Η νέα ταινία της Πολωνής Ανιέσκα Χόλαντ, “Πράσινα Σύνορα”, κατάφερε να αποσπάσει το βραβείο της επιτροπής και παράλληλα να χωρίσει την Πολωνική κοινωνία στα δύο. Η διακεκριμένη σκηνοθέτης, χωρίς να περιμένει να “περάσει κάποιος καιρός”, και ενώ μέχρι σήμερα τα σύνορα μεταξύ της Πολωνίας και της Λευκορωσίας μοιάζουν με πεδίο κάποιας μάχης, επέλεξε να φτιάξει μια ταινία για τη μετανάστευση, την εργαλειοποίηση των σωμάτων, το απρόσωπο της εξουσίας και την ανθρωπιά.

Λίγα λόγια για την κατάσταση στη περιοχή:

Από το καλοκαίρι του 2021, και αφού οι σχέσεις μεταξύ της Λευκορωσίας με την Ευρωπαική Ένωση πηγαίναν από το κακό στο χειρότερο, ο δικτάτορας Λουκασένκο απείλησε πως “θα πνίξει την Ευρώπη στα ναρκωτικά και τους μετανάστες”. Λίγο καιρό αργότερα, τόσο οι αρχές όσο και τουριστικά γραφεία ξεκίνησαν καμπάνιες στην μέση ανατολή μιλώντας για υποτιθέμενη “ελεύθερη είσοδο στην ΕΕ από την πλευρά της Λευκορωσίας”.

Δεν χρειάστηκε πολύς χρόνος για να δημιουργηθεί μια νέα “διαδρομή” ανθρώπων από την Τουρκία προς τη Λευκορωσία, με ελπίδα για είσοδο στην ΕΕ και μια καλύτερη ζωή. Χρονικά, ταίριαξε πολύ εύκολα στον δικτάτορα καθώς η “βαλκανική διαδρομή”, αυτή μέσω της Ελλάδας, είχε μετατραπεί σε μια από τις πιο θανατηφόρες, με πολλαπλές κατηγορίες προς το Ελληνικό λιμενικό για απαγωγές μεταναστών που είχαν ΗΔΗ φτάσει σε ελληνικό έδαφος και επαναπροώθηση τους μέσω πλωτών σκηνών χωρίς μηχανή.

Από την άλλη πλευρά των συνόρων, οι αρχές δεν είχαν καμία πρόθεση να επιτρέψουν το δικαίωμα άσκησης άσυλου με την Πολωνική κυβέρνηση να μεταφέρει γρήγορα χιλιάδες συνοριοφύλακες, στρατό αλλά και την ανέγερση ενός φράχτη στο δάσος, ή αλλιώς το “πράσινο σύνορο” που χωρίζει τις δύο χώρες.

Η στρατιωτικοποίηση των συνόρων, παρέα με τον βαρύ χειμώνα της Πολωνίας κατάφερε να κορυφώσει την κρίση το χειμώνα του 2022 όταν και δεκάδες άτομα έχασαν τη ζωή τους στη προσπάθεια τους να βρεθούν εντός ζώνης της ΕΕ.

Η είδηση της ταινίας, δημιούργησε αμέσως “εμφύλιο” στη Πολωνία. O πρωθυπουργός της χώρας, Ματέους Μοραβιέτσκι, χαρακτήρισε τη ταινία ως “μια συλλογή απροκάλυπτων ψεμάτων” που ως στόχο έχει “να δυσφημίσει τη Δύση και να αποσπάσει τη προσοχή από τον ένδοξο και βασικό ρόλο της Πολωνίας στη βοήθεια του αγώνα στην Ουκρανία”. Ακόμη πιο απροκάλυπτα, ο υπουργός δικαιοσύνης Ζμπίγκνιου Ζιόμπρο, παρομοίασε την Χόλαντ με τον Γιόζεν Γκέμπελς, τον επικεφαλή της ναζιστικής προπαγάνδας και την ταύτησε με τους “Σοβιετικούς και τους Ναζί” που “χρησιμοποιούσαν προπαγανδιστικές ταινίες για να καταστρέφουν την εικόνα της Πολωνίας και των Πολωνών”. Εθνικιστικές οργανώσεις επίσης κάλεσαν για μποικοτάζ της ταινίας αποκαλώντας την “αντι-Πολωνική προπαγάνδα” και “ασεβή προς τους γενναίους άντρες που φυλάνε τα σύνορα μας” στην πιο ίσως εθνικά αφομοιωμένη χώρα στην Ευρώπη.

Πριν ξεκινήσουν ακόμη οι προβολές, ακροδεξιά τρολ διοργάνωσαν διαδικτυακές επιθέσεις ενάντια της ταινίας σε ιστοσελίδες όπως το IMDB και το Πολωνικό FilmWeb, καταρρακώνοντας έτσι τις ιντερνετικές της βαθμολογίες.

Λίγο καιρό αργότερα, όταν και η ταινία ξεκίνησε να διανέμεται στα σινεμά της χώρας, εθνικιστικές ομάδες προσπάθησαν μέσω συγκεντρώσεων να αποτρέψουν την προβολή της ή την προσέλευση του κόσμου σε αυτή. Από την άλλη, ακτιβιστικές οργανώσεις που ασχολούνται με τους πρόσφυγες, αντιφασιστικές ομάδες αλλά και καλλιτεχνικές οργανώσεις που στέκονται ενάντια στη φίμωση της τέχνης βρισκόντουσαν συχνά απέναντί τους.

Οι εθνικιστές συγκεντρωνόντουσαν έξω από τα σινεμά της χώρας με σλόγκαν όπως “Ο Πούτιν σας ευχαριστεί γι’ αυτό που κάνετε” και “Όχι στην Πολωνία-Ουράνιο τόξο”. Οι αντιφασίστες που στέκονταν απέναντι τους, οι οποίοι ταύτιζαν συχνά τη βοήθεια προς τους πρόσφυγες με την βοήθεια που αντιφασίστες παρείχαν σε Εβραικές οικογένειες κατά τη διάρκεια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, απαντούσαν με το σύνθημα “Πολωνία λευκή, μόνο τον χειμώνα!”

Η ταινία, μπλέκοντας πραγματικά όσο και φανταστικά γεγονότα, περιγράφει την κόλαση των “πράσινων συνόρων” μέσα από τα μάτια μιας οικογένειας από την Συρία, μιας ομάδας ακτιβιστών αλλά και των συνοριοφυλάκων.

Στην Ελλάδα προβλήθηκε ήδη στις νύχτες πρεμιέρας και η διανομή της ξεκινάει στην Αθήνα στις 23 Νοέμβρη.

The post ΠΟΛΩΝΙΑ ΛΕΥΚΗ, ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΧΕΙΜΩΝΑ! Για τα “Πράσινα Σύνορα”, τη νέα ταινία της Ανιέσκα Χόλαντ first appeared on Aυτολεξεί.

Έχουν περάσει μόλις λίγες μέρες από την έναρξη των διαδηλώσεων στο Καζακστάν. Η αποφασιστικότητα των διαδηλωτών μετέτρεψε γρήγορα τις διαδηλώσεις σε μια πλήρη επανάσταση ενάντια στο καθεστώς Ναζαρμπάγιεφ/Τοκάγιεφ. Καταλήψεις διοικητικών κτιρίων, απεργίες και πορείες σάρωσαν όλη τη χώρα, και μέχρι το βράδυ της 5ης Ιανουαρίου, το Αλμάτι ήταν εντελώς απαλλαγμένο από την άρχουσα ελίτ.

Στην ταχεία επιτυχία των διαδηλωτών, ο Τοκάγιεφ απάντησε με πυροβολισμούς, δολοφονίες και με την εισαγωγή του στρατού σε διάφορες πόλεις της χώρας. Για άλλη μια φορά, με την ελπίδα να διατηρήσει τη δική του εξουσία, ο δικτάτορας άρχισε να χύνει το αίμα του λαού.

Όμως η δικτατορία του Καζακστάν, όπως και η λευκορωσική, βρίσκεται στη σφαίρα της ρωσικής πολιτικής επιρροής. Γι’ αυτό, λίγες μόλις ώρες μετά την απελευθέρωση του Αλμάτι, έγινε πολύς λόγος για παρέμβαση της Μόσχας στην εξέγερση.

Πρώτα απ’ όλα, θυμήθηκαν το CSTO, την ίδια τη δομή, στην οποία είχε προβλεφθεί ο ρόλος του χωροφύλακα του Πούτιν, έτοιμου να σβήσει τη φωτιά της απελευθέρωσης στις φιλορωσικές δικτατορίες. Το αίτημα για βοήθεια ήταν τυπικό και οι ενέργειες βήμα προς βήμα συμφωνήθηκαν πιθανότατα σε αυτό ακριβώς το τηλεφώνημα μεταξύ Πούτιν, Λουκασένκο και Τοκάγιεφ.

Η εισβολή της Μόσχας στο Καζακστάν εν μέσω των διαδηλώσεων κατά του καθεστώτος δείχνει στον κόσμο ότι ο Πούτιν βλέπει τις χώρες του CSTO ως αποικίες στις οποίες θα υπάρχει το σύστημα που προέρχεται από τη Ρωσία έως ότου ο αφέντης αποφασίσει ότι είναι ώρα να αλλάξει κάτι. Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του 2020 στη Λευκορωσία, πολλοί φοβήθηκαν την εισαγωγή ρωσικών στρατευμάτων για να βοηθήσουν τον Λουκασένκο. Τότε ο δικτάτορας τα κατάφερε μόνος του χωρίς περιττές διεθνείς συγκρούσεις. Οι διαδηλώσεις των τελευταίων ημερών, χωρίς εξωτερική παρέμβαση, πιθανότατα θα είχαν τερματίσει το καθεστώς, που χτίστηκε από τη δυναστεία Ναζαρμπάγιεφ, μέσα σε λίγες μέρες ή εβδομάδες.

Αλλά τώρα έχει ήδη εισαχθεί στη χώρα μια τιμωρητική αποστολή, με στόχο ακριβώς τη σταθεροποίηση της δικτατορίας. Οποιεσδήποτε ιστορίες για την αποκατάσταση της ειρήνης και της φιλίας είναι κραυγαλέα ψέματα των προπαγανδιστών της Μόσχας που προσπαθούν να κατηγορήσουν τις εξωτερικές δυνάμεις για οργάνωση διαδηλώσεων ενώ δημοσιεύουν πατριωτικά βίντεο με ρωσικά στρατεύματα στην πορεία τους προς το Καζακστάν.

Δεν πρέπει να περιμένει κανείς μεγάλη αγανάκτηση μέσα στη ρωσική κοινωνία από τέτοιους αποικιακούς πολέμους – οι καταστολές εναντίον οποιασδήποτε πολιτικής ομάδας δύσκολα αφήνουν χώρο για οργάνωση διαμαρτυριών. Στη Λευκορωσία, η κατάσταση με την καταστολή είναι ακόμη πιο δύσκολη. Η μόνη ενδιαφέρουσα περίπτωση είναι το Κιργιστάν, το κοινοβούλιο του οποίου δεν ενέκρινε την υποστήριξη της επιχείρησης του CSTO στην περιοχή.

Οι ενέργειες του Πούτιν δείχνουν ότι είναι έτοιμος να υποστηρίξει τα δικτατορικά καθεστώτα του CSTO που του είναι πιστά. Για τους απλούς ανθρώπους σε χώρες που ενδιαφέρουν τη Μόσχα, τέτοιες ενέργειες απειλούν κάθε προσπάθεια οικοδόμησης μιας ελεύθερης κοινωνίας.

Η ρωσική αυτοκρατορία συνεχίζει να είναι φυλακή λαών.

Και η απελευθέρωση του Καζακστάν, της Λευκορωσίας ή άλλων περιοχών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης γίνεται υπόθεση όχι μόνο για τους ανθρώπους αυτής της ίδιας της χώρας, αλλά και όλων εκείνων που πρέπει να ζουν σε αυτήν ακριβώς την αυτοκρατορία.

Εμείς, με τη σειρά μας, ελπίζουμε μόνο ότι ο λαός του Καζακστάν θα δείξει αρκετή αποφασιστικότητα για να ανατρέψει όχι μόνο τον Τοκάγιεφ, αλλά και τον Πούτιν.

Βλ. επίσης

Ο «αντιιμπεριαλισμός» ως ιδεολογικό κάλυμμα της εξουσίας

Πώς οι Λευκορώσοι ξεσηκώθηκαν ενάντια στη δικτατορία

The post Καζακστάν: η αποικιοκρατία στον 21ο αιώνα first appeared on Aυτολεξεί.

Στην Αλβανία εξέγερση, στην Λευκορωσία “απόπειρα πραξικοπήματος”; – Σκέψεις πάνω σε προβληματικές στάσεις και απόψεις κομματιού του ευρύτερου κινήματος.

Στις 8/12, στις 01:05 το βράδυ, στην λούμπεν αστική δημοκρατία της Αλβανίας, στην πόλη των Τιράνων, έλαβε χώρα η κρατική δολοφονία του 25χρονου Κλόντιαν Ράσα από το πιστόλι ενός μπάτσου, ο οποίος δεν δίστασε ούτε λεπτό να τον πυροβολήσει δυο φορές στο σώμα, επειδή ο νεαρός δεν σταμάτησε σε σήμα για έλεγχο, φοβούμενος προφανώς το πρόστιμο για την παραβίαση του κορονο-ωραρίου, μόλις 50 μέτρα μακριά από την πόρτα του σπιτιού του.

Μετά από την δολοφονία βγήκαν καλέσματα για συγκεντρώσεις και πορείες διαμαρτυρίας από ένα ετερόκλητο μείγμα οργανώσεων, οι οποίες πολύ γρήγορα μετατράπηκαν σε βίαιη εξέγερση των από τα κάτω, των καταπιεσμένων, ενάντια στην αστυνομοκρατία, την καταστολή και τον αυταρχισμό του καθεστώτος του Έντι Ράμα, ο οποίος ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας το 2013.

Ο Ράμα και η Αλβανία

Ο Ράμα ήταν ένα πουλέν του παλιού Χοτζικού “κομμουνιστικού” κύκλου, από οικογενειακών καταβολών (οι γονείς του ήταν και οι δυο άρρηκτα συνδεδεμένοι με το καθεστώς). Σπουδαγμένος στην Ευρώπη και ανοιχτά κριτικός ως προς το μετα-χοτζικό κράτος του Σαλί Μπερίσα, ο Ράμα εξαργύρωσε την στάση του με υπουργικές θέσεις στις “σοσιαλδημοκατικές” κυβερνήσεις του Φάτος Νάνο στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Από το 2005 εμφανίζεται ως ο “ηγέτης της ενωμένης Αριστεράς”, ως αρχηγός του μεγαλύτερου αριστερού κόμματος, του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Αλβανίας -μεταλλαγμένου διαδόχου του Αλβανικού Κόμματος Εργασίας του Χότζα και του Νάνο- ηγούμενος ενός σχηματισμού που όσο πλησίαζε στην εξουσία και μετά την κατάκτησή της, μετατοπιζόταν σταδιακά προς το Κέντρο (μας θυμίζει κάτι αυτό;). Ταυτόχρονα, διετέλεσε και Δήμαρχος Τιράνων από το 2000 έως το 2011.

Στην πορεία του προς την πρωθυπουργία, αντίπαλός του ήταν το λεγόμενο “συντηρητικό μπλοκ” του Μπερίσα, του πρώτου εκλεγμένου προέδρου της Αλβανίας μετά την πτώση του καθεστώτος, με κύριο πυλώνα το δεξιό Δημοκρατικό Κόμμα. Τον Μπερίσα διαδέχθηκε στο κόμμα ο Μπάσα μετά την εκλογική ήττα του 2013, ο οποίος προσπάθησε να “εκμοντερνίσει” την Δεξιά και πρωτοστάτησε στις διαμαρτυρίες ενάντια στην κυβέρνηση το 2017. Όσο ο Ράμα ατσάλωνε την θέση του στην Πρωθυπουργία, μετά και την επανεκλογή του το 2017, τόσο προχωρούσε προς απολυταρχικές μεθόδους διακυβέρνησης, αστυνομοκρατία και βία, ενώ ταυτόχρονα κινούνταν προς φιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές, και παράλληλα κατηγορούταν για υπεξαίρεση χρημάτων, απάτες, αλλά και για σχέσεις με τις ναρκομαφίες της χώρας. Εξαιτίας όλων αυτών δέχθηκε κριτική ακόμη και από το εσωτερικό του ίδιου του κόμματός του, συγκεκριμένα από την πιο αριστερή πτέρυγα, υπό τον παλαιό μέντορά του, Νάνο.

Ουσιαστικά, η δολοφονία του Κλόντιαν Ράσα ήταν το “φυσικό επακόλουθο” μιας διακυβέρνησης βασισμένης στα παραπάνω στοιχεία, και μιας χώρας ευρισκόμενης  σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, λόγω του κορονοϊού, της καραντίνας και της περαιτέρω απολυταρχικοποίησης και αστυνομοκρατίας. Τόσο η δολοφονία αυτή καθαυτή, όσο και η μεγάλη κοινωνική έκρηξη που την ακολούθησε, ήταν αναπόφευκτο να συμβούν, σε μια χώρα που, εκτός των άλλων, συνεχίζει να ταλανίζεται από πολύ σοβαρά και διαχρονικά οικονομικά προβλήματα, με ένα τεράστιο μέρος του πληθυσμού να ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας.

Σε αυτή την εξέγερση έχουν βγει μπροστά, λαμβάνοντας δυσανάλογη προβολή από τα ΜΜΕ, τα αντιδραστικά στοιχεία και οι οπαδοί της παλιάς κυβέρνησης, νυν αντιπολίτευσης, δηλαδή οι οπαδοί του Μπερίσα και του Μπάσα, ακόμη και με συνθήματα όπως “κάτω ο κομμουνισμός” (στο μυαλό του μέσου λοβοτομημένου εθνικιστή, ο κομμουνισμός ξεκινάει από την “κεντροαριστερά” του Ράμα και φτάνει μέχρι την “κομμουνιστική” δικτατορία του Χότζα).

Φυσικά όμως δεν είναι μόνο αυτοί. Υπάρχει μια τεράστια μάζα κόσμου, φτωχών και καταπιεσμένων προλετάριων, που δεν αντέχει άλλο την οικονομική εκμετάλλευση και την αστυνομική και κρατική καταστολή. Υπάρχουν και οργανωμένα πολιτικά κομμάτια, πολύ κοντά στο ευρύτερο ανταγωνιστικό κίνημα, όπως π.χ. η Organizata Politike.

Εξαιτίας λοιπόν αυτού, εξαιτίας όλης της παραπάνω κατάστασης, ολόκληρο το ελληνικό ανταγωνιστικό, αντικαπιταλιστικό κίνημα, από την Αριστερά μέχρι και την Αναρχία, έχει τοποθετηθεί επάνω στα γεγονότα, συμφωνώντας πως πρόκειται περί εξέγερσης, βγάζοντας κείμενα και αφίσες και πραγματοποιώντας δράσεις αλληλεγγύης στους εξεγερμένους της Αλβανίας. Και πολύ καλά κάναμε, γιατί αυτό συμφωνεί με τους τρόπους που ως επαναστάτες πιστεύουμε ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε τις εξεγέρσεις των από τα κάτω:

Οι επαναστάτες και οι “αυθόρμητες” εξεγέρσεις των “από τα κάτω” 

Στο σημείο αυτό να ξεκαθαρίσουμε πως με τον όρο “αυθόρμητες εξεγέρσεις” δεν αναφερόμαστε σε κάτι άλλο, παρά σε μια εξέγερση, μια κινητοποίηση, που δεν είναι αποτέλεσα κάποιας πολιτικής δουλειάς μυρμηγκιού, με στόχο τη κατάληψη ή την κατάργηση της εξουσίας, αλλά που συμβαίνει επ’ αφορμής κάποιου συγκεκριμένου περιστατικού ή υπό την σκιά μιας  κατάστασης γενικευμένης κοινωνικής αναταραχής, δυσαρέσκειας κλπ, που μπορεί να έχει κάποιο συγκεκριμένο αίτημα ή σύνθημα (παραίτηση της κυβέρνησης, ενός υπουργού, ελεύθερες εκλογές σε μια δικτατορία κλπ) ή μπορεί και όχι, αλλά πρακτικά, ακόμη κι αν κάτι τέτοιο υπάρχει, η όλη διαδικασία κινείται πολύ πέραν αυτού και αναλόγως των συνισταμένων δυνάμεων που αποτελούν την εξέγερση. Όπως συνέβη π.χ. στην Ελλάδα τον Δεκέμβρη του 2008, μετά την δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και αργότερα με τους αγανακτισμένους, υπό την σκιά της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων. Πολύ διαφορετικές συγκυρίες, σίγουρα διαφορετικό το επίπεδο οργάνωσης στο εσωτερικό τους, αλλά και πάλι, το ένα περισσότερο από το άλλο, εμπεριείχαν το συστατικό του “αυθόρμητου”, μη καθοδηγούμενου από κάποιον πολιτικό φορέα. Με όλα τα καλά και τα κακά που αυτό φέρει.

Σε τέτοιες καταστάσεις λοιπόν, σε τέτοιου είδους εξεγέρσεις, όπως αυτή που συμβαίνει αυτή την στιγμή στην Αλβανία, ποια πρέπει να είναι η στάση των Επαναστατών; Πρέπει να στέκονται παράμερα, μέσα στην πολιτική τους καθαρότητα και να κουνάνε το δάκτυλο, σχετικά με το ποιος συμμετέχει σε αυτή την εξέγερση, ποιον προβάλουν τα κανάλια περισσότερο, αν υπάρχουν αντιδραστικά στοιχεία και συνθήματα από τα οποία μπορεί να “λερωθεί” η δική μας ιδεολογία; Πολλές τέτοιες φωνές και νουθεσίες ακούστηκαν και πάλι, μέσα από το ίδιο το επαναστατικό κίνημα, με αφορμή την Αλβανία και σε σχέση με το “αμφίβολο” ποιόν και την σύσταση των εκεί εξεγερμένων. Όμως πλέον, μετά τις εμπειρίες του Δεκέμβρη, αλλά κυρίως  των Αγανακτισμένων -αλλά και άλλες παρόμοιες καταστάσεις διεθνώς και διαχρονικά, στις οποίες σταθήκαμε επαρκείς ή ανεπαρκείς των περιστάσεων- μπορούμε ασφαλώς να πούμε πως ΟΧΙ, δεν πρέπει να είναι αυτή η στάση μας.

Αντίθετα, σε μια γενικευμένη εξεγερσιακή κατάσταση, η στάση των επαναστατών πρέπει να είναι αυτή που αρμόζει σε μια οργανωμένη πολιτική δύναμη που θέλει να φέρει την κοινωνική αλλαγή και τον επαναστατικό μετασχηματισμό. Δηλαδή, οι επαναστάτες θα πρέπει να χωθούν μέσα σε όλη αυτή την διαδικασία, διακριτά, με τα δικά τους συνθήματα και προτάγματα, να αποπειραθούν να βρουν κοινούς τόπους με τις δυνάμεις εκείνες της κοινωνίας που είναι εν δυνάμει επαναστατικές -δηλαδή το προλεταριάτο, τους καταπιεσμένους, τους φτωχοδιαβόλους, την νεολαία δίχως μέλλον- και να τους προπαγανδίσουν τις θέσεις τους, χωρίς να προσπαθήσουν να τους καπελώσουν από την μία, αλλά από την άλλη, προσπαθώντας να αποτινάξουν από την διαδικασία αυτή τα αντιδραστικά στοιχεία και τις αστικές ή εθνικιστικές προκαταλήψεις. Αναδεικνύοντας το γιατί και το πώς οι δυνάμεις αυτές φέρνουν μόνο την διαίρεση και την ήττα, σε αντίθεση με την ταξική ενότητα, που μπορεί να φέρει την κοινωνική απελευθέρωση.

Σίγουρα αυτή η “συνταγή” δεν θα φέρει μια βέβαιη νίκη. Τέτοιου είδους κινήματα υποστηρίζονται πολλές φορές από πυλώνες της εξουσίας και δυνάμεις της αστικής αντιπολίτευσης, για τα δικά τους ιδιαίτερα οφέλη και την δική τους πολιτική ατζέντα. Οι δυνάμεις αυτές έχουν πολύ συχνά πολλαπλάσιες οικονομικές δυνατότητες και κοινωνικές προσβάσεις από τους επαναστάτες και μπορούν πολύ εύκολα να τους απομονώσουν ως προβοκάτορες, ενώ μπορούν να δώσουν μια στρεβλή εικόνα προς τα έξω, σε σχέση με τα πραγματικά μεγέθη και την σύσταση εντός του εξεγερσιακού κινήματος, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που μπορεί να φτάσουν στο τέλος να κερδίσουν μέσω της προπαγάνδας, αυτά τα οποία ήθελαν να προβάλουν ως αληθή εξαρχής.

Ακόμη όμως κι αν έρθουν έτσι τα πράγματα και μια εξέγερση ηττηθεί ή ενσωματωθεί από αντιδραστικές ή αστικές δυνάμεις, αυτό δεν σημαίνει πως οι προσπάθειες των επαναστατών ήταν μάταιες. Η ταξική συνείδηση, η στράτευση ολοένα και περισσότερων καταπιεσμένων στον αγώνα, συμβαίνει με πολλαπλάσιο ρυθμό μέσα στην φλόγα μιας εξέγερσης, μέσα από την δράση και διαμέσου της αδέκαστης στάσης και προσήλωσης των επαναστατών σε αυτές, ώστε να λειτουργήσουν και ως παράδειγμα. Έτσι αποκτά συνείδηση γρηγορότερα η τάξη μας, έτσι οι συνειδητοποιημένοι προλετάριοι πλαισιώνουν τις επαναστατικές δυνάμεις και οργανώσεις. Στο κάτω κάτω, αυτή είναι και η ίδια η πεμπτουσία μιας εξέγερσης μετά το κόπασμά της, περισσότερο ακόμη και από την κατάκτηση κάποιων μερικών αιτημάτων που ίσως να υπήρχαν.

Και πάμε τώρα πίσω στο κυρίως θέμα του άρθρου μας…

Η εξέγερση στην Λευκορωσία του Λουκασένκο

Τους τελευταίους μήνες όμως, έλαβε χώρα και άλλη μία εξέγερση, στην Λευκορωσία του δικτάτορα Λουκασένκο. Η Λευκορωσία είναι το πιο αστυνομοκρατούμενο κράτος στην Ευρώπη, ίσως και στον κόσμο (μάλλον όχι όμως). Στην Λευκορωσία συμβαίνουν σε καθημερινή βάση κρατικές απαγωγές, φυλακίσεις, ακόμη και δολοφονίες αντιφρονούντων πάσης φύσεως. Αν και το μεγαλύτερο κομμάτι όσων ζουν υπό των φόβο της δίωξης ανήκει στην φιλελεύθερη αντιπολίτευση από την μια και τους λιγοστούς επαναστάτες και αναρχικούς από την άλλη, όπως θα δούμε παρακάτω, αυτός δεν είναι πλέον ο κανόνας.

Το καθεστώς του Λουκασένκο αυτοαποκαλείται “Λαϊκή Δημοκρατία” και θεωρεί ότι αποτελεί συνέχεια του Σοβιετικού καθεστώτος της περιοχής, που παρέμεινε ακέραιο και μετά την πτώση της ΕΣΣΔ, αφού ο “Λούκα” αρνήθηκε την διάλυσή της και τις πολιτικές “ανοίγματος”. Προσοχή εδώ, δεν μιλάμε για την ΕΣΣΔ του Λένιν έστω, για όσους έχουν ακόμη αυταπάτες για τα πρώτα δύο-τρία χρόνια της Οκτωβριανής, αλλά την ΕΣΣΔ της Τσεκά και της GPU, την ΕΣΣΔ του Στάλιν, του Μπρέζνιεφ, του Χρουστσόφ και του Γκορμπατσόφ (ναι φυσικά και υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα σε όλους αυτούς, αλλά το νόημα παραμένει πως μιλάμε για ένα εκφυλισμένο, κρατικο-καπιταλιστικό, αστυνομικό και απολυταρχικό κράτος).

Ο Λουκασένκο κυβερνά την Λευκορωσία με σιδηρά πυγμή επί 26 χρόνια, από την ίδρυση δηλαδή του σύγχρονου κράτους της Λευκορωσίας το 1994, όταν και με δημοψήφισμα πέτυχε να πάρει όλες τις εξουσίες του ανώτατου Σοβιέτ της χώρας. Έχει δημιουργήσει ένα πελατειακό κράτος-εργοδότη-συλλογικό καπιταλιστή, από το οποίο είναι εξαρτημένοι εργασιακά εκατοντάδες χιλιάδες, ίσως εκατομμύρια Λευκορώσοι, οι οποίοι αποτελούν και ως επί το πλείστον τους μέχρι πρότινος θερμούς υποστηρικτές του. Η χώρα, διατηρώντας το παλαιό σοβιετικό καθεστώς, κατάφερε βραχυπρόθεσμα να αποφύγει την εξαθλίωση που υπέστησαν οι άλλες πρώην ΣΣΔ μετά το άνοιγμα στην ελεύθερη αγορά, κάτι όμως που δεν έμελλε να κρατήσει πολύ. Έτσι, πολλοί από τους υποστηρικτές του προέδρου αλλάζουν γνώμη, βλέποντας εκτός των άλλων ΚΑΙ τα οικονομικά αδιέξοδα του κρατικού καπιταλισμού και της πρόσδεσης στο Ρωσικό ιμπεριαλιστικό άρμα.

Ουσιαστικά, πριν τις μεγάλες εξεγέρσεις ακόμη, που ξεκινούν και σταματούν ανά διαστήματα από το 2017, η αποδοχή προς το πρόσωπο του “Πατερούλη” Λουκασένκο μετά βίας άγγιζε το 30% της κοινωνίας, σύμφωνα με ανεξάρτητες, έξω από την Λευκορωσία, μετρήσεις, των οποίων βέβαια την πιστότητα δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε με θετικό τρόπο. Μιλώντας πάντα για την προ 4 χρόνων πραγματικότητα, προ της πρόσφατης μεγάλης οικονομικής κρίσης στην Λευκορωσία και πριν από τις μεγάλες διαμαρτυρίες, πριν την ανεπαρκή διαχείριση του covid-19 κλπ, μπορούμε να βγάλουμε το ασφαλές συμπέρασμα πως αυτό το ποσοστό, αν είναι πραγματικό, έχει πέσει ακόμη χαμηλότερα.

Βέβαια, όπως συμβαίνει σε κάθε απολυταρχία, έτσι και στην Λευκορωσία δεν υπάρχει απόλυτη ελευθερία στον τύπο, με πρόσχημα την αιώνια σοβιετική δικαιολογία, ότι δηλαδή αυτό αποτελεί μέτρο καταστολής του αστικού και αντεπαναστατικού τύπου. Στην ουσία όμως, καταστέλλεται κάθε φωνή αντίδρασης, αστική ή επαναστατική. Ταυτόχρονα, οι επαναστάτες και οι αναρχικοί δεν έχουν δικαίωμα να δημιουργούν φανερά ομάδες ή ανεξάρτητα συνδικάτα, πέρα των επίσημων κρατικών, ενώ κάθε ύποπτη κίνηση καταστέλλεται άγρια εν τη γενέσει της. Όλη αυτή η κατάσταση έχει οδηγήσει πολλούς πολιτικοποιημένους ανθρώπους να επιλέξουν μορφές οργάνωσης που ευκαιριακά μόνο τους χρησιμεύουν, αν και δεν τους αντιπροσωπεύουν πολιτικά, όπως οι αφορμαλιστικές ομάδες συγγένειας από αναρχο-κομμουνιστές, οι μυστικές οργανώσεις που συνεννοούνται δια αντιπροσώπων και πολλές φορές τα μέλη τους δεν γνωρίζονται καν μεταξύ τους. Οι δημόσιες δράσεις των αναρχικών,π.χ., πριν και εν μέσω της εξέγερσης περιορίζονταν σε flash-mob συγκεντρώσεις ή παρεμβάσεις σε συγκεντρώσεις άλλων φορέων, για μερικά λεπτά.

Μερικές πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε σε ΑΥΤΟ το άρθρο (σ.σ. οι τακτικές και οι πολιτικές της ομάδας PRAMEΝ δεν αντιπροσωπεύουν τις θέσεις των ανθρώπων του alerta.gr, οι οποίες έτσι κι αλλιώς δεν είναι ομοιογενείς, αλλά μας δείχνουν ωστόσο την πραγματικότητα μέσα στην οποία είναι αναγκασμένοι οι Λευκορώσοι αναρχικοί να δρουν και να παίρνουν τις αποφάσεις αυτές).

Φυσικά, η οργανωμένη πολιτική αντίδραση στον Λουκασένκο δεν έρχεται μόνο από τα αριστερά, αλλά από όλο το πολιτικό φάσμα. Για την ακρίβεια, αυτό που ενώνει το μεγαλύτερο κομμάτι του Λευκορωσικού λαού πλέον, είναι η αντίθεση στον Λουκασένκο και η θέληση για την ανατροπή του. Όπως είναι φυσικό, με βάση όλα τα παραπάνω, όταν τα αποτελέσματα των εκλογών του Αυγούστου 2020 έδειξαν “νίκη” του Λουκασένκο με ποσοστό 80%(!!!), αυτό ήταν απλά η αφορμή για εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές να αψηφήσουν το αστυνομικό καθεστώς και να βγουν στους δρόμους, αντιδρώντας αρχικά στην καταφανέστατη νοθεία. Πολύ σύντομα, αυτές οι διαμαρτυρίες μετατράπηκαν σε παλλαϊκή εξέγερση.

Σε αυτή την εξέγερση έλαβαν και πάλι, όπως και στην περίπτωση της Αλβανίας σήμερα, δυσανάλογη προβολή από τα ΜΜΕ, τα αντιδραστικά και φιλοδυτικά στοιχεία, που αντιπροσωπεύονται κυρίως από τη φιλελεύθερη αντιπολίτευση, η οποία έχει άκρες και πόρους από τα συμφέροντα της Ε.Ε. στην χώρα, αλλά πρακτικά δεν έχει σχεδόν κανέναν πολιτικό ρίζωμα στην κοινωνία. Μια κοινωνία που, σύμφωνα με τα λόγια Λευκορώσων ακτιβιστών “δεν αναγνωρίζει καν τους ηγέτες της αντιπολίτευσης“. Με λίγα λόγια, η αποπολιτικοποίηση της ζωής στην Λευκορωσία υπό τον ζυγό του Λουκασένκο είναι τέτοια, που το μοναδικό κριτήριο της ψήφου των πολιτών είναι η συμφωνία ή μη με τις πολιτικές του. Είναι επόμενο λοιπόν, όσο οι επαναστάτες και οι αναρχικοί καταλήγουν με συνοπτικές διαδικασίες στις φυλακές, χωρίς καμία δυνατότητα οργάνωσης ή την θέληση για συμμετοχή σε εκλογικές διαδικασίες (έστω και νόθες), το πάνω χέρι στο “φαίνεσθαι” του κινήματος να το έχουν οι φιλελεύθερες δυνάμεις, που ακόμη διατηρούν κάποια στοιχειώδη δικαιώματα οργάνωσης. Ενώ οι επαναστάτες και οι αναρχικοί αρχικά απλά παρέμβαιναν στις διαδηλώσεις με τον τρόπο που προαναφέραμε και που μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ του άρθρου παραπάνω.

Η καταστολή ήταν γενική. Και αν το καθεστώς δεν μπορούσε να φυλακίσει εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου, παρά μόνο να τους καταστέλλει με την βία, δεν συνέβη το ίδιο με όσους αναγνώριζε ως επικεφαλής των ταραχών ή τα πιο ριζοσπαστικά στοιχεία.

Σύμφωνα με συνέντευξη του αναρχικού Vlad M., ο οποίος κρατήθηκε φυλακισμένος για 30 ημέρες, χωρίς κανέναν λόγο πέρα από την συμμετοχή του στις διαδηλώσεις, αυτοί που βρίσκονται μέσα στα κελιά ποικίλουν, τόσο από άποψη πολιτικής θέσης, όσο και μορφωτικού επιπέδου και επαγγελματικής σταδιοδρομίας.

Πράγματι, πέρα από τους αναρχικούς, τους αντιφασίστες και τους ακτιβιστές (για τους οποίους ο Αναρχικός Μαύρος Σταυρός κάλεσε εβδομάδα αλληλεγγύης – 23 έως 30 Νοεμβρίου) και οι οποίοι συνελήφθησαν για βίαιες ενέργειες κατά τις διαδηλώσεις, είδαμε να φυλακίζονται  και διάφορες ηγετικές μορφές, τόσο της πιο φιλελεύθερης, φιλο-ευρωπαϊκής και κεντροαριστερής αντιπολίτευσης, όπως ο Mikola Statkevich του Λευκορωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, αλλά και της δεξιάς, όπως ο  Paval Sieviaryniec των Χριστιανοδημοκρατών, οι ποίοι βρίσκονται αμφότεροι υπό κράτηση από το καλοκαίρι. Πέρα όμως από τους πολιτικούς του αντιπάλους, ο Λουκασένκο δεν δίστασε να φυλακίσει για μικρά χρονικά διαστήματα “παραδειγματικά” και άλλες σημαντικές προσωπικότητες της χώρας, από διάφορους τομείς της κοινωνικής ζωής, την τέχνη και τον αθλητισμό, οι οποίες τάχθηκαν ενάντια στο καθεστώς του και στην εκλογική νοθεία. Τέτοια παραδείγματα είναι η αρχηγός της Εθνικής Ομάδας Γυναικείου Ράγκμπι της χώρας, Μαρία Σακουρο και η μπασκετμπολίστρια του Womens’ NBA, Γιελένα Λεουτσάνκα.

Ωστόσο, ο αναρχικός Vlad M. είδε και κάτι θετικό στην όλη υπόθεση των επιλεκτικών διώξεων του Λουκασένκο: Σύμφωνα με τον ίδιο, πλέον ο κόσμος που ως τώρα περίμενε μια οργανωμένη διαμαρτυρία της επίσημης αντιπολίτευσης για να κινητοποιηθεί, μετά και την καταστολή ως προς αυτήν και την άμβλυνση της δικής της συμμετοχής, αλλά και των αυτο-οργανωμένων δράσεων των αναρχικών και αντιφασιστών που μπήκαν δυναμικά μέσα στο κίνημα,έμαθε να οργανώνεται μόνος του, αδιαμεσολάβητα και ακηδεμόνευτα. Το αν αυτό θα έχει επίπτωση και στην πολιτική του συνείδηση, πέρα από το πρακτικό κομμάτι, μένει να φανεί στο μέλλον.

Παραφωνίες της ντόπιας αριστεράς και όχι μόνο

Σε αυτή την δεύτερη λοιπόν εξέγερση, υπήρξαν φωνές από μερίδα της επίσημης αριστεράς, κυρίως της “κομμουνιστογενούς” (και δεν μιλάμε μόνο για το ΚΚΕ και τις πάγιες θέσεις του),  που σε κάθε τους άρθρο, σε κάθε τους τοποθέτηση, υπερτόνιζαν την αντιδραστική, αστική και φιλοευρωπαϊκή συμμετοχή στις διαδηλώσεις, ουσιαστικά παίζοντας το ίδιο παιχνίδι με τα αστικά μέσα, χαρίζοντας έναν ολόκληρο λαό άλλοτε στους… φασίστες -οι οποίοι όμως ιστορικά δεν υπάρχουν καν στην Λευκορωσία οργανωμένοι σαν δύναμη, μπορείτε να δείτε εδώ μια πολύ ωραία ανάλυση– και άλλοτε στους αστούς, αναδεικνύοντας τον ρόλο της Σβετλάνα Τιχανουσκάγια, μιας αστής πολιτικού και υποψήφιας στις εκλογές του 2020, η οποία ήταν η πρώτη που αμφισβήτησε το αποτέλεσμα και διεκδίκησε η ίδια την νίκη. Δείχνουν μάλιστα με το δάκτυλο την συμμετοχή αναρχικών και αντιφασιστών στις ίδιες συγκεντρώσεις με τους από πάνω (ενώ είπαμε πως δρουν οι αναρχικοί- παρεμβατικά- αλλά και πως γίνονται βασικά μέχρι πριν λίγο καιρό οι συγκεντρώσεις), ενώ παραδίπλα κυματίζουν λάβαρα που θεωρούνται από τους ίδιους “ναζιστικά” και στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μια εθνική σημαία (όντως αντιδραστικού χαρακτήρα αλλά όχι φασιστικού ή ναζιστικού) που χρησιμοποιήθηκε σε πολλές μη-κομμουνιστικές χρονικές περιόδους της Λευκορωσίας και την χρησιμοποιούν ευρέως οι φιλοευρωπαϊστές Λευκορώσοι. Ο “λαός”, το υποκείμενο που υποτίθεται ότι θέλει να εκπροσωπήσει η αριστερά, αγνοήθηκε, σχεδόν υπέρ του Λουκασένκο, η καταστολή και η ελευθερία του λόγου και του τύπου  υποτιμήθηκαν και υποβιβάστηκαν σε δευτερεύοντα ζητήματα, από τις ίδιες δυνάμεις που στον πολιτικό τους λόγο για τα εγχώρια ζητήματα μιλάνε για “δημοκρατικές ελευθερίες που κερδήθηκαν με το αίμα του λαού”.

Τηρώντας πάντα όμως οι δυνάμεις αυτές στα άρθρα τους μια διακριτική “ουδετερότητα” (εκτός φυσικά από το ΚΚΕ όπως είπαμε), φρόντισαν να μην ταχθούν ξεκάθαρα υπέρ του Λουκασένκο, μίλησαν όμως για υποκινούμενο από την Ευρώπη πορτοκαλί πραξικόπημα τύπου Ουκρανίας! Το ότι στην Ουκρανία οι φασίστες είχαν ιστορική παρουσία και συνεργασία με τους Γερμανούς Ναζί, ενώ στην Λευκορωσία, κομμάτι του εθνικού μύθου της χώρας είναι η ολόψυχη αντίσταση στους τελευταίους, αυτά όλα επιμελώς αποκρύφτηκαν, γιατί δεν ωφελούσαν τον σκοπό.

Ξέρουμε όμως ποιον ωφελεί η ουδετερότητα σε μια κατάσταση καταπίεσης έτσι; Από παλιά τα έχουμε λύσει αυτά οι επαναστάτες. Και επίσης, σε μια συνθήκη όπως αυτή μιας κοινωνικής εξέγερσης, είναι πολύ σημαντική η οπτική γωνία υπό την οποία θα εξετάσει κάποιος ένα ζήτημα στα άρθρα του και τις τοποθετήσεις του. Το αν θα αναδείξει την βαρβαρότητα του καθεστώτος ή την “μη καθαρότητα” των εξεγερμένων, αν θα “κουνήσει το δάκτυλο” από την γωνιά του, όπως ακριβώς αναλύσαμε στο παραπάνω κεφάλαιο για τον ρόλο των επαναστατών σε τέτοιου είδους εξεγέρσεις. Η οπτική γωνία που επιλέγεις δείχνει πολλά παραπάνω από όσα θες να πεις.

Δυστυχώς αυτή την στάση κράτησε και ένα πολύ μικρό τμήμα του α/α χώρου, ευτυχώς όχι οργανωμένα, αλλά μεμονωμένα, με τοποθετήσεις, σχόλια και αναρτήσεις στα social media, με απίθανες δικαιολογίες στην ίδια κατεύθυνση με αυτή μερίδας της αριστεράς, αλλά εμπλουτισμένη με διάφορες “πικάντικες” λεπτομέρειες εκτός θέματος, με στόχο όμως και πάλι την απόρριψη του κινήματος . Αυτή την στάση δεν θα την πιάσω πάρα πολύ, καθώς ήταν πιο μετριασμένη και όχι επίσημη, αλλά και επειδή πονάει πολύ περισσότερο το ίδιο το α/α κίνημα.

Γιατί ακολουθήθηκε αυτή η στάση;

Στην Αλβανία λοιπόν εξέγερση.
Στην Λευκορωσία απόπειρα φιλοδυτικού πραξικοπήματος;
Γιατί;

Ένα μεγάλο κομμάτι της αριστεράς υποστηρίζει πως, μέσω της κριτικής και της αυτο-κριτικής, έχει απαλλαγεί από ψευδαισθήσεις του παρελθόντος, όπως ο ρόλος της Ε.Σ.Σ.Δ. στο παγκόσμιο επαναστατικό κίνημα, τουλάχιστον στην ύστερη φάση της. Η κριτική ιδιαίτερα στην εποχή του Σταλινισμού είναι πολύ έντονη. Ωστόσο, θα ήταν καλό η κριτική ενός περασμένου παρελθόντος να μπορεί να βρει και πρακτικό πάτημα στις συνθήκες του σήμερα. Το κομμάτι της αριστεράς (αλλά και του ευρύτερου κινήματος) που αντέδρασε με τόσο προβληματικό τρόπο απέναντι και ενάντια στην εξέγερση που λαμβάνει χώρα στην Λευκορωσία, παρ’ όλα τα στοιχεία που υπάρχουν γι αυτήν, φαίνεται πως δεν μπορεί να αποδεχθεί εξίσου μια εξέγερση που λαμβάνει χώρα απέναντι σε συμβολισμούς και ονοματολογία, όπως τα κόκκινα αστέρια, τα σφυροδρέπανα και ο τίτλος “Λαϊκή Δημοκρατία” που χρησιμοποιεί ο Λουκασένκο. Η υπεράσπιση για όλα αυτά έχει μάλλον ιστορικούς λόγους παρά ουσιαστικούς, και στρέφεται αυτόματα απέναντι σε εξεγερμένους που, μην έχοντας γνωρίσει άλλου είδους συμβολισμό καταπίεσης από αυτόν (τον “κομμουνιστικό”), στρέφονται τόσο ενάντια στο καθεστώς, όσο και ενάντια στα σύμβολα που έχει οικειοποιηθεί. Και αν αυτό υποκινείται εσκεμμένα από την Δεξιά και τους φιλελεύθερους στην Λευκορωσία και την Ευρώπη, κάτι τέτοιο δεν σημαίνει πως η εγχώρια αριστερά θα πρέπει να υπερασπιστεί τους σφετεριστές των επαναστατικών συμβολισμών, αλλά τουλάχιστον, αν τόσο πολύ πια το έχει ανάγκη, τους ίδιους αυτούς τους συμβολισμούς, τόσο απέναντι στους σφετεριστές τους, όσο και απέναντι στους λασπολόγους τους. Ίσως ακόμη περισσότερο απέναντι σε αυτούς που στο όνομα ευγενικών ιδεών κάνανε τέρατα.

Μια άλλη πιθανότητα είναι πως κομμάτι της αριστεράς ίσως να βλέπει στο καθεστώς του Λουκασένκο κάτι που προσομοιάζει σε κάποιο δικό της σχέδιο, έστω και ως ενδιάμεσο στάδιο, προς μια “επαναστατική προοπτική”. Ίσως το υπερασπίζεται ως μια παρατραβηγμένη εκδοχή της “δικτατορίας του προλεταριάτου”, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που μεγάλο κομμάτι της αριστεράς υποστήριξε την ΕΣΣΔ, παρ’ όλες τις αντιδραστικές της πολιτικές, μέχρι και την πτώση της. Θεωρούν ίσως πως το καθεστώς του Λουκασένκο δεν είναι μια απλή κρατιστική παραλλαγή του καπιταλισμού (όπως ήταν δηλαδή κατά γενική ομολογία η ΕΣΣΔ, στα τελειώματά της τουλάχιστον, για όσους ακόμη τσινάνε), αλλά ένα ενδιάμεσο καθεστώς που έχει διατηρήσει σοβιετικές “κατακτήσεις”, όπως η κρατική (και φυσικά όχι δημόσια, από τα κάτω, κολεκτιβιστική ή οτιδήποτε άλλο προοδευτικό) ιδιοκτησία πολλών μεγάλων βιομηχανιών, κάποιες σημαντικές κοινωνικές παροχές και η μικρή ανεργία, κλείνοντας τα μάτια στην αστυνομοκρατία, την ανελευθερία της καθημερινής ζωής, αλλά και την ίδια την υπερ-εκμετάλλευση που υφίστανται οι εργαζόμενοι μέσα σε αυτές τις κρατικές επιχειρήσεις, που τους έχουν ωθήσει πολλές φορές στο να οργανωθούν παράνομα και παράλληλα με τον επίσημο συνδικαλισμό του κράτους. Ουσιαστικά η οπτική αυτή δεν είναι τίποτε άλλο παρά η θεοποίηση του ίδιου του κράτους ως φορέα κοινωνικής αλλαγής. Σε αυτό θα αντιτασσόταν ακόμη και ο ίδιος ο Λένιν (Κράτος κι Επανάσταση).

Τέλος, υπάρχει σίγουρα εκείνο το κομμάτι ανάλυσης μέσα στην αριστερά (και όχι μόνο) που ιεραρχεί τους ιμπεριαλισμούς, ανάλογα με το ποιος από αυτούς κάνει μεγαλύτερο κουμάντο ή ποιος από αυτούς υπερισχύει στον ελλαδικό χώρο, ως ο άμεσος εχθρός. Σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, είναι επιτρεπτή ακόμη και η “συμμαχία” με ή έστω η “ανοχή” του αντίθετου ιμπεριαλιστικού πόλου, δηλαδή στην περίπτωσή μας, της Ρωσίας έναντι των ΗΠΑ-Ε.Ε.-ΝΑΤΟ. Εφόσον λοιπόν ο Λουκασένκο αντιτίθεται στις ιμπεριαλιστικές βλέψεις της Ε.Ε. στην ανατολική Ευρώπη (π.χ. Ουκρανία), τότε είναι σύμμαχός μας και κάθε προσπάθεια υπόθαλψης του καθεστώτος του είναι σίγουρα υποκινούμενη από την Δύση.  Αυτό φυσικά προσομοιάζει με παλαιότερες αντιλήψεις για τον αντι-ιμπεριαλισμό, περασμένων δεκαετιών, που μιλούσαν για αντι-ιμπεριαλιστικά κράτη και προοδευτικές εθνικές αστικές τάξεις, τις οποίες έπρεπε να στηρίξει το επαναστατικό κίνημα ενάντια στον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ. Κάτι που βέβαια, πρακτικά σήμαινε πως μπορεί να στηριχθεί μια απολυταρχική κυβέρνηση κάποιας χώρας του Τρίτου ή του Αραβικού Κόσμου, η οποία σε καθημερινή βάση εκμεταλλεύεται και καταστέλλει την δική μας τάξη στο εσωτερικό της.

Αντί επιλόγου

Φυσικά, τελειώνοντας, να αναφέρουμε πως όλα τα παραπάνω δεν υπάρχουν ως παράμετροι στην Αλβανική εξέγερση, οπότε η Αριστερά, σε όλο της το φάσμα, μπορεί να συνταχθεί με τους Αλβανούς προλετάριους. Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για μια κυβέρνηση (Ράμα) η οποία αποτελεί ιστορικο-πολιτικά την άρνηση και την μετατόπιση από θέσεις όπως αυτές που υποστηρίζει ο Λουκασένκο, δηλαδή για την “Κεντραριστερά” του Σ.Κ.Α. που προέρχεται από το “ξεπέρασμα” του Χοτζισμού. Ελπίζουμε οι ίδιες αυτές δυνάμεις της αριστεράς να μην αποσύρουν την υποστήριξή τους, αν αρχίσουν να βγαίνουν προς τα έξω εικόνες από την Αλβανία που θα δείχνουν κάποιο συντηρητικό κομμάτι της εξέγερσης, π.χ. τους υποστηρικτές του Μπερίσα και του Μπάσα, να καίνε σημαίες με σφυροδρέπανα (ήδη όπως είπαμε υπάρχουν και τέτοια συνθήματα) αφού αυτό αντιλαμβάνονται πως ακόμη πολεμούν στο πρόσωπο του Ράμα.

Για τους επαναστάτες πάντως, ισχύει πάντοτε η θέση της υπεράσπισης των εξεγέρσεων των από-τα-κάτω ενάντια στους δυνάστες τους, η συμμετοχή σε αυτές με τις δικές τους δυνάμεις, σύμβολα και προτάγματα και η αιώνια προσπάθεια για την ταξική αυτο-συνείδηση των εκμεταλλευόμενων τάξεων, μέσα και από τις εξεγερσιακές διαδικασίες.

Όλα τα υπόλοιπα είναι πολιτική. Με την κακή έννοια.

Πώς οι Λευκορώσοι ξεσηκώθηκαν ενάντια στη δικτατορία

Κάλεσμα στήριξης στον αγώνα κατά του Λουκασένκο | Πρόταση-πρόγραμμα από Λευκορώσους αναρχικούς

The post Στην Αλβανία εξέγερση, στη Λευκορωσία «απόπειρα πραξικοπήματος»; first appeared on Aυτολεξεί.

Μέσα σε 26 χρόνια, ο δικτάτορας Λουκασένκο έχει δημιουργήσει ένα σύστημα που στοχεύει στην καταστολή κάθε πολιτικής δραστηριότητας. Ο κορονοϊός μαζί με τα οικονομικά προβλήματα έχουν αλλάξει κατά πολύ αυτό που συμβαίνει στη χώρα. Σε λίγους μόνο μήνες οι Λευκορώσοι έμαθαν να αυτοοργανώνονται. Οι προεδρικές εκλογές προκάλεσαν ένα κύμα με τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στην ιστορία της χώρας! Αλλά ο τύραννος δεν θέλει να εγκαταλείψει τον θρόνο του. Τουλάχιστον 5 άτομα σκοτώθηκαν (μερικά πέθαναν υπό περίεργες συνθήκες). Χιλιάδες άνθρωποι ξυλοκοπήθηκαν και έμειναν με αναπηρίες από τη βία της αστυνομίας. Πάνω από 15.000 έχουν συλληφθεί* και καταδικαστεί με διοικητικές αποφάσεις. Ξεκίνησαν περισσότερες από 500 ποινικές υποθέσεις. Τουλάχιστον 200 άτομα περιμένουν δίκη στις φυλακές (συμπεριλαμβανομένων αναρχικών και αντιφασιστών).

Από τις πρώτες μέρες της εξέγερσης, οι αναρχικοί συμμετέχουν ενεργά σε διαδηλώσεις στους δρόμους και σε διάφορες πρωτοβουλίες στον τόπο κατοικίας τους. Οι ακτιβιστές αγωνίζονται για αυτοοργάνωση και αποκεντρωμένες κινητοποιήσεις. Κάποιοι οργάνωσαν αντάρτικη ομάδα. Η αποφασιστικότητα και η επιμονή του αναρχικού κινήματος της χώρας μας το καθιστά μια από τις πιο οργανωμένες πολιτικές δυνάμεις στον αγώνα κατά της δικτατορίας.

Όμως οι αναρχικοί δεν περνούν απαρατήρητοι από τις καταπιεστικές δομές. Λόγω των προβλημάτων, ορισμένοι σύντροφοί μας αναγκάστηκαν να κρυφτούν και να εγκαταλείψουν τη δουλειά τους. Χωρίς τα μέσα για να υπάρξουν και χωρίς τον τόπο διαμονής τους, τώρα ζουν αποκλειστικά από την αλληλεγγύη των συντρόφων τους! Έχοντας περιορισμένους πόρους, είμαστε αναγκασμένοι να καλέσουμε συντρόφους και φίλους εκτός της χώρας να δείξουν την υποστήριξή τους. Τα χρήματα για πολλά πράγματα είναι αρκετά επείγοντα και θα εκτιμούσαμε κάθε συμβολή από τη μικρότερη ως τη μεγαλύτερη!

Απαιτείται συνεχής βοήθεια για: πληρωμή για ασφαλή στέγαση, ενοικίαση αιθουσών συσκέψεων και άλλες υποδομές, αγορά εξοπλισμού για τις κινητοποιήσεις (μεγάφωνα, ασύρματοι, προσωπικός εξοπλισμός, ιατρικές συσκευές κ.λπ.), εκτύπωση φυλλαδίων/αυτοκόλλητων, υποστήριξη όσων έχασαν τη δουλειά τους, υποστήριξη υπέρ ακτιβιστών που επέζησαν της βίας από το κράτος της Λευκορωσίας.

Καλούμε συντρόφους σε όλο τον κόσμο να δείξουν αλληλεγγύη στο αναρχικό κίνημα της Λευκορωσίας. Μέσω της υποστήριξης αυτής της εκστρατείας, θα υποστηρίξετε όχι μόνο τους αναρχικούς, αλλά και την επιθυμία του λαού της Λευκορωσίας να απελευθερωθεί από τη δικτατορία! Πείτε στους φίλους και τους συντρόφους σας για την εκστρατεία. Μόνο με τη βοήθειά σας θα μπορέσουμε να περάσουμε από τη σκοτεινότερη νύχτα προς την αυγή!

Οικονομική υποστήριξη γίνεται δεκτή στο: https://abc-belarus.org/?p=13148&lang=en και στη συλλογικότητα Pramen: https://pramen.io/en/support-our-collective/

Πρόταση Μίνιμουμ-Προγράμματος για την περίοδο εξέγερσης στη Λευκορωσία από τη συλλογικότητα Pramen:

Υπό την προπαγάνδα του Λουκασένκο και του σοβιετισμού, πολλοί μπορεί να πιστεύουν ότι οι αναρχικοί στη Λευκορωσία σημαίνει οδοφράγματα και συγκρούσεις με τις δυνάμεις της ΟΜΟΝ [αστυνομικές δυνάμεις καταστολής]. Αλλά ο αναρχισμός είναι πολύ περισσότερο από αυτό. Κάπου πίσω από τα φώτα, υπάρχει η ιδέα ότι οι άνθρωποι μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια και χωρίς δικτάτορα και μπολσεβίκους.

Οι αναρχικοί στη Λευκορωσία επεσήμαναν, πριν ακόμη ξεκινήσουν οι διαμαρτυρίες, ότι η απαλλαγή από τον Λουκασένκο ήταν μόνο το πρώτο βήμα στον αγώνα για την ελευθερία των ανθρώπων. Το καθεστώς δεν χτίστηκε ούτε σε μια μέρα και η καταστροφή του θα απαιτούσε τη βούληση των ανθρώπων. Όλοι οι γραφειοκράτες και οι αξιωματούχοι που υποστήριξαν αυτό το καθεστώς θα έπρεπε να φύγουν.

Οι καρέκλες και οι θέσεις τους θα πρέπει να διαλυθούν, ώστε κανείς να μην μπορέσει να ξαναδημιουργήσει τη δικτατορία.

Κατανοούμε ότι η σημερινή επανάσταση, παρά την αυτοοργάνωση και την τεράστια συλλογική της ενέργεια, δεν είναι αμιγώς αντιεξουσιαστική. Και δεν θεωρούμε ως κατάλληλη λύση απλώς τη δήλωση ενός αναρχικού προγράμματος. Αλλά ακόμη και υπό αυτές τις συνθήκες, θεωρούμε απαραίτητο να ανακοινώσουμε ένα μίνιμουμ σχέδιο προγράμματος, το οποίο είναι απαραίτητο για την αποφυγή του σχηματισμού άλλου αυταρχικού καθεστώτος. Κυριαρχούμαστε από ισχυρούς κυβερνήτες για πάνω από 100 χρόνια. Ήρθε η ώρα να δείξουμε ότι οι άνθρωποι μπορούμε να κάνουμε κάτι καλύτερο!

Ας επαναλάληφθούμε –το αναρχικό πρόγραμμα είναι πολύ πιο ριζοσπαστικό από αυτό που παρουσιάζουμε παρακάτω, αλλά προσπαθήσαμε να θέσουμε κάποιες ρεαλιστικές διεκδικήσεις, λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο της εξέγερσης, και να θέσουμε έναν φορέα αυτοοργάνωσης και λαϊκής αυτοκυβέρνησης στον πολιτικό και κοινωνικό μετασχηματισμό:

Αποκέντρωση

— Οργάνωση πραγματικής περιφερειακής αυτοδιοίκησης αντί του σημερινού κακέκτυπου.
— Λογοδοσία των εκπροσώπων προς τα κάτω, όχι προς τα πάνω.
— Διατήρηση της ανακλητότητας των εκπροσώπων/βουλευτών. Αυτό σημαίνει ότι ανά πάσα στιγμή ένας εκλεγμένος εκπρόσωπος μπορεί να ανακληθεί από το εκλογικό σώμα εάν, κατά τη γνώμη του σώματος, δεν εκτελέσει το έργο που του έχει ανατεθεί.
— Αποκέντρωση και ομοσπονδιοποίηση των δομών ισχύος. Μεταφορά της μεγαλύτερης ευθύνης στις τοπικές εκλεγμένες συνελεύσεις.
— Τα άτομα, υπεύθυνα σε διοικητικούς ρόλους σε επιχειρήσεις, εκπαιδευτικά και ιατρικά συστήματα και άλλα κρατικά ιδρύματα, να επιλέγονται από τους εργαζόμενους αυτών των ιδρυμάτων.
— Ριζοσπαστική μείωση του προσωπικού της διοίκησης και των κρατικών φορέων ελέγχου όλων των επιπέδων, καθώς και των δικαστηρίων.

Πρόεδρος

— Δημιουργία δικαστήριου για την επίλυση όλων των παραβιάσεων κατά τη διάρκεια της εξουσίας του Λουκασένκο.
— Τα χρήματα από προσωπικούς λογαριασμούς και από την ιδιοκτησία του Λουκασένκο μεταφέρονται στους τοπικούς προϋπολογισμούς.
— Καταργείται η θέση του προέδρου.

Δημοψήφισμα

— Η Αρχή της χώρας είναι οι πολίτες, οπότε όλες οι αποφάσεις για την αλλαγή της νομοθεσίας, οι διεθνείς συνθήκες και άλλες σημαντικές αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με γενικό δημοψήφισμα.
— Το δημοψήφισμα διεξάγεται 4 φορές τον χρόνο.
— Κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να θέσει το ζήτημα της αλλαγής ενός νόμου με δημοψήφισμα όταν συλλέγει 100.000 υπογραφές.

Αποποινικοποίηση

— Αποκατάσταση όλων των εργαζομένων και των μαθητών που απολύθηκαν-αποβλήθηκαν κατά τις διαμαρτυρίες.
— Απελευθέρωση και αποκατάσταση όλων των κρατουμένων και συλληφθέντων των διαμαρτυριών.
— Απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων.
— Αφαίρεση των πολιτικών Άρθρων από τον διοικητικό και ποινικό κώδικα.
— Απαγόρευση λογοκρισίας στο διαδίκτυο και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
— Κατάργηση της θανατικής ποινής.
— Πλήρης κατάργηση όλων των κατασταλτικών νόμων: του νόμου για τις μαζικές εκδηλώσεις και του νόμου για την καταπολέμηση του εξτρεμισμού.
— Η ελευθερία του λόγου, του τύπου και της συνάθροισης ορίζεται από τον νόμο.

Πολιτοφυλακή

— Δικαστήρια για όλες τις δυνάμεις ασφαλείας που είναι υπεύθυνες για καταστολή, βία και δολοφονίες.
— Διάλυση των OMON, GUBOPiK και των εσωτερικών στρατευμάτων.
— Μεταφορά του ελέγχου της πολιτοφυλακής στις τοπικές αρχές. Αιρετότητα των επικεφαλής των περιφερειακών τμημάτων εσωτερικών υποθέσεων.
— Μείωση του κρατικού προϋπολογισμού για την αστυνομία.
— Οι κλούβες και τα κανόνια νερού να δοθούν για παλιοσίδερα –αυτά τα αυτοκίνητα δεν πρέπει ποτέ να εμφανίζονται στους δρόμους των πόλεων μας!
— Απαγόρευση σχηματισμού συνδικάτων εντός των οργάνων επιβολής του νόμου.

Ένοπλες δυνάμεις

— Κατάργηση της καθολικής στρατιωτικής θητείας.
— Απομάκρυνση όλων των αξιωματικών που είναι υπεύθυνοι για την εισαγωγή στρατευμάτων στις πόλεις της χώρας.
— Μείωση του στρατιωτικού προϋπολογισμού.

Ιατρική

— Αύξηση του προϋπολογισμού για την υγεία.
— Αύξηση των μισθών του ιατρικού προσωπικού.
— Μετατροπή του παράλληλου ιατρικού συστήματος για υπαλλήλους και αξιωματικούς επιβολής του νόμου σε καθολικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης –τα νοσοκομεία και οι κλινικές πρέπει να εξυπηρετούν τους ανθρώπους, όχι τις κυβερνητικές θέσεις!
— Απόλυση παντός υπευθύνου για την παραποίηση δεδομένων της πανδημίας του covid-19.

Εκπαίδευση

— Αύξηση του προϋπολογισμού για την εκπαίδευση.
— Ακύρωση της επιβολής υποχρεωτικής εργασίας για όσους σπούδασαν στα κρατικά πανεπιστήμια.
— Πανεπιστημιακή αυτονομία –απαγορεύεται η είσοδος στην πολιτοφυλακή και σε άλλες εξουσιαστικές δομές στο έδαφος των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
— Δωρεάν εκπαίδευση για όλους.
— Αποκατάσταση όλων των καθηγητών και αυτών που απολύθηκαν κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών.
— Ελευθερία του συνδικαλισμού –όλοι έχουν το δικαίωμα να προσχωρήσουν σε φοιτητικά σωματεία και να συμμετέχουν στα φοιτητικά συμβούλια.
— Διάλυση της BRSM (Belarusian Republican Youth Union).

Δικαστήρια

— Απολύσεις δικαστών, υπεύθυνων για πολιτική καταστολή.
— Οι δικαστές να εκλέγονται, και όχι να διορίζονται, για θητεία 4 ετών.
— Κατόπιν αιτήματος του κατηγορουμένου, να μπορεί να γίνει ορκωτό δικαστήριο (με ενόρκους).

Εργασία

— Δικαίωμα σε ανεξάρτητα συνδικάτα. Το σωματείο δεν χρειάζεται να ζητήσει εγγραφή.
— Δικαίωμα στην απεργία –οι εργαζόμενοι έχουν το δικαίωμα να απεργήσουν όταν κρίνεται απαραίτητο και να υποβάλουν πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές απαιτήσεις.
— Τα εργοστάσια στους εργαζομένους! Οι διοικητικές θέσεις εκλέγονται και διορίζονται από κάτω, όχι από πάνω, για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Η διοίκηση είναι υπεύθυνη απέναντι στους εργαζομένους.
— Απαγόρευση ιδιωτικοποίησης μεγάλων επιχειρήσεων.
— Μείωση των εργαζομένων μόνο με τη συγκατάθεση των εργατικών κολεκτίβων.
— Ακύρωση του συστήματος ατομικής σύμβασης και αντικατάστασή του με συλλογικές συμβάσεις.
— Διάλυση της Ομοσπονδίας Συνδικάτων της Λευκορωσίας.
— Ακύρωση του διατάγματος με αριθμό 3 [φόρος «τεμπελιάς – κοινωνικού παρασιτισμού» που αναγκάζεται να πληρώνει ο κάθε άνεργος ως τέτοιος].
— Οικονομική και κοινωνική υποστήριξη για τους ανέργους. Το επίπεδο των επιδομάτων ανεργίας δεν πρέπει να είναι χαμηλότερο από τον ελάχιστο μισθό.
— Ακύρωση της μεταρρύθμισης των συντάξεων.
— Πρόγραμμα στήριξης του συνεταιριστικού κινήματος.
— Εκσυγχρονισμός των ζημιογόνων επιχειρήσεων. Σε περίπτωση που είναι απαραίτητο να μειωθεί ο αριθμός των εργαζομένων, οι κρατικές δομές θα πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα επανεκπαίδευσης για υπαρκτές ειδικότητες.

Οικονομία

— Προοδευτικός φόρος εισοδήματος –οι πλούσιοι πρέπει να πληρώνουν περισσότερο από τους φτωχούς για τη χρηματοδότηση του κρατικού προϋπολογισμού.
— Επένδυση στον τεχνολογικό-πληροφορικό τομέα.
— Απλούστευση των κανόνων μετακίνησης για την προσέλκυση ειδικών από άλλες χώρες.
— Προσέγγιση του μισθού των διευθυντών με τον ελάχιστο. Οι μισθοί ενός υπαλλήλου δεν πρέπει να υπερβαίνουν 3 κατώτατους μισθούς στη χώρα.
— Ψηφιακό σύστημα σχεδιασμού παραγωγής και κατανάλωσης, το οποίο επιτρέπει την ελαχιστοποίηση του πλεονάσματος και την αποφυγή του ελλείμματος.
— Εξίσωση των κρατικών μισθών μεταξύ της πρωτεύουσας και της επαρχίας.
— Αποπληρωμή του εξωτερικού δημόσιου χρέους εις βάρος του Λουκασένκο και της οικογένειάς του, καθώς και του Προεδρικού Ταμείου.
— Η περιουσία των υπευθύνων-καταδίκων στο πλαίσιο του Δικαστηρίου θα κατασχεθεί και θα πωληθεί, τα χρήματα θα διατεθούν στα θύματα και τους συγγενείς τους.
— Τερματισμός του προνομιακού φορολογικού καθεστώτος για την Ορθόδοξη Εκκλησία της Λευκορωσίας.

Διαφάνεια

— Όλες οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες δημοσιεύονται στο διαδίκτυο για την ενημέρωση των πολιτών.
— Όταν ζητείται, κάθε πολίτης πρέπει να έχει πρόσβαση στην επίσημη αλληλογραφία εκλεγμένων εκπροσώπων και αξιωματούχων.
— Άνοιγμα των αρχείων της Κα-Γκε-Μπε (KGB).
— Πρόσβαση σε κυβερνητικά έγγραφα, εφόσον ζητείται.
— Όχι σε απόρρητες-μυστικές κρατικές δαπάνες.

* Ένας εκ των πολλών συλληφθέντων αγωνιστών της Λευκορωσίας είναι εκ νέου ο Ίγκορ Αλίνεβιτς, ο οποίος μας παραχώρησε κατά το παρελθόν μία σημαντική συνέντευξη για τον σοβιετικό απολυταρχισμό και την καταστολή στη χώρα.

Βλ. Πώς οι Λευκορώσοι ξεσηκώθηκαν ενάντια στη δικτατορία

The post Κάλεσμα στήριξης στον αγώνα κατά του Λουκασένκο | Πρόταση-πρόγραμμα από Λευκορώσους αναρχικούς first appeared on Aυτολεξεί.

Εάν ρωτούσατε τους ανθρώπους στη Λευκορωσία πόσος καιρός έμεινε στη δικτατορία του Λουκασένκο στις αρχές του 2020, θα σας κοίταζαν σαν ανόητους. Σε μια σεβαστή δικτατορία, τέτοιες ερωτήσεις δεν τίθενται, γιατί γνωρίζετε τι μπορεί να συμβεί. Και έτσι συμβαίνει, που η βασιλεία του μεγάλου ηγέτη είναι διαχρονική. Αλλά η κατάσταση έχει αλλάξει τόσο ριζικά τους τελευταίους 8 μήνες που οι Λευκορώσοι κατέβηκαν στους δρόμους και για πρώτη φορά στη ιστορία της νέας Λευκορωσίας [μετά την πτώση της ΕΣΣΔ] συγκρούστηκαν με την αστυνομία σε τουλάχιστον 33 διαφορετικές πόλεις της χώρας.

Σήμερα, οι Λευκορώσοι έχουν ξυπνήσει σε μια νέα χώρα. Σε αυτή, οι άνθρωποι μιλούν ανοιχτά για το μίσος για την κυβέρνηση και προετοιμάζονται για μια βίαιη αντιπαράθεση με την αστυνομία και το κράτος. Συζητούν στο διαδίκτυο και σχεδιάζουν αποτελεσματικές μεθόδους αγώνα. Αρκετά εργοστάσια απεργούν την ημέρα μετά τις εκλογές.

Και παρότι η εκλογική επιτροπή ανακοινώνει τη νίκη του δικτάτορα για άλλη μια φορά, αντικειμενικά, ο Λουκασένκο έχασε τις εκλογές. Έχασε τις εκλογές όχι από κάποιον υποψήφιο, αλλά μάλλον από τον λαό της Λευκορωσίας, που είπε ότι 26 χρόνια ήταν αρκετά.

Πώς γίνεται να έχει μετατραπεί η Λευκορωσία, από μια σταθερή δικτατορία όπου ζούσαν οι πιο ειρηνικοί άνθρωποι, σε κέντρο διαδηλώσεων της Ευρώπης;

Οικονομική και πολιτική κρίση

Οικονομικά, η Λευκορωσία δεν είναι ανεξάρτητη χώρα. Εδώ και πολλά χρόνια, το οικονομικό θαύμα της Λευκορωσίας κατάφερνε να επιβιώσει μόνο λόγω του φτηνού πετρελαίου από τον Πούτιν και των άμεσων μεταφορών χρημάτων από το Κρεμλίνο. Σε αντίθεση με το γεγονός ότι ο Λουκασένκο και ο Πούτιν δεν είναι φίλοι, αυτό το σχέδιο λειτούργησε για σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ η ρωσική κυβέρνηση επέπλεε στα χρήματα του πετρελαίου.

Με τις τιμές του μαύρου χρυσού να πέφτουν, η ρωσική κυβέρνηση αντιμετώπισε το ζήτημα της ανακατανομής των πόρων. Οι αξιωματούχοι της άρχισαν να εξετάζουν σε ποιες περιοχές απέδιδαν κάποιο αποτέλεσμα τα χρήματα που επενδύθηκαν. Η Λευκορωσία δεν έδειξε κάποια ιδιαίτερα αποτελέσματα. Αντίθετα προς όλες τις επενδύσεις, ο Λουκασένκο επέκτεινε την εξουσία του και εμπόδισε την ένταξη της Λευκορωσίας στη Ρωσία -μια διαδικασία που ξεκίνησε τη δεκαετία του ’90 κατά τη διάρκεια του Γέλτσιν.

Η αστάθεια του Λουκασένκο τα τελευταία 10 χρόνια έδειξε ότι οι ρωσικές αρχές δεν μπορούν να βασίζονται πολύ σε αυτόν. Η στροφή στη Δύση το 2015 πρόσθεσε λάδι στη φωτιά της διαφωνίας μεταξύ της Μόσχας και του Μινσκ. Στις αρχές του 2020, ο Λουκασένκο βρέθηκε σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση. Οι νέες συμβάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν γίνει πολύ πιο δύσκολο να συναφθούν. Οι αρχές της Λευκορωσίας ήθελαν τουλάχιστον κάποιες ελάχιστες παραχωρήσεις, αλλά η Ρωσία ήταν έτοιμη να δώσει αυτές τις παραχωρήσεις μόνο αφού ενεργοποιούσε το σχέδιο της ένωσης των κρατών, με κοινό νόμισμα και άλλα σημεία για την απορρόφηση της Λευκορωσίας από τη Ρωσία.

Οι πολιτικές δυσκολίες με τη Ρωσία οδηγούν παραδοσιακά σε οικονομικά προβλήματα στη χώρα. Κατά τα τελευταία 5 χρόνια ο Λουκασένκο προσπάθησε να εξουδετερώσει αυτή την εξάρτηση συνεργαζόμενος με τη Δύση, αλλά οι δυτικές επιχορηγήσεις και τα δάνεια δεν μπορούν από μόνα τους να σπρώξουν τη λευκορωσική οικονομία. Στις αρχές του 2020, το ρούβλι της Λευκορωσίας άρχισε να πέφτει έντονα έναντι άλλων νομισμάτων. Κατά τα τελευταία 20 χρόνια, οι Λευκορώσοι κατάφεραν να επιβιώσουν από πολλά κύματα αυτής της πτώσης, με το μεγαλύτερο να είναι το 2011. Η πτώση του λευκορωσικού ρουβλιού σημαίνει για πολλούς Λευκορώσους, την πτώση των πραγματικών εισοδημάτων τους. Επιπλέον, άρχισαν να προκύπτουν προβλήματα στην καταβολή μισθών σε κρατικές επιχειρήσεις.

Καταπολέμηση του κορονοϊού με τρακτέρ

Ο Λουκασένκο εξήγησε ότι λόγω των οικονομικών προβλημάτων η Λευκορωσία δεν μπορεί να αντέξει κανένα μέτρο καραντίνας κατά του κορονοϊού. Κι αν στην αρχή της επιδημίας ο δικτάτορας εξακολουθούσε να φωνάζει ότι οι Λευκορώσοι θα μπορούσαν να αποφύγουν να μολυνθούν από την εργασία στο χωράφι επισκεπτόμενοι τη σάουνα, ένα μήνα αργότερα έπρεπε να παραδεχτεί τους πραγματικούς λόγους για την έλλειψη καραντίνας.

Ο κορονοϊός αποδείχθηκε μια από τις πιο σοβαρές προκλήσεις για τη δικτατορία της Λευκορωσίας, η οποία απέτυχε. Αντί για τον τυπικό λαϊκισμό και τη φροντίδα του λαού τους, οι αρχές άφησαν τον πληθυσμό μόνο του να φροντίσει για τον εαυτό του.

Η ιατρική περίθαλψη στη Λευκορωσία είναι κατ’ όνομα δωρεάν, αλλά για πολλές υπηρεσίες πρέπει να πληρώσει κανείς, καθώς δεν υπάρχουν αρκετά χρήματα από τον προϋπολογισμό για τα φάρμακα και τον ιατρικό εξοπλισμό. Ήταν αδύνατο να γίνουν τεστ για κορονοϊό σε πολλές περιπτώσεις. Πολλοί δεν μπορούσαν να μείνουν σπίτι και να εργαστούν. Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η πραγματική κλίμακα της επιδημίας του κορονοϊού στη Λευκορωσία. Το κράτος είναι το μόνο θεσμικό όργανο που έχει πραγματικούς αριθμούς και αυτά τα στοιχεία διατηρούνται μυστικά. Επιπλέον, πολλές περιπτώσεις κορωνοϊού έχουν καταχωρηθεί ως πνευμονία, συμπεριλαμβανομένων και των θανατηφόρων.

Προκειμένου να διατηρηθεί η ιατρική περίθαλψη, οι μικρές επιχειρήσεις και ένας μεγάλος αριθμός απλών ανθρώπων έχουν, πράγματι, ασχοληθεί με την αποκεντρωμένη υποστήριξη του ιατρικού προσωπικού. Ορισμένα εστιατόρια και μπαρ ετοίμασαν φαγητό για το ιατρικό προσωπικό από τις δωρεές των κατοίκων της πόλης. Όπως και σε άλλες χώρες, οι λαϊκές πρωτοβουλίες παρήγαγαν προστατευτικές μάσκες. Οι οδηγοί ταξί μετέφεραν ιατρικό προσωπικό χωρίς πληρωμή.

Λίγους μήνες αργότερα, πολλοί άνθρωποι είχαν την αίσθηση ότι το κράτος τούς είχε εγκαταλείψει. Όμως, από την άλλη πλευρά, υπήρχε μια αίσθηση αλληλεγγύης, η βεβαιότητα ότι οι γείτονες, οι φίλοι και ακόμη και οι ξένοι από το διαδίκτυο δεν θα τους εγκατέλειπαν. Αυτό το συναίσθημα έχει αποκαταστήσει στους Λευκορώσους τη σημασία του δημόσιου σε αντίθεση με το κρατικό. Η αλληλεγγύη δεν έγινε μόνο μια λέξη, αλλά μια άμεση πρακτική.

Κι αν σε πολλές χώρες που έζησαν την επιδημία του κορονοϊού, καθώς μειώθηκε ο αριθμός των μολυσμένων η αλληλεγγύη άρχισε να πέφτει, στη Λευκορωσία οι δομές αλληλεγγύης συνέχισαν να λειτουργούν και σε άλλους τομείς. Για παράδειγμα, τον Ιούνιο, η μισή πόλη του Μινσκ έχασε την πρόσβαση σε καθαρό νερό. Και ενώ οι αξιωματούχοι επέμεναν ότι δεν υπήρχε πρόβλημα με το νερό, οι κάτοικοι των περιοχών με νερό οργάνωναν και παρέδιδαν νερό στα σημεία της πόλης με μεγαλύτερη ανάγκη.

Έτσι, ένα από τα πιο σημαντικά αποτελέσματα του κορονοϊού (η επιδημία δεν τελείωσε στη χώρα) ήταν η αυξανόμενη συνειδητοποίηση της συλλογικής δύναμης και των αποτελεσμάτων που μπορούν να επιτευχθούν μέσω των κοινών δράσεων.

Εκλογές κατά τη διάρκεια του ιού

Ήταν λάθος για τον Λουκασένκο να αποφασίσει να ανακοινώσει τις εκλογές εν μέσω του κορονοϊού: στις αρχές Μαΐου, ανακοίνωσε ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν τον Αύγουστο. Επιλέχθηκε η στιγμή με τη μεγαλύτερη δυσαρέσκεια προς τις αρχές. Χάρη σε αυτό, οι εκλογικές εκστρατείες των αντιπάλων του άρχισαν κυριολεκτικά να κερδίζουν τεράστια υποστήριξη από τις πρώτες μέρες. Ένας από τους υποψηφίους για την προεδρία, ο blogger Sergei Tikhanovsky, άρχισε να διοργανώνει συγκεντρώσεις με ανοιχτό μικρόφωνο σε τόπο με ταυτόχρονη συλλογή υπογραφών. Αυτή η μορφή προσέλκυσε έναν τεράστιο αριθμό ανθρώπων από ολόκληρη τη χώρα, στους οποίους δόθηκε μια πλατφόρμα για να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους. Λίγες εβδομάδες αργότερα, ο ίδιος ο Tikhanovsky και πολλοί άλλοι μεγάλοι πολιτικοί της αντιπολίτευσης, συνελήφθησαν και κατηγορήθηκαν για παράνομες ποινικές υποθέσεις.

Αντί να σβήσει τη διαμαρτυρία και τη δυσαρέσκεια προς τις αρχές, η καταστολή προκάλεσε ακόμη περισσότερη οργάνωση γύρω από έναν άλλο υποψήφιο -τον τραπεζίτη της Belgazprombank (θυγατρική της Gazprom) Victor Babariko. Σε αντίθεση με άλλους υποψηφίους, ο Babariko δεν συμμετείχε σε πολιτικούς αγώνες και για πολλούς έμοιαζε με «μετριοπαθή» υποψήφιο που ζητούσε δίκαιες εκλογές και δεν σχεδίαζε παράνομες διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Η δημοτικότητα του Babariko αυξανόταν, επίσης, στο πιο μετριοπαθές τμήμα του πληθυσμού.

Ως αποτέλεσμα, οι αρχές αποφάσισαν να συλλάβουν τον Babariko και τους συνεργάτες του για κατηγορίες διαφθοράς. Αυτό το βήμα προκάλεσε άλλο ένα κύμα δυσαρέσκειας, το τελευταίο στάδιο της οποίας ήταν η ανακοίνωση ότι οι δύο μεγαλύτεροι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης δεν θα εγγραφούν στον αγώνα για την προεδρία. Η απόφαση αυτή οδήγησε σε μεγάλες διαμαρτυρίες σε ολόκληρη τη χώρα με τις πρώτες συγκρούσεις με την αστυνομία στο Μινσκ: οι διαδηλωτές απέκρουσαν τους αστυνομικούς και είδαν ότι οι δυνάμεις της ΟΜΟΝ [αστυνομικές δυνάμεις καταστολής] δεν ήταν καθόλου προετοιμασμένες για μία βίαιη αντιπαράθεση με τον λαό.

Οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις καταστολής φέτος τον Ιούλιο ήταν ένα σημείο καμπής για πολλούς στην κοινωνία. Η δικτατορία, η οποία εδώ και 26 χρόνια χτίστηκε εν μέρει στην άφθαρτη υποστήριξη των δυνάμεων ασφαλείας, φάνηκε ξαφνικά εξαιρετικά εύθραυστη. Βίντεο των συγχυσμένων αστυνομικών της OMON διαδόθηκαν γρήγορα στο διαδίκτυο και έδειξαν ότι δεν χρειάζεται κανείς να εκπαιδεύεται για 3 χρόνια σε στρατόπεδα στη Ρωσία ή την ΕΕ για να καταφέρει να πολεμήσει την αστυνομία.

Ο Λουκασένκο δεν δέχτηκε την υποψηφιότητα παρά μόνο ενός σοβαρού αντιπάλου, της συζύγου του Sergei Tikhanovsky, της Svetlana Tikhanovskaya. Η Tikhanovskaya αρχικά σχεδίαζε να βάλει υποψηφιότητα για πρόεδρος για να δώσει φωνή στον σύζυγό της και σε άλλους αντιπάλους του καθεστώτος. Αλλά μετά τη σύλληψη της πλειοψηφίας των πολιτικών, παρέμεινε ως η μόνη υποψήφια γύρω από την οποία μπορούσαν να ενωθούν οι ψηφοφόροι.

Η Tikhanovskaya δεν είναι πολιτικός και δεν προσπαθεί να γίνει. Το κύριο αίτημα ολόκληρης της προεκλογικής εκστρατείας της είναι νέες εκλογές. Λέει ανοιχτά ότι δεν έχει σχέδια και δεν θέλει να παραμείνει στην εξουσία. Μετά τη νίκη επί του Λουκασένκο, σχεδίαζε να ανακοινώσει νέες δίκαιες εκλογές, οι οποίες θα έπρεπε να έχουν αλλάξει τη χώρα.

Ένα τόσο απλό αίτημα ένωσε πολλές πολιτικές ομάδες. Ακτιβιστές από τα επιτελεία των φυλακισμένων πολιτικών συμμετείχαν στα εκλογικά της γραφεία. Η εκλογική εκστρατεία της Tikhanovskaya βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην αυτοοργάνωση του πληθυσμού σε διάφορα μέρη της χώρας. Συναντήσεις με την υποψήφια διοργανώθηκαν επίσημα σε πολλά μέρη της χώρας όπου η ίδια η υποψήφια δεν είχε επισκεφτεί. Αντ’ αυτού, υπήρχε μια σκηνή για ομιλίες και ένα ανοιχτό μικρόφωνο. Και πάλι, στο μικρόφωνο σπάνια ανέβαινε κάποιος από τους καριερίστες πολιτικούς που φοβόντουσαν τα αντίποινα, αλλά κυρίως μίλησαν άνθρωποι από τον εργαζόμενο πληθυσμό και τις μικρές επιχειρήσεις. Σε μερικές πόλεις, αναρχικοί ανέβηκαν και μίλησαν, επίσης, στη σκηνή.

Η δημοτικότητα της Tikhanovskaya αυξήθηκε σε λίγες μόνο εβδομάδες. Τον Ιούλιο, κατάφερε να οργανώσει μία από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις στην ιστορία της χώρας -50.000 άτομα στο Μινσκ. Σε άλλες πόλεις, συγκεντρώθηκαν από αρκετές εκατοντάδες έως 8.000 άτομα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα οι αρχές δεν έλαβαν μέτρα και επέτρεψαν στους ανθρώπους να συγκεντρωθούν. Ίσως έπαιξε ρόλο ο σεξισμός του Λουκασένκο, ο οποίος δεν θεώρησε ποτέ τις γυναίκες σοβαρούς αντιπάλους των αρχών. Η ηγεσία της ομάδας της Tikhanovskaya ήταν γυναίκες. Η Tikhanovskaya εμφανίστηκε στη σκηνή με δύο συντονίστριες της εκστρατείας της.

Λίγες μέρες πριν από τις εκλογές, οι αρχές ξαφνικά το συνειδητοποίησαν. Αντί να απαγορεύσει τις συγκεντρώσεις, η απόφαση ήταν να κάνουν τους χαζούς -σε όλους τους χώρους όπου προετοιμάζονταν ανοιχτές συγκεντρώσεις άρχισαν να διοργανώνονται κυβερνητικές εκδηλώσεις ή έκλειναν για επισκευές. Η απαγόρευση συνάθροισης προκάλεσε το επόμενο κύμα δυσαρέσκειας, αλλά δεν ξέσπασε με ενεργούς τρόπους διαμαρτυρίας, καθώς απέμεναν λίγες μόνο ημέρες από τις εκλογές.

Ταυτόχρονα, την περασμένη εβδομάδα, η αστυνομία της Λευκορωσίας άρχισε να συλλαμβάνει δυναμικά μπλόγκερς. Τέτοιες τακτικές δεν είναι νέες και χρησιμοποιούνται από τις αρχές εδώ και πολλά χρόνια -πριν από από οποιαδήποτε διαμαρτυρία γίνονται συνεχώς κρατήσεις δημοσιογράφων και μπλόγκερ, οι οποίοι ενδέχεται να καλύψουν αυτές τις διαμαρτυρίες στο διαδίκτυο.

Τρομοκρατική οργάνωση οι «Αναρχικοί»

Προτού προχωρήσουμε απευθείας στην ημέρα των εκλογών, θα θέλαμε να κάνουμε μια σύντομη εισαγωγή στο αναρχικό κίνημα στη Λευκορωσία.

Οι αναρχικοί επανεμφανίστηκαν στη χώρα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, ορισμένες ομάδες συνέβαλαν σημαντικά στη διαμόρφωση του εργατικού και περιβαλλοντικού κινήματος. Οι αναρχικοί έπαιξαν έναν από τους βασικούς ρόλους στην επέκταση του μορατόριουμ για την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού της Λευκορωσίας το 1999 (το 2009 οι αναρχικοί και οι περιβαλλοντολόγοι έχασαν τον αγώνα).

Καθ’ όλη τη διάρκεια της δικτατορίας, οι αναρχικοί έχουν εμπλακεί σε μεγάλα πολιτικά γεγονότα, είτε πρόκειται για νέες εκλογές, είτε για το κίνημα κατά της κατασκευής του πυρηνικού σταθμού είτε για διαμαρτυρίες κατά των νόμων περί παρασίτων [φόροι που αναγκάζονται να πληρώνουν οι άνεργοι επειδή παρασιτούν]. Και στις περισσότερες περιπτώσεις, ο κόσμος αντιμετώπισε την αναρχική ατζέντα πολύ θετικά. Ίσως, κάποιοι δεν την κατανόησαν πλήρως, αλλά τη δέχτηκαν.

Από το 2013-2014, οι αναρχικοί έχουν γίνει σχεδόν η μόνη πολιτική δύναμη που εξακολουθεί να κατεβαίνει στους δρόμους. Τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν σταματήσει να πολεμούν ενεργά ενάντια στη δικτατορία μετά το Μαϊντάν το 2014, φοβούμενοι μία ρωσική κατοχή. Σήμερα, ορισμένοι πολιτικοί της αντιπολίτευσης εξακολουθούν να υποστηρίζουν τη θέση: «καλύτερα ο Λουκασένκο παρά ο Πούτιν». Μέρος της αντιπολίτευσης έχει πνιγεί στην καταστολή. Ήταν πολύ πιο εύκολο να γίνει έτσι, αφού η καταστολή των ηγετών θα μπορούσε να έχει σταματήσει το κίνημα.

Λόγω του ακτιβισμού τους, οι αναρχικοί προσελκύουν συνεχώς την προσοχή των οργάνων επιβολής του νόμου. Ορισμένοι ακτιβιστές βρίσκονται τώρα στη φυλακή για συμβολικές ενέργειες, άλλοι έγιναν φυγάδες. Υπάρχουν πρωτοβουλίες που βοηθούν τους φτωχούς καθώς και ένα αντικαπιταλιστικό ελεύθερο παζάρι. Η καταστολή ενάντια στους αναρχικούς σπάνια παράγει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Γράφεται για αυτούς στα μέσα ενημέρωσης της αντιπολίτευσης και έτσι προκαλείται και πάλι νέα προσοχή και ενέργεια στο κίνημα.

Σήμερα, η δημοτικότητα των αναρχικών σε ορισμένους κύκλους της νεολαίας είναι αρκετά υψηλή λόγω του γεγονότος ότι, εκτός από αυτούς, δεν έχουν απομείνει πολιτικά κινήματα.

Επανεκλογή

Ακόμη και πριν από την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας, πολλοί άνθρωποι περίμεναν μεγάλες διαμαρτυρίες στη Λευκορωσία ακριβώς λόγω της οικονομικής κρίσης και του κορονοϊού. Ήταν λογικό για πολλούς να επικεντρώσουν τις προσπάθειες διαμαρτυρίας τους στην ημέρα των εκλογών και στις επόμενες ημέρες. Για παράδειγμα, μεγάλες πλατφόρμες μέσων σε κοινωνικά δίκτυα και ομάδες στο telegram καλούσαν σε διαμαρτυρίες την ημέρα των εκλογών, αρκετές εβδομάδες πριν από τις εκλογές.

Τόσο οι διαδηλωτές όσο και οι αρχές προετοιμάζονταν για αυτές τις εκλογές. Υπήρχαν εικόνες στρατιωτικού και αστυνομικού εξοπλισμού στο διαδίκτυο. Ο Λουκασένκο παρακολούθησε την εκπαίδευση των κατασταλτικών δυνάμεων για τη διάλυση των διαμαρτυριών. Ήταν σαφές ότι οι αρχές δεν θα προσπαθούσαν να μειώσουν τον βαθμό της δυσαρέσκειας, αλλά να καταπιέσουν τον πληθυσμό με τη βία.

Δεν είναι περίεργο που το βράδυ της 9ης Αυγούστου χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα μόνο με τις εκθέσεις των ίδιων των αρχών, διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα σε 33 πόλεις της χώρας. Περισσότεροι από 50.000 άνθρωποι συμμετείχαν σε αυτές τις διαμαρτυρίες. Οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στο Brest, το Baranavichy και το Μινσκ. Αρκετές χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους στα άλλα περιφερειακά κέντρα.

Για να απωθηθούν οι διαδηλωτές στο Μινσκ, συγκεντρώθηκαν εκεί στρατεύματα και αστυνομία από όλη τη χώρα. Την ημέρα πριν από τις εκλογές, μηχανοκίνητα τάγματα μετακινήθηκαν από τις γύρω περιοχές στο Μινσκ.

Την ημέρα των εκλογών, η πόλη ήταν εγκλωβισμένη. Λεωφορεία χωρίς πινακίδες κυκλοφορούσαν γύρω από την πόλη και συνελάμβαναν τυχαία πεζούς ή δημοσιογράφους. Η πρόσβαση στο διαδίκτυο απενεργοποιήθηκε ή περιορίστηκε σοβαρά σε ολόκληρη τη χώρα.

Μέχρι το βράδυ, η κατάσταση είχε αλλάξει ριζικά. Πλήθος ανθρώπων άρχισαν να βγαίνουν στους δρόμους και να κινούνται προς το κέντρο. Η ίδια κατάσταση παρατηρήθηκε σε μικρότερες πόλεις της χώρας. Προς το απόγευμα, άρχισαν οι πρώτες συγκρούσεις με την ΟΜΟΝ, καθώς οι άνθρωποι προσπάθησαν να απελευθερώσουν τους κρατούμενους. Οι δυνάμεις καταστολής αναπτύχθηκαν αρχικά γύρω από την πόλη, φορώντας μπλουζάκια και κρατώντας γκλόμπ, χωρίς ειδικές στολές. Οι επιθέσεις εναντίον της ΟΜΟΝ κατέστησαν γρήγορα σαφές ότι η κατάσταση εκείνη την ημέρα δεν θα ήταν φυσιολογική, με ανθρώπους να απομακρύνονται από το πλήθος και απλώς να κρατούνται.

Μόλις μία ώρα μετά τις πρώτες συγκρούσεις, το κέντρο του Μινσκ άρχισε να μοιάζει με ζώνη μάχης. Τσεχικές χειροβομβίδες, καναδικά κανόνια νερού, λευκορωσικά MAZ -όλα χρησιμοποιήθηκαν για να διαλύσουν τους διαδηλωτές. Για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας, οι άνθρωποι άρχισαν να στήνουν οδοφράγματα, καθώς και να συγκρούονται άμεσα με τις δυνάμεις επιβολής της τάξης. Ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων απελευθερώθηκε από τα χέρια των αστυνομικών τη νύχτα σε διάφορα μέρη της χώρας.

Η αλληλεγγύη κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων έδειξε και πάλι την απίστευτη δύναμη της συλλογικής αντίθεσης στη δικτατορία. Τα πλήθη παρέλυσαν κάθε δράση της ΟΜΟΝ και του στρατού, σε αντίθεση με όλες τις προετοιμασίες. Η έλλειψη του διαδικτύου έγινε αρνητικός παράγοντας για το καθεστώς -οι άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους για να μάθουν τι συνέβαινε.

Για δύο ώρες στο κέντρο του Μινσκ και σε άλλες πόλεις οι άνθρωποι πολεμούσαν ενάντια στις αρχές της Λευκορωσίας. Πολέμησαν με μεγάλη ενέργεια, την οποία είχαν εξοικονομήσει για τόσα χρόνια. Η επιτυχημένη αντιπαράθεση δείχνει και πάλι πόσο εύθραυστη είναι η δικτατορία της Λευκορωσίας.

Το ίδιο το κίνημα σήμερα δεν αποτελείται από τα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα που θα οδηγούσαν τους Λευκορώσους σε ένα λαμπρό μέλλον. Οι διαμαρτυρίες οργανώνονται μέσω πλατφορμών στα μέσα επικοινωνίας και δεν έχουν σαφείς ηγέτες. Ομάδες ανθρώπων συγκεντρώνονται στους δρόμους και αποφασίζουν για το δρομολόγιο που θα ακολουθήσουν. Η έλλειψη σαφούς σχεδίου μπορεί να εμποδίσει την αποτελεσματικότητα της διαμαρτυρίας, αλλά η έλλειψη σαφών ηγετών καθιστά αδύνατη την εύκολη καταστολή.

Η καταστολή χθες το βράδυ [10 Αυγούστου] ήταν βάναυση. Υπήρχαν τόσα πολλά θύματα. Με οργή, οι δυνάμεις καταστολής έριξαν χειροβομβίδες πάνω στους ανθρώπους. Τουλάχιστον μία φορά ένα όχημα της αστυνομίας έπεσε πάνω στο πλήθος στο κέντρο του Μινσκ και σκότωσε έναν άνδρα. Σύμφωνα με τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τουλάχιστον τρία άτομα έχουν σκοτωθεί από το καθεστώς εκείνο το βράδυ. Το πρώτο αίμα χύθηκε, αλλά οι άνθρωποι δεν σκοπεύουν να σταματήσουν. Το σχέδιο είναι πως θα βγαίνουμε στους δρόμους κάθε μέρα στις 19:00 μέχρι την πτώση της δικτατορίας.

Υπάρχουν εκκλήσεις στο telegram, μέσα σε μεγάλα κανάλια, για άμεση δημοκρατία στη χώρα. Και παρόλο που κάποιοι φοβούνται ότι τέτοιες εκκλήσεις υπάρχουν λόγω παρανόησης της έννοιας, η Λευκορωσία εξεγέρθηκε και πολλοί απαιτούν το τέλος της δικτατορίας και την αρχή της εποχής της άμεσης δημοκρατίας.

Μετάφραση: Αλέξανδρος Σχισμένος

Κάλεσμα στήριξης στον αγώνα κατά του Λουκασένκο | Πρόταση-πρόγραμμα από Λευκορώσους αναρχικούς

The post Πώς οι Λευκορώσοι ξεσηκώθηκαν ενάντια στη δικτατορία first appeared on Aυτολεξεί.

[UPDATE 2022: O Ίγκορ σήμερα βρίσκεται εκ νέου φυλακισμένος από το λευκορωσικό καθεστώς]

Ο Ίγκορ Αλίνεβιτς (Ihar Alinevich) είναι ένας αναρχικός, πρώην πολιτικός κρατούμενος από τη Λευκορωσία (μια χώρα που ζει ακόμη στη σοβιετική εποχή), ο οποίος έχει πληρώσει ακριβά τις ιδέες του περνώντας από την κόλαση του σωφρονιστικού συστήματος της χώρας. Είχαμε τη σπάνια ευκαιρία να συναντηθούμε μαζί του και να μας παραχωρήσει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη. Σε αυτήν, μας εξηγεί την κατάσταση στη Λευκορωσία, την εμπειρία του εγκλεισμού του και μας περιγράφει, εν συντομία, την ιστορία και την αντίσταση του λευκορωσικού ελευθεριακού κινήματος. Ό,τι περιγράφεται παρακάτω συμβαίνει στην πραγματική ζωή και στον 21ο αιώνα, σε μία χώρα που θεωρείται «πολιτισμένο ευρωπαϊκό κράτος»…

Ο Ίγκορ αποτελεί ένα από τα θύματα του κύματος καταστολής, που έλαβε χώρα στη Λευκορωσία το 2010. Ως αναρχικός και ως ένας εκ των αντιφρονούντων συμμετεχόντων σε διαδηλώσεις, χρειάστηκε να φύγει από τη χώρα έτσι ώστε να αποφύγει τη σύλληψη, βρίσκοντας έτσι καταφύγιο στη Ρωσία. Στις 28 Νοεμβρίου του 2010, όμως, απήχθη από Λευκορώσους πράκτορες της ΚαΓκεΜπε (KGB) στη ρωσική πρωτεύουσα και μεταφέρθηκε πίσω στη Λευκορωσία. Εκεί, σε μια δίκη παρωδία, κρίθηκε ένοχος για εμπρηστικές επιθέσεις στην Τράπεζα της Λευκορωσίας, στο καζίνο „Shangri La“ καθώς και για το πέταγμα ενός καπνογόνου στο Γενικό Επιτελείο Ένοπλων Δυνάμεων της Λευκορωσίας, κατά τη διάρκεια μίας αντιμιλιταριστικής διαδήλωσης στο Μινσκ.

Καταδικάστηκε σε 8 χρόνια φυλάκισης σε μία σωφρονιστική αποικία καταναγκαστικής εργασίας υψίστης ασφαλείας. Σε όλον τον κόσμο διοργανώθηκαν διαδηλώσεις και καμπάνιες αλληλεγγύης για αυτόν και για άλλους Λευκορώσους πολιτικούς κρατούμενους.

Μετά την αποφυλάκισή του, οι αρχές ανάγκασαν τον Ίγκορ να εγκαταλείψει τη Λευκορωσία μόνιμα. Το 2014, έγραψε το βιβλίο του με τίτλο: «Ο Δρόμος για το Μαγκαντάν: ημερολόγιο ενός φυλακισμένου» (στμ. το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από το Ταμείο Αλληλεγγύης Φυλακισμένων & Διωκόμενων Αγωνιστών), στο οποίο περιγράφει το πολιτικό καθεστώς της Λευκορωσίας, την εφιαλτική εμπειρία που έζησε στις φυλακές και αναλύει τις ελευθεριακές του ιδέες.

Λίγα λόγια για τη Λευκορωσία:

Μετά την ανεξαρτητοποίηση της Λευκορωσίας από τη Σοβιετική Ένωση, το 1991, ο σοσιαλδημοκράτης Στανισλάβ Σούσκεβιτς έγινε αρχηγός του κράτους μέχρι το 1994, όταν και έχασε από τον κομμουνιστή Αλεξάντερ Λουκασένκο. Ο Λουκασένκο παραμένει στην εξουσία από το ’94 μέχρι και σήμερα -κερδίζοντας πέντε συνεχόμενες προεδρικές εκλογές, με ποσοστά κοντά στο 80% κάθε φορά. Υπήρξε έμπιστο στέλεχος του κομμουνιστικού καθεστώτος και διευθυντης ενός εκ των κολχόζ, υπηρέτησε στις σοβιετικές δυνάμεις εδάφους και ήταν έφεδρος πολιτικός αξιωματικός στον σοβιετικό στρατό. Ο Λουκασένκο ήταν ο μόνος βουλευτής που ψήφισε κατά της ανεξαρτητοποίησης της Λευκορωσίας από τη Σοβιετική Ένωση το 1991. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Λευκορωσίας στηρίζει απόλυτα την προεδρία του.

Σήμερα, η Λευκορωσία συνεχίζει να λειτουργεί με έναν σοβιετικό τρόπο, αποτελώντας μία οικογενειοκρατούμενη Εταιρεία. Το μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας είναι κρατική ιδιοκτησία. Είναι η μόνη χώρα, όπου η KGB συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά και μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Στο θεαματικό επίπεδο, το εθνικό της έμβλημα διατηρεί τη σοβιετική αισθητική με ένα μάτσο στάχυα και το κόκκινο αστέρι, ενώ το σφυροδρέπανο αντικαταστάθηκε από έναν κόκκινο χάρτη της Λευκορωσίας. Αποτελεί, επίσης, την τελευταία χώρα που γιορτάζει επίσημα την ημέρα της Οκτωβριανής Επανάστασης. Η μόνη άλλη χώρα, στην οποία έχει παρατηρηθεί ο συγκεκριμένος εορτασμός τα τελευταία χρόνια είναι η Κιργιζία, η οποία τον αντικατέστησε το 2017 από τις “Μέρες ιστορίας και μνήμης των προγόνων”.

Η σύγχρονη Λευκορωσία χαρακτηρίζεται ως η «τελευταία δικτατορία της Ευρώπης». Όπως αναφέρεται στο βιβλίο του Ίγκορ: “Ταυτόχρονα, δεν αφήνει καμία δυνατότητα δημόσιας πολιτικής έκφρασης. Όλες οι ειρηνικές πολιτικές πρωτοβουλίες καταστέλλονται βίαια και έιναι αδύνατο να διοργανωθεί μια νόμιμη συγκέντρωση ή διαδήλωση, μία ανοιχτή συζήτηση ή συνάντηση -πολλοί άνθρωποι κρατούνται ακόμη και για πανκ συναυλίες”.

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονται στις φυλακές και στις σωφρονιστικές αποικίες. Το ακραία απολυταρχικό της σύστημα δεν εμποδίζει, βέβαια, τις ΗΠΑ και τις χώρες τις ΕΕ να συναλλάσσονται εμπορικά μαζί της και να αναπτύσσουν την οικονομική τους συνεργασία.

Η κομβική θέση της Λευκορωσίας την κάνει απαραίτητη για τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων φυσικού αερίου, πετρελαίου και άλλων πρώτων υλών από τη Ρωσία προς τα κράτη της Δυτικής Ευρώπης. Το 2016, ειδικότερα, η ΕΕ ακύρωσε τις κυρώσεις που είχε επιβάλλει στο καθεστώς της Λευκορωσίας, λόγω των αυξανόμενων οικονομικών συμφερόντων των Βρυξελλών στη χώρα, κάτι που οδήγησε σε έντονες διαμαρτυρίες, ειδικότερα από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ακολουθεί η συνέντευξη:

Πόσο καιρό παρέμεινες στη φυλακή και πότε σε άφησαν ελεύθερο; Πώς ήταν η εμπειρία μιας κομμουνιστικής φυλακής του 21ου αιώνα;

Ίγκορ Αλίνεβιτς: Πέρασα σχεδόν 5 χρόνια στη φυλακη. Κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων άλλαξα 2 φυλακές υποδίκων και 2 σωφρονιστικές αποικίες. Η σύλληψη και η παραμονή στο κέντρο κράτησης της KGB περιγράφεται διεξοδικότερα στο βιβλίο μου «Ο Δρόμος για το Μαγκαντάν». Οι συνθήκες χειροτέρευαν συνεχώς όχι μόνο για τους πολιτικούς, αλλά γενικώς για όλους τους κρατούμενους. Πέρασα 126 μέρες στα ειδικά κελιά τιμωρίας και 80 από αυτές κατά τη διάρκεια του τελευταίου χρόνου κράτησης, όταν οι αρχές με έστειλαν στην ειδική “κόκκινη αποικία”, η οποία εποπτεύονταν από την KGB.

Παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των κρατουμένων στη Λευκορωσία είναι από τους μεγαλύτερους, οι άνθρωποι γνωρίζουν πολύ λίγα για τις φυλακές, παρ’όλο που ακόμη και η μαζική κουλτούρα είναι βαθιά εμποτισμένη με την αργκώ της φυλακής και με σχετικές έννοιες. Όπως φαίνεται, πρόκειται για μια ψυχολογική αντίδραση άμυνας των ανθρώπων που βίωσαν τη μαζική καταστολή του Κομμουνισμού.

Αυτό που είδα με σόκαρε. Περίμενα κάτι αρκετα διαφορετικό: τη συνηθισμένη αγενής και βίαιη στάση των φυλάκων, όπως και τις απειλές από ποινικούς, όπως στις ταινίες. Στην πραγματικότητα, όμως, η κύρια απειλή ήταν το επιστημονικό σύστημα καταστολής των μαζών, εισαγόμενο από τους Κομμουνιστές και τελειοποιημένο μέσα σε ένα διάστημα 90 χρόνων.

Τα μοντέρνα στρατόπεδα συγκέντρωσης διαφέρουν από τα γκούλαγκ σε 4 σημεία: δεν παρατηρούνται πλέον θάνατοι από ασιτία (επικρατεί όμως μία κατάσταση ημι-ασιτίας), η θερμοκρασία των παραπηγμάτων έχει αυξηθεί (παρ’όλα αυτά πρέπει να κοιμάσαι με τα ρούχα και να σκεπάζεσαι με χοντρά μπουφάν), δεν υπάρχει εξαντλητική εργασία (οι κρατούμενοι μεταφέρονται όμως ακόμα σε βιομηχανικές ζώνες για να δουλέψουν χωρίς να λαμβάνουν πληρωμή), η πρακτική της δολοφονίας κρατουμένων χωρίς συγκεκριμένο λόγο έχει εκλείψει (παρότι γίνονται εξαιρέσεις καμιά φορά).

Στη βάση του, βέβαια, πρόκειται για ένα πραγματικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, που στοχεύει στην ηθική και πνευματική εξόντωση του ατόμου και στον αποκλεισμό του από την κοινωνία. Για αυτόν τον λόγο, οι περισσότεροι από αυτούς που απελευθερώνονται επιστρέφουν στο στρατόπεδο ξανά και ξανά.

Λίγες μέρες πριν από την αποφυλάκιση μου, κατηγορήθηκα για εγκληματικές παραβιάσεις των κανόνων της φυλακής. Αυτό σήμαινε μέχρι και δύο επιπρόσθετα χρόνια στην ποινή μου. Σε μερικους κρατούμενους, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών, επιβλήθηκε όντως αυτό το μέτρο. Κατά τη διάρκεια, όμως, των χρόνων που ήμουνα μέσα, συνήθισα στην ιδέα ότι θα εκτίσω ακριβώς όσο χρόνο αποφασίσουν οι αρχές. Μου προσφέρθηκε επανειλημμένα η επιλογή να υπογράψω μια δήλωση μεταμέλειας και να απελευθερωθώ, αλλά μια τέτοια πράξη θα ήταν εντελώς απαράδεκτη για την αναρχική μου οντότητα και την προσωπική μου αξιοπρέπεια.

Παρ’ όλα αυτά, πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2015, ο Λουκασένκο απελευθέρωσε 6 πολιτικούς κρατούμενους, ανάμεσά τους και εμένα, σε μία απόπειρα να επιδείξει ένα ανθρώπινο πρόσωπο. Η KGB μου επέβαλε τότε προσωπική παρακολούθηση και απαίτησε να εγκαταλείψω τη χώρα, διαφορετικά, με απείλησε ότι θα με κατηγορούσαν, ότι προετοίμαζα τρομοκρατική επίθεση εναντίον του προέδρου. Αποφάσισα να μην τεστάρω την αξιοπιστία της απειλής τους και εγκατέλειψα τη Λευκορωσία. Η αστυνομία πηγαίνει ακόμα στο σπίτι των γονιών μου με επίσημες βεβαιώσεις.

Περιέγραψέ μας τη γενικότερη αυταρχικότητα και παρακολούθηση στη μοντέρνα Λευκορωσία. Η KGB συνεχίζει να υπάρχει;

Ι.Α.: Η KGB δεν θα μπορούσε να λείπει γιατί το λευκορώσικο σύστημα είναι το καλύτερα διατηρημένο συντρίμμι της Σοβιετικής Ένωσης. Περισσότερο από τη Ρωσία και την Ουκρανία. Οι ίδιοι άνθρωποι που ήταν στην εξουσία πριν την κατάρρευση της ΕΣΣΔ παρέμειναν στο τιμόνι της χώρας. Γραφειοκράτες και “κόκκινοι διευθυντές” το μόνο που έκαναν ήταν να αλλάξουν τη σημαία και το πορτρέτο του κυβερνήτη στους τοίχους των γραφείων τους. Σχεδόν τα πάντα είναι συγκεντρωμένα στα χέρια της άρχουσας ελίτ. Πολιτικοί αντίπαλοι δολοφονήθηκαν τη δεκαετία του ’90. Αντί για πολλούς ολιγάρχες, έχουμε έναν υπερ-ολιγάρχη.

Εκτός από τον Λουκασένκο δεν υπάρχουν άλλοι πολιτικοί, δεν υπάρχουν διάλογοι, κανείς δεν τολμά να διαφωνήσει μαζί του. Ακόμα και η φιλελεύθερη αντιπολίτευση είναι διακοσμητική, ώστε το καθεστώς να μπορεί να κρύβεται πίσω από ένα δημοκρατικό προσωπείο. Οποιοσδήποτε υπουργός και στρατηγός μπορεί, εύκολα, να βρεθεί πίσω από τα κάγκελα. Αυτό θυμίζει ξεκάθαρα τον σταλινικό τρόπο διαχείρισης. Η επίσημη κρατική ιδεολογία είναι ο πατριωτισμός του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ ένα τεράστιο άγαλμα του Λένιν στέκεται στην κεντρική πλατεία του Μινσκ.

Έχει αναπτυχθεί ένας αντιφατικός διάλογος όσον αφορά τον λεγόμενο “φόρο κοινωνικού παρασιτισμού” στη Λευκορωσία, που αναγκάζει ανέργους να πληρώνουν επειδή θεωρούνται “άχρηστοι” για την κοινωνία. Τι συμβαίνει με αυτόν τον νόμο;

Ι.Α.: Ο πραγματικός λόγος για την εισαγωγή αυτού του νόμου είναι ότι ένας μεγάλος αριθμός Λευκορώσων (0.5-1 εκ.) δουλεύουν στο εξωτερικό και δεν πληρώνουν φόρους. Μου φαίνεται ότι το ίδιο το κράτος δεν προέβλεψε μια τέτοια μεγάλη αντίδραση, δεν περίμενε πόσο άσχημα θα χτυπούσε τους πραγματικά άνεργους. Για πρώτη φορά στα 20 χρόνια, η χώρα βίωσε μια πραγματικά κοινωνική διαμαρτυρία. Και στην αρχή, οι αρχές δεν ήξεραν τι να κάνουν, επειδή η χρήση της αστυνομίας θα κατέστρεφε εντελώς την εικόνα της “κυβέρνησης του λαού”. Στο παρελθόν η αστυνομία είχε χρησιμοποιηθεί για να καταστείλει φοιτητές, αλλά ποτέ κοινούς εργάτες.

Πλέον, οι αρχές ακολουθούν μια άλλη προσέγγιση: κάποιο άτομο που δουλεύει στο εξωτερικό λαμβάνει μια ειδοποίηση ότι είναι “παράσιτο” και για να αποδείξει το αντίθετο, πρέπει να παρέχει τις προσωπικές του πληροφορίες και συγκεκριμένα μια σύμβαση εργασίας.

Θα το ονόμαζα ένα νέο όργανο του ολοκληρωτισμού: μια μέθοδος να ελέγχει τους πολίτες του τόσο εντός, όσο και εκτός της χώρας.

Τι οδήγησε εσένα και τους συντρόφους σου να γίνετε αντιεξουσιαστές; Γνωρίζουμε πως η εξέγερση του Δεκέμβρη του 2008 στην Ελλάδα επηρέασε κάπως τους Λευκορώσους ριζοσπάστες.

Ι.Α.: Η βάση της δικής μου γενιάς αναρχικών ήταν η υποκουλτούρα του πανκ. Επρόκειτο για μια μηδενιστική διαμαρτυρία ενάντια στην κοινωνία και αντιληφθήκαμε τον αναρχισμό σαν μια συνέχεια. Παράλληλα, διαμορφωθήκαμε την εποχή της ανόδου των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων, όταν οι δρόμοι έσφιζαν από πορείες δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων και από συγκρούσεις με την αστυνομία. Πολλοί αναρχικοί στην ηλικία των 13-16, μαζί και εγώ, εμφανίστηκαν μέσα σε αυτό το περιβάλλον.

Τη δεκαετία του 2000, διακρίθηκαν δύο πλευρές του λευκορωσικού ελευθεριακού κινήματος. Το πρώτο, είχε ας πούμε την “ευρωπαϊκή γραμμή”, ήθελε να επαναλάβει τη δυτική εμπειρία: υποκουλτούρα, καταλήψεις, αντίφα, οικολογία, φεμινισμός, LGBT, φύλο. Η άλλη πλευρά, οι “κοινωνικοί επαναστάτες” βασίζονταν περισσότερο σε έναν κλασικό αναρχισμό. Έτσι κι αλλιώς, μπορούσαμε να βρούμε τα παλιά βιβλία του Μπακούνιν και του Κροπότκιν και μάθαμε για τη ιστορία του επαναστατικού κινήματος στον καιρό του Τσάρου. Επίσης, από το 1980 και μετά, αρκετοί αναρχικοί θεωρητικοί παρέμειναν στη Ρωσία. Εξέδωσαν άρθρα και βιβλία για τον ισπανικό εμφύλιο, τις ρωσικές επαναστάσεις, τη Διεθνή κλπ.. Αυτά αποτέλεσαν την πηγή των παραδειγμάτων μας.

Ταυτόχρονα, δεν υπήρχαν σχεδόν καθόλου βιβλία για τον μεταπολεμικό αναρχισμό και δεν είχαμε εμπειρίες για τις δεκαετίες του ’60-’80. Το μόνο που ξέραμε ήταν κάποια απλά άρθρα που αφορούσαν τη γερμανική αυτόνομη σκηνή και το κίνημα της αντιπαγκοσμιοποίησης. Ήταν πολύ διαφορετικά από τη… Μαχνοβτσίνα.

Πολλοί από εμάς επιθυμούσαμε να έρθουμε σε ρίξη με το “γκέτο” της υποκουλτούρας, θέλαμε ένα μαζικό εργατικό κίνημα. Αυτή τη στιγμή δεν μπορώ ούτε να το φανταστώ, τότε όμως θεωρούσα τον εαυτό μου έναν ορθόδοξο αναρχοσυνδικαλιστή που τιμούσε τη CNT σαν ιδανικό. Εκείνες τις εποχές δεν ήξερα ότι και οι αναρχικοί δημιουργούν τη δική τους μυθολογία… Όπως και να’ χει, οι εργάτες παρέμεναν παθητικοί, δεν υπήρχαν ούτε καν μετριοπαθή συνδικάτα, απολύτως τίποτα. Υπήρχε μόνο πολιτική σιωπή και αυτή η σιωπή ήταν αφόρητη.

Τα γεγονότα στην Ελλάδα το 2008 έγιναν, πράγματι, το φωτεινό παράδειγμα για εμάς. Αποτέλεσαν ένα σημάδι για πολλές, πολλές ομάδες διασκορπισμένες στον αχανή χώρο της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Αποκτήσαμε μια ελπίδα για να σπάσουμε τον τοίχο της ασημαντότητας και να τοποθετήσουμε τους εαυτούς μας μέσα σε μία πραγματική προσπάθεια.
Γιατί οι αναρχικοί θεωρούνται ως ο κύριος εχθρός του λευκορωσικού καθεστώτος; Ποιες άλλες ομάδες δέχονται την καταστολή του;

Ι.Α.: Η ειρωνεία είναι ότι οι αναρχικοί δεν αποτελούν πραγματική απειλή. Η αστυνομία γνωρίζει πολύ καλά το κίνημα. Καταπνίγει άμεσα κάθε καινούριο εγχείρημα και το καταστέλλει επί τόπου. Το θέμα είναι άλλο: οι αναρχικοί ορίστηκαν από το κράτος να παίζουν τον ρόλο του αποδιοπομπαίου τράγου.

Ο απολυταρχισμός δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς την εικόνα του εχθρού. Παλαιότερα η κρατική προπαγάνδα βασιζόταν στην αντι-δυτική ρητορική, ο κύριος εχθρός ήταν η αντιπολίτευση. Σήμερα, η μίζερη ύπαρξη της αντιπολίτευσης είναι δύσκολο να παρουσιαστεί ως πραγματική απειλή. Επίσης, έπειτα από την αρχή των διαφωνιών με το Κρεμλίνο, το καθεστώς φλερτάρει με τη Δύση. Γι’ αυτό, η εξουσία αντικατέστησε τον εξωτερικό εχθρό με έναν εσωτερικό.

Ανακήρυξαν εχθρούς όχι μόνο τους αναρχικούς, αλλά και τους χούλιγκαν και τους φασίστες. Τώρα, εκπρόσωποι αυτών των τάσεων πρέπει να φοράνε στη φυλακή ειδικές κίτρινες ετικέτες, ως “κλίνοντες προς τον εξτρεμισμό”. Το κράτος φοβήθηκε το ουκρανικό Μαϊντάν και αποφάσισε να εξουδετερώσει όλα τα ανεπίσημα νεανικά κινήματα. Οι αναρχικοί ανάχθηκαν, απλώς, στον ρόλο του μπροστάρη.

Βέβαια, η βασική κοινωνική ομάδα που αντιμετωπίζει πραγματικά μαζική καταστολή είναι οι τοξικοεξαρτημένοι. Το 2015, μετά από μια ενορχηστρωμένη από τα ΜΜΕ υστερία κατά των ναρκωτικών ο Λουκασένκο απαίτησε τη δημιουργία ειδικών στρατοπέδων κράτησης για τοξικοεξαρτημένους “με τέτοιες συνθήκες, που θα τους κάνουν να παρακαλάνε για τη θανατική ποινή”. Είδα προσωπικά αυτές τις αλλαγές στις σωφρονιστικές αποικίες, όταν όλοι οι τοξικοεξαρτημένοι μεταφέρθηκαν σε μία υπερφορτωμένη καλύβα.

Πόσοι είναι οι πολιτικοί κρατούμενοι στη Λευκορωσία σήμερα; Υπάρχουν ξεχωριστές φυλακές για πολιτικούς και μη-πολιτικούς κρατούμενους;

Ι.Α.: Η εξουσία δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη πολιτικών κρατουμένων, οπότε τους εγκλείει μαζί με τους άλλους κρατούμενους. Η πίεση, όμως, προς τη διοίκηση της φυλακής είναι ξεκάθαρη υπόδειξη του ποιος είσαι. Οι συνθήκες για τους πολιτικούς κρατούμενους είναι πάντα χειρότερες από ό,τι για τους άλλους και συνήθως χειροτερεύουν με τον καιρό. Για παράδειγμα, η διοίκηση μπορεί να απαγορεύσει στους κρατουμένους να μιλούν με έναν πολιτικό κρατούμενο. Ή μπορεί να πετούν συνεχώς έναν πολιτικό κρατούμενο στα κελιά απομόνωσης χωρίς συγκεκριμένο λόγο. Μια τέτοια στάση είναι πιο προφανής απ’ό,τι η κοινή γνώμη, επειδή η κοινωνία συζητάει ατελείωτα για το ποιους να θεωρήσει πολιτικούς κρατούμενους και ποιους όχι.

Η υπόθεση των πολιτικών κρατουμένων στη Λευκορωσία είναι παρόμοια με την κατάσταση κατά τη διάρκεια των γκούλαγκ. Από τα πολλά εκατομμύρια ανθρώπων, καταδικασμένων με πολιτικούς νόμους, ένα μόνο χαμηλό ποσοστό είχε σχέσεις με πολιτικές ομάδες. Οι άνθρωποι απλώς ορίστηκαν στον ρόλο του πολιτικού ηθοποιού για να δικαιολογηθεί η ύπαρξη της μαζικής καταστολής.

Ο στόχος ήταν να καλλιεργηθεί μια ατμόσφαιρα μεγάλης έντασης για την εξαφάνιση των ανταγωνιστών στον αγώνα για εξουσία, όπως και η δημιουργία ενός τεράστιου εργατικού στρατού για τη βιομηχανοποίηση.
Σήμερα, βέβαια, δεν υπάρχει ανάγκη για βιομηχανοποίηση, αλλά η παραμονή στην εξουσία είναι ακόμη σημαντική. Επίσης, ένας τέτοιος αριθμός κρατουμένων αποτελεί μία κερδοφόρα επιχείρηση. Η Λευκορωσία κατέχει περίοπτη παγκόσμια θέση στον αριθμό αστυνομικών. Τι θα έκαναν χωρίς μια τεράστια μάζα ανθρώπων να καταδικάζεται ετησίως;

Για το τέλος, θα θέλαμε να μας πεις δυο λόγια ιστορικά σχετικά με το λευκορωσικό ελευθεριακό κίνημα: ποιές είναι οι ρίζες του, πότε εμφανίστηκαν οι πρώτοι Λευκορώσοι αναρχικοί και αν υπήρχε κατά τη διάρκεια της σοβιετικής εποχής;

Ι.Α.: Οι ρίζες του αναρχικού κινήματος βρίσκονται πίσω στις ημέρες της τσαρικής αυτοκρατορίας. Γενικά το επαναστατικό κίνημα ήταν πολύ ισχυρότερο στις παρυφές της αυτοκρατορίας: Λετονία, Πολωνία, Λευκορωσία, Ουκρανία και Καύκασος. Στην πρώτη ρωσική επανάσταση το 1905, οι αναρχικοί της Λευκορωσίας έγιναν μία αρκετά υπολογίσιμη δύναμη. Το κίνημα ήταν πραγματικά από τη φύση του διεθνές: πολλοί Εβραίοι κατοικούσαν σε πόλεις της Λευκορωσίας (πολλές φορές αποτελούσαν τον μισό πληθυσμό) καθώς και Πολωνοί. Η βασική ώθηση δόθηκε από την ομοσπονδία “Ψωμί και Θέληση”, που διαμορφώθηκε στην Ελβετία και συνδέθηκε με τον Κροπότκιν.

Στην πορεία της ριζοσπαστικοποίησης, εμφανίστηκε η ομοσπονδία “Μαύρη Σημαία”, των οποίων η στρατηγική συνδύαζε τον εργατικό αγώνα, τις απαλλοτριώσεις και την τρομοκρατία. Λόγω του ότι η τρομοκρατία στόχευε κυρίως σε εκπροσώπους του κράτους και της άρχουσας τάξης, η Μαύρη Σημαία κέρδισε γρήγορα μεγάλη υποστήριξη από τους εργάτες. Η νεολαία των σοσιαλιστικών κομμάτων (Εβραίοι, Πολωνοί και Λευκορώσοι) ξεκίνησε να εντάσσεται μαζικά στις τάξεις των αναρχικών. Οι αρχές αντέδρασαν με άμεσες εκτελέσεις, επειδή οι αναρχικοί συχνά δραπέτευαν ή επιτείθονταν σε αυτοκινητοπομπές. Η μέση ηλικία των αναρχικών ήταν τα 16 χρόνια, περίπου το 70% πέθανε ή μπήκε φυλακή.

Αυτοί που επιβίωσαν από τη σκληρή δουλειά και τη μετανάστευση επέστρεψαν αργότερα και έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση του 1917. Ο αναρχισμός της Λευκορωσίας διακρίθηκε για τον διεθνή του χαρακτήρα και τη ριζοσπαστικότητά του.

Μετά την επανάσταση, η Λευκορωσία μοιράστηκε μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και της Πολωνίας. Το Εν-Κα-Βε-Ντε (NKVD) γρήγορα εξουδετέρωσε τους αναρχικούς, καθώς οι Μπολσεβίκοι τους ήξεραν καλά από την υπόγεια αντιστασιακή τους δράση, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στον 1ο ΠΠ. Η αναβίωση του κινήματος από το απόλυτο μηδέν ξεκίνησε μόλις τη δεκαετία του ’80.

Σε ευχαριστούμε πολύ!

The post Λευκορωσία & Σοβιετικός Απολυταρχισμός: Συνέντευξη Ίγκορ Αλίνεβιτς first appeared on Aυτολεξεί.