίνημα άρχισε να θέτει και άλλα αιτήματα που συνδέονται με την οικονομική κρίση, την έλλειψη καυσίμων και την πολιτική δυσαρέσκεια κατά της ακροδεξιάς κυβέρνησης. Παρ’ όλο που ο νόμος 1720 καταργήθηκε, η πολιτική και κοινωνική σύγκρουση δεν σταμάτησε.

Η COB [Κεντρική Οργάνωση Εργαζομένων της Βολιβιας] διατηρεί κινητοποιήσεις και σημεία ελέγχου σε διάφορες περιοχές της χώρας, ενώ αρκετοί-ές δεν αμφισβητούν πλέον μόνο τον καταργηθέντα νόμο, αλλά και τη διακυβέρνηση του προέδρου Rodrigo Paz, εν μέσω της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης που διανύει η Βολιβία.

Ιδιαίτερο ρόλο στη γενίκευση της εξέγερσης παίζει το κίνημα των Κόκκινων Πόντσο. Ένα ιστορικό κίνημα των αυτοχθόνων αγροτών Aymara που βρίσκεται στην καρδιά όλων των εξεγέρσεων από το 2003 και επειτα: https://www.facebook.com/SMSmariA0/posts/pfbid0p1Ybv6QdB63KBivD7hRha8Ztxe9NYVr1wq59HhrJ2bFfT9we7Lm7ELfENei9bfLMl

Από το wsws.org διαβάζουμε:

Την Παρασκευή 15 Μάη, οι δρόμοι της Λα Παζ γέμισαν ξανά με διαδηλωτές και οι οργανώσεις που κινητοποιήθηκαν δήλωσαν ότι δεν θα τερματίσουν τις διαμαρτυρίες χωρίς την παραίτηση της κυβέρνησης ή την πλήρη ικανοποίηση των αιτημάτων τους.

Η Παζ απάντησε με βάναυση βία και νομικές διώξεις. Το Σάββατο, περίπου 3.500 στρατιώτες και αστυνομικοί αναπτύχθηκαν σε μια καταστολή πριν από την αυγή των οδοφραγμάτων γύρω από το Ελ Άλτο και κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου Λα Παζ-Ορούρο, κάνοντας χρήση δακρυγόνων καθώς εργάτες και αγρότες χρησιμοποίησαν πέτρες, φυσίγγια δυναμίτη και φλεγόμενα οδοφράγματα σε ένδειξη αντίστασης.

Περίπου 57 άτομα συνελήφθησαν, σύμφωνα με το γραφείο του συνηγόρου του πολίτη της Βολιβίας. Οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν την Κυριακή, με στρατιωτικές και αστυνομικές φάλαγγες να εκκενώνουν τα σημεία αποκλεισμού.

Τουλάχιστον 4 άτομα έχουν χάσει τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της καταστολής και τουλάχιστον 2 άλλα σε σχέση με τις διαμαρτυρίες. Η κυβέρνηση της Παζ και τα εταιρικά μέσα ενημέρωσης της Βολιβίας έχουν δώσει έντονη κάλυψη σε 2 θανάτους που αποδίδονται στην παρεμπόδιση της ιατρικής πρόσβασης λόγω οδοφραγμάτων.

Την Κυριακή, η κυβέρνηση εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του Μάριο Αργκόλο, ηγέτη του COB, για συμμετοχή στα οδοφράγματα στη Λα Παζ. […]

Οι Βολιβιανοί εργάτες απαιτούν την πτώση της καταπιεστικής κυβέρνησης Παζ, με την οποία δεν υπάρχει τίποτα να διαπραγματευτούν. Αγωνίζονται για τα δικά τους μέσα διαβίωσης και τα ανεξάρτητα ταξικά τους συμφέροντα.

Ωστόσο, οι ηγεσίες του COB και των διαφόρων παρατάξεων του κόμματος Κίνημα προς τον Σοσιαλισμό (MAS), συμπεριλαμβανομένης αυτής του Έβο Μοράλες, υπερασπίζονται τα συμφέροντα τμημάτων της άρχουσας τάξης της Βολιβίας και των διεθνών εταίρων της, οι οποίοι επιδιώκουν να φορτώσουν το βάρος της κρίσης του βολιβιανού καπιταλισμού στους ώμους των εργατών και των φτωχών αγροτών.

Στόχος τους είναι να καταστρέψουν τα περιορισμένα κοινωνικά οφέλη που υπήρξαν υπό τις κυβερνήσεις του MAS τη δεκαετία του 2000, όταν οι υψηλές τιμές των βασικών προϊόντων χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση περιορισμένων κοινωνικών προγραμμάτων, επιδοτήσεων και μερικών εθνικοποιήσεων.

Το MAS ήταν μέρος του λατινοαμερικανικού κινήματος «ροζ παλίρροιας» των καπιταλιστικών κυβερνήσεων που επιδίωκαν να καταστείλουν την ταξική πάλη μέσω τέτοιων κοινωνικών παραχωρήσεων, ενώ παράλληλα επιδίωκαν στενότερους οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία και την Κίνα. Όταν οι τιμές κατέρρευσαν και τα έσοδα στέρεψαν, το MAS προσέφερε στους εργαζόμενους κοινωνικές περικοπές και καταστολή – και το κόμμα κατέρρευσε.

Το COB ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1952, με διάταγμα της αστικής εθνικιστικής κυβέρνησης του Επαναστατικού Εθνικιστικού Κινήματος (MNR) του Βίκτορ Πας Εστενσόρο, με σκοπό την εδραίωση της κυριαρχίας του και την αποτροπή μιας σοσιαλιστικής επανάστασης, με τον ηγέτη των ανθρακωρύχων του MNR, Χουάν Λετσίν, να διορίζεται ως εκτελεστικός γραμματέας του. Ο Λετσίν έγινε αντιπρόεδρος του Πας Εστενσόρο, επισημοποιώντας την ενσωμάτωση του COB στο καπιταλιστικό κράτος μέσω μιας συμφωνίας «συνδιοίκησης» που συνέδεε την ηγεσία των συνδικάτων με το εθνικιστικό καθεστώς.

Το Επαναστατικό Εργατικό Κόμμα (POR) του Γκιγιέρμο Λόρα διευκόλυνε αυτή την ενσωμάτωση, εγκαταλείποντας τις τροτσκιστικές αρχές μετά το 1951, ευθυγραμμιζόμενο με την προοπτική “ρευστοποίησης” του Μισέλ Πάμπλο ότι οι αστοί εθνικιστές ηγέτες θα μπορούσαν να ηγηθούν μιας σοσιαλιστικής επανάστασης, αρνούμενο έτσι να αγωνιστεί για την αποφασιστική απόσχιση της εργατικής τάξης από τον Λετσίν και το MNR.

Αυτό το μοτίβο υποταγής των εργατικών οργανώσεων στον αστικό εθνικισμό συνεχίστηκε για δεκαετίες: Το POR και το COB υποστήριξαν τον αστό εθνικιστή Στρατηγό Juan José Torres όταν ανέλαβε την εξουσία τον Οκτώβριο του 1970, με τον Torres να διορίζει τον Lechín επικεφαλής της Λαϊκής Συνέλευσης. Αυτή η υποταγή των εργατών στο καπιταλιστικό κράτος τους αφόπλισε πολιτικά και φυσικά, επιτρέποντας στον φασίστα Στρατηγό Hugo Banzer να πραγματοποιήσει ένα στρατιωτικό πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από τις ΗΠΑ και να εξαπολύσει μια αντεπαναστατική επίθεση.

Το COB έγινε η ραχοκοκαλιά της κυβέρνησης MAS του Έβο Μοράλες, αφού διοχέτευσε την λαϊκή έξαρση της περιόδου 2000-2005 πίσω από την εκλογή του, και τον Μάιο του 2013-2014 η ηγεσία των συνδικάτων κήρυξε «ανεξαρτησία» από το MAS ακριβώς για να εφαρμόσει καλύτερα την απορρύθμιση της εργασίας και τη λιτότητα καθώς οι τιμές των βασικών προϊόντων μειώθηκαν.

Σήμερα, παρά το ένταλμα σύλληψης εναντίον του ηγέτη του, το COB επιδίωξε να διατηρήσει το κίνημα εντός των ορίων των διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση Paz, υπερασπιζόμενο πάνω απ’ όλα τη θέση του στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και όχι τα συμφέροντα εκείνων που κατ’ όνομα εκπροσωπεί.

Οι συνδικαλιστικές γραφειοκρατίες σε κάθε χώρα θα προσπαθήσουν να απομονώσουν, να κατακερματίσουν και να εξαντλήσουν αυτούς τους αγώνες, κατευθύνοντάς τους πίσω σε διαπραγματεύσεις με κυβερνήσεις που υπηρετούν την άρχουσα τάξη.

Οι εργαζόμενοι πρέπει να χτίσουν τις δικές τους δομές αγώνα, ανεξάρτητες από αυτές τις γραφειοκρατίες, αντιτιθέμενοι σε κάθε προσπάθεια των ψευδοαριστερών απολογητών τους που ισχυρίζονται ότι οι εργαζόμενοι πρέπει να σέβονται την εξουσία τους. Αυτό σημαίνει τη δημιουργία επιτροπών βάσης, υπόλογων στους εργαζόμενους στα εργοστάσια, στα ορυχεία, στους αυτοκινητόδρομους, στα σχολεία, στα νοσοκομεία και στις γειτονιές – και τη διεθνή σύνδεσή τους.

——————-