Το αναδυόμενο ενδιαφέρον για την ιδέα της «μη-κρατικής λύσης» στην περιοχή μεταξύ του ποταμού Ιορδάνη και της Μεσογείου θάλασσας πηγάζει εν μέρει από την αποτυχία των άλλων εναλλακτικών λύσεων. Η πιθανώς πιο «ρεαλιστική» λύση, δηλαδή η λύση των δύο κρατών, φαίνεται απελπιστικά ανέφικτη. Ακόμα πιο ανέφικτη είναι η γνωστή εναλλακτική της, η λύση του ενός κράτους, παρ’ όλο που αυτή η λύση έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα ότι περιγράφει καλύτερα την απτή πραγματικότητα στο πεδίο: όπως έχουν παρατηρήσει πολλοί σχολιαστές, ένα κράτος υπάρχει ήδη. Αλλά είναι ένα κράτος απαρτχάιντ και ως εκ τούτου σίγουρα δεν είναι δημοκρατικό.

Η μη-κρατική λύση, επίσης, μπορεί να φαίνεται απρόσιτη, ακόμη και αδιανόητη. Ωστόσο, οι ριζοσπαστικές ιδέες τείνουν να αποκτούν απήχηση όταν οι «ρεαλιστικές» προσεγγίσεις αποκαλύπτονται ως φαντάσματα, κάτι που ίσχυε ήδη πριν από τον τρέχοντα πόλεμο. Ο «ρεαλισμός» –που σημαίνει λειτουργία εντός των ορίων του φαινομενικά εφικτού– έχει σε αυτή την περίπτωση οδηγήσει επανειλημμένως σε αδιέξοδο. Η ιδέα του μη-κράτους, επομένως, αντιμετράται με τον κλειστό ορίζοντα και των δύο: μιας αφόρητης, γενοκτονικής πραγματικότητας· και της αδυναμίας του παραδοσιακού «ρεαλισμού» να οδηγήσει οπουδήποτε αλλού εκτός από τον ίδιο αδιαπέραστο τοίχο.

Είναι η μη-κρατική λύση μια ρεαλιστική πρόταση; Εδώ πρέπει να έχουμε κατά νου ότι νέες πραγματικότητες έχουν συχνά παραχθεί από εκείνους που είναι αποφασισμένοι να αγνοήσουν την υπάρχουσα πραγματικότητα. Στις πρώτες μέρες του, ο Σιωνισμός δεν φαινόταν να είναι ένα ρεαλιστικό σχέδιο· ούτε και τα διάφορα κύματα παλαιστινιακής αντίστασης σε αυτόν φαίνονταν ρεαλιστικά. Και σε παγκόσμια κλίμακα, επιτυχημένα επαναστατικά κινήματα σε όλο τον 20ό αιώνα συχνά σχηματίστηκαν και καθοδηγήθηκαν από προσωπικότητες που δεν ενδιαφέρονταν για τον «ρεαλισμό», ο οποίος συνεπαγόταν την εργασία μέσα στο σενάριο ενός τρομερού status quo. Αλλά οι εκκλήσεις για επαναστατικές λύσεις τείνουν να κατευθύνονται σε καταστάσεις αρκετά εύθραυστες ώστε να προκαλέσουν μια ριζική απόρριψη μιας αφόρητης πραγματικότητας και έναν άχρηστο ρεαλισμό.

Επιπλέον, ο ρεαλισμός της αντίληψης του μη-κράτους έχει τις ρίζες του στις κοινωνικές μας ιστορίες, καθώς και σε ένα παρόν στο οποίο η κοινωνία και το κράτος δεν συνάδουν.

Στη βασική της μορφή, η μη-κρατική αντίληψη για την κοινωνικοπολιτική ζωή δεν είναι ξένη προς την ιστορική πραγματικότητα της ευρύτερης περιοχής που σήμερα ονομάζουμε «Μέση Ανατολή»: μια περιοχή που ανέκαθεν λειτουργούσε συνεκτικά και ως περιοχή, όταν τα σύνορα δεν σήμαιναν πολλά· η ελεύθερη κυκλοφορία ήταν ο κανόνας· η κυριαρχία δεν ήταν ένα φανατικό ιδανικό. Ως αποτέλεσμα, ειδικά οι αστικές κουλτούρες της περιοχής λειτουργούσαν ως ένα πλέγμα κοινωνικοοικονομικών και πολιτιστικών συνδέσεων και στέγαζαν μια ζωντανή διακοινοτική ζωή, στην οποία καμία θρησκευτική ή εθνοτική κοινότητα δεν ένιωθε την πιεστική ανάγκη να έχει το δικό της κράτος.

Αντίθετα, η περιοχή δεν λειτούργησε ποτέ καλά υπό τα σύγχρονα κράτη, τόσο τα αποικιακά όσο και τα μετααποικιακά. Επί του παρόντος, η Μέση Ανατολή ζει μια από τις πιο δυσλειτουργικές περιόδους της ιστορίας της, με πέντε μεγάλους πολέμους (Γάζα, Σουδάν, Συρία, Λιβύη, Υεμένη)· αμέτρητες άλλες εχθροπραξίες· αραβικές δικτατορίες, μια ακροδεξιά ισραηλινή κυβέρνηση· και αισχρά επίπεδα διαφθοράς παντού. Όλα αυτά αποτελούν την κληρονομιά των σύγχρονων κρατών, των οποίων η κύρια λειτουργία -εκτός από την ευνοιοκρατία και την κλοπή- ήταν να λειτουργούν ως μηχανισμοί μαζικής τρομοκρατίας, μιλιταρισμού και πολέμου.

Γιατί έχουμε πόλεμο τώρα; Για τον ίδιο βασικό λόγο που έχουν συμβεί όλοι οι πόλεμοι: ο πόλεμος υπάρχει επειδή υπάρχει η δυνατότητα να πολεμήσει κανείς. Και ως συνέπεια αυτής της αρχής: όσοι είναι σίγουροι ότι έχουν αυτή τη δυνατότητα τείνουν να μην αισθάνονται την ανάγκη να θεωρούν τη δικαιοσύνη ως οδό προς την ειρήνη. Η απουσία ειρήνης και η ύπαρξη του κράτους είναι συμπληρωματικές.

Ενώ η μη-κρατική λύση παρουσιάζεται ως ένα ηθικό ιδανικό που έχει τις ρίζες του στις κοινωνικές ιστορίες, δεν συνεπάγεται απαραίτητα την απόρριψη όλων των άλλων λύσεων. Αντίθετα, το ζήτημα είναι οι συγκριτικές προτιμήσεις: Για παράδειγμα, η λύση των δύο κρατών θα ήταν ακόμα προτιμότερη από την κατοχή. Αλλά τότε, η λύση του ενός κράτους είναι προτιμότερη από τα δύο κράτη (δεν θα υπήρχε ανάγκη για μαζική «μεταφορά πληθυσμού», περίπλοκες ρυθμίσεις «ασφάλειας», παραμορφωμένη γεωγραφία μετακίνησης, ειδικούς δρόμους πρόσβασης και ούτω καθεξής). Και η λύση του μη-κράτους είναι προτιμότερη από τη λύση του ενός κράτους, επειδή αφαιρεί το ίδιο το μέσο εξουσίας που έχει δημιουργήσει αυτή την ιστορική κρίση εξαρχής, αποκαθιστώντας στην περιοχή την ιστορία της ανοιχτής μετακίνησης, της διακοινοτικής ζωής και των αποκεντρωμένων κέντρων εξουσίας. Αυτή θα ήταν η ανθρώπινη εναλλακτική λύση στα κράτη που τώρα επιβάλλονται σε εχθρικούς πληθυσμούς, χρησιμεύουν σε μεγάλο βαθμό ως κλεπτοκρατικά δίκτυα και επιβάλλουν τον δρόμο τους μέσω μιας ασύλληπτης βίας.

Η αντίληψη της κοινωνικής ζωής χωρίς κράτος μπορεί να φαίνεται μια αφηρημένη ιδέα, αλλά είναι αυτό που κάνουν οι άνθρωποι που καταπιέζονται ή αγνοούνται από τα κράτη, γιατί οι ίδιοι δεν έχουν άλλη επιλογή. Για παράδειγμα, οι Παλαιστίνιοι δεν εξαφανίστηκαν μετά το 1948, κάτι που ο John Foster Dulles είχε υποθέσει ότι θα τους συνέβαινε έπειτα από μια γενιά. Αντίθετα, οι Παλαιστίνιοι αναδιοργάνωσαν την κοινωνία τους μετά το 1948, όταν όλες οι δυνάμεις συνωμότησαν εναντίον τους, και χωρίς τη βοήθεια κανενός κράτους. Ο τρόπος με τον οποίο τα πολιτιστικά πρότυπα της παλαιστινιακής αγροτικής ζωής επαναχρησιμοποιήθηκαν για την οργάνωση της ζωής στα στρατόπεδα προσφύγων για δύο δεκαετίες μετά το 1948· η εγκαθίδρυση της παλαιστινιακής κοινωνίας των πολιτών στη διασπορά μεταξύ 1967-’82· η ανάπτυξη παγκοσμίως συνδεδεμένων οργανώσεων της διασποράς· η δυναμική της πρώτης ιντιφάντας και ούτω καθεξής: είναι όλα δείκτες της αυτοοργανωμένης ικανότητας μιας κοινωνίας. Με λίγα λόγια, ήδη γνωρίζουμε πώς να ζούμε χωρίς κράτος. Και οι Παλαιστίνιοι δεν είναι μοναδικοί από αυτή την άποψη. Οι άνθρωποι σε όλη την περιοχή έχουν τις δικές τους εκδοχές λύσεων χωρίς κράτος για τα δικά τους τοπικά προβλήματα και συχνά βλέπουν τα κράτη τους ως απλώς ένα ακόμη πρόβλημα γύρω από το οποίο θα πρέπει να πλοηγηθούν.

Η μη-κρατική λύση είναι επίσης μια μορφή απελευθέρωσης, και με περισσότερους τρόπους από ό,τι θα προσέφερε ένα θεωρητικά ιδανικό δημοκρατικό κράτος. Για παράδειγμα, οι Ισραηλινοί και οι Παλαιστίνιοι θα ήταν και οι δύο ελεύθεροι από την ανάγκη να ορίζουν τους εαυτούς τους με βάση μόνο μια ενιαία πρωταρχική ταυτότητα, η οποία με την πάροδο του χρόνου αντικαθιστά τις πολλαπλές εκδηλώσεις αφοσίωσης που, καθώς είναι ρεαλιστικές και ριζωμένες στις ανάγκες της καθημερινής ζωής, ήταν οικείες. Το μη-κράτος συνεπάγεται επίσης μια αντιαποικιακή συνείδηση: τη συνειδητοποίηση ότι το πρόβλημα δεν έγκειται σε κάποια αφαίρεση που ονομάζεται «κουλτούρα», αλλά συγκεκριμένα στα κρατικά συστήματα που έχουν κατασκευαστεί ή καλλιεργηθεί από τους ευρωπαϊκούς ιμπεριαλισμούς.

Η συζήτηση για τη μη-κρατική λύση σήμερα δεν συμβαίνει εν κενώ. Πρέπει να λάβει κανείς υπόψη τις ιδεολογικές εξελίξεις που συμβαίνουν τριγύρω, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης των θρησκευτικών κινημάτων και του ρόλου τους σε αυτή την προηγουμένως πλήρως κοσμική σύγκρουση. Αλλά η σωστή ανάλυση εδώ επικεντρώνεται στη θεμελιώδη πηγή του προβλήματος και όχι στα συμπτώματά του, ένα από τα οποία είναι η φανατική θρησκευτικότητα. Οι συγκρούσεις που δημιουργούνται από τα κράτη ή από τον τύπο σκέψης που θεωρεί τα κράτη απαραίτητα και ικανά να είναι φιλάνθρωπα, αντί να είναι μηχανές τρόμου, θανάτου και καταστροφής, θα εξετάσουν την κοινωνία και όχι το κράτος ως το αρχικό και διαρκές πρόβλημα.

Αλλά η κλίμακα του φανατισμού που βλέπουμε στην κοινωνία είναι σύμπτωμα κάτι άλλου: μιας πυώδους, βαθιάς πληγής, που τα κράτη μας δεν μπορούν να επιλύσουν. Από εδώ προέρχονται δύο διαδρομές, εξίσου πιστευτές και ριζοσπαστικές: ή ένα μη-κράτος που αντιμετωπίζει τη ρίζα του προβλήματος ή κάποια εκδοχή ενός φασιστικού κράτους. Η τελευταία λύση είχε ήδη γίνει ορατή σε εμάς εδώ και καιρό σε πολλά μέρη του κόσμου, και τώρα περιλαμβάνει και το Ισραήλ, όπου ακραίες εθνικιστικές δυνάμεις που έχουν ανατραφεί στο κλίμα μιας ατελείωτης πάλης, τώρα βρίσκονται σε μια κυβέρνηση οπλισμένη μέχρι τα δόντια, που δεν δείχνει κανέναν ενδοιασμό για τις μαζικές δολοφονίες, ενώ συνεχίζει να απολαμβάνει την υποστήριξη των πρώην και των νυν αυτοκρατοριών που το είχαν καταστήσει δυνατό.

———————————————-

ΒΛ. ΕΠΙΣΗΣ

Το παράδειγμα του κρατισμού ως αιτία της μεσανατολικής σύγκρουσης

Απελευθερώνοντας τη Μέση Ανατολή από το Έθνος-Κράτος

The post Ο Παλαιστίνιος αναρχικός στοχαστής Mohammed Bamyeh για τη μη-κρατική λύση first appeared on Aυτολεξεί.

Δεν συγχέουμε ποτέ τις επιθυμίες μας με την πραγματικότητα, αλλά ερχόμαστε αντιμέτωποι με την πραγματικότητα όταν αυτή δεν μας ικανοποιεί. Προβλέπουμε, προτείνουμε, χωρίς να έχουμε αυταπάτες ότι όλα είναι δυνατά. Αλλά δεν σταυρώνουμε τα χέρια μας μπροστά στις δυσκολίες – αντιθέτως, αναζητούμε άλλες, πιθανές λύσεις.

Η βαλκανική ομοσπονδία είναι μια ιστορική αναγκαιότητα και αργά ή γρήγορα θα πραγματοποιηθεί, και αν σήμερα είμαστε πεπεισμένοι ότι η νέα Βουλγαρία, απαλλαγμένη από τον μπολσεβικισμό, είναι ικανή να κάνει ένα αποφασιστικό βήμα προς την υλοποίησή της, δεν αποκλείουμε καθόλου την ανωριμότητα των άλλων γειτονικών χωρών που διστάζουν να υιοθετήσουν αυτή την ιδέα ή να αναλάβουν την πρωτοβουλία.

Είναι γνωστό ότι οι Έλληνες, με την παραδοσιακή τους αντίληψη για την ομοσπονδία ως ομοσπονδία κρατών και όχι λαών, φοβούνται ότι θα βρεθούν σε άνιση θέση σε σχέση με τις άλλες περιφερειακές χώρες, ιδιαίτερα με το σλαβικό στοιχείο, λόγω του μικρότερου πληθυσμού τους και λόγω ιστορικών προκαταλήψεων. Οι Ρουμάνοι, από την άλλη πλευρά, έχουν την αυτοαντίληψη ότι είναι ένα μεγάλο έθνος -«η Γαλλία των Βαλκανίων»- και ότι δεν χρειάζονται ομοσπονδία. Και στη Γιουγκοσλαβία, η οποία αυτοαποκαλείται ομοσπονδία, ο εθνικισμός των εθνοτήτων που την απαρτίζουν, και ιδιαίτερα ο σοβινισμός των Σέρβων, ο οποίος τροφοδότησε χρόνιες φυγόκεντρες δυνάμεις, δεν έχει ακόμη αμβλυνθεί. Η ενσωμάτωση όμως της Βουλγαρίας σε μια κοινή ομοσπονδία με τους Γιουγκοσλάβους θα βοηθούσε πολύ στο να ξεπεραστούν ακριβώς οι αντιπαλότητες και οι επιδιώξεις εξουσίας και θα προωθούσε την ειρήνη -ιδιαίτερα μεταξύ των Κροατών και των Σλοβένων, στις σχέσεις τους με τους Σέρβους- μέσα από την ισορροπία που θα επέφερε.

Και αν, παρ’ όλα αυτά, η δημιουργία μιας τέτοιας ομοσπονδίας των λαών, όπως την παρουσιάζουμε, αποδειχθεί αδύνατη, θα αναζητηθεί μια άλλη μορφή κοινότητας, με διαφορετικές δομές των λαών που την αποτελούν, στη βάση ενός κοινωνικού συμβολαίου που θα καταρτιστεί και θα υιοθετηθεί με τρόπο και μορφή που θα επιτρέπει μια τέτοια συνύπαρξη. Αυτό πρέπει να αποτελέσει ένα όραμα σήμερα και να εκπονηθεί σε ένα σχέδιο, με τις κατάλληλες και αποδεκτές πτυχές για όλους.

Ομοσπονδία αυτόνομων Δήμων/Κομμούνων

Η μόνη δυνατότητα για την οικοδόμηση μιας νέας οργάνωσης της κοινωνίας σε ένα ευρύτερα δημοκρατικό πνεύμα, μέσω του συντονισμού όλων των δυνάμεων, με απόλυτο σεβασμό στον πλουραλισμό -την ποικιλομορφία των κοσμοθεωριών και των τάσεων- παρέχεται από την κοινωνική δομή του Δήμου/Κομμούνας που υπάρχει από την αρχαιότητα, και η οποία έχει διατηρηθεί ως ένα βαθμό παρά την επιβολή του έθνους-κράτους, με τον συγκεντρωτισμό του και τους επιβαλλόμενους αφύσικους θεσμούς του.

Ως μια πολύ φυσική προσέγγιση, θα γεννηθεί από τη συντονισμένη δράση των ταραγμένων μαζών στο πεδίο. Αυτή η φυσική και μη εξαναγκαστική συμμαχία, η οποία σε τέτοιες περιπτώσεις συνήθως σχηματίζεται, θα εκφραστεί σε γενικές συνελεύσεις όλου του πληθυσμού, οι οποίες θα αποτελούν τους πυρήνες των νέων δήμων. Έτσι συνέβη σε όλες τις επαναστάσεις. Στη Ρωσική Επανάσταση του Φεβρουαρίου 1917 ονομάστηκαν Συμβούλια, στην Ισπανική Επανάσταση του 1936 – Επιτροπές. Αλλά η ουσία, ανεξάρτητα από την ονομασία, είναι η ίδια: η άμεση έκφραση μιας κοινής λαϊκής βούλησης – η αυτοκυβέρνηση.

Αυτός ο πυρήνας της πολιτικής, ή πιο σωστά, της εδαφικής οργάνωσης ολόκληρης της κοινωνίας, είναι ταυτόχρονα ένα πολύπλοκο δίκτυο συντονισμού όλων των δραστηριοτήτων: διοικητικών, οικονομικών, πολιτιστικών, εκπαιδευτικών, δημοσίων έργων κ.λπ.

Σε κάθε ευρύτερο εδαφικό επίπεδο, οι δήμοι ομοσπονδοποιούνται ή συγχωνεύονται σε τοπικές, νομαρχιακές και περιφερειακές μονάδες σε μια κοινή Ομοσπονδία που εκπροσωπεί το σύνολο του πληθυσμού, η οποία αντικαθιστά το σημερινό Κράτος.

Οι λειτουργικές εξειδικευμένες δραστηριότητες διεξάγονται χωριστά και παράλληλα, κατά μήκος οριζόντιων και κάθετων γραμμών, σύμφωνα με το ίδιο ομοσπονδιακό μοντέλο και την ίδια πρακτική της ελευθερίας, του πλουραλισμού και του φεντεραλισμού.

Αυτή η νέα οργάνωση της ολόπλευρης κοινωνικής ζωής απαιτεί και εξασφαλίζει την ενεργή ΚΑΙ ζωντανή συμμετοχή κάθε ατόμου, όλων των ανθρώπων – η μόνη προϋπόθεση υπό την οποία η υποταγή στη θέληση των άλλων και η στέρηση της ελευθερίας είναι αδύνατη. Αυτή είναι η ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΑΥΤΟΝΟΜΩΝ ΔΗΜΩΝ/ΚΟΜΜΟΥΝΩΝ.

The post Προς μια Βαλκανική Ομοσπονδία των Λαών (Χαντζίεφ, 1990) first appeared on Aυτολεξεί.

Υπάρχει πολύ λίγη αμφιβολία για το τελικό αποτέλεσμα ενός ολοκληρωτικού πολέμου μεταξύ Αράβων και Εβραίων. Κάποιος μπορεί να κερδίσει πολλές μάχες χωρίς να κερδίσει τον πόλεμο.

Και ακόμα κι αν οι Εβραίοι κέρδιζαν τον πόλεμο […] η γη που θα προέκυπτε θα ήταν κάτι πολύ διαφορετικό από το όνειρο του παγκόσμιου Εβραϊσμού, τόσο του σιωνιστικού όσο και του μη σιωνιστικού. Οι «νικητές» Εβραίοι θα ζούσαν περικυκλωμένοι από έναν εξ’ ολοκλήρου εχθρικό αραβικό πληθυσμό, απομονωμένοι μέσα σε συνεχώς απειλούμενα σύνορα, απορροφημένοι στη σωματική αυτοάμυνα σε τέτοιο βαθμό που όλες οι άλλες δραστηριότητες και ενδιαφέροντα θα βυθίζονταν. Η ανάπτυξη μιας εβραϊκής κουλτούρας θα έπαυε να αποτελεί μέλημα όλου του λαού· οι κοινωνικοί πειραματισμοί θα έπρεπε να απορριφθούν ως ανέφικτες πολυτέλειες· η πολιτική σκέψη θα επικεντρωνόταν στη στρατιωτική στρατηγική· η οικονομική ανάπτυξη θα καθοριζόταν αποκλειστικά από τις ανάγκες του πολέμου. Και όλα αυτά θα ήταν η μοίρα ενός έθνους που, όσο πολλούς μετανάστες κι αν μπορούσε ακόμη να δεχτεί και όσο κι αν επεκτείνονταν τα σύνορά του (ολόκληρη η Παλαιστίνη και η Υπεριορδανία είναι το παράλογο αίτημα των ρεβιζιονιστών), θα παρέμενε πάντα ένας πολύ μικρός λαός, που υπερτερεί κατά πολύ αριθμητικά, από εχθρικούς γείτονες.

Υπό αυτές τις συνθήκες (όπως έχει επισημάνει ο Ernst Simon), οι Παλαιστίνιοι Εβραίοι θα εκφυλίζονταν σε μία από εκείνες τις μικρές πολεμικές φυλές, για τις δυνατότητες και τη σημασία των οποίων η ιστορία μας έχει ενημερώσει επαρκώς από την εποχή της Σπάρτης. Οι σχέσεις τους με τον παγκόσμιο Εβραϊσμό θα γίνονταν προβληματικές, καθώς τα αμυντικά τους συμφέροντα θα μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να συγκρουστούν με εκείνα άλλων χωρών όπου ζούσαν μεγάλοι αριθμοί Εβραίων. Ο Εβραϊσμός της Παλαιστίνης θα αποχωριζόταν τελικά από το μεγαλύτερο σώμα του παγκόσμιου Εβραϊσμού και στην απομόνωσή του θα εξελισσόταν σε έναν εντελώς νέο λαό. Έτσι γίνεται ξεκάθαρο ότι αυτή τη στιγμή και υπό τις παρούσες συνθήκες ένα εβραϊκό κράτος μπορεί να εγκαθιδρυθεί μόνο με τίμημα την ίδια την εβραϊκή πατρίδα.

Ευτυχώς, υπάρχουν ακόμη κάποιοι Εβραίοι που έδειξαν σε αυτές τις δύσκολες μέρες ότι έχουν σοφία και μεγάλη αίσθηση ευθύνης για να ακολουθήσουν τυφλά εκεί που θα τους οδηγούσαν οι απελπισμένες, φανατισμένες μάζες. Υπάρχουν επίσης, παρά τις φαινόμενες ενδείξεις, και κάποιοι Άραβες που είναι δυσαρεστημένοι με τον ολοένα και πιο φασιστικό χρωματισμό των εθνικών τους κινημάτων. […]

Είναι αλήθεια ότι πολλοί μη φανατικοί Εβραίοι ειλικρινούς καλής θέλησης έχουν πιστέψει στη διχοτόμηση ως πιθανό μέσο για την επίλυση της αραβο-εβραϊκής σύγκρουσης. Ωστόσο, υπό το πρίσμα της πολιτικής, στρατιωτικής και γεωγραφικής πραγματικότητας, αυτό ήταν πάντα ένα ευσεβής πόθος. Η διχοτόμηση μιας τόσο μικρής χώρας θα μπορούσε στην καλύτερη περίπτωση να σημάνει την απολίθωση της σύγκρουσης, η οποία θα είχε ως αποτέλεσμα τη διακοπή της ανάπτυξης και για τους δύο λαούς. Στη χειρότερη θα σήμαινε ένα προσωρινό στάδιο κατά το οποίο και τα δύο μέρη θα προετοιμάζονταν για περαιτέρω πόλεμο.

Η εναλλακτική πρόταση για ένα ομόσπονδο μόρφωμα, που επίσης πρόσφατα υποστήριξε ο Δρ. Magnes, είναι πολύ πιο ρεαλιστική· παρά το γεγονός ότι εγκαθιδρύει μια κοινή διακυβέρνηση για δύο διαφορετικούς λαούς, αποφεύγει τον ενοχλητικό αστερισμό πλειοψηφίας-μειοψηφίας, που είναι εξ ορισμού ανεπίλυτος. Μια ομοσπονδιακή δομή, επιπλέον, θα έπρεπε να στηρίζεται στα συμβούλια εβραϊκών-αραβικών κοινοτήτων, πράγμα που θα σήμαινε ότι η εβραϊκή-αραβική σύγκρουση θα επιλυόταν στο χαμηλότερο και πιο πολλά υποσχόμενο επίπεδο εγγύτητας και γειτονίας. Μια ομοσπονδία, τέλος, θα μπορούσε να είναι το φυσικό σκαλοπάτι για κάθε μεταγενέστερη, μεγαλύτερη ομοσπονδιακή δομή στην Εγγύς Ανατολή και την περιοχή της Μεσογείου.

Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του παρόντος αδιεξόδου, οι ακόλουθοι αντικειμενικοί παράγοντες πρέπει να αποτελούν αξιωματικά κριτήρια για το καλό και το κακό, το σωστό και το λάθος:

1) Ο πραγματικός στόχος των Εβραίων στην Παλαιστίνη είναι η οικοδόμηση μιας εβραϊκής πατρίδας. Αυτός ο στόχος δεν πρέπει ποτέ να θυσιαστεί πάνω στην ψευδοκυριαρχία ενός εβραϊκού κράτους.

2) Η ανεξαρτησία της Παλαιστίνης μπορεί να επιτευχθεί μόνο σε μια σταθερή βάση συνεργασίας των Εβραίων και των Αράβων. Όσο οι Εβραίοι και οι Άραβες ηγέτες συνεχίζουν να ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει «καμία γέφυρα» μεταξύ Εβραίων και Αράβων (όπως μόλις το είπε ο Moshe Shertok), η περιοχή δεν θα καταφέρει να αφεθεί στην πολιτική σοφία των κατοίκων της.

3) Η εξάλειψη όλων των τρομοκρατικών ομάδων (και όχι οι συμφωνίες μαζί τους) και η ταχεία τιμωρία όλων των τρομοκρατικών πράξεων (και όχι απλώς οι διαμαρτυρίες εναντίον τους) θα είναι η μόνη έγκυρη απόδειξη ότι ο εβραϊκός λαός στην Παλαιστίνη έχει ανακτήσει την αίσθηση της πολιτικής πραγματικότητας και ότι η σιωνιστική ηγεσία είναι και πάλι αρκετά υπεύθυνη για να της εμπιστευτεί κανείς το πεπρωμένο των yishuv (οι Εβραίοι κάτοικοι στην Παλαιστίνη πριν από την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948). [ΣτΜ – Εδώ η Άρεντ αναφέρεται στις σιωνιστικές τρομοκρατικές ομάδες που δρούσαν στην Παλαιστίνη μέχρι εκείνη τη στιγμή]

4) Η μετανάστευση των Εβραίων στην Παλαιστίνη, περιορισμένη αριθμητικά και χρονικά, είναι το μόνο «αμείωτο ελάχιστο» στην εβραϊκή πολιτική.

5) Η τοπική αυτοκυβέρνηση και τα μικτά εβραιοαραβικά δημοτικά και αγροτικά συμβούλια, σε μικρή κλίμακα και όσο το δυνατόν περισσότερα, είναι τα μόνα ρεαλιστικά πολιτικά μέτρα που μπορούν τελικά να οδηγήσουν στην πολιτική χειραφέτηση της Παλαιστίνης.

Δεν είναι ακόμα πολύ αργά.

ΒΛ. ΕΠΙΣΗΣ:

Voices for an Israel-Palestine Confederation

Ο Παλαιστίνιος αναρχικός στοχαστής Mohammed Bamyeh για τη μη-κρατική λύση

The post Ομοσπονδία εβραϊκών-αραβικών συμβουλίων: Μία πρόταση της Χάνα Άρεντ first appeared on Aυτολεξεί.

Κατά τη διάρκεια µίας ευρωπαϊκής ανθρωπιστικής περιπέτειας στα Βαλκάνια, ο Μάικλ Νίκολσον, ένας διακεκριµένος βρετανός δηµοσιογράφος, έγραψε στο «Natasha’s Story» του: «Η θηριωδία των Βαλκάνιων έχει υπάρξει τόσο πρωτόγονη σε κάποιες περιπτώσεις που οι ανθρωπολόγοι τους παροµοιάζουν µε τους Γιαναµάµο του Αµαζονίου, µια από τις πιο πρωτόγονες και κτηνώδεις φυλές του κόσµου. Μέχρι και την έναρξη αυτού του αιώνα υπήρχαν ακόµα αναφορές από τα Βαλκάνια για αποκεφαλισµένους εχθρούς, των οποίων τα κεφάλια παρουσιάζονταν ως τρόπαια σε ασηµένια πιάτα στα νικηφόρα γεύµατα. Ας αναφέρουµε ακόµα ότι οι νικητές έτρωγαν την καρδιά και το συκώτι του χαµένου…»

Γεννήθηκα σε µια κοµµουνιστική οικογένεια στα Βαλκάνια, ωστόσο ποτέ δεν απολαύσαµε τέτοιες λιχουδιές. Ίσως αφελώς, αλλά υποψιάζοµαι ότι τα περισσότερα µέλη της φυλής µου επίσης δεν είχαν αυτή την τύχη. Οπότε, γεννάται το ερώτηµα: πώς είναι δυνατόν ο επιφανής αυτός βρετανός τζέντλεµαν να περιγράφει κάτι τόσο φρικιαστικά ενοχλητικό;

Εξίσου ενοχλητική είναι και η, ας την πούµε, κοινωνιολογική ανάλυση ενός άλλου διακεκριµένου ανθρώπου των γραµµάτων, του Σάιµον Ουίντσεστερ στο βιβλίο του «Fracture Zone: Μια Επιστροφή στα Βαλκάνια», όπου παρατηρεί: «Ακριβώς όπως η χερσόνησος – αυτά τα παράξενα και άγρια Βαλκάνια – είναι απολίτιστη και σε αντίθεση µε την υπόλοιπη Ευρώπη, οι κάτοικοί της, οι αγριάνθρωποι των Βαλκανίων, εξελίχθηκαν σε κάτι που διαφέρει πλήρως από αυτό που γνωρίζουµε ως ανθρώπινη κανονικότητα».

Σχετικά πιο πρόσφατη είναι η δήλωση που προέρχεται από την άλλη πλευρά του ωκεανού, του Μίκαελ Ιγκνάτιεφ, αυτοδίδακτου θεωρητικού, ο οποίος, όπως παρατηρεί η Tamara Vukov µε αρκετή κατάπληξη, δεν αποκλείεται να είναι ο µελλοντικός πρωθυπουργός του Καναδά. Δηλώνει, µε αρκετά αξιοθαύµαστη ειλικρίνεια, µια προοπτική «δηµιουργίας εθνών στη Βοσνία, το Κόσοβο και το Αφγανιστάν, καθώς αυτές οι χώρες είναι εργαστήρια όπου διαµορφώνεται η νέα αυτοκρατορία, όπου η αµερικανική στρατιωτική δύναµη, η χρηµατοδότηση της Ευρώπης και τα ανθρωπιστικά κίνητρα συνδυάζονται ώστε να δηµιουργηθεί µια µορφή αυτοκρατορικής κυριαρχίας για τη «µετα-αυτοκρατορική εποχή». Με άλλα λόγια, είναι απαραίτητος ένας «προσωρινός ιµπεριαλισµός» µε τη µορφή περιορισµένης κατοχής σε αυτές τις ακυβέρνητες βαρβαρικές συνοριακές ζώνες αποτυχηµένων κρατών και εθνικών συγκρούσεων. «Η Βοσνία, µετά τη Συµφωνία του Ντέιτον προσέφερε εργαστηριακές συνθήκες για πειραµατισµό πάνω στη δηµιουργία των εθνών», καθώς «η ανασύσταση των Βαλκανίων δεν υπήρξε ποτέ άσκηση για ανθρωπιστική κοινωνική ενασχόληση, ήταν πάντα ένα ιµπεριαλιστικό πεδίο […] γιατί η δηµιουργία εθνών είναι το είδος του ιµπεριαλισµού στην εποχή των ανθρώπινων δικαιωµάτων».

Πώς όµως αντιµετωπίζουµε τέτοιες δηλώσεις; Από πού έρχεται αυτή η αντεστραµµένη άποψη; Ποιοι είναι αυτοί που νοµίζουν ότι θα έρθουν να «δηµιουργήσουν τα έθνη µας»; Σε αυτή τη σύντοµη πραγµατεία θα αναφέρω αναλυτικά δύο αλληλοσυνδεόµενες εξηγήσεις. Η µία είναι πολιτική ενώ η δεύτερη δοµική. Η πολιτική εξήγηση εντοπίζεται σε δύο διαφορετικές ερµηνείες της λέξης «βαλκανοποίηση». Η πρώτη είναι αυτή που θα ονοµάσω «βαλκανοποίηση από τα πάνω». Αυτή η µορφή της βαλκανοποίησης είναι, θα µπορούσε να πει κανείς, µια επινόηση της ευρωπαϊκής εκσυγχρονιστικής αποικιοκρατίας και των βαλκανολόγων της. Θα µπορούσε κανείς ακόµα και να αστειευτεί µε τα τρία βήτα: βαλκανοποίηση, βαρβαρότητα και βόµβες. Οι άνθρωποι των Βαλκανίων είναι βάρβαροι, ή τουλάχιστον έτσι θέλει να πιστεύει η ιµπεριαλιστική Ευρώπη, τείνουν να βαλκανοποιηθούν και ο µόνος τρόπος για να αποφευχθεί αυτό είναι να τους βοµβαρδίσουµε (ή να τους πουλήσουµε βόµβες για να το κάνουν µόνοι τους).

Από ιστορική άποψη, νοµίζω ότι θα µπορούσαµε να εντοπίσουµε ένα φαινόµενο ή, καλύτερα, ένα ολόκληρο σύµπλεγµα ελιτίστικων αντιδράσεων, για το οποίο προτείνω την ονοµασία «πολιτική βαλκανοφοβία»: ένας ελιτίστικος φόβος για τις αυτόνοµες περιοχές. Η βαλκανοποίηση από τα πάνω εµφανίστηκε ως µια ελιτίστικη αντίδραση στις διαδικασίες αυτονοµίας από τα κάτω. Η ευρωπαϊκή εκσυγχρονιστική αποικιοκρατία εκδηλώθηκε κατά πολύ ως αποτέλεσµα επιτυχηµένων αγώνων για τη δηµιουργία και την εδαφική ενοποίηση µιας τοπικής ταυτότητας. Οι αρχιτέκτονες των κρατών στην Ευρώπη εκείνο τον καιρό ήταν στην ουσία κυριευµένοι από το δαίµονα των Βαλκανίων, µε τη βαλκανοποίηση σ’ αυτή την περίπτωση να παίρνει την έννοια της «βαλκανοποίησης από τα κάτω», µια εναλλακτική διαδικασία εδαφικής οργάνωσης, αποκέντρωσης, εδαφικής αυτονοµίας και οµοσπονδιοποίησης. Η βαλκανοποίηση από τα κάτω, µια διαδικασία συνεχών διασπάσεων και συνενώσεων, υπήρξε µια εξαιρετικά απειλητική εναλλακτική για τα επερχόµενα µεγάλα, συγκεντρωτικά, καταναγκαστικά συστήµατα. Με τη σύγχρονη επινόηση της βαλκανικότητας, η βαλκανοποίηση (από τα πάνω!) µετατράπηκε σε ένα όνοµα αλλά και µια δικαιολογία για µια διαδικασία ελαχιστοποίησης της απειλής αυτόνοµων πολιτικών περιοχών που στερούνται οποιασδήποτε ειδικής και µόνιµης καταναγκαστικής εξουσίας αποκοµµένης από την κοινωνία, καθώς και ελαχιστοποίησης της µνήµης της περιοχής των αντιεκσυγχρονιστικών και αντικρατικών της αγώνων.

Θεωρώ ότι η επινόηση της «βαλκανικότητας» ως µια πολιτική και γεωπολιτιστική έννοια πρέπει να ενταχθεί στο ιστορικό πεδίο που διαµορφώθηκε το 1878 στο Συνέδριο του Βερολίνου. Η άποψή µου είναι ότι η σύγχρονη ιστορία των Βαλκανίων ξεκινάει στην πραγµατικότητα στο Συνέδριο του Βερολίνου – πατρίδα του «διαµελισµού των Βαλκανίων», του «Μεγάλου Παιχνιδιού» στην Κεντρική Ασία και της «Εµπλοκής στην Αφρική» – µετά το οποίο, όπως παρατηρεί η Μαρία Τοντόροβα, το επίθετο «Βαλκάνιος» έπαψε να είναι µια «θολή γεωγραφική έννοια και µεταµορφώθηκε σε ένα από τα πιο υποτιµητικά επίθετα στο δυτικό πολιτικό λόγο».

Είναι ενδιαφέρον να σηµειωθεί ότι αυτή είναι η ίδια περίοδος που ο Μπραµ Στόουκερ γράφει την πασίγνωστη µεσαιωνική του νουβέλα «Dracula». Εδώ, όπως εύστοχα επισηµαίνει η Βέσνα Γκολντσγουόρθι, συναντάµε ένα νέο και παράξενο κόσµο: «Ο κόσµος του κόµη Δράκουλα αντιπροσωπεύει ό,τι αποτελεί ανάθεµα για τους βικτοριανούς – πάθος, σεξ, ανεξέλεγκτη βία… Ο κόµης Δράκουλας δεν πρέπει απλά να σκοτωθεί αλλά να καταστραφεί τελείως από τους ενωµένους εκπροσώπους της Δύσης – έναν Άγγλο, έναν Ολλανδό και έναν Αµερικάνο… Η αποστολή τους να αποκαταστήσουν την τάξη στα Βαλκάνια αντιπροσωπεύει τη µυθιστορηµατική έκφραση των προσπαθειών των δυτικών δυνάµεων στα τέλη του 19ου και του 20ου αιώνα να επιβάλουν την ειρήνη στη χερσόνησο».

Τα επόµενα βήµατα ορισµού της βαλκανοποίησης από τα πάνω εµφανίστηκαν κατά τον Πρώτο και το Δεύτερο Βαλκανικό Πόλεµο του 1912-13, για τους οποίους υπάρχει η διαδεδοµένη άποψη ότι «αποτελούν την καθοριστική απόδειξη της ”µεσαιωνικής” συµπεριφοράς των βαλκάνιων πολεµιστών». Διαβάζοντας κανείς σύγχρονα έγγραφα, είναι εύκολο να διαπιστώσει πώς χρησιµοποιήθηκε η υποτιθέµενη βίαιη φύση των βαλκάνιων ως άλλοθι για τις µελλοντικές µεσολαβήσεις των πάντα καλοκάγαθων ευρωπαϊκών δυνάµεων.

Ωστόσο, η κρίσιµη στιγµή για την ανάπτυξη της βαλκανοποίησης από τα πάνω υπήρξε η γενναία δράση του Γκαβρίλο Πρίνσιπ και των συντρόφων του στα 1914. Η Μίσα Γκλένι φέρνει σαν παράδειγµα το δηµοφιλές βιβλίο του Τζον Γκούνθερ «Inside Europe» (1940) το οποίο «συνόψισε τα αισθήµατα που κυριαρχούσαν σ’ εκείνη την πλευρά του Ατλαντικού: “Είναι µια ανυπόφορη προσβολή προς την ανθρώπινη και πολιτική φύση το γεγονός ότι αυτές οι άθλιες και δυστυχείς χώρες στη Βαλκανική Χερσόνησο µπορούν και κάνουν συγκρούσεις που έχουν προκαλέσει παγκόσµιους πολέµους. Γύρω στους εκατόν πενήντα χιλιάδες Αµερικάνοι σκοτώθηκαν εξαιτίας ενός συµβάντος στα 1914 σε ένα πλινθόκτιστο πρωτόγονο χωριό, στο Σεράγεβο. Τα αποκρουστικά και σχεδόν αισχρά γρυλίσµατα της βαλκανικής πολιτικής, δυσνόητα για το δυτικό αναγνώστη, ακούγονται ακόµα στην ειρηνική Ευρώπη, ίσως και στον κόσµο”». Η αποικιοκρατική φαντασίωση του Στόουκερ συνεχίστηκε µε τη βασίλισσα των διηγηµάτων µυστηρίου. Στο «Μυστικό των Καµινάδων» η Αγκάθα Κρίστι περιέγραψε έναν «Ερτζοσλοβάκο» χωρικό, τον Μπόρις Αντζούκοφ, µε «ψηλά σλαβικά ζυγωµατικά και ονειρώδη φανατικά µάτια». Είναι, όπως µαθαίνουµε, «ένα ανθρώπινο λαγωνικό καταγόµενο από φυλή ληστών».

Είναι αξιοσηµείωτο ότι ο όρος «βαλκάνια» µε τις «φυλές ληστών» χρησιµοποιούνταν σπάνια κατά την κοµµουνιστική περίοδο. Τέσσερις από τις χώρες εντάσσονταν στην «Ανατολική Ευρώπη», ενώ η Ελλάδα και η Τουρκία ήταν τα «νότια πλευρά του ΝΑΤΟ». Την ίδια στιγµή που επανεµφανίστηκαν τα «θηριώδη βαλκάνια», η µυθική προπαγάνδα της τεχνητής πρώην πλέον Γιουγκοσλαβίας και των «σκοτεινών βαλκανικών της καταγωγών» ξεπήδησε από τα εργοτάξια της µητροπολιτικής ακαδηµίας.

Σήµερα, σε αυτή τη νέα εποχή ενοποίησης, τα Βαλκάνια, η πρώην Γιουγκοσλαβία και η βαλκανοποίηση παρουσιάζονται και προβάλλονται στην παγκόσµια κοινότητα ως τίποτε άλλο από ιστορικά υπολείµµατα «πρωτόγονων εθνικισµών», και για µια ακόµα φορά θεωρούνται απειλή στο παραλήρηµα της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας – όπως ακριβώς στην εποχή του Συνεδρίου του Βερολίνου – και µάλιστα στον πυρήνα της. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανησυχεί στην προοπτική µιας πολιτικά επαναστατικής περιοχής, µέσα, και ενάντια, στην ιµπεριαλιστική συγχώνευση. Ιδού τα λόγια του Ούγγρου πρωθυπουργού: «Τα προβλήµατα των Ροµά δεν περιορίζονται στην επικράτεια των κρατών-µελών της Ε.Ε., αφού η ελεύθερη µετακίνηση των ανθρώπων σηµαίνει ελεύθερη µετακίνηση των κοινωνικών προβληµάτων». Αυτή είναι η βαλκανοποίηση από τα πάνω, ο περιορισµός της «ελεύθερης µετακίνησης των κοινωνικών προβληµάτων».

Αποτελεί πεποίθησή µου ότι τόσο η Ευρώπη στα τέλη του 19ου αιώνα όσο και η νεοφιλελεύθερη γραφειοκρατική Ευρώπη χτίστηκαν ενάντια και ως αντίποδας στα Βαλκάνια. Υπάρχει µια ιστορική συνέχεια ανάµεσα στο Βερολίνο και τη Λισσαβόνα. Και στις δύο περιπτώσεις ο δρόµος περνά µέσα από τα Βαλκάνια και, ακόµα πιο σοβαρά, µέσω της πρώην Γιουγκοσλαβίας και του πλινθόκτιστου χωριού του Σεράγεβο, που σήµερα για µια ακόµα φορά βρίσκεται υπό κατοχή της αιωνίως άγρυπνης «διεθνούς κοινότητας».

Η δεύτερη εξήγηση για αυτή την ιδιαίτερη αντιµετώπιση της σύγχρονης αποικιοκρατικής Ευρώπης απέναντι στα Βαλκάνια έχει ακόµα πιο βαθιές ρίζες. Αυτό που όρισα ως «επινόηση της βαλκανικότητας» βρίσκεται στην καρδιά της ευρωπαϊκής οικουµενικότητας. Το σύγχρονο καπιταλιστικό ευρωπαϊκό οικουµενικό σχέδιο περιέλαβε, ως το «άλλο του µισό», την επινόηση των Βαλκανίων, µε τα Βαλκάνια να θεωρούνται σύµβολο κάθε µυστηριώδους και απειλητικού στοιχείου στην ευρωπαϊκή κουλτούρα. Τα Βαλκάνια έγιναν έτσι µια «άγρια Ευρώπη», ένας περίπλοκος, µπερδεµένος λαβύρινθος κατοικηµένος από πλάσµατα αµαρτωλά, άξεστα έθνη, ανίκανα να διοικηθούν µόνα τους, µια περιοχή στην καρδιά του ευρωπαϊκού σκοταδισµού. Ένα µέρος στο κατώφλι της Ευρώπης, όπου οι άνθρωποι πρέπει να βαφτιστούν στο όνοµα των πολιτισµένων αποστολών, των ανθρώπινων δικαιωµάτων και της πολιτισµένης κοινωνίας. Αυτά είναι τα Βαλκάνια, µια αυτοκαταστροφική τρύπα στην παγκόσµια ιστορία, µια ανεξάντλητη δεξαµενή βίας και απείθειας, ένα χαοτικό κενό στο παγκόσµιο διηνεκές. Αυτό το πολιτιστικό στοιχείο δεν µπορεί να αµφισβητηθεί.

Τα τελευταία χρόνια, µια οµάδα προοδευτικών και ριζοσπαστικών βαλκανολόγων εκκίνησαν µια σοβαρή θεωρητική απόπειρα προκειµένου το επιστηµολογικό ευρωπαϊκό ενδιαφέρον να τοποθετηθεί στη σωστή του βάση. Η Μίλικα Μπάκιτς Χέιντεν, γοητευµένη από το θεµελιώδη κόσµο του οριενταλισµού του Έντουαρντ Σεντ και τοποθετώντας τα Βαλκάνια σε αυτή την κατηγορία ιστορικής εξήγησης, εισήγαγε µια νέα ευριστική µέθοδο «ενσωµατωµένου οριενταλισµού» ως παραλλαγή της οριενταλιστικής θεµατικής. Ακόµα πιο πέρα, η Μαρία Τοντόροβα αναγνωρίζει διαφορετικά χαρακτηριστικά στην κατασκευασµένη ταυτότητα των Βαλκανίων, όχι «απλώς ως υποκατηγορία του οριενταλισµού», αλλά ως ένα «συγκεκριµένο ρητορικό παράδειγµα». Υπάρχει µια ανεξάρτητη τροχιά στον καθορισµό της ηγεµονικής αντιπροσώπευσης της χερσονήσου, την οποία ορίζει ως «βαλκανισµός». Με ακόµα µεγαλύτερη οξύνοια, η Ταµάρα Βούκοφ έκανε πρόσφατα µια παρέµβαση σε αυτή τη συζήτηση µε τη χρήσιµη ανάλυσή της του «νέο-βαλκανισµού», όπου εντάσσει τα Βαλκάνια στην ιστορική πραγµατικότητα του παγκόσµιου καπιταλισµού.

Από τη µια χαιρετίζω αυτή την επιστηµονική αλλαγή στην οπτική του ζητήµατος και αναγνωρίζω την αξία της προαναφερθείσας έρευνας και από την άλλη προτίθεµαι να συσχετίσω αυτό το συγκεκριµένο ιστορικό χωροχρόνο των Βαλκανίων µε τις διαδικασίες της παγκόσµιας καπιταλιστικής αποικιοκρατίας, που ο Άνιµπαλ Κιχάνο περιγράφει ως «αποικιοκρατία της δύναµης». Η αποικιοκρατία της δύναµης, σύµφωνα µε τον Quijano προϋποθέτει ένα νέο µοντέλο παγκόσµιας δύναµης, έναν εγκαινιασµό του πρώτου σύγχρονου αποικιοκρατικού, καπιταλιστικού παγκόσµιου συστήµατος, το οποίο κατασκευάστηκε γύρω από την έννοια του έθνους. Ενώ µπορεί να είναι πιθανό να γίνει αντιληπτή η ιστορία της ευρωπαϊκής βίας που επιβλήθηκε στην «Ευρωπαϊκή Τουρκία» ως κατευθυνόµενη προς µία χώρα του «ενσωµατωµένου οριενταλισµού», προσωπικά µου είναι δύσκολο να αντιληφθώ την ιστορία των Βαλκανίων, µετά την επινόησή τους στο Συνέδριο του Βερολίνου, έξω από το νέο παγκόσµιο ηγεµονικό µοντέλο και έξω από τη νέα τεχνολογία της δύναµης, όπως αυτά εµφανίστηκαν µετά την κατάκτηση της Αµερικής, το οποίο προσαρµόζει τις φυλές και την εργασία, το χώρο και τους ανθρώπους, ανάλογα µε τις ανάγκες του κεφαλαίου και την κερδοφορία των Ευρωπαίων. Είναι σηµαντικό, κατά τη γνώµη µου, να ληφθεί πιο σοβαρά η διάκριση του Ενρίκε Ντουσέλ ανάµεσα στις «δύο µοντερνικότητες»: η µία είναι «ευρωκεντρική, επαρχιακή και περιφερειακή», ενώ η άλλη έχει παγκόσµιο ενδιαφέρον και περιλαµβάνει την «άλλη µεριά», αυτή που «κυριεύθηκε, υπέστη εκµετάλλευση και αποκρύφτηκε». Ο Dussell υποστηρίζει ότι πρέπει να «αρνηθούµε την αθωότητα της µοντερνικότητας», γιατί «αποδεχόµενοι τη διαφορετικότητα του άλλου (η οποία πριν απορριπτόταν), είναι πιθανόν να “ανακαλύψουµε” για πρώτη φορά την κρυµµένη “άλλη όψη” της µοντερνικότητας: τον περιφερειακό αποικιοκρατικό κόσµο, τους θυσιασµένους ιθαγενείς, τους σκλάβους µαύρους, τις καταπιεσµένες γυναίκες, το απαχθέν βρέφος, τον αλλοιωµένο λαϊκό πολιτισµό: τα θύµατα της µοντερνικότητας, όλα τους θύµατα µιας παράλογης δράσης που αντιτίθεται στο ιδανικό της µοντερνικότητας, στον ορθολογισµό». Ονοµάζει αυτό το σχέδιο «υπερµοντερνικότητα», ένα «σχέδιο παγκόσµιας ηθικής απελευθέρωσης, στο οποίο η διαφορετικότητα, που ήταν ενιαίο και αναπόσπαστο µέρος της µοντερνικότητας, θα µπορούσε να αυτοεκπληρωθεί». Η διαφορετικότητα και «εξωτερικότητα» των Βαλκανίων, και οι «κάπως λευκοί» πληθυσµοί τους, δεν µπορούν να νοηθούν ως ανέπαφες από το µοντέρνο στοιχείο, ως κάτι το εντελώς έξω απ’ αυτό. Αναφέρονται σε κάτι «εξωτερικό» που είναι συγκροτηµένο ως διαφορετικό, ειδικά από τις ηγεµονικές διαδικασίες.

Ελπίζω όλες αυτές οι προσεγγίσεις να βοηθούν στην εισαγωγή ενός νέου θεωρητικού πλαισίου για την κατανόηση της πρόσφατης, και όχι µόνο, ιστορικής συνύφανσης των «βαλκανιστικών» και εθνικιστικών συζητήσεων. Προκειµένου να αλλάξουµε τα Βαλκάνια, θα πρέπει να αρχίσουµε να  σκεφτόµαστε διαφορετικά για τα Βαλκάνια. Σ’ αυτό το σηµείο θα ήθελα να επισηµάνω ότι για να αντιληφθούµε κάτι τέτοιο, απαιτείται ένα σχέδιο συλλογικής και χειραφετηµένης έρευνας, ένα σχέδιο διαφορετικής αντίληψης από την εγγενή εξωτερικότητα των συνόρων, που µπορεί να ονοµαστεί «βαλκανολογία από τα κάτω». Αυτό το ερευνητικό χειραφετηµένο πρόγραµµα θα συνεισέφερε στην ανάπτυξη, από την άποψη του θέµατος της «άλλης πλευράς της µοντερνικότητας», που ο Αρτούρο Εσκοµπάρ ονοµάζει «έναν άλλο τρόπο σκέψης, un paradigma otro, της δυνατότητας για συζητήσεις πάνω σε “διαφορετικούς κόσµους και γνώσεις”». Οι ριζοσπαστικοί βαλκανολόγοι, οργανωµένοι σε µια τέτοια κοινότητα συζητήσεων, θα µπορούσαν να ευεργετηθούν εξαιρετικά από την πνευµατική δουλειά αυτής της οµάδας που εκπροσωπείται από τους Κιχάνο, Ντουσέλ, Μινιόλο και άλλους ενεργούς διανοούµενους. Θα ήταν ένα ατυχές λάθος να θεωρηθεί η εντυπωσιακή δουλειά αυτής της οµάδας ως παράδειγµα για τη Λατινική Αµερική αντί για «έναν άλλο τρόπο σκέψης που αντίκειται στις σπουδαίες µοντερνικές διηγήσεις (χριστιανισµός, φιλελευθερισµός και µαρξισµός). Μια διήγηση που «τοποθετεί τη συστηµατική της έρευνα στα σύνορα των συστηµάτων σκέψης και αγγίζει την πιθανότητα µη-ευρωκεντρικών τρόπων σκέψης». Την ίδια στιγµή, στο ξεδίπλωµα της ριζοσπαστικής δυνατότητας της σκέψης µακριά από τη διαφορετικότητα και προς την κατεύθυνση της σύστασης εναλλακτικών τοπικών και περιφερειακών κόσµων, λαµβάνοντας σοβαρά υπόψη την επιστηµονική δύναµη των τοπικών ιστοριών και σκεφτόµενοι τη θεωρία µέσα από την πολιτική πράξη των κατώτερων οµάδων, οι ριζοσπαστικοί βαλκανολόγοι καλά θα κάνουν να ακολουθήσουν τα βήµατα των Πίτερ Λινενµπάου, Μάρκους Ράιντεκερ και άλλων ανεξάρτητων ιστορικών. Αυτών που αναζητούν ίχνη εξεγέρσεων και επαναστάσεων, οι οποίες µοιάζουν µε Λερναία Ύδρα, και κρυµµένες ιστορίες δηµοφιλών αγώνων κατά µήκος του προλεταριακού Ατλαντικού. Η όµορφη, εκθαµβωτική ιστορία των αντιεξουσιαστικών Βαλκανίων ξεχειλίζει από µάχες µε πειρατές της θάλασσας και της στεριάς, «hajduks, uskoci, κλέφτες», από αντάρτες, αιρετικούς και αγροτικές εξεγέρσεις όλων των ειδών, όλοι παρερµηνευµένοι οµοίως από τους κοµµουνιστές και εθνικιστές ιστορικούς. Αυτό το σχέδιο, η βαλκανολογία από τα κάτω, θα µπορούσε να σχεδιαστεί ως µονο-πειθαρχικό (Βαλερστάιν) ή µη-πειθαρχικό (Εσκοµπάρ) πρόγραµµα, µε µέλη προερχόµενα από διάφορα πεδία, για να «απειθαρχήσουµε στις πειθαρχίες» και να εγκαθιδρύσουµε µόνο ένα πεδίο µελέτης. Αυτό µπορεί να µας βοηθήσει να µάθουµε πώς να απελευθερώσουµε το παρελθόν µας και το µέλλον µας από «τον ευρωκεντρικό καθρέφτη, όπου το είδωλό µας είναι πάντα και αναγκαστικά παραµορφωµένο».

Έχω ήδη περιγράψει τη βαλκανοποίηση από τα κάτω ως ένα αφήγημα που επιμένει στις κοινωνικές και πολιτικές συγγένειες, καθώς και στα κοινά έθιμα που προκύπτουν από τη διεθνιστική αλληλοβοήθεια και αλληλεγγύη και καταλήγουν σε αυτό που θα μπορούσε να οριστεί ως διεθνιστική αυτοδιάθεση, κάτι που περιορίστηκε στη διάρκεια της ευρω- αποικιοκρατικής εμπλοκής. Στα Βαλκάνια, η πολυκέφαλη Ύδρα έχει το δικό της πολιτικό πρόγραμμα και όραμα. Το όνομα για αυτό το όραμα είναι Βαλκανική Ομοσπονδία. Υπάρχουν δύο κύριες εκδηλώσεις αυτού του προγράμματος, τη μια θα την ονομάσω ομοσπονδιοποίηση από τα πάνω, βασισμένη στην ιδέα των ομοσπονδιοποιημένων σοσιαλιστικών κρατών και την άλλη που βασίζεται στην οριζόντια αρχή μιας «οργανικής κοινοπολιτείας», μιας συγκεκριμένης «κοινότητας κοινοτήτων», την οποία θα ονομάσω ομοσπονδιοποίηση από τα κάτω.

Μια από τις πρώτες εκφάνσεις της βαλκανικής ομοσπονδιοποίησης αναφέρεται από έναν έλληνα ιστορικό, τον Λουκή Χασσιώτη, ο οποίος μάς θυμίζει τις προηγούμενες προσπάθειες των βαλκάνιων ριζοσπαστών που, στα 1865, καθιέρωσαν την Ανατολική Δημοκρατική Ομοσπονδία με «το συγκριτικό συνδυασμό δημοκρατικών, σοσιαλιστικών και εθνικών ιδεών». Από εκείνη τη στιγμή και μετά, η ιστορία της βαλκανικής ομοσπονδιοποίησης διίσταται. Μια γραμμή ανάπτυξης θα οδηγήσει σε καθιερωμένες πολιτικές και πολιτιστικές ελίτ των βαλκανικών κρατών που ήταν πάντοτε δεκτικά στις ιδέες της ομοσπονδιοποίησης. Ο Χασσιώτης γράφει ότι «συντηρητικοί και φιλελεύθεροι πολιτικοί, ακόμα και βασιλιάδες (όπως ο Βασιλιάς Όθωνας στην Ελλάδα και ο Μίλαν Ομπρένοβιτς στη Σερβία) παρουσιάστηκαν παροδικά και τυχαία ως υποστηρικτές κάποιου είδους ομοσπονδίας». Ομοίως, η ομοσπονδιοποίηση από τα πάνω εκφράστηκε στις πολιτικές των κομμουνιστικών κομμάτων. Σχεδόν όλα τα κομμουνιστικά κόμματα πριν τον πόλεμο είχαν μια βαλκανική ομοσπονδία (μια ομοσπονδία σοσιαλιστικών κρατών) ως ένα μέρος, ή ακόμα και ως θεμέλια λίθο, των αντίστοιχων προγραμμάτων τους. Σε αυτό το ύφος, οι πιο σημαντικές ομοσπονδιακές προσπάθειες μπορούν να βρεθούν στα Βαλκανικά Συνέδρια κατά τη μεσοπολεμική περίοδο και στα ομοσπονδιακά σχέδια του Τίτο αμέσως μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Υπάρχει μια άλλη, πολύ πιο ενδιαφέρουσα πορεία που θα μπορούσαμε να παρακολουθήσουμε σχετικά με τη βαλκανική ομοσπονδιοποίηση. Είναι επίσης γνωστό ότι πολλοί αναρχικοί συμμετείχαν στις εξεγέρσεις της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και της Βουλγαρίας (1875-78). Ο Μαλατέστα δεν κατάφερε να μπει στη Βοσνία, αλλά ο σύντροφός του, ο Στέπνιακ, τα κατάφερε και μας κληροδότησε μια σημαντική μαρτυρία για τον αγώνα ενάντια στους Οθωμανούς. Επίσης, γράφει ο Χασσιώτης, «σοσιαλιστές συμμετείχαν στο κίνημα για την αυτονομία της Μακεδονίας (“Βαρκάρηδες”, Επαναστατική Μακεδονική Οργάνωση), όπως επίσης στις αντι-οθωμανικές εξεγέρσεις στην Κρήτη, ακόμα και στον διακρατικό ελληνοτουρκικό πόλεμο στα 1897». Ορισμένοι από τους αντι- εξουσιαστές σοσιαλιστές, όπως ο Σβέτοζαρ Μάρκοβιτς ή Μπότεφ, υποστήριξαν μια βαλκανική ομοσπονδία από τα κάτω, μια α-κρατική ομοσπονδία που θα αυτοθεσμιζόταν ως αποτέλεσμα κοινωνικών επαναστάσεων και όχι διακρατικών συμφωνιών και θα βασιζόταν στη συνομοσπονδιακή οργάνωση των παραδοσιακών νότιων σλαβικών αγροτικών κοινοτήτων. Στην αναρχική εφημερίδα «Νέον Φως» από τον Πύργο διαβάζουμε σε ένα άρθρο για την Κρήτη, ότι «εμείς, οι επαναστάτες του μέλλοντος, δεν πρέπει να είμαστε πατριώτες και θρησκευόμενοι επαναστάτες, θα πρέπει να είμαστε κοινωνικοί και διεθνιστές επαναστάτες. Οι μόνοι μας εχθροί είναι οι οικονομικοί και εξουσιαστικοί τύραννοι κάθε θρησκείας. Αρκετά με τους αγώνες για σημαίες και σύμβολα. Ήρθε η ώρα να πολεμήσουμε για την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ελευθερία γενικά».

Αυτές οι γραμμές των ελλήνων αναρχικών σχεδόν ξεχάστηκαν μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αλλά το ίδιο συνέβη και με την υλοποίηση της ομοσπονδιοποίησης από τα πάνω, αφού ο Ψυχρός Πόλεμος και η διάλυ ση της συμμαχίας Στάλιν-Τίτο και τελικά η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας μετέτρεψαν την ιδέα σε κάτι πρακτικά αδύνατο. Σήμερα, μετά τη φρίκη του γραφειοκρατικού σοσιαλισμού, μετά από πολλά επεισόδια εθνικιστικής βίας, στα συντρίμμια του ευρωκεντρικού νεοφιλελευθερισμού, θεωρώ ότι είναι καίριο σημείο η αναβίωση της οριζόντιας ομοσπονδιοποί ησης. Έχουμε στα χέρια μας μια μακρά και υπέροχη παράδοση.

Πριν κατηγορηθώ ότι παρουσιάζω με γλαφειρά χρώματα αυτή την άποψη, θα πρέπει να προσθέσω μια άλλη οδυνηρή διχοτομία του καταγράφηκε στην ιστορία της χερσόνησου, αυτή ανάμεσα στον εθνικισμό και στην τοπική διεθνιστική αυτοδιάθεση. Η ιστορία των Βαλκανίων δεν είναι μόνο μια ιστορία διεθνιστικής συνεργασίας. Είναι επίσης και μια αιματοβαμμένη ιστορία Εθνικιστικών βαρβαροτήτων για τις οποίες Είμαστε συνυπεύθυνοι. Ίσως όχι περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στην Ευρώπη και όχι χωρίς την ετερογενή υποστήριξη, αλλά παρ’ όλα αυτά πολύ αληθινή. Η εξουσιαστική Αριστερά στα Βαλκάνια, με την επιμονή της στην «εθνική ακεραιότητα» και τη θέση της για τη θέσμιση του έθνους κράτους ως ένα στάδιο απαραίτητο για την κοινωνική απελευθέρωση, έπαιξε αρνητικό ρόλο στη νοηματοδότηση του εθνικισμού. Δεν θα ήθελα να παρεξηγηθώ σ’ αυτό το σημείο. Όταν λέω ότι υποστηρίζω την πολυπολιτισμικότητα σε μια περιοχή ή ότι κριτικάρω ένα ιακωβινιστικό μοντέλο ενός μονοπολιτιστικού κράτους, δεν εννοώ ότι μπορούμε να προσπεράσουμε εύκολα τις βίαιες εκφάνσεις του τρομακτικού εθνικιστικού παρελθόντος μας. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε με το ίδιο πνεύμα τη βιαιότητα της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας αλλά και τις ίδιες τις δικές μας βαρβαρότητες. Για να γίνει το παρελθόν μας μια θεμελιώδης πρακτική αρχή δράσεων για το παρόν θα πρέπει να σταματήσουμε να ζούμε στο παρελθόν, αλλά αντίθετα να το συγχωνεύσουμε στο παρόν μας με διάθεση χειραφέτησης. Αν θέλουμε να χτίσουμε πολυπολιτισμικά Βαλκάνια, θα πρέπει το παρόν μας να απελευθερωθεί από το παρελθόν. Σημειωτέον ότι δεν υποστηρίζω το σβήσιμο του παρελθόντος, αλλά μια διαδικασία ανάμνησης ως μέρος μιας διαδικασίας για την ελευθερία. Αυτό δεν είναι εφικτό αν ενστερνιστούμε οποιαδήποτε μορφή ιδιαιτερότητας, εθνικής ή τοπικιστικής. Ακολουθώντας τον Ακίλε Μπέμπε, θα ήθελα να δανειστώ έναν όρο για αυτό το πάντα ανολοκλήρωτο σχέδιο, διανθισμένο με τάσεις και αντιθέσεις, που ταυτόχρονα αγκαλιάζει και αποβάλλει το ερώτημα της ιδιαιτερότητας και που θα τον ονομάσω βαλκανοπολιτισμό – έναν τρόπο για την έκφραση των Βαλκανίων μέσω ενός ανοίγματος στη διαφορετικότητα και στην αποβολή του εθνικισμού. Ο βαλκανοπολιτισμός, ως ένα τοπικό σχέδιο, με την ενεργή αναζήτηση, νέων εμπειριών, απορρίπτοντας «τα όρια των εγκλωβισμένων κοινοτήτων και των δικών τους πολιτιστικών βάσεων», είναι σε θέση να αποβάλλει τους βαλκανικούς εθνικισμούς μέσω της περιέργειας για το ξένο και του ανοίγματος στο διαφορετικό, «αγκαλιάζοντας, με πλήρη επίγνωση των γεγονότων, της ξενικότητας και της διαφορετικότητας, την ικανότητα να αναγνωρίσει κάποιος τον άλλον ως αλλοδαπό και να μεταβάλει όσο γίνεται περισσότερο τα στοιχεία του αποκλεισμού σε εγγύτητα…» Αν έχει δίκιο ο Αρτούρο Εσκομπάρ, όταν λέει ότι το να οριοθετήσει με βάση τον τόπο σου δεν είναι το ίδιο όπως το να εγκλωβίζεσαι με βάση τον τόπο σου, τότε ο βαλκανοπολιτισμός θα ήταν ένα πολύτιμο δώρο για το σχέδιο της παγκόσμιας οικουμενικότητας, όπου, σύμφωνα με τα λόγια του Σενγκόρ, ο κόσμος γίνεται τόπος συνάντησης προσφοράς και απολαβής (rendez-vous du donner et du recevoir).

Αλλά πώς μπορεί ένα εθνικό ζήτημα να αντιμετωπιστεί με πιο προγραμματικό περιεχόμενο; Πιστεύω ότι ο εθνικισμός μπορεί να απαντηθεί στα πλαίσια του τοπικισμού και θεωρώ ότι τα Βαλκάνια μπορούν να προσφέρουν ένα μοντέλο για μια άλλη Ευρώπη, μια βαλκανοποιημένη Ευρώπη περιοχών, ως μια εναλλακτική τόσο για τα υπερεθνικά ευρωπαϊκά υπερκράτη όσο και για τα έθνη-κράτη. Μια βαλκανοποίηση της Ευρώπης θα μπορούσε να θεμελιωθεί στην πολιτική αυτόνομων περιοχών και της ποικιλότητας των πολιτισμών. Θεωρώ την περιοχή ως μια οντότητα που κάποτε βλήθηκε από το κυρίαρχο έθνος-κράτος και τον καπιταλισμό και που τώρα αποτελεί τη βάση για αναγέννηση και αναδόμηση της κοινωνικής και πολιτικής ζωής στην Ευρώπη. Συμφωνώ με την αισιοδοξία του Κροπότκιν που αναμένει «μια εποχή όπου θα υπάρχει κάθε συστατικό της ομοσπονδίας, μιας ελεύθερης ομοσπονδίας αγροτικών κοινοτήτων και ελεύθερων πόλεων, και πιστεύω επιπλέον ότι η δυτική Ευρώπη θα κατευθυνθεί επίσης προς αυτή την κατεύθυνση».

Αλλά, πώς θα μοιάζει μια τέτοια Βαλκανική ομοσπονδία, χωρίς κράτη και έθνη;

Πιστεύω ότι οι νέοι Βαλκάνιοι επαναστάτες θα πρέπει να χαιρετίσουν και να υπερασπιστούν το σχέδιο μιας σύγχρονης Βαλκανικής ομοσπονδίας ως μια ομοσπονδία ριζοσπαστικής απόρριψης της αποικιοκρατίας, δημιουργίας πολυπολιτισμικότητας, κοινωνικής αλλαγής ρήξης της από τα πάνω κυριαρχίας, σε ενεργή Επικοινωνία με τέτοια σύγχρονα κινήματα όπως η πολυεθνική πολιτική των ιθαγενών της Ομοσπονδίας των Άνδεων, των Αναρχικών Ενάντια στο Τείχος στη Μέση Ανατολή ή τα ριζοσπαστικά κινήματα της Αφρικής με το σύνθημα «εμείς είμαστε οι φτωχοί».

Αυτά τα Βαλκάνια, ούτε καπιταλιστικά ούτε γραφειοκρατο-σοσιαλιστικά, θα αποτελούν μια υπερεθνική κοινωνία με βαλκανοπολιτική, πολυεθνική ματιά, μια ματιά που κάποτε υπήρχε, αλλά έχασε την εσωτερική της συνοχή με την επιβολή των εθνών-κρατών, μια ματιά που αναγνωρίζει τις πολλαπλές ταυτότητες και σχέσεις που χαρακτηρίζονται από πολλαπλασιασμό και πολλαπλότητα, μια ματιά που αναγνωρίζει την ενότητα που προκύπτει από τη διαφορετικότητα. Αυτά θα ήταν τα Βαλκάνια που βασίζονται στην εθελοντική συνεργασία και στην αμοιβαία αλληλοβοήθεια, στις αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες των συνελεύσεων γειτονιάς και των ομοσπονδιών των πόλεων, ελεύθερες ορ- γανώσεις που «εξαπλώνονται και καλύπτουν κάθε άποψη της ανθρώπινης δραστηριότητας», με μια αυτοδιαχειριζόμενη οικονομία με συμμετοχικό σχεδιασμό, δομημένη στο τοπικό πλαίσιο της ομοσπονδίας που διαλύει το κράτος.

Η μετατόπιση από τα Βαλκάνια του εθνικισμού και της εκμετάλλευσης στα (ομοσπονδιοποιημένα Βαλκάνια της αλληλεγγύης και των αγώνων είναι εφικτή μόνο με τις προϋποθέσεις της διεθνιστικής συνεργασίας και των ενωμένων αγώνων που προοιωνίζουν μια «μη-εθνική λύση» της τοπικής ομοσπονδιοποίησης.

Για να χτιστεί ένας τέτοιος κόσμος θα χρειαστούμε ένα νέο τύπο πολιτικής από τα κάτω. Πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι όταν λέω πολιτική εννοώ μια οργανική, διαλεκτική, κοινή και συμμετοχική δραστηριότητα των αυτόνομων λαών, και όχι του θεσμικού κράτους, ένα σύνολο χειρισμών που βασίζονται στη ρήξη της κρατικής κυριαρχίας και απορρίπτουν την ιδέα της κομματικής αντιπροσώπευσης και τα πολιτικά κινήματα που αντιγράφουν το Κράτος ως προς την οργάνωσή τους. Αντιθέτως, εννοώ την αντιεξουσιαστική πολιτική που είναι ουτοπική με την έννοια ότι χαιρετίζει τη φαντασία στην πολιτική και τις απόπειρες να υλοποιηθούν άλλες δυνατότητες για την ανθρώπινη ύπαρξη, μια πολιτική που υπερκερνά τα δεδομένα και αρνείται την εκλογίκευση της πραγματικό- τητας, την εκλογίκευση των επιβεβλημένων αποικιοκρατικών και εθνοκρατικών εναλλακτικών. Αναφέρομαι στη νέα, αποκατεστημένη πολιτική της αμοιβαίας αλληλοβοήθειας, της αμοιβαίας αλληλεγγύης, της πολυεθνικής ταυτότητας και της ελευθερίας.

Σε πρακτικό επίπεδο, κάτι τέτοιο προσομοιάζει στην περιγραφή που δίνει ο Ούρι Γκόρντον για τους Αναρχικούς Ενάντια στο Τείχος και το συνεργατικό υπερεθνικό χωριό του Νεβ Σάλομ, και τα δύο παραδείγματα μιας «ριζοσπαστικής ειρήνευσης» στη Μέση Ανατολή. «Το καίριο σημείο, ωστόσο, είναι η επίγνωση της ριζοσπαστικότητας της ίδιας της διαδικασίας. Ρεαλιστικά μιλώντας, βλέπουμε τις δραστηριότητες ομάδων και κοινοτήτων που μπορούν να μολύνουν την κρατική ειρηνευτική διαδικασία με μια πιο διεξοδική ατζέντα κοινωνικής μεταρρύθμισης. Αυτό που θεμελιώνει μια τέτοια ατζέντα, από την αναρχική σκοπιά, είναι το επιχείρημα ότι η δημιουργία μιας πραγματικής ειρήνης απαιτεί τη δημιουργία και ενίσχυση πολιτικών χώρων που διευκολύνουν την εθελοντική συνεργασία και την αμοιβαία βοήθεια (ανάμεσα στους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους)». Η μετατόπιση από τα Βαλκάνια του εθνικισμού και της εκμετάλλευσης στα (ομοσπονδιοποιημένα) Βαλκάνια της αλληλεγγύης και των αγώνων είναι εφικτή μόνο με τις προϋποθέσεις της διεθνιστικής συνεργασίας και των ενωμένων αγώνων που προοιωνίζουν μια «μη-εθνική λύση» της τοπικής ομοσπονδιοποίησης. Το κίνημα των Freedom Fight στη Σερβία, τα αντιεξουσιαστικά κινήματα και οι μεταναστευτικές ομάδες στην Ελλάδα και η Αναρχική Ομοσπονδία στη Βουλγαρία είναι μερικά σημαντικά κινήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Αλλά χρειαζόμαστε πολλά περισσότερα.

Εμείς, «οι επαναστάτες του μέλλοντος», πρέπει να θυμηθούμε και να βασιστούμε σε αυτό που ήταν κάποτε μέρος της πολύτιμης ιστορίας μας, στο πολυπολιτισμικό όραμα της πολυεθνικής, αλλά υπερεθνικής, αντιεξουσιαστικής κοινωνίας. Πρέπει να αντιληφθούμε το σκανδαλώδη υπαινιγμό της λέξης «Βαλκάνια» και να επανανοηματοδοτήσουμε την έννοια αυτής της λέξης. Η κοινωνία αυτού του είδους στην οποία αναφερόμαστε μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μέσα στο πλαίσιο μιας Βαλκανικής Ομοσπονδίας, χωρίς κράτη και πέρα από τα έθνη. Ένας κόσμος που χωράει πολλούς κόσμους. Αν δεν είναι αυτή η πραγματικότητά μας σήμερα, το καθήκον μας, το μόνο μας καθήκον, είναι να αγωνιστούμε για να γίνει η αυριανή μας πραγματικότητα.

Μετάφραση: Φανή Τσιουμπέκου

The post Μη Θρηνείτε, Βαλκανοποιηθείτε! Ένα Όραμα για τα Βαλκάνια (Andrej Grubačić) first appeared on Aυτολεξεί.

Ναι ρε, Ομοσπονδία!

Το κυπριακό πρόβλημα αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί ένα θέμα διαμοιρασμού της εξουσίας μεταξύ των πολιτικών ελίτ αλλά ταυτόχρονα και ένα πρόβλημα σύγκρουσης των εθνικιστικών ιδεολογιών. Ως αντιεξουσιαστές και αντιεξουσιάστριες θεωρούμε ότι η επίλυσή του μας αφορά γιατί επηρεάζει αρνητικά την καθημερινότητά μας, την κοινωνία και τις σχέσεις μας, την πολιτική δράση και τους αγώνες μας. Εναντιωνόμαστε στα συρματοπλέγματα που διαχωρίζουν το νησί, στα τείχη μεταξύ των ανθρώπων και στα εμπόδια που θέτει η ύπαρξη του Κυπριακού στην κοινωνική πρόοδο και στη ριζοσπαστική δράση. Αναγνωρίζουμε τις προοπτικές που θα δημιουργήσει η επίλυσή του, και τη δυναμική που θα ανοίξει για την υπέρβαση της ηγεμονίας των εθνικιστικών ιδεολογιών, και την αναίρεση της γεωγραφικής διαίρεσης του νησιού.

Το κυπριακό πρόβλημα μονοπωλεί τον πολιτικό λόγο και την πολιτική σκηνή του νησιού για δεκαετίες. Η ανάδυση των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικισμών και η κατασκευή του Κυπριακού, από τη δεκαετία του 1950 και μετά, ουσιαστικά σηματοδοτεί έναν αντιδραστικό κοινωνικό-πολιτικό σχηματισμό, μέσω της επιβολής ενός εθνοκεντρικού, συντηρητικού και φιλελεύθερου πολιτικού λόγου. Έτσι, παραγκωνίστηκαν οι εργατικές διεκδικήσεις και οι ταξικοί αγώνες της περιόδου του 1920-’50, οδηγήθηκαν σε σύγκρουση οι δυο μεγαλύτερες πληθυσμιακά κοινότητες και σε περιθωριοποίηση, απομόνωση ή/και ενσωμάτωση οι υπόλοιπες.

Παράλληλα, τα αιτήματα σύνδεσης με τις «μητέρες πατρίδες» και τους «εθνικούς κορμούς», της «Ενώσεως» από τη μια και του «Ταξίμ» από την άλλη, σταδιακά οδήγησαν στη δημιουργία και κυριαρχία στρατιωτικών και παραστρατιωτικών ομάδων, στις διακοινοτικές ταραχές, στους «θύλακες» και τελικά στο πραξικόπημα, την εισβολή και τη διχοτόμηση του νησιού.

Μετά την απογοήτευση του 2004 και του 2010 ακολούθησε μια στασιμότητα, όχι μόνο σε επίπεδο συνομιλιών, αλλά και σε επίπεδο δικοινοτικών και διακοινοτικών αγώνων. Παρ’ όλα αυτά, κάποια κομμάτια της κοινωνίας συνέχισαν με συνέπεια να διεκδικούν κοινό χώρο προσβλέποντας σε ένα κοινό μέλλον. Οι διαδηλώσεις των Τουρκοκυπρίων το 2011, το κίνημα του Occupy μεταξύ 2011-12 και πολλές κοινές αντιμιλιταριστικές, εκπαιδευτικές και περιβαλλοντικές δράσεις κράτησαν τις γέφυρες της επανένωσης ανοικτές. Σήμερα [2016], βρισκόμαστε στο μέσο διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού και ενδεχομένως λίγο πριν από μία πολύ κρίσιμη στιγμή που θα οδηγήσει είτε σε ένα ναυάγιο, είτε σε ένα προτεινόμενο σχέδιο που θα τεθεί σε δημοψήφισμα.

Εμείς θεωρούμε πως έχουμε ευθύνη να πάρουμε δημόσια θέση απέναντι στους αντιομοσπονδιακούς, και να υποστηρίξουμε την ομοσπονδιακή επανένωση.

Πιστεύουμε πως η πολιτική επίλυση του κυπριακού προβλήματος στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ) είναι κάτι περισσότερο από απαραίτητη. Η ιστορική αποτυχία του ενιαίου κράτους με την επιβολή της πλειοψηφίας πάνω στη μειοψηφία στη βάση εθνοτικών κριτηρίων είναι ένα αδιέξοδο που όξυνε την αντιπαράθεση των δύο κοινοτήτων και που οδήγησε στη διαίρεση του νησιού. Η λογική της συνέχισης της στήριξης του ενιαίου κράτους οδηγεί στην αποδοχή τετελεσμένων γεγονότων και κατ’ επέκταση στη διχοτόμηση, ενώ ταυτόχρονα αδυνατεί να αντιληφθεί τα λάθη και τις αποτυχίες της πλειοψηφίας. Σε αντίθεση με τους θιασώτες -διαφόρων αποχρώσεων- του ενιαίου κράτους, εμείς θεωρούμε ότι «ρατσιστικό» είναι το ενιαίο κράτος, η αρχή της πλειοψηφίας και η αρχή του «ένας άνθρωπος, μία ψήφος», αφού πάντοτε οδηγεί στην περιθωριοποίηση των μειοψηφιών -όχι μόνο των εθνικών- και δημιουργεί πολιτικούς και κοινωνικούς αποκλεισμούς. Είναι καιρός η πλειοψηφική ε/κ κοινότητα να αναγνωρίσει από τη μια το προνόμιο που έχει να μονοπωλεί το «νόμιμο» κράτος τόσα χρόνια, και από την άλλη, την απομόνωση της τ/κ κοινότητας σε ένα καθεστώς που την καθιστούσε αόρατη στον παγκόσμιο χάρτη.

Υποστηρίζουμε την ΔΔΟ όχι ως ένα «οδυνηρό συμβιβασμό στον οποίο εξαναγκαζόμαστε για να γλυτώσουμε που τη διχοτόμηση» αλλά ως ιδεατή θεσμική λύση [Τραίνο, Βαγόνι 10o ,«Γιατί ακόμα και αν δεν υπήρχε ομοσπονδία θα έπρεπε να την εφεύρουμε»], γιατί αναγνωρίζει την ιστορική, γεωγραφική και πολιτική πραγματικότητα, δίνει αυτονομία στις κοινότητες, αλλά και κοινό χώρο συνύπαρξης για όσους και όσες δεν εντάσσονται ούτε αναγνωρίζουν τις εθνικές ταυτότητες, γιατί τότε θα έχουμε την ευκαιρία να επαναορίσουμε κατά κάποιο τρόπο την έννοια «της εαυτής» και «της άλλης», την έννοια των συνόρων και θα μπορέσουμε με αυτό τον τρόπο να δημιουργήσουμε νέες ταυτότητες. Ταυτότητες που δεν θα στηρίζονται στους αποκλεισμούς αλλά θα είναι σχεσιακές, αφού δεν θα λειτουργούν στη βάση διαχωριστικών δίπολων, αλλά θα διαμορφώνονται και θα μεταμορφώνονται στη βάση των σχέσεων και των επαφών που θα δημιουργούμε τόσο μεταξύ μας όσο και με τα πάντα γύρω μας.

Από την άλλη, δεν έχουμε καμία ψευδαίσθηση ότι με τη λύση θα ξεπεραστούν ως διά μαγείας οι εθνοκοινοτικές διαφορές. Θεωρούμε ότι η λύση είναι κάτι περισσότερο και πέρα από μία υπογραφή. Είναι διαδικασία που προηγείται και έπεται της υπογραφής, και η οποία προϋποθέτει την ανάδειξη ενός άλλου αφηγήματος και κυρίως μιας άλλης πραγματικότητας που υπερβαίνει τα σύνορα και τον εθνοκεντρισμό. Η πολιτική επίλυση του κυπριακού προβλήματος θα αποτελέσει ένα ρήγμα στην κυρίαρχη τάξη πραγμάτων, πράγμα που θα μας επιτρέψει να βρεθούμε, να σκεφτούμε και να δράσουμε σε ένα άλλο πλαίσιο. Η διαίρεση δεν θα λειτουργεί πλέον ως ένα πρόσχημα για να δικαιολογηθεί οποιοδήποτε μέτρο στρέφεται ενάντια στα κοινά λαϊκά συμφέροντα και θα σταματήσει να υφίσταται το καθεστώς έκτακτης ανάγκης, το νομικό σόφισμα στο οποίο στηρίζεται η δράση της ελληνοκυπριακής ελίτ από το 1964 και μετά.

Η ενοποίηση του γεωγραφικού χώρου και το νέο πλαίσιο συνύπαρξης που θα δημιουργηθεί, θα διευκολύνει ταυτόχρονα τους κοινούς μας αγώνες, οι οποίοι θα ισχυροποιηθούν και θα γίνουν πιο αποτελεσματικοί.

Πλέον, οι δυο κοινότητες στην Κύπρο θα έχουν περισσότερη ελευθερία και με δεδομένη τη μείωση της εξάρτησης της τ/κ κοινότητας από την Τουρκία, θα υπάρχει πιο πολύς χώρος για τη συγκρότηση κοινών, δικοινοτικών μετώπων υπεράσπισης της ανεξαρτησίας κόντρα στις «μητέρες πατρίδες», αλλά και στις βρετανικές βάσεις.

Η λύση του κυπριακού θα αποτελέσει την πιο μεγάλη ήττα του μιλιταρισμού και των θιασωτών του, οι οποίοι έβγαζαν τόσα χρόνια και πραγματικό οικονομικό κέρδος και πολιτική υπεραξία μέσα από τη συντήρηση μιας εμπόλεμης κατάστασης στο νησί. Πέρα, όμως, από την άμεση αποστρατικοποίηση της χώρας με την κατάργηση όλων των στρατών, πιο μακροπρόθεσμα θα μας δώσει εκείνο το πλαίσιο για να παλέψουμε ενάντια στη στρατικοποίηση που κυριαρχεί πλέον σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας, στην πατριαρχία και τον σεξισμό πάνω στα οποία στηρίζεται αλλά και αναπαράγει ο μιλιταρισμός.

Ταυτόχρονα, ακόμα και αν τα εκπαιδευτικά συστήματα εξακολουθήσουν να είναι χωριστά, η επανένωση της χώρας θα δώσει την ευκαιρία να ξεκινήσει ένας ουσιαστικός διάλογος –και στο εσωτερικό των κοινοτήτων και μεταξύ τους– με στόχο μια παιδεία απελευθερωμένη από τον εθνικισμό, τον ρατσισμό, τη μισαλλοδοξία και τον ηγεμονικό λόγο της Εκκλησίας. Σε μία επανενωμένη χώρα, παροξυσμοί όπως η επιστολή της μάνας που ζητά την εξαίρεση του παιδιού της από τη διδασκαλία τ/κ ποίησης, θα πέφτουν στο κενό, μιας και η καλλιέργεια κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης δεν θα είναι μόνο στόχος, αλλά και γενικευμένη ανάγκη.

Ο αγώνας για εκκοσμίκευση, όχι μόνο της παιδείας αλλά και όλων των επιπέδων του κράτους και της κοινωνίας, θα μπορεί πλέον να γίνεται από κοινού και ο κοσμικός χαρακτήρας της τ/κ κοινότητας θα αποτελέσει σημαντικό στήριγμα και για τους υπερασπιστές της κοσμικότητας στην ε/κ κοινότητα. Δηλώσεις που γίνονται συχνά από τον επικεφαλής της Εκκλησίας για θέματα φύλου και σεξουαλικότητας για παράδειγμα, θα κρίνονται σε επίπεδο ομοσπονδιακό και όχι μόνο στο εσωτερικό της ε/κ κοινότητας, και θα τυχαίνουν περαιτέρω κριτικής.

Οι αγώνες που δίνουμε ενάντια στην αποξένωση των κοινών, την υφαρπαγή γης και την καταστροφή του περιβάλλοντος θα γίνονται σε ένα άλλο, πιο ευρύ πλαίσιο. Πλέον, οι δράσεις ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή, για παράδειγμα στον Πενταδάκτυλο και στην Αντρολύκου, στην Καρπασία και στον Ακάμα, θα γίνονται ενιαία και θα έχουν τον ίδιο στόχο: τις νεοφιλελεύθερες, αντι-περιβαλλοντικές πολιτικές του ομόσπονδου κράτους ή επιχειρηματιών που θα έχουν την κάλυψη του κράτους.

Προσδοκούμε αυτούς τους αγώνες να τους δίνουμε από κοινού μαζί με, και για, όλους τους κατοίκους του νησιού, σε όποιο κρατίδιο και να ζουν, είτε τους αποκαλούν «λαθρομετανάστες» και «αθίγγανους», είτε «εποίκους» και «καλαμαράες».

Η έννοια των «δικαιωμάτων» ήταν και θα είναι ένας από τους κεντρικούς, αν όχι ο κεντρικός άξονας στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων. Τόσο η απορριπτική όσο και η νεοφιλελεύθερη ομοσπονδιακή πτέρυγα εστιάζουν στο ατομικό δικαίωμα (κυρίως) της ιδιοκτησίας από τη μία, και στα κοινά οικονομικά συμφέροντα που θα επιφέρει μια λύση από την άλλη. Σε αυτό το πλαίσιο, το κυπριακό πρόβλημα και η λύση του (ή μη), αναδύεται μέσα από οικονομικά συμφέροντα και μια νεοφιλελεύθερη λογική. Τα «κοινά» μας (Commons), όπως προωθούνται στην κοινωνία από τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ, προσφέρουν μια λύση βασισμένη στο ότι τα «κοινά» μας συμφέροντα μπορούν να είναι μόνο εκείνα τα συμφέροντα που είναι πρωτίστως οικονομικά. Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα στην περίπτωση των υδρογονανθράκων, των οποίων η εξόρυξη και η εκμετάλλευση παρουσιάζεται συστηματικά ως ο καταλύτης για την εξεύρεση μιας βιώσιμης λύσης από τη μία, και ως το απόθεμα το οποίο θα μας βγάλει από την κρίση από την άλλη.

Για εμάς, η έννοια του «κοινού» έχει να κάνει με ένα νέο φαντασιακό που δημιουργείται. Είναι ένα αμάλγαμα από ιδέες και συνειδήσεις, οι οποίες αναδύονται μέσα από μία νέα αντίληψη του «κοινού», γεωγραφικού, οικολογικού, ιστορικού, κοινωνικού και πολιτιστικού, τα οποία, αν και κάποια από αυτά υπήρχαν και πριν από το 1960, όπως οι κοινοί εργατικοί αγώνες και οι μαζικές απεργίες που κορυφώθηκαν το 1948, τώρα, αναβιώνουν ή δημιουργούνται από παλιές και νέες γενιές. Είναι αυτό το καινούργιο φαντασιακό που θεωρούμε ότι σταδιακά θα οδηγήσει στη συνύπαρξη των ανθρώπων τόσο μεταξύ της μίας κοινότητας με την άλλη, όσο και μεταξύ της ευρύτερης κοινωνίας με το φυσικό και αστικό της περιβάλλον.

Προφανώς, μετά τη λύση δεν θα περάσουμε σε μια μετα-κρατική κατάσταση. Θα συνεχίσουμε να ζούμε σ’ ένα κράτος, το οποίο θα λειτουργεί μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα, θα καλείται να ανταποκριθεί μέσα σε συγκεκριμένες γεωπολιτικές συνθήκες και θα χρησιμοποιεί όλους τους μηχανισμούς που έχει στη διάθεσή του για να επιβάλει την εξουσία του στο εσωτερικό του. Ξέρουμε ότι θα χρειαστεί να δώσουμε αγώνες ενάντια στις πολιτικές τόσο του κεντρικού κράτους όσο και των κρατιδίων.

Και θα το κάνουμε, όλες και όλοι μαζί πλέον.

The post Κύπρος: «Ναι ρε, Ομοσπονδία!» first appeared on Aυτολεξεί.

Το σύγχρονο εθνοκρατικό κοινοβουλευτικό σύστημα διέρχεται βαθιά κρίση. Ένα από τα σημάδια του είναι το γεγονός ότι σε πολλά μέρη του κόσμου εδώ και χρόνια παρατηρείται έξαρση της αποχής από τις εκλογικές διαδικασίες στις οποίες βασίζεται το κυρίαρχο αντιπροσωπευτικό μοντέλο. Παρά το γεγονός ότι είναι η μόνη στιγμή που το σύστημα επιτρέπει στους ανθρώπους να συμμετάσχουν στη λήψη αποφάσεων, όλο και περισσότεροι-ες εξακολουθούν να θεωρούν ότι ‘δεν έχει νόημα’ να συμμετέχουν. Ταυτόχρονα, οι κρατικές μηχανές οδηγούν σχεδόν καθολικά στην καταστολή των μειονοτήτων και σε φρικτά εγκλήματα κατά ολόκληρων εθνοτήτων που δεν είναι ενσωματωμένες στο εκάστοτε κυρίαρχο εθνικό σώμα.

Παράλληλα και ενάντια στη λογική του έθνους-κράτους, υπήρξε ένα επαναστατικό ρεύμα ιστορικά που προώθησε ένα όραμα για την κοινωνία πέρα ​​από την εκμετάλλευση και την ομογενοποίηση. Αυτή είναι η ιδέα που βασίστηκε στη δημιουργία αυτόνομων-αυτοδιοικούμενων κοινοτήτων που ενώνονται μεταξύ τους σε συνομοσπονδιακές ενώσεις, επιτρέποντας τη διατήρηση της εξουσίας σε επίπεδο βάσης, χωρίς να υποχωρούν στον κλειστό τοπικισμό.

Θα προσπαθήσουμε να εξερευνήσουμε αυτή την «άλλη» Ιστορία και πώς ενέπνευσε τους ανθρώπους σε ορισμένα από τα εδάφη που κάποτε βρίσκονταν υπό την κυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Συγκεκριμένα, στη δική μας γειτονιά -τα Βαλκάνια- υπήρξαν φωνές και κοινωνικοί αγώνες τους τελευταίους 2 αιώνες που στόχευαν στην αντικατάσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με μια Βαλκανική Ομοσπονδία Κομμούνων, που θα επέτρεπε στην εθνοτική ποικιλομορφία στη Χερσόνησο να ευδοκιμήσει. Πολλοί από τους υποστηρικτές αυτού του οράματος είχαν από νωρίς προειδοποιήσει ότι αν αυτό το επαναστατικό όραμα εγκαταλειφθεί για το μονοπάτι του εθνοκρατισμού, τότε επρόκειτο να έρθουν καιροί αιματοχυσίας, μίσους και εθνοκαθάρσεων στα Βαλκάνια – και αποδείχθηκαν σωστοί.

Στις μέρες μας, στη Μέση Ανατολή -ένα μέρος όχι πολύ μακριά από εδώ, που ήταν επίσης υπό την κυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας- υπάρχει μια περιοχή της οποίας ο πληθυσμός για περισσότερο από μια δεκαετία τώρα έχει καταφέρει να υλοποιήσει ένα παρόμοιο επαναστατικό σχέδιο. Οι κοινότητες στη Ροζάβα, με την επίσημη ονομασία «Αυτόνομη Διοίκηση της Βορειοανατολικής Συρίας», έχουν δημιουργήσει, μέσα σε ένα πολύ κατακερματισμένο περιβάλλον, ένα πολιτικό σύστημα που διατηρεί την εξουσία σε τοπικό επίπεδο, ενώ συνδέει τις κοινότητες σε μια αποκεντρωμένη Συνομοσπονδία. Αυτό το εγχείρημα ονομάστηκε Δημοκρατικός Συνομοσπονδισμός και δείχνει στην πράξη πώς μπορεί να μοιάζει μια εναλλακτική στη γραφειοκρατική διαχείριση, την καπιταλιστική εκμετάλλευση και την εθνική ομογενοποίηση. Μια εναλλακτική λύση που είναι εφαρμόσιμη και προτείνεται από το κουρδικό κίνημα ελευθερίας όχι μόνο στο πλαίσιο της Μέσης Ανατολής αλλά οπουδήποτε ο κόσμος το επιθυμήσει.

Αυτές οι εμπειρίες του παρελθόντος και του παρόντος δείχνουν ότι, παράλληλα με την κυρίαρχη ιστορία, υπάρχει πάντοτε και μια ιστορία των από τα κάτω, που ζητά από εμάς να στρέψουμε το βλέμμα μας σε αυτήν. Μια λαϊκή επιθυμία για διαφορετικότητα και άμεση δημοκρατία στο επίπεδο της βάσης, που περιμένει να εκδηλωθεί και να αμφισβητήσει το status quo. Από αυτές τις εμπειρίες αντλούμε σημαντικά διδάγματα για τους αγώνες μας σήμερα και αγωνιζόμαστε για ένα κοινό δημοκρατικό μέλλον.

Θα μιλήσουν:
– Μέλος της Ακαδημίας Δημοκρατικής Νεωτερικότητας (Academy of Democratic Modernity)
– Tarinski Yavor, συγγραφέας του βιβλίου “Βαλκανική Ομοσπονδία & Κομμούνες. Επαναστατικά προτάγματα στη Βουλγαρία του 19ου & 20ού αιώνα”

ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΙΟΥΛΗ
στις 19.00 – στο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Αθήνας (στο AΛΣΟΣ ΓΟΥΔΗ)

————————-
[ENG]

Political journal and publisher Aftoleksi and the Kurdish Cultural Center invite you to a public discussion under the title “Democratic Confederalism: Experiences From the Balkans to the Middle East in the Past & Today”

The contemporary system of statist parliamentarism undergoes a deep crisis. One of its signs is the fact that in many parts of the world for years there has been a rise of abstention from the electoral processes on which the dominant representative model is based on. Despite being the only moment when the system allows people to take any part in decision-making, a growing amount of people still finds it meaningless to engage. In the same time, the processes of statecraft lead almost universally to the repression of minorities and horrendous crimes against whole ethnicities that are not integrated to the dominant national body.

In parallel and against the logic of the nation-state, there has been historically a revolutionary current that has advanced a vision of society beyond exploitation and homogenization. That is the concept based on the idea of autonomous self-governed communities joining each other in confederal unions and allowing for power to be kept at grassroots level, without descending into localist parochialism.

We will try to explore this “other” History and how it inspired the people in some of the territories that once were under the Ottoman Empire’s rule.

In our own neighborhood -the Balkans- there were voices and social struggles in the last 2 centuries that aimed at replacing the Ottoman Empire with a Balkan Federation of Communes, which would have allowed to all the ethnic diversity in the Peninsula to thrive. Many of the advocates of this vision warned that if this revolutionary vision was abandoned for the path of statecraft, then times of bloodshed, hatred and ethnic cleansing was to come. History has proven them right.

Nowadays, in the Middle East -a land not far from here, that also used to be under the Ottoman Empire’s rule- there has been a region whose population for more than a decade now has managed to implement a similar revolutionary project. Communities in Rojava, under their official name “Autonomous Administration of North-East Syria”, have been creating, amidst a very hash environment, a political system that sustains power on local level, while connecting communities into a decentralized Confederation. This project has been named Democratic Confederalism, showing in practice what the alternative to bureaucratic management, capitalist exploitation, and ethnic homogenization, can look like. An alternative that is applicable and proposed by the Kurdish movement not only in the context of the Middle East but wherever people can desire it.

These past and present experiences come to show that alongside the mainstream history there is always a history from below for popular desire for diversity and direct democracy at the grassroots level, waiting to manifest itself and challenge the status quo. From these experiences we draw important lessons for our struggles today and fight for a common democratic future.

Speakers:
– Member of the Academy of Democratic Modernity
– Tarinski Yavor, author of the book “Balkan Federation and Communes: “Revolutionary Projects in 19th and 20th century Bulgaria”

Sunday 7 of July – at Antiracist Festival in Athens (at Goudi Park)
at 19.00

The post Δημοκρατικός Συνομοσπονδισμός: εμπειρίες από τα Βαλκάνια έως τη Μέση Ανατολή χθες & σήμερα first appeared on Aυτολεξεί.

Υπενθυμίζουμε ότι διαδηλωτές που αντιτάχθηκαν σε νόμο που θα αύξανε τους φόρους εισέβαλαν στο κοινοβούλιο της Κένυας την Τρίτη, καίγοντας μέρος του κτιρίου, αναγκάζοντας τους βουλευτές να διαφύγουν. Σώματα κείτονταν στους δρόμους αφού η αστυνομία άνοιξει πυρ στο εξεγερμένο πλήθος. Η κυβέρνηση, φοβούμενη για την εξουσία της, έβγαλει το στρατό στους δρόμους. Οι κινητοποιήσεις συνεχίζουν.

Το ακόλουθο κάλεσμα έρχεται ως στήριξη προς τον άγονα του λαού της Κένυας, καθώς και ως στήριξη προς την στρατηγική που αναπτύχθηκε από ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών κινημάτων στην χώρα, προς τη δημιουργία μιας ομοσπονδίας λαϊκών συνελεύσεων. Η αρχή της σφυρηλάτησης αυτής της στρατηγικής πραγματοποιήθηκε στις 11 Αυγούστου του 2023, όταν πραγματοποιήθηκε το Φόρουμ Λαϊκών Συνελεύσεων στο Ναϊρόμπι της Κένυας, με τη συμμετοχή περισσότερων από 30 αντιπροσώπων από κοινωνικά κινήματα, οργανώσεις και κοινότητες. Εκεί ανέπτυξαν ένα όραμα και μια στρατηγική για τον αμεσοδημοκρατικό  μετασχηματισμό της χώρας πέρα ​​από τον εθνο-κρατισμό. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για το φόρουμ και το πρόταγμα του στην ακόλουθη αναφορά (στα Αγγλικά).

Το παρακάτω μήνυμα από τα κινήματα της Καραϊβικής καλεί τον λαό της Κένυας να δημιουργήσει μια πραγματικά δημοκρατική κοινωνία.

Μήνυμα της “Καραϊβικής Ομοσπονδίας από τα Κάτω” προς τον εξεγερμένο λαό της Κένυας:

Ας καούν όλα τα κοινοβούλια. Δεν μπορούν ποτέ να ενδιαφερθούν ή να εκπροσωπήσουν τους αυτο-κατευθυνόμενους εργαζόμενους. Χαιρετίζουμε το θάρρος όσων πέθαναν, τραυματίστηκαν και αγωνίστηκαν για να γίνει αυτό σαφές.

Δεν ζούμε σε μια οπισθοδρομική εποχή όπου τα δημοκρατικά ένστικτα των δίκαιων επαναστατών έχουν εκλείψει στους καθημερινούς ανθρώπους. Η εξέγερση στο Ναϊρόμπι της Κένυας, όπου το κοινοβούλιο πυρπολήθηκε και χιλιάδες διαδηλωτές κατέλαβαν την επίσημη έδρα της εξουσίας, τόσο σε ένδειξη διαμαρτυρίας για ένα νομοσχέδιο για τα περιφρονητικά δημοσιονομικά, όσο και πιο διακριτικά για το ρόλο της Κένυας στην εισβολή στην Αϊτή, όπως χρηματοδοτήθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τα Ηνωμένα Έθνη, αποκαλύπτει πολλά πράγματα στους καθημερινούς ανθρώπους στην Καραϊβική.

Οι φτηνές παναφρικανικές και παναραβικές συζητήσεις για την κοινωνία που συνδέονται μόνο με δόλιες ελίτ (και “καλοπροαίρετους” κυβερνήτες που στην πραγματικότητα είναι φίλοι της αυτοκρατορίας πρέπει να αποκαλυφθούν και να αντιμετωπιστούν.

Τα Ηνωμένα Έθνη, το διεθνές δίκαιο και οι θεσμοί τους που μιλούν για “ανθρώπινα δικαιώματα” και “ανάπτυξη” καλύπτοντας το άντρο των κλεφτών, πρέπει να απορριφθούν ως μέτρο ακτιβισμού. Δεν απελευθέρωσαν την Αιθιοπία και το Κονγκό πριν και δεν θα απελευθερώσουν την Αϊτή και την Παλαιστίνη σήμερα. Η Κένυα και η Καραϊβική πρέπει να βγουν από αυτό το μπλεγμένο δίχτυ.

Πρέπει να απορρίψουμε την αμερικανική αυτοκρατορία. Πρέπει να δούμε πίσω από την κρεολική αυτοκρατορία και τα εθνοτικά αστυνομικά κράτη στην Αφρική και την Καραϊβική. Δεν αποτελούν την επιτομή της ελευθερίας αλλά την απόλυτη ταπείνωση. Πρέπει όλοι μας να ανανεώσουμε και να επανεξετάσουμε τον αγώνα κατά του ρατσισμού και της μαύρης πολιτικής τάξης. Όποιος χρηματοδοτείται από την αυτοκρατορία, προοδευτικοί ή συντηρητικοί, δεν είναι αξιόπιστοι σύμβουλοι για το ποιοι αποτελούν “παρατρεχάμενους”.

Οι εργάτες και οι απλοί πολίτες της Καραϊβικής (η CARICOM*, το τσιράκι της αμερικανικής αυτοκρατορίας δεν θα το κάνει) χαιρετίζουν όσους τραυματίστηκαν, όσους πέθαναν και όσους είχαν θάρρος και πήραν το ρίσκο να ανανεώσουν τον αγώνα ενάντια στο κράτος και το κεφάλαιο στη μετα-αποικιακή εποχή.

Μόνο σε μια μετα-αποικιακή ανάλυση του αγώνα μπορούν να καούν οι κυβερνήσεις υπό την ηγεσία έγχρωμων ανθρώπων. Πολλές μιλούν για αυτοδιάθεση και αυτονομία αλλά θα συνεργαστούν με την αυτοκρατορία για να διατηρήσουν οποιοδήποτε κομμάτι εξουσίας για τους εαυτούς τους. Αυτοί που προβάλλουν ιδέες πρέπει να αρχίσουν να συμβαδίζουν με τα μαζικά δημοκρατικά ένστικτα.

Η Καραϊβική έχει γνωρίσει εξεγέρσεις που αντιμετωπίζουν και καίνε τα κοινοβούλια. Είναι καιρός να ανανεώσουμε αυτούς τους αγώνες με εγρήγορση για το βαθύτερο περιεχόμενο των αγώνων μας. Ενώ καμία κυβέρνηση της Καραϊβικής δεν θα χαιρετίσει τους αγώνες του απλού λαού, μια χούφτα ακτιβιστών θα χαιρετίσει την εξέγερση της Κένυας. Αλλά αυτά τα άτομα και οι μικρές ομάδες στην Καραϊβική δεν είναι αποφασιστικά. Το ζητούμενο είναι η αναγνώριση ότι η εξέγερση δεν είναι απλώς η αντιμετώπιση εκείνων που κυβερνούν πάνω από την κοινωνία σήμερα, ώστε κάποια κόμματα να μπορούν να διεκδικήσουν τον εαυτό τους ως τους αυριανούς κυβερνήτες πάνω από την κοινωνία.

Το κοινοβούλιο, όπως και η ρεπούμπλικα, είναι εξ ορισμού κυβέρνηση ελίτ, αντιπροσωπευτική, μειοψηφική. Για να έχουμε δημοκρατία (κυριαρχία της πλειοψηφίας) πρέπει να αντιταχθούμε στη μειοψηφία που κυβερνά πάνω από την κοινωνία. Έτσι η Κένυα, η Αϊτή και η Καραϊβική έχουν τον ίδιο αγώνα μπροστά τους.

Η ομοσπονδία της Καραϊβικής από τα κάτω είναι εμβληματική, αλλά η CARICOM που χρηματοδοτείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Ευρωπαίους ιμπεριαλιστές είναι μια απάτη που δεν μπορεί να μιλήσει για την αυτοκατευθυνόμενη, αυτοχειραφετούμενη Καραϊβική.

Οι κυβερνήσεις της CARICOM φοβούνται αυτό που εμείς ζητωκραυγάζουμε. Θέλουν, μαζί με την κυβέρνηση του Μπάιντεν και του Ρούτο, να καταστείλουν τις δυνάμεις της απελευθέρωσης.

Θέλουμε πραγματική εξωτερική πολιτική μεταξύ ανθρώπων. Όχι κυβέρνηση προς κυβέρνηση ή κυβέρνηση προς ψεύτικους ακτιβιστές που πουλάνε τον εαυτό τους στον πλειοδότη.

Δεν μπορούμε να αφήσουμε τους εκμεταλλευτές να αιχμαλωτίσουν το όνομα, την εικόνα και το ομοίωμά μας. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με πιο ακριβή πολιτική σκέψη και δράση που μας διαχωρίζει από το κοπάδι. Όχι από τους βοσκούς, αλλά από το κοπάδι. Οι εργαζόμενοι και οι άνεργοι θα ενώσουν την περιοχή μπροστά στους πλούσιους και τους ισχυρούς.

Πρέπει να καταλάβουμε γιατί καίγονται τα κοινοβούλια σήμερα και αύριο. Δεν μπορούν να εκπροσωπήσουν τη δύναμη των απλών ανθρώπων να αυτοκυβερνηθούν.

* Η CARICOM, ή Caribbean Community [Κοινότητα της Καραϊβικής], είναι μια πολιτική και οικονομική ένωση που αποτελείται από έθνη-κράτη της Καραϊβικής και των γύρω περιοχών.

The post Μήνυμα προς τον εξεγερμένο λαό της Κένυας first appeared on Aυτολεξεί.

«Το συναρπαστικό μυστικό ενός καλά λειτουργικού κοινωνικού οργανισμού φαίνεται λοιπόν να έγκειται όχι στη συνολική του ενότητα αλλά στη δομή του, η οποία διατηρείται υγιής από τον μηχανισμό διαίρεσης που διατηρεί τη ζωή και λειτουργεί μέσω μυριάδων κυτταρικών διαχωρισμών και αναζωογονήσεων που λαμβάνουν χώρα κάτω από το λείο δέρμα ενός φαινομενικά αμετάβλητου σώματος. Όπου, λόγω ηλικίας ή κακού σχεδιασμού, αυτή η αναζωογονητική διαδικασία της υποδιαίρεσης δίνει τη θέση της στην ασβεστοποιητική διαδικασία της ενοποίησης των κυττάρων. Των κυττάρων, που τώρα αναπτύσσονται υπό την προστασία του σκληρυμένου σκελετού τους πέρα από τα θεϊκά τους όρια και αρχίζουν, όπως στον καρκίνο, να αναπτύσσουν εκείνα τα εχθρικά, αλαζονικά συμπλέγματα παντοδυναμίας που δεν μπορούν να τερματιστούν μέχρις ότου ο μολυσμένος οργανισμός είτε καταβροχθιστεί, είτε μέσω μιας δυναμικής επέμβασης επιτύχει την αποκατάσταση του μοτίβου των μικρών κυττάρων».

∼Leopold Kohr, The Breakdown of Nations

Ο κόσμος συνήθιζε να χαμογελάει με τον Κροπότκιν όταν ανέφερε την παρομοίωση της σωσίβιας λέμβου, ως παράδειγμα του είδους της οργάνωσης που οραματίζονταν οι αναρχικοί, αλλά το έκανε απλά για να δείξει ότι οι εθελοντικές και εντελώς μη εξαναγκαστικές οργανώσεις έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν ένα πολύπλοκο δίκτυο υπηρεσιών χωρίς να παρεμβάλλεται η εξουσία. Δύο άλλα παραδείγματα που χρησιμοποιούμε συχνά για να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να κατανοήσουν την έννοια της ομοσπονδιακής αρχής – την οποία οι αναρχικοί βλέπουν ως τον τρόπο με τον οποίο τοπικές ομάδες και ενώσεις θα μπορούσαν να συνδυάζονται για σύνθετες λειτουργίες χωρίς καμία κεντρική εξουσία – είναι η ταχυδρομική υπηρεσία και οι σιδηρόδρομοι. Μπορείτε να ταχυδρομήσετε ένα γράμμα από εδώ στην Κίνα ή στη Χιλή, με την πεποίθηση ότι θα φτάσει, ως αποτέλεσμα των ελεύθερων συμφωνιών μεταξύ των διαφόρων εθνικών ταχυδρομείων, χωρίς να υπάρχει καμία κεντρική παγκόσμια ταχυδρομική αρχή. Ή μπορείτε να ταξιδέψετε σε όλη την Ευρώπη μέσω των γραμμών δώδεκα σιδηροδρομικών συστημάτων -καπιταλιστικών και κομμουνιστικών- που συντονίζονται μέσω συμφωνίας μεταξύ διαφορετικών σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, χωρίς να υπάρχει κανενός είδους κεντρική σιδηροδρομική αρχή. Το ίδιο ισχύει και για τους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς και πολλά άλλα είδη διεθνώς συντονισμένων δραστηριοτήτων.

Επίσης, δεν υπάρχει κανένας λόγος να υποθέσουμε ότι τα συστατικά μέρη πολύπλοκων ομοσπονδιών δεν θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά με βάση την εθελοντική ένωση. Όταν έχουμε στη Βρετανία περισσότερες από μία σιδηροδρομικές γραμμές που εκτελούν προγραμματισμένα δρομολόγια στην ώρα τους, σε συντονισμό με τη British Rail και τα οποία λειτουργούν από ένα μάτσο ερασιτέχνες, ποιος τολμά να πει ότι οι σιδηροδρομικοί δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν τα δρομολόγιά τους χωρίς τη βοήθεια της γραφειοκρατικής ιεραρχίας; Ακόμη και μέσα στη δομή της καπιταλιστικής βιομηχανίας, υπάρχουν ενδιαφέροντα πειράματα οργάνωσης της εργασίας στη βάση μικρών αυτόνομων ομάδων. Οι αγωνιστές της βιομηχανίας αντιμετωπίζουν με καχυποψία τέτοια εγχειρήματα, και καλά κάνουν, γιατί δεν πραγματοποιούνται με την ιδέα της τόνωσης της αυτονομίας των εργαζομένων, αλλά με την ιδέα της αύξησης της παραγωγικότητας. Είναι όμως πολύτιμες για να καταδείξουν τον ισχυρισμό μας ότι ολόκληρη η πυραμίδα της ιεραρχικής εξουσίας, η οποία έχει οικοδομηθεί στη βιομηχανία, όπως και σε κάθε άλλη σφαίρα της ζωής, είναι ένα γιγάντιο τέχνασμα εμπιστοσύνης με το οποίο γενιές εργατών έχουν εξαναγκαστεί σε πρώτη φάση, έχουν εξαπατηθεί σε δεύτερη και τελικά έχουν υποστεί πλύση εγκεφάλου για να το αποδεχτούν.

Με εδαφικούς όρους, ο Προυντόν, ο μεγάλος αναρχικός υποστηρικτής του φεντεραλισμού, ο οποίος δεν σκεφτόταν τελωνειακές ενώσεις όπως η Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά, ούτε μια συνομοσπονδία κρατών ή μια παγκόσμια ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αλλά έβλεπε μια βασική αρχή της ανθρώπινης οργάνωσης:

«Κατά την άποψή του, η ομοσπονδιακή αρχή πρέπει να λειτουργεί από το απλούστερο επίπεδο της κοινωνίας. Η οργάνωση της διοίκησης θα πρέπει να ξεκινά σε τοπικό επίπεδο και όσο το δυνατόν πιο κοντά στον άμεσο έλεγχο του λαού- τα άτομα θα πρέπει να ξεκινούν τη διαδικασία με την ομοσπονδιοποίηση σε κοινότητες και ενώσεις. Πάνω από αυτό το πρωταρχικό επίπεδο η συνομοσπονδιακή οργάνωση θα γινόταν λιγότερο όργανο διοίκησης παρά συντονισμού μεταξύ των τοπικών μονάδων. Έτσι, το έθνος αντικαθίσταται από μια γεωγραφική συνομοσπονδία περιφερειών και η Ευρώπη θα γίνει μια συνομοσπονδία συνομοσπονδιών, στην οποία το συμφέρον της μικρότερης επαρχίας θα έχει την ίδια έκφραση με εκείνο της μεγαλύτερης και στην οποία όλες οι υποθέσεις θα διευθετούνται με αμοιβαία συμφωνία, συμβόλαιο και διαιτησία. Από την άποψη της εξέλιξης των αναρχικών ιδεών, το Du Principe Federatif (1863) είναι ένα από τα σημαντικότερα βιβλία του Προυντόν, καθώς παρουσιάζει την πρώτη εντατική ελευθεριακή ανάπτυξη της ιδέας της ομοσπονδιακής οργάνωσης ως πρακτικής εναλλακτικής λύσης στον πολιτικό εθνικισμό» (George Woodcock, Anarchism: A History if Libertarian Ideas and Movements. Cleveland 1962- Λονδίνο 1963).

Τώρα, χωρίς να θέλουμε να υμνήσουμε το ελβετικό πολιτικό σύστημα, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι, από εδαφική άποψη, τα είκοσι δύο κυρίαρχα καντόνια της Ελβετίας αποτελούν εξαιρετικό παράδειγμα μιας επιτυχημένης ομοσπονδίας. Πρόκειται για μια ομοσπονδία ομοειδών μονάδων, μικρών κυττάρων, με τα όρια των καντονιών να τέμνουν τα γλωσσικά και εθνοτικά σύνορα έτσι ώστε, σε αντίθεση με τα πολλά παραδείγματα ανεπιτυχών πολιτικών ομοσπονδιών, η συνομοσπονδία να μην κυριαρχείται από μια μονάχα ισχυρή μονάδα, η οποία είναι διαφορετική σε μέγεθος και κλίμακα από τις υπόλοιπες, με συνέπεια την απορρύθμιση της ένωσης. Το πρόβλημα της ομοσπονδίας, όπως το θέτει ο Leopold Kohr στο βιβλίο του The Breakdown of Nations, είναι πρόβλημα διαίρεσης και όχι ένωσης.

Ο Προυντόν το είχε προβλέψει αυτό:

«Η Ευρώπη είναι πολύ μεγάλη για να σχηματίσει μια ενιαία συνομοσπονδία – θα έπρεπε να είναι μια συνομοσπονδία συνομοσπονδιών. Για τον λόγο αυτό επεσήμανα στην πιο πρόσφατη δημοσίευσή μου (Ομοσπονδία και ενότητα στην Ιταλία) ότι το πρώτο μεταρρυθμιστικό μέτρο που πρέπει να γίνει στο δημόσιο δίκαιο είναι η επανίδρυση της ιταλικής, της ελληνικής, της βαυαρικής (Κάτω Χώρες), της σκανδιναβικής και της παραδουνάβιας συνομοσπονδίας ως προοίμιο της αποκέντρωσης των μεγάλων κρατών, ακολουθούμενη από έναν γενικό αφοπλισμό. Υπό αυτές τις συνθήκες όλα τα έθνη θα ανακτούσαν την ελευθερία τους και η ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη θα γινόταν πραγματικότητα. Αυτό έχει προβλεφθεί από όλους τους πολιτικούς συγγραφείς και πολιτικούς άνδρες, αλλά παραμένει αδύνατο όσο οι μεγάλες δυνάμεις είναι συγκεντρωτικά κράτη. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η έννοια της ομοσπονδίας χάθηκε μέσα στο μεγαλείο των μεγάλων κρατών, καθώς είναι από τη φύση της ειρηνική και ήπια και παίζει έναν αυτο-εξευτελιστικό ρόλο στην πολιτική σκηνή» (P.-J. Proudhon, Du Principe Federatif, παρατίθεται στο Stewart Edwards επιμ. Selected Writings of Pierre Joseph Proudhon. Λονδίνο, 1970).

Μπορεί οι Ελβετοί να είναι ειρηνικοί, ήπιοι και μετριοπαθείς και εμείς να τους θεωρούμε μάλλον δύστροπους και επαρχιώτες, αλλά έχουν κάτι στην εθνική τους ζωή που εμείς στα έθνη που δεν είναι ούτε ήπια ούτε μετριοπαθή έχουμε χάσει. Συζητούσα με έναν Ελβετό πολίτη (ή μάλλον πολίτη της Ζυρίχης, γιατί αυστηρά μιλώντας αυτό ήταν) για την περικοπή των κερδοφόρων υπεραστικών δρομολογίων του βρετανικού σιδηροδρομικού συστήματος και παρατήρησε ότι θα ήταν αδιανόητο σε ένα ελβετικό περιβάλλον να αποφασίσει ένας πρόεδρος στο Λονδίνο, όπως έκανε ο Δρ. Μπίτσινγκ τη δεκαετία του 1960, να «διαγράψει το σιδηροδρομικό σύστημα της βόρειας Σκωτίας».

Ανέφερε τη μελέτη του Herbert Luethy για το πολιτικό σύστημα της χώρας του, στην οποία εξηγούσε ότι:

«Κάθε Κυριακή οι κάτοικοι δεκάδων κοινοτήτων πηγαίνουν στις κάλπες για να εκλέξουν τους δημόσιους υπαλλήλους τους, να επικυρώσουν το ένα ή το άλλο στοιχείο δαπάνης ή να αποφασίσουν αν πρέπει να κατασκευαστεί ένας δρόμος ή ένα σχολείο – αφού διευθετήσουν τις υποθέσεις της κοινότητας, ασχολούνται με τις εκλογές στα καντόνια και την ψηφοφορία για τα θέματα των καντονιών – τέλος… έρχονται οι αποφάσεις για ομοσπονδιακά θέματα. Σε ορισμένα καντόνια ο κυρίαρχος λαός εξακολουθεί να συνεδριάζει με τρόπο που μοιάζει με τον Ρουσσώ για να συζητήσει θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Μπορεί να σκεφτεί κανείς ότι αυτή η αρχαία μορφή συνέλευσης δεν είναι παρά μια ευσεβής παράδοση με κάποια αξία ως τουριστικό αξιοθέατο. Αν είναι έτσι, αξίζει να εξετάσουμε τα αποτελέσματα της τοπικής δημοκρατίας.

Το απλούστερο παράδειγμα είναι το ελβετικό σιδηροδρομικό σύστημα, το οποίο είναι το πιο πυκνό δίκτυο στον κόσμο. Με πολύ μεγάλο κόστος και με πολύ κόπο έχει φτιαχτεί για να εξυπηρετεί τις ανάγκες ακόμη και των πιο μικρών τόπων και των πιο απομακρυσμένων κοιλάδων, επειδή αυτή ήταν η θέληση του λαού. Είναι το αποτέλεσμα σκληρών πολιτικών αγώνων. Τον δέκατο ένατο αιώνα το «δημοκρατικό σιδηροδρομικό κίνημα» έφερε τις μικρές ελβετικές κοινότητες σε σύγκρουση με τις μεγάλες πόλεις, οι οποίες είχαν σχέδια συγκεντρωτισμού…

Και αν συγκρίνουμε το ελβετικό σύστημα με το γαλλικό, το οποίο, με θαυμαστή γεωμετρική κανονικότητα, είναι εξ’ ολοκλήρου επικεντρωμένο στο Παρίσι, με τρόπο ώστε η ευημερία, η ζωή ή ο θάνατος ολόκληρων περιοχών να εξαρτάται από την ποιότητα της σύνδεσης με την πρωτεύουσα, βλέπουμε τη διαφορά μεταξύ ενός συγκεντρωτικού κράτους και μιας ομοσπονδιακής συμμαχίας. Η κατανομή της βιομηχανικής δραστηριότητας σε όλη την Ελβετία, ακόμη και στις απομακρυσμένες περιοχές, ευθύνεται για τη δύναμη και τη σταθερότητα της κοινωνικής δομής της χώρας και απέτρεψε εκείνες τις φρικτές βιομηχανικές συγκεντρώσεις του δέκατου ένατου αιώνα, με τις παραγκουπόλεις και το προλεταριάτο χωρίς ρίζες (Herbert Luethy, «Έχει η Ελβετία μέλλον;», Encounter, Δεκέμβριος 1962)».

Υποψιάζομαι ότι οι καιροί έχουν αλλάξει, ακόμη και στην Ελβετία, και αναφέρω τον Δρ. Luethy, όχι για να επαινέσω την ελβετική δημοκρατία, αλλά για να δείξω ότι η ομοσπονδιακή αρχή, η οποία βρίσκεται στο κέντρο της αναρχικής θεωρίας, αξίζει πολύ περισσότερη προσοχή από όση δίνεται στα εγχειρίδια της πολιτικής επιστήμης. Ακόμη και στο πλαίσιο των συνηθισμένων πολιτικών και οικονομικών θεσμών, η υιοθέτησή της έχει εκτεταμένες επιπτώσεις. Αν αμφιβάλλετε γι’ αυτό, συμβουλευτείτε έναν ενημερωμένο χάρτη των βρετανικών σιδηροδρόμων.

Η ομοσπονδιακή αρχή εφαρμόζεται σε κάθε είδος ανθρώπινης οργάνωσης. Μπορείτε εύκολα να δείτε την εφαρμογή της στις επικοινωνίες όλων των ειδών: ένα δίκτυο τοπικών εφημερίδων, ένα δίκτυο τοπικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών που υποστηρίζονται από τοπικούς ακροατές (όπως ήδη συμβαίνει με μια χούφτα σταθμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες) που μοιράζονται προγράμματα, ένα δίκτυο τοπικών τηλεφωνικών υπηρεσιών (αυτό συμβαίνει ήδη στο Χαλ, το οποίο λόγω κάποιας ιστορικής ανωμαλίας λειτουργεί το δικό του τηλεφωνικό σύστημα και παρέχει στους πολίτες του μάλλον καλύτερες υπηρεσίες από αυτές που παρέχει το ταχυδρομείο στους υπόλοιπους από εμάς).

Εφαρμόζεται ήδη στον κόσμο των εθελοντικών ενώσεων, των συνδικάτων και των ομάδων πίεσης, και δεν θα διαφωνήσετε ότι οι ζωντανές και ενεργές κοινωνίες είναι εκείνες στις οποίες η δραστηριότητα και η λήψη αποφάσεων ξεκινά σε τοπικό επίπεδο, ενώ εκείνες που ελέγχονται κεντρικά, είναι οστεοποιημένες και εκτός επαφής με τα απαθή μέλη τους. Οι αναγνώστες που θυμούνται τις ημέρες της CND και της Επιτροπής των 100 μπορεί να θυμούνται το επεισόδιο των Κατασκόπων για την Ειρήνη. Μια ομάδα ανθρώπων έφερε στο φως λεπτομέρειες για τις RSGs ή Regional Seats of Government, υπόγειες κρυψώνες για να εξασφαλιστεί η επιβίωση της άρχουσας ελίτ σε περίπτωση πυρηνικού πολέμου. Ήταν φυσικά παράνομο να δημοσιευτούν αυτές οι πληροφορίες, ωστόσο σε όλη τη χώρα εμφανίστηκαν σε μικρά ανώνυμα φυλλάδια που αναπαράγονταν μέσα σε λίγες ημέρες, παρέχοντας ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον παράδειγμα ad hoc ομοσπονδιακής δραστηριότητας μέσω χαλαρών δικτύων ενεργών ατόμων.

Αργότερα δημοσιεύσαμε στην Αναρχία κάποιους προβληματισμούς σχετικά με τις συνέπειες αυτού του γεγονότος:

«Ένα μάθημα που μπορεί να αντληθεί από το βιβλίο Κατάσκοποι για την Ειρήνη είναι το πλεονέκτημα της ad hoc οργάνωσης, η οποία δημιουργείται γρήγορα και, αν χρειαστεί, εξαφανίζεται με την ίδια ταχύτητα, αλλά αφήνει πίσω της αναρίθμητα κέντρα δραστηριότητας, όπως οι κυματισμοί και οι στροβιλισμοί σε μια λίμνη μετά τη ρίψη μιας πέτρας σε αυτήν».

Η παραδοσιακή πολιτική (τόσο η «επαναστατική» όσο και η «ρεφορμιστική») βασίζεται σε έναν κεντρικό δυναμό, με έναν ιμάντα μετάδοσης που οδηγεί προς τα έξω. Η κατάληψη του δυναμό, ή η μετατροπή του για άλλους σκοπούς, μπορεί να διακόψει εντελώς τη μετάδοση. Οι «Κατάσκοποι για την Ειρήνη» φαίνεται ότι λειτουργούσαν σε μια εντελώς διαφορετική βάση. Τα μηνύματα μεταφέρονταν από στόμα σε στόμα κατά μήκος της διαδρομής, τα έγγραφα από χέρι σε χέρι. Μια ομάδα μετέφερε ένα μυστικό σε μια δεύτερη, η οποία στη συνέχεια άρχισε να το αναδημοσιεύει. Ένα τροχόσπιτο γινόταν η πηγή ενός φυλλαδίου, ένα καλάθι αγορών ένα κέντρο διανομής. Εκατό αντίτυπα ενός φυλλαδίου διανέμονται στους δρόμους: μερικά είναι σίγουρο ότι θα φτάσουν στους ανθρώπους που θα τα διανείμουν.

Οι επαφές δημιουργούνται πρόσωπο με πρόσωπο και έτσι γνωρίζει κανείς τους προσωπικούς περιορισμούς των συντρόφων του. Ο Χ είναι ειδικός στο να κατευθύνει μια συνάντηση μέσα από διαδικαστικά αδιέξοδα, αλλά δεν μπορεί να λειτουργήσει ως αντιγραφέας. Ο Υ μπορεί να χρησιμοποιήσει ένα μικρό τυπογραφείο, αλλά δεν είναι σε θέση να γράψει ένα φυλλάδιο. Ο Ζ μπορεί να εκφραστεί δημόσια, αλλά δεν μπορεί να πουλήσει φυλλάδια. Κάθε εργασία εκλέγει τους δικούς της εργαζόμενους, και δεν υπάρχει ανάγκη για μια περίτεχνη ανάταση των χεριών. Οι αναζητητές προσωπικής δύναμης και δόξας δεν συγκινούνται ιδιαίτερα από την ανώνυμη και επιδέξια παράνομη εργασία. Η προοπτική της φυλακής εκτρέφει το σύμπλεγμα του ηγέτη. Κάθε μέλος μιας ομάδας μπορεί να κληθεί να αναλάβει καίρια καθήκοντα. Και το ταλέντο όλων αναπτύσσεται σε όλους. Η ανάπτυξη μικρών ομάδων για αμοιβαία βοήθεια θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για ένα αποτελεσματικό κίνημα αντίστασης.

Υπάρχουν σημαντικά συμπεράσματα. Η επανάσταση δεν χρειάζεται οργάνωση με ιμάντα μεταφοράς. Χρειάζεται εκατοντάδες, χιλιάδες και τελικά εκατομμύρια ανθρώπους που συναντιούνται σε ομάδες με άτυπες επαφές μεταξύ τους. Χρειάζεται μαζική συνείδηση. Αν μια ομάδα πάρει μια πρωτοβουλία που είναι πολύτιμη, θα την αναλάβουν και άλλες. Οι μέθοδοι πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στην κοινωνία στην οποία ζούμε. Το FLN μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον ένοπλο πόλεμο, γιατί είχε λόφους και θάμνους για να υποχωρήσει. Αντιμετωπίζουμε τη συντριπτική φυσική δύναμη ενός κράτους καλύτερα οργανωμένου και καλύτερα οπλισμένου από κάθε άλλη φορά στην ιστορία. Πρέπει να αντιδράσουμε αναλόγως. Οι πολλές εσωτερικές αντιφάσεις του κράτους πρέπει να αξιοποιηθούν επιδέξια. Οι αρχές του Ντίσελντορφ πιάστηκαν από τους ίδιους τους κανονισμούς τους όταν οι αφοπλιστές αρνήθηκαν να δέσουν τις ζώνες ασφαλείας τους. Η ΜΙ5 δεν μπορεί να συλλάβει ανατροπή που δεν έχει σχεδιαστεί από έναν μοχθηρό κομμουνιστή πράκτορα. Είναι ανίκανη να αντιμετωπίσει ένα κίνημα όπου κανείς δεν παίρνει εντολές από κανέναν άλλον. Μέσα από τη δράση, η αυτονομία και η επαναστατική πρωτοβουλία θα αναπτυχθούν ακόμα περισσότερο. Για να αντιμετωπίσει τις δραστηριότητές μας, ο μηχανισμός καταστολής θα γίνει ακόμα πιο συγκεντρωτικός και ακόμα πιο γραφειοκρατικός. Αυτό θα ενισχύσει τις δυνατότητές μας αντί να τις μειώσει.

Επρόκειτο για μια ομοσπονδία της οποίας τα μέλη δεν γνώριζαν καν το ένα το άλλο, αλλά τα κύτταρα που την αποτελούσαν είχαν μια στενή προσωπική κατανόηση. Το διαβατήριο για την ιδιότητα του μέλους ήταν απλώς η κοινή συμμετοχή σε ένα κοινό έργο. Αναρίθμητες εθελοντικές οργανώσεις, από τους προσκόπους μέχρι την Ένωση Αυτοκινήτων, ξεκίνησαν με τον ίδιο αυτοσχέδιο τρόπο. Η οστεοποίησή τους ξεκίνησε από το κέντρο. Το λάθος τους ήταν η πίστη στον συγκεντρωτισμό. Το αναρχικό συμπέρασμα είναι ότι κάθε είδος ανθρώπινης δραστηριότητας πρέπει να ξεκινά από το τοπικό και άμεσο, να συνδέεται σε ένα δίκτυο χωρίς κέντρο και χωρίς καθοδηγητικό φορέα, αποσπώντας νέα κύτταρα καθώς τα αρχικά αναπτύσσονται. Αν υπάρχει κάποια ανθρώπινη δραστηριότητα που δεν φαίνεται να ταιριάζει σε αυτό το πρότυπο, η πρώτη μας ερώτηση θα πρέπει να είναι «Γιατί όχι;» και η δεύτερη θα πρέπει να είναι «Πώς μπορούμε να την αναδιοργανώσουμε έτσι ώστε να παρέχει τοπική αυτονομία, τοπική ευθύνη και την ικανοποίηση των τοπικών αναγκών;»

The post Colin Ward: Ομοσπονδίες χωρίς κορυφή first appeared on Aυτολεξεί.

Γιάβορ Ταρίνσκι, ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΚΑΙ ΚΟΜΜΟΥΝΕΣ. Επαναστατικά προτάγματα στη Βουλγαρία του 19ου & 20ού αιώνα, Αθήνα: Αυτολεξεί, Νοέμβριος 2023, σελ. 136, διαστάσεις 19×13, ISBN 978-960-7280-63-3. Επιμέλεια: Ιωάννα-Μαρία Μαραβελίδη | Γραφιστικός σχεδιασμός – σελιδοποίηση: Απόλλωνας Πετρόπουλος | Εξώφυλλο: Τόνια Λέντζου

Από το οπισθόφυλλο:

Πόσο μας αναστατώνει ένα απραγματοποίητο παρελθόν που κάποτε υπήρξε ένα πιθανό μέλλον;

Σήμερα τα Βαλκάνια φαίνεται να κυριαρχούνται από εθνικισμούς, βία και ξενοφοβία – συμφορές που καλλιεργήθηκαν μετά τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων στην περιοχή. Οι λαοί των Βαλκανίων στριμώχτηκαν έκτοτε σε πολυάριθμες μικρές κρατικές οντότητες, με την καθεμιά να προωθεί τη δική της εθνική ιδέα.

Αλλά αυτό δεν ήταν η μόνη δυνατή εξέλιξη…

Υπήρξαν δυναμικά επαναστατικά κινήματα που αγωνίστηκαν για ενωμένα και ομόσπονδα Βαλκάνια, όπου οι λαοί θα συμμετείχαν ενεργά στην αυτοδιαχείριση των δημόσιων υποθέσεων. Η Βαλκανική Ομοσπονδία και η μορφή της Κομμούνας αναδύθηκαν ως κομμάτια του οράματος για ένα πιθανό μέλλον, γοητεύοντας τα μυαλά και τις καρδιές πολλών επαναστατών, αναρχικών και σοσιαλιστών της εποχής. Η παράδοση αυτή έχει βαθιές ρίζες στα εδάφη του χώρου που σήμερα είναι γνωστός ως Βουλγαρία.

Ο Yavor Tarinski, συγγραφέας πολιτικής θεωρίας, ανέλαβε το καθήκον να φωτίσει τα παραπάνω οράματα και πρακτικές στο παρόν βιβλίο. Βιβλία του έχουν εκδοθεί στα αγγλικά, βουλγαρικά και ισπανικά. Μελετά ανελλιπώς την ιστορία των λαών των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης.

Αυτή είναι ακόμη μία άγνωστη ιστορία των από-τα-κάτω που ζητά να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τις επόμενες γενιές.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

〉 Πρόλογος
〉 Εισαγωγή
〉 Η Βαλκανική Ομοσπονδία στο απελευθερωτικό κίνημα της Βουλγαρίας του 19ου αιώνα
〉 Το πρόταγμα της Βαλκανικής Ομοσπονδίας μετά τη Συνθήκη του Βερολίνου
〉 Η μορφή της Κομμούνας στην πράξη (19ος & αρχές 20ού αιώνα)
〉 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1:
«Γελοίο μοιρολόι» Ο Χρίστο Μπότεφ προς υπεράσπιση της Παρισινής Κομμούνας
〉 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2:
Άντα Καλέ: το βυθισμένο νησί των Βαλκανίων όπου κάποτε ζούσαν δίχως κράτος και αφέντες
〉 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3:
Φωτογραφικό υλικό
〉 Βιβλιογραφία
〉 Ευρετήριο όρων και ονομάτων

〉〉 Βιβλιοπαρουσίαση στο jacobin.gr: Η Επαναστατική Κληρονομιά των Βαλκανίων στο Βιβλίο του Γιαβόρ Ταρίνσκι «Βαλκανική Ομοσπονδία και Κομμούνες»

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

Ο Yavor Tarinski είναι συγγραφέας πολιτικής θεωρίας και ανεξάρτητος ερευνητής. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σόφια της Βουλγαρίας. Είναι συνιδρυτής του ελευθεριακού ιστότοπου & εκδόσεων Αυτολεξεί, υπεύθυνος βιβλιογραφίας έργων του Κορνήλιου Καστοριάδη στο Agora International και μέλος του Οργανωτικού Συμβουλίου του TRISE (Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνικής Οικολογίας). Αρθρογραφεί σε διεθνείς ιστοτόπους με κύρια ενδιαφέροντά του την ιστορία των από-τα-κάτω, την κοινωνική οικολογία και αυτονομία καθώς και τις πρακτικές άμεσης πολιτικής συμμετοχής. Συμμετέχει σε κινήματα στα Βαλκάνια καθώς και σε διεθνείς πρωτοβουλίες, αφιερωμένες στην παραγωγή γνώσης από τη βάση. Μελετά ανελλιπώς την ιστορία και το ελευθεριακό κίνημα των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης. Έχει δημοσιεύσει σχετικά το αφιέρωμα «Το μαύρο ημερολόγιο του ελευθεριακού κινήματος της Βουλγαρίας επί της εποχής του υπαρκτού σοσιαλισμού» στο aftoleksi.gr.

ΑΛΛΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ:

Αγγλικά: Direct Democracy: Context, Society, Individuality (Durty Books, 2019), Short Introduction to the Political Legacy of Castoriadis (Aftoleksi, 2020), Common Futures: Social Transformation and Political Ecology (με τον Αλέξανδρο Σχισμένο, Black Rose Books, 2021), Enlightenment and Ecology: The Legacy of Murray Bookchin in the 21st Century, ανθολόγηση (Black Rose Book, 2021), Concepts for a Democratic and Ecological Society (Zer0 Books, 2022), Asking questions with the Zapatistas: Reflections from Greece on our Civilizational Impasse (με τους Ιωάννα-Μαρία Μαραβελίδη και Θοδωρή Καρυώτη, TRISE, 2022), Reclaiming Cities: Revolutionary Dimensions of Political Participation (Black Rose Books, 2023)

Βουλγαρικά: Пряката демокрация на 21 век [Η άμεση δημοκρατία του 21ου αιώνα], ανθολόγηση (Anarres Books, 2013), Проектът за автономия [Το πρόταγμα της αυτονομίας], ανθολόγηση (Anarres Books, 2014)

Ισπανικά: Breve introducción al legado político de Castoriadis (CELAPEC, 2020), Preguntando con los zapatistas. Reflexiones desde Grecia sobre nuestro impasse civilizatorio (Chiapas: Cooperativa Editorial Retos, 2022)

Το προσωπικό του ιστολόγιο, με το σύνολο του έργου του, βρίσκεται στο: towardsautonomyblog.wordpress.com

ΣΗΜΕΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ

— Τις εκδόσεις Αυτολεξεί μπορείτε να τις βρείτε σε όλα τα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία πανελλαδικά καθώς και σε κοινωνικούς χώρους —

Παραλαβές-παραγγελίες γίνονται στα βιβλιοπωλεία πανελλαδικά. Όσα βιβλιοπωλεία ενδιαφέρονται να κάνουν παραγγελίες, μπορούν να το κάνουν εδώ (πανελλαδική διάθεση): Σπύρος Κάτσαρης, τηλ. 210-5128304, e-mail: ekdoseis.vivliopelagos@gmail.com

Για οτιδήποτε άλλο, επικοινωνείτε μαζί μας απευθείας στο aftoleksi@gmail.com

ΣΗΜΕΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ (ενδεικτικά):

ΑΘΗΝΑ: Βιβλιοπωλείο Πολιτεία (Ασκληπιού 1-3), Βιβλιοπέλαγος (Επ. Ασπρογέρακα 61–πρώην Ισιδώρου), Εναλλακτικό (Θεμιστοκλέους 37), Ναυτίλος (Χαρ. Τρικούπη 28), Οι Εκδόσεις των Συναδέλφων (Καλλιδρομίου 30), Πρωτοπορία (Γραβιάς 3-5), Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου (Ζαλόγγου 9), Βιβλιοπωλείο ΑΛΦΕΙΟΣ (Χαρ. Τρικούπη 22), Έναστρον Βιβλιοκαφέ (Σόλωνος 101), Στέγη Bibliotheque (Θεμιστοκλέους 76), Books Plus (Πανεπιστημίου 37), Βιβλιοπωλείο Λεμόνι (Ηρακλειδών 22, Θησείο), TRISE: Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνικής Οικολογίας (Κολοκοτρώνη 31, Σύνταγμα), Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Πέρασμα (Ζωοδόχου Πηγής και Ισαύρων), Αυτοδιαχειριζόμενος κοινωνικός χώρος Μπερντές (Aράδου 55, Άνω Ιλίσια – πλ. Κύπρου), Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Αργυρούπολης Υπόστεγο (25ης Μαρτίου 38), Κοινός τόπος (Πλούτωνος & Υψηλάντου στη Χαραυγή).

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: Ακυβέρνητες Πολιτείες (Αλ. Σβώλου 28), Το Κεντρί (Δ. Γούναρη 22), Oblik Editions (Σπανδωνή 29 / Αγορά Βλάλη, Καπάνι), ΕΚΧ Σχολείο (Βασιλέως Γεωργίου & Μπιζανίου)

ΠΑΤΡΑ: Πρωτοπορία (Γεροκωστοπούλου 31-33)

ΧΑΝΙΑ: Rosa Nera (Λοφός Καστέλι, παλιό λιμάνι)

ΑΓΡΙΝΙΟ: Αγαύη βιβλιοπωλείο (Γ. Καραπαπά 16)

ΙΩΑΝΝΙΝΑ: Βιβλιοπωλείο Αναγνώστης (Πυρσινέλλα 11), Κοινωνικός Χώρος Αλιμούρα (Αραβαντινού 6)

The post ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΚΑΙ ΚΟΜΜΟΥΝΕΣ. Επαναστατικά προτάγματα στη Βουλγαρία του 19ου & 20ού αιώνα first appeared on Aυτολεξεί.

Democratic confederalism is the contrasting paradigm of the oppressed people.
~ Abdullah Öcalan in Prison Writings: Roots of Civilisation

The bombing and invasion of Gaza continues in full force, bringing death and destruction to countless civilians. These attacks should immediately stop, the siege of Gaza must be lifted and the apartheid on the West Bank must be dismantled. All this, as well as any jihadist project and, of course, any form of anti-Semitism, should be actively rejected and replaced by a real guarantee of peace – as revolutionary voices have been saying for years, by restructuring the region along federal or confederal lines.

Since the very beginning there were voices within Jewish and Palestinian peoples that opposed the creation of nation-states, proposing instead the formation of an Israeli-Palestinian confederacy – movements like the Jewish Labor Bund and Arab-Palestinian intellectuals like Al-Khalidi. They proposed the cantonisation of the region so that both people can be allowed peaceful coexistence. Later on, this secular and democratic vision was further developed by the council-socialist organization Matzpen, whose members supported the form of regional union, consisted of cantons that allow for self-determination of each ethnic group, rather than one or two homogenic Nation-State(s).

And although nowadays such voices are further marginalized by jihadists and far-right zionists, you can still hear advocates for a coexistence-based resolution of the conflict. A more recent case was the anarchist federation Ahdut/Wihda, which consisted of antiauthoritarian activists from Israel and occupied Palestine, calling both peoples to a common struggle towards a future where instead of one or two nation states, a new form beyond national identities, based on freedom, equality and solidarity, will be established and further spread in the Middle East.

Another recent voice in this direction is author Abraham Weizfeld, who suggests in his book The Federation of Palestinian and Hebrew Nations (2018) that the notion of Nation-State must be avoided by a No-State Solution, expressed through parallel civil societies that become an organic social construction codified in a federal constitution.

Another contemporary voice for Israeli-Palestinian co-existance is Palestinian writer Ahmed Moor, born in the Rafah refugee camp in the Gaza Strip. Co-editor of After Zionism: One State for Israel and Palestine (2012), he proposes the cantonization of the region into four federal units: Gaza, the West Bank, the Galilee and Coast, and the Naqab or Negev. Two of these units will be majority-Palestinian, while the other two, majority-Jewish, as a likely necessary concession to the country’s legacy of ethnic conflict. Moor suggests that in this vision power will be distributed on a proportional basis, while each federal unit may exercise limited decision-making authority on certain matters. For Moor such confederalization of the region is an effort to grapple with the concurrent humanity everywhere, because when somebody is born somewhere, they’re of that place and they belong there.

Hannah Arendt too, born to a Jewish family in Germany, advocated for an Arab-Jewish confederation as part of a larger Middle Eastern federation. She opposed both “one-” or “two-state” solutions because they retain the homogenizing and exclusionary logic of the Nation-State, that made the so-called minority problem impossible to solve on the bases of equality. Arendt recognized, instead, popular councils and kibbutsizm, despite some of the weaknesses of the latter, as the only creative force that was ideologically predisposed to institute a confederation of the two peoples.

This came out of her conviction that one such perspective requires agents capable of federating. If the confederation is to be democratic, the agents that produce it must be themselves democratic, and thus, a democratic movement is needed on both sides. Ultimately, Arendt’s vision implied that Palestinian-Arab and Jewish peoples won’t be mere bearers of equal rights, but will also be active and direct participants in decision-making processes that determine the course of their societies. 

And finally, we should not forget that social ecologist Murray Bookchin, who was of Russian-Jewish descent himself, hoped that Israel/Palestine could evolve into a Swiss-like confederation of Jews and Arabs, a confederation in which both peoples could live peacefully with each other and develop their cultures creatively and harmoniously. One such perspective would imply equal treatment of and self-determination for all included ethnic and cultural  groups, hoping simultaneously that it would also sustain power closer to the grassroots. This belief of his derived from his conviction that both Israeli and Palestinian people have more interests in common than they have differences.

The understanding of radical federalism/confederalism as a tool for peace has a long history within revolutionary thought.

It was also present among revolutionaries of our Balkan peninsula – as i examine in my forthcoming book on the history of Balkan Federation. A notable example is Gotse Delchev, who under socialist and anarchist influences, considered federalism as the main institution for achieving peaceful coexistence in the region. In his opinion, if newly liberated territories from the Ottoman Empire were not separated as autonomous regions, part of a larger Balkan Federation, but were instead incorporated into the territories of already-established neighboring states, this would inevitably lead to intervention by the Great Powers and war between neighbors. And the peninsula’s history of years of bloodshed seems to have proven him right.

All these proposals, to a different degree, are reminiscent of the institutional framework developed by the people of Rojava. For years they have been waging a revolution that sought to overcome statism through the establishment of regional networks of confederated self-managed communities – something they termed Democratic Confederalism. It is in this revolutionary spirit that Rojava’s Democratic Communities Union issued a statement, suggesting that: “The Israeli-Palestinian conflict is rooted in the nation-state mentality and can only be solved by overcoming the nation-state mentality”.

Such proposals may appear too utopian for the current regional realpolitik, but at the same time they seem as the only ones that take seriously a context of interspersed populations, without descending into the barbarism of proposing the expulsion of one or the other peoples. On the other hand, what many politicians and centers of power promote as the only viable and “realistic” option – i.e. staying on the path of the nation-state – seems so far to continue to deepen the conflict, as it already does for decades on, fueling the minds of the people on both side with hatred and far-right sentiments.

Sources:

On the Jewish Labour Bund: https://www.workersliberty.org/…/august-grabski-anti…

Al-Khalidi Proposal for Cantonization of Palestine (1934): https://ecf.org.il/issues/issue/1391

The Federation of Palestinian and Hebrew Nations: https://www.academia.edu/…/The_Federation_of…

Democratic Communities Union statement: https://kck-info.com/statement-oct1323/

Matzpen: https://matzpen.org/english/2009-02-10/resolution-of-the-israeli-palestinian-conflict-a-socialist-viewpoint-moshe-machover/?fbclid=IwAR1PYIMFGFE06wc-XYBvQ36ed0Hre2kSO5MtKDH-UIktPeJVFlc5Y61yrUI

Ahdut/ Wihda position:
https://unityispa.wordpress.com/position-paper-about-the-palestinian-struggle/

Ahmed Moor on Israeli-Palestinian federation: https://www.theguardian.com/commentisfree/2020/jul/20/israel-west-bank-two-state-solution-palestine

Hannah Arendt on Israel/Palestine Confederation: https://publicseminar.org.dream.website/2014/01/hannah-arendt-constitutionalism-and-the-problem-of-israelpalestine/

Murray Bookchin: https://theanarchistlibrary.org/library/murray-bookchin-attacks-on-israel-ignore-the-long-history-of-arab-conflict

On Delchev’s internationalism: Институт за история при БАН, Македонският въпрос: Историко-политическа справка [Μακεδονικό Ζήτημα: Ιστορικο-πολιτική αναφορά] (Σόφια: БАН, 1968), 45-46.

The post Voices for an Israel-Palestine Confederation first appeared on Aυτολεξεί.