Το The War Show είναι ένα συρο-δανό-γερμανικό ντοκιμαντέρ του 2016, το οποίο συνυπογράφουν και σκηνοθετούν οι Andreas Dalsgaard και Obaidah Zytoon. Τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερης ταινίας στο τμήμα Venice Days στο 73ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Το 2011, η παρουσιάστρια του συριακού ραδιοφώνου Obaidah Zytoon και οι φίλοι της παρασύρονται από την εξέγερση κατά του καθεστώτος. Ζουν ανάμεσα σε καλλιτέχνες και ακτιβιστές και κινηματογραφούν τη ζωή τους καθώς αρχίζουν να συμμετέχουν σε διαδηλώσεις κατά του προέδρου Άσαντ. Αλλά καθώς η εξέγερση μετατρέπεται σε αιματηρό εμφύλιο πόλεμο, η φιλία τους δοκιμάζεται μέσα από τη φυλάκιση, τον θάνατο και τη βία. Η Ζιτούν αφήνει τη Δαμασκό και ταξιδεύει στη γενέτειρά της, τη Ζαμπαντάνι, στο προπύργιο των ανταρτών, τη Χομς, και στη βόρεια Συρία, όπου βιώνει τον εκκολαπτόμενο εξτρεμισμό. Η ταινία αποτελεί ένα προσωπικό road movie που παρακολουθεί την τύχη της Συρίας και μια ομάδα φίλων, των οποίων οι ζωές και τα όνειρα μετατρέπονται σε εφιάλτη, καθώς η χώρα καταρρέει στο χάος…

Δείτε το ολόκληρο στον παρακάτω σύνδεσμο:

The War Show is a 2016 Syrian-Danish-German documentary film co-written and directed by Andreas Dalsgaard and Obaidah Zytoon. It was awarded best film in the Venice Days section at the 73rd edition of the Venice Film Festival. In 2011, Syrian radio host Obaidah Zytoon and her friends are swept up in the uprising against the regime. They live among artists and activists and film their lives as they begin to participate in demonstrations against President Assad. But as the uprising turns into a bloody civil war, their friendship is tested through imprisonment, death, and violence. Zytoon leaves Damascus and travels to her hometown of Zabadani, to the rebel stronghold of Homs, and to northern Syria where she experiences the budding extremism. The film is a personal road movie that follows Syria’s fate and a group of friends whose lives and dreams are transformed into a nightmare, as the country collapses into chaos.

Δυο λόγια για το ντοκιμαντέρ από τον κινηματογραφιστή Αλέξη Δαλούμη (όπως προλόγισε την προβολή του ντοκιμαντέρ στο Κ ΒΟΞ, 16/02/25):

Είμαι σήμερα εδώ για να προλογίσω αυτό το εξαιρετικό και ιδιαίτερο ντοκιμαντέρ, να επισημάνω και να επαινέσω τις αρετές του, αλλά και να συμπληρώσω κάποια συγκεκριμένα ελλείμματα. Έχουμε εδώ ένα ντοκιμαντέρ με κάποια εύλογα κι αναπόφευκτα στοιχεία ερασιτεχνισμού στο σκέλος της παραγωγής, τα οποία ενίοτε είναι έκδηλα στις ίδιες τις λήψεις. Η κάμερα είναι μονίμως στο χέρι, με ένα τρόπο που θυμίζει ώρες ώρες Δόγμα 95, με τη διαφορά ότι δεν προέρχεται από κάποια επιτηδευμένη, διανοουμενίστικη προσέγγιση περί κινηματογράφου, αλλά είναι απότοκο της ίδιας της αυθεντικότητας των λήψεων και εντέλει της ίδιας της ταινίας.

Έχουμε λοιπόν μια τυπική περίπτωση αυτής της δυναμικής ανάμεσα στον ερασιτεχνισμό και την αυθεντικότητα. Η ιδιαίτερη δύναμη αυτής της ταινίας εδράζεται ακριβώς εκεί. Στην βαθιά εκ των έσω αυθεντικότητά της.

Ακολουθούμε την ιστορία μιας παρέας νεολαίων, καθώς τα γεγονότα που τρέχουν και κλιμακώνονται αλλάζουν δραματικά τις ζωές τους. Οι πρωταγωνιστές είναι προσηνείς, επιτρέπουν μια αβίαστη ταύτιση για μεγάλο μέρος του κοινού και το ξεδίπλωμα των ζωών τους καλλιεργεί αυτή την έντονη προσωπική και άμεση χροιά που χαρακτηρίζει το εν λόγω ντοκιμαντέρ. Σε αντίθεση με πιο ειδησεογραφικές καταγραφές εκείνης της εποχής ή ακόμα και δημοσιογραφικές ανασκοπήσεις στον παρόντα χρόνο, όπου η απώλειες γίνονται στατιστική και η βαρύτητά και η βαναυσότητα των καταστάσεων υποδηλώνεται από τον σοκαριστικό όγκο των αριθμών, ή την περιγραφή φρικιαστικών πρακτικών που πράγματι προκαλούν δέος, εδώ ο πόνος και η απώλεια αποτυπώνονται βιωματικά, με έναν τρόπο που αγγίζει τον θεατή ακόμα πιο βαθειά, τον φέρνει κοντά στην τραγωδία, την κάνει πιο αληθινή και χειροπιαστή.

Σε αυτό το φιλμ, ακόμα ένας πρωταγωνιστής είναι η ίδια η κάμερα· ο κινηματογραφικός φακός, με όλη την ισχύ και τους κινδύνους που αυτός κουβαλάει. Η αφήγηση ξεκαθαρίζει ότι ο μεγαλύτερος φόβος αλλά και στόχος του καθεστώτος ήταν όσοι κρατούσαν οποιεσδήποτε συσκευές λήψης. Φανερώνεται επίσης όμως και μια άλλη διάσταση του ρόλου και της ισχύος των καμερών. Εκεί όπου πλέον από τη μεριά των αντιμαχόμενων το καθεστώς η παρουσία της κάμερας οδηγεί όχι μόνο σε καταστολή της καταγραφής ενίοτε, αλλά και σε επιτελεστικές δράσεις ακόμα και στο μέτωπο, προκειμένου να καταγραφούν για να εξυπηρετήσουν διάφορες σκοπιμότητες.

Τέλος, θα μιλήσω για κάτι που λείπει από το φιλμ. Ένα τέτοιο ντοκιμαντέρ έχει πάντα τους περιορισμούς του υλικού. Που σημαίνει, ότι δε μπορεί απαραίτητα να συμπεριλάβει απαραίτητα ό,τι είναι σημαντικό, αλλά ό,τι μπόρεσε και πρόλαβε πρακτικά να καταγραφεί. Το κυριότερο που λείπει από αυτό το φιλμ, κατά τη γνώμη μου, είναι κάποιες παραπάνω περιγραφές και κυρίως εικόνες από τις αυτο-οργανωμένες αντι-δομές που άνθισαν σε όλη τη Συρία κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου της επανάστασης.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο διακρίθηκε ο Ομάρ Αζίζ, ο οποίος ταξίδεψε επί τούτου στη Συρία για να συμμετάσχει στην επανάσταση και να διαδώσει τις οριζόντιες και αντι-ιεραρχικές μορφές οργάνωσης σε ένα κοινωνικό πεδίο που ήταν εύφορο για τέτοιες ζυμώσεις. Πράγματι, συμμετείχε στην ίδρυση του πρώτου Τοπικού Συμβουλίου, στην Barzeh, μια περιοχή της Δαμασκού. Το παράδειγμα αυτό διαχύθηκε σε όλη τη χώρα και χαρακτήρισε διακριτά τον πρώτο χρόνο της επανάστασης.

———————————–

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ: ΣΥΡΙΑ

https://www.aftoleksi.gr/tag/syria/

The post Συρία: “The War Show” [2016, ENG subs] – Ένα σημαντικό ντοκιμαντέρ για το ξεκίνημα της επανάστασης της Συρίας first appeared on Aυτολεξεί.

Στις 13 Οκτωβρίου ένα τεράστιο πλήθος ανθρώπων διέσχισε το κέντρο της Μαδρίτης, σηματοδοτώντας την αρχή των νέων κινητοποιήσεων που ξεκίνησαν  από την Ανδαλουσία και συνέχισαν στους δρόμους της Βαρκελώνης, του Μπούργος, της Οβιέδο, της Σαραγόσα, της Σαλαμάνκα και του Μπιλμπάο. Στην Καταλονία, αυτόν τον μήνα δημιουργήθηκαν πάνω από 40 τοπικές επιτροπές με περίπου 50 άτομα σε κάθε μία, προκειμένου η πορεία για τη στέγαση της 23ης Νοεμβρίου να αποτελέσει σημείο αναφοράς των κινημάτων στέγασης για τα επόμενα χρόνια. Αλλά αυτό δεν συνέβη από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι εδώ και πάνω από επτά χρόνια που οργανώνουμε, συζητάμε και συνδικαλιζόμαστε γύρω από το ζήτημα της στέγασης.

Διαμαρτυρίες και καλέσματα για απεργία ενοικίων, έχουν γεμίσει τα πρωτοσέλιδα των κυριότερων εφημερίδων και τα δελτία ειδήσεων, προκαλώντας συγκρίσεις με το κίνημα της 15ης Μαΐου (15Μ). Κάποιοι/ες από εμάς συμμετείχαμε ενεργά σε εκείνη την περίοδο λαϊκής εξέγερσης και πιστεύουμε ότι στον νέο κύκλο που ξεκινά, πρέπει να διδαχθούμε από τα λάθη και τις αρετές εκείνου του πολιτικού κύκλου, που είτε το θέλουμε είτε όχι, σημάδεψε μια ολόκληρη γενιά. Οι βασικές αρχές εκείνου του προηγούμενου κύκλου βρίσκονται υπό αμφισβήτηση και πράγματι πρέπει να ξεπεραστούν, αλλά χωρίς να παρασυρθούμε από ιδεαλιστικές υπερβολές ή ταυτοτικές περιχαρακώσεις που μας απομακρύνουν από τα πραγματικά πολιτικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

Ο κύκλος του 15Μ, παρά τις σημαντικές του συνεισφορές, έδειξε την αδυναμία του κινηματισμού ως στρατηγική προσέγγιση. Ο συνδυασμός δράσεων συλλογικής κινητοποίησης ανά τομείς και χαλαρών οργανωτικών δομών αποδείχτηκε αδύναμος να διατηρήσει μακροπρόθεσμα την κοινωνική ισχύ του. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι αντιπαραθέσεις που προέκυψαν μετά το 15Μ όχι μόνο να καταστήσουν στάσιμες αλλά να αποδυναμωθούν, επιτρέποντας την ανασυγκρότηση του πολιτικού συστήματος που είχε τεθεί υπό αμφισβήτηση.

Για να αποφευχθεί ένας νέος κύκλος «κρίσης-δυσαρέσκειας-κινητοποίησης-απογοήτευσης-αποδιοργάνωσης» είναι απαραίτητο κάθε νέος κύκλος να οδηγεί στην οικοδόμηση πιο σταθερών και αποτελεσματικών κατακτήσεων, επιτρέποντάς μας να ξεκινήσουμε τον επόμενο κύκλο από μια πλεονεκτική θέση. Δεν βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο 15Μ ούτε θέλουμε άλλο ένα 15Μ, αλλά πρέπει να αξιοποιήσουμε τα μαθήματα για να ξεκινήσουμε έναν νέο πολιτικό κύκλο που θα μας πάει πιο μακριά. Τώρα προτείνουμε ορισμένα βασικά στοιχεία αυτής της πολιτικής υπόθεσης μετά το 15Μ.

Ένα πολλαπλό υποκείμενο      

Για την οικοδόμηση ενός διευρυμένου κινήματος θα πρέπει να δημιουργήσουμε ένα σχέδιο που θα αφορά την κοινωνική πλειοψηφία και θα χαρακτηρίζεται από την επιδίωξη για σύνθεση. Θα πρέπει να αναγνωρίζει την ποικιλομορφία και την πολυπλοκότητα των κοινωνιών μας και κατανοεί ότι το βασικό πολιτικό επίδικο δεν είναι απλώς να φέρουμε κοντά αυτούς/ές που ήδη μοιράζονται κοινές ιδέες ή μονάχα τα αποκλεισμένα και φτωχοποιημένα τμήματα της κοινωνίας.

Για να προχωρήσουμε σε μια μαζική πολιτική δράση με δυνατότητα ηγεμονικής διεκδίκησης, πρέπει να οικοδομήσουμε ένα πολλαπλό υποκείμενο μέσω αγώνων, συμφωνιών και σύνθετων συμμαχιών, αποφεύγοντας να απομονωθούμε κοινωνικά και πολιτικά. Αυτό το υποκείμενο δεν είναι δεδομένο· μπορεί να σχηματιστεί μόνο μέσα από διαδικασίες αγώνων και διεκδικήσεων.

Η πρόκληση είναι να εντοπίσουμε τις βασικές αντιφάσεις του σύγχρονου καπιταλισμού, να διευρύνουμε τα πεδία αγώνα και να δημιουργήσουμε μηχανισμούς για την αποτελεσματική διεκδίκηση. Δεν στοχεύουμε να ενώσουμε άτομα που μοιράζονται ούτως ή άλλως την ίδια ιδεολογία ούτε να εκπροσωπήσουμε αποκλειστικά τους αποκλεισμένους, αλλά να δημιουργήσουμε ένα πολυσύνθετο συλλογικό υποκείμενο.

Συνδικαλισμός βάσης    

Ο συνδικαλισμός βάσης είναι η μέθοδός μας για να οικοδομήσουμε ένα σχέδιο που θα ωφελήσει την κοινωνική πλειοψηφία. Είναι ο τρόπος με τον οποίο η κρίση μετατρέπεται σε αγώνα και ο αγώνας σε λαϊκή οργάνωση. Ο νέος συνδικαλισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες, αντλεί έμπνευση από την παράδοση του αναρχοσυνδικαλισμού, από την κριτική του τόσο στα κοινωνικά κινήματα όσο και στον παραδοσιακό συνδικαλισμό, αλλά και από την ρεαλιστική προσέγγισή του στην οικοδόμηση ενός μαχητικού και δημοκρατικού συνδικαλισμού. Η πολιτική του επιτυχία έγκειται στη δυνατότητα του να δημιουργήσει μια ολοένα και μεγαλύτερη βάση από απλούς ανθρώπους – που ποτέ πριν δεν είχαν εμπλακεί και που δεν θεωρούσαν τους εαυτούς τους ακτιβιστές. Για πολλούς από αυτούς, αυτή θα είναι η πρώτη φορά που συμμετέχουν σε έναν αγώνα, και αυτό είναι το πιο πολύτιμο στοιχείο.

Ο στόχος δεν είναι να δημιουργήσουμε μια βάση από υπερδραστήριους ακτιβιστές που ξεκινούν φιλόδοξες καμπάνιες, αλλά να οικοδομήσουμε μια συνδικαλιστική βάση από απλούς ανθρώπους, που εμπλέκονται σε διαδικασίες αγώνα.

Ο συνδικαλισμός βάσης σπάει το στερεότυπο του κλασικού ακτιβιστή ως κύριου συντελεστή και οργανωτή. Ο στόχος δεν είναι ούτε να “ενεργοποιήσουμε λίγους υπερ-αγωνιστές” ούτε να “βοηθήσουμε” ή να “εκπροσωπήσουμε” όσους υφίστανται την αδικία, αλλά να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε οι άνθρωποι να ενεργοποιήσουν τον δικό τους αγώνα. Οι αγώνες, οι κινητοποιήσεις και οι καμπάνιες πρέπει να θεωρούνται απλά μέσα για τη διεύρυνση της συνδικαλιστικής βάσης και ποτέ αυτοσκοπός.

Ορίζοντες μετασχηματισμού    

Ένα σχέδιο που θα απευθύνεται στην κοινωνική πλειοψηφία χρειάζεται έναν καθορισμένο ορίζοντα μετασχηματισμού, που θα αμφισβητεί τις ηγεμονικές ιδέες για τη ζωή στον καπιταλισμό. Τα κοινωνικά κινήματα συνήθως προσφέρουν ορίζοντες θυσίας: να καταναλώνεις λιγότερο, να μην είσαι τουρίστας, να καταργήσεις την ιδιωτική ιδιοκτησία κ.λπ. – εν ολίγοις, να αφοσιωθείς σε δραστηριότητες που μπορεί να μη σου αρέσουν, αλλά που θεωρούνται κοινωνικά αναγκαίες. Επιπλέον, συνήθως δίνουν έμφαση σε ατομικές συμπεριφορές χωρίς σαφή δομική επίδραση. Έτσι, αντί να αμφισβητούν τις ηγεμονικές ιδέες για τη ζωή που επιβάλλει ο καπιταλισμός, συχνά επιστρατεύουν μια ηθικολογία – κάτι που καθιστά αδύνατη τη συλλογική δράση.

Ένα σχέδιο που θα απευθύνεται στην πλειοψηφία πρέπει να δημιουργεί ορίζοντες μετασχηματισμού που θα είναι επιθυμητοί για τους ανθρώπους. Η αντί-ηγεμονία δεν μπορεί να νοηθεί έξω από την κοινωνία που φιλοδοξεί να μετασχηματίσει, και η μετασχηματιστική πολιτική πρέπει να ενσωματώνει τα θετικά στοιχεία του αποδεκτού τρόπου ζωής και των συνηθισμένων πρακτικών, αποφεύγοντας ελιτισμούς και αριστερίστικους σεχταρισμούς.

Όταν κάποιος συμμετέχει σε έναν αγώνα –για την υπεράσπιση της κατοικίας του, της γειτονιάς του, της επικράτειάς του– πρέπει να αισθάνεται ότι είναι μέρος ενός μεγαλύτερου, επιθυμητού μετασχηματιστικού έργου, που υπερβαίνει την ατομική και υλική διάσταση αυτού του αγώνα.

Μια διαλεκτική συστατικού-καταστατικού χαρακτήρα    

Η πολιτική μας παράδοση μας προσφέρει αρκετές εμπειρίες στην προώθηση διαδικασιών που βασίζονται στην αλληλοϋποστήριξη, την αυτοδιαχείριση ή τον συνελευθερισμό, που δημιουργούν εναλλακτικές μορφές κοινωνικής αναπαραγωγής σε συνθήκες κρίσης, όταν η αγορά και το κράτος αποτυγχάνουν. Αυτές οι προσπάθειες είναι πραγματικά μετασχηματιστικές, αλλά μονάχα σε μικρή κλίμακα: επηρεάζουν μόνο τους ανθρώπους που συμμετέχουν σε αυτές τις ομάδες και κινδυνεύουν να μετατραπούν σε αυτοδιαχείριση της μιζέριας που διευκολύνει την καπιταλιστική αναπαραγωγή, αντί να δημιουργεί προϋποθέσεις ρήξης. Στην πραγματικότητα, αντί να δημιουργούν «κοινοτικές δικτυώσεις», όπως θα έλεγε η Raquel Gutiérrez, συνήθως εμφανίζονται ως μια «συστάδα μικρών έργων», που είναι ανίκανα να συγκροτηθούν ως αντι-ηγεμονική δύναμη και παραμένουν νησίδες αυτόνομων πρακτικών που γίνονται ανεκτές από το κράτος και την αγορά.

Οι απαντήσεις αυτές δεν μπορούν να συσταθούν ως αντι-ηγεμονική δύναμη αν λείπει το καταστατικό τους σκέλος: η αμφισβήτηση και η αποδόμηση των κυρίαρχων δομών. Η καθημερινή σύγκρουση τόσο στις υλικές διαστάσεις της ζωής, αλλά και στο ιδεολογικό-πολιτισμικό πεδίο, είναι απαραίτητη για να αναδειχθούν οι αντιφάσεις του κεφαλαίου, να απονομιμοποιηθεί η εκμετάλλευση, και οι κυρίαρχες δομές του καπιταλισμού.

Συνομοσπονδία αγώνων

Αν οι κοινωνίες μας εισέλθουν σε μια φάση όπου η κρίση βαθαίνει, όπως συνέβη μετά το 2008, θα διαπιστώσουμε ότι οι δυνάμεις μας δεν βρίσκονται σε πολύ καλύτερη κατάσταση απ’ ό,τι πριν από μία δεκαετία. Ο κύκλος του κινήματος 15Μ δεν κατάφερε να συγκεντρώσει αρκετή κοινωνική δύναμη για να αντιμετωπίσει την νέα κρίση από ισχυρότερη θέση.

Η υπόθεση της οπισθοφυλακής, σε ένα πλαίσιο «πολέμου θέσεων», υποδηλώνει ότι ο τρέχων πολιτικός στόχος είναι η δημιουργία των συνθηκών για τη διαμόρφωση ενός αντι-ηγεμονικού μπλοκ. Αυτό το μπλοκ πρέπει να είναι εργαλείο για τη συσσώρευση δυνάμεων, χτίζοντας μια νέα αντι-ηγεμονία βασισμένη στις δικές μας μορφές ζωής.

Η κρίση του καπιταλισμού δημιουργεί ανισορροπίες ταυτόχρονα σε πολλούς τομείς. Αυτό σημαίνει ότι οι αγώνες που περιορίζονται σε συγκεκριμένους τομείς, αν και σημαντικοί για τη συγκέντρωση δυνάμεων, δεν μπορούν από μόνοι τους να ξεπεράσουν τη λογική του κεφαλαίου, που μπορεί να μετατοπίσει τις αντιφάσεις του σε άλλους τομείς.

Έτσι, το αντι-ηγεμονικό, ποικιλόμορφο και λαϊκό μπλοκ πρέπει να είναι το εργαλείο για τη συσσώρευση δυνάμεων, οικοδομώντας μια νέα ηγεμονία βασισμένη στις δικές μας θεσμίσεις και κοινωνικές βάσεις

The post Λαϊκή εξουσία και συνομοσπονδία αγώνων: υποθέσεις για έναν νέο πολιτικό κύκλο στην Ισπανία first appeared on Aυτολεξεί.

Πολιτικό καφενείο: «Τι κρατάμε από τα νοήματα και τις ρωγμές που δημιούργησε το κίνημα των Πλατειών, 10 χρόνια μετά»

Στα πλαίσια της αυτομόρφωσης και της πολιτικής ζύμωσης, συμμετέχοντες και συμμετέχουσες στο κίνημα των Πλατειών του 2011 συζητούν και ανταλλάζουν την εμπειρία τους από εκείνη την περίοδο. Αναζητούμε και προτείνουμε τα νοήματα και τις ρωγμές που δημιούργησε το κίνημα των Πλατειών, 10 χρόνια μετά.

Βλ. επίσης:

Κίνημα Πλατειών ’11 , Άμεση δημοκρατία

The post Πλατείες, 10 χρόνια μετά: τα νοήματα & οι ρωγμές (ηχητικό) first appeared on Aυτολεξεί.

Σε αυτό το χρονικό παράθυρο θα κάνω μια απόπειρα για κάποιες αδρές γραμμες μιας εικόνας ανασκόπησης και θα μοιραστώ τη σκέψη της σημασίας αυτού του κινήματος ως ερέθισμα για τις τοποθετήσεις που θα ακολουθήσουν.

20 Μαΐου 2011: ένας 18χρονος ξεκινά μέσω facebook κάλεσμα για συγκέντρωση αγανακτισμένων στον Λευκό Πύργο για την Τετάρτη 25 Μαΐου με τα εξής χαρακτηριστικά: αυθόρμητα, χωρίς κόμματα, ομάδες και ιδεολογίες. Σε παρόμοιο μήκος κύματος υπάρχουν και άλλα καλέσματα σε 38 πόλεις. Οι όροι για ειρηνικές συγκεντρώσεις χωρίς κόμματα δίνουν κάποιες σημαντικές αρχικές συνθήκες που θα καθορίσουν τα χαρακτηριστηκά του κινήματος που θα γεννηθεί.

Είναι όμως οι ίδιοι όροι που κινητοποιούν έναν κόσμο που δεν εντάσσεται σε κόμματα, που δεν του δόθηκε ΠΟΤΕ χώρος πολιτικής έκφρασης, που νοιώθει αποστροφή προς τον φετιχισμό της βίας· αλλά κόσμος που θέλει να ξεσηκωθεί και να έχει ο ίδιος τον λόγο.

Έναν χρόνο προηγουμένως, στις 5 Μαϊου του 2010, γίνεται μια απεργία με 250.000 στους δρόμους της Αθήνας, η οποία καταλήγει στα πιο τραγικά περιστατικά από τη μεταπολίτευση. Τα γεγονότα αυτά βάζουν ταφόπλακα σε κάθε κινητοποίηση για 1 ολόκληρο χρόνο. Θα ήθελα επίσης να σημειώσω ότι από τη μεταπολίτευση και μετά ο μοναδικός τρόπος να δράσει ένας άνθρωπος πολιτικά είναι να ενταχθεί μέσα σε κάποιο κόμμα, κάποια φοιτητική ή συνδικαλιστική παράταξη.

Έτσι, οι νέοι όροι για ειρηνικές και ακομμάτιστες συγκεντρωσεις των καλεσμάτων, οι οποίοι εφαρμόστηκαν και στο επόμενο διάστημα, βλέπουμε πως δεν ήρθαν δίχως λόγο και ουρανοκατέβατα, αλλά ήταν σε αυστηρή διαλεκτική με τις παλαιότερες πολύ πιο περιορισμένες κινηματικές πρακτικές που κυριαρχούσαν.

Νομίζω ότι το θέμα μας εδώ δεν είναι να δούμε πώς ξεκινά όλο αυτό κατά βάθος ούτε τα δομικά προβλήματα του οικονομικού συστήματος –που δημιουργούν προβλήματα ακόμη και στους από-πάνω–, ούτε την πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους ή την κρίση υπερσυσσώρευσης. Στην κρίση όπου οι από-πάνω έχουν χασούρα παίζεται ένα παιχνίδι. Θα μετακυλιστεί αυτή η χασούρα προς τις κοινωνίες ή οι κοινωνίες θα αντισταθούν και με ποιο τρόπο; Η κουβέντα εδώ έχει να κάνει λοιπόν με τον τρόπο αντίστασης.

Τον Δεκέμβρη του 2010, αρχές του 2011, λαμβάνει χώρα η Αραβική Άνοιξη δηλαδή μια σειρά από εξεγέρσεις μεγάλης έντασης και μερικές μικρότερης σε μια σειρά από χώρες: Τυνησία, Αίγυπτο, Λιβύη, Μπαχρέιν, Συρία, Υεμένη, Αλγερία, Ιράν, Ιράκ, Ιορδανία, Μαρόκο, Ομάν και αρκετές άλλες. Στην Ελλάδα η γενιά του 2000 βιώνει μια εργασιακή επισφάλεια χωρίς προηγούμενο την οποία έρχεται να σφραγίσει η παγκόσμια οικονομική κρίση και τα μνημόνια. Οι μεγάλες κοινωνικές εντάσεις και συγκρούσεις αυξάνουν με σταθμούς το νικηφόρο φοιτητικό κίνημα για δημόσια παιδεία το 2006-’07, τη νεολαιίστικη εξέγερση του 2008 και τα λαϊκά συλλαλητήρια του 2011.

15 Μαϊου 2011 στην Ισπανία ξεκινά το κίνημα των Indignados (εξοργισμένοι) που στα ελληνικά δυστυχώς ερμηνεύτηκε ως «αγανακτισμένοι». 18 Μαϊου ομάδα Ισπανών και Ελλήνων κατασκηνώνουν σε ένδειξη αλληλεγγύης στην ισπανική πρεσβεία και μεταφέρονται στον σταθμό του Θησείου.

25 Μαϊου: Με ανταπόκριση στα καλέσματα του facebook η πλατεία Συντάγματος και πολλές δεκάδες άλλες πλατείες πλημμυρίζουν από κόσμο. Μπροστά στη βουλή με συνθηματα και ελληνικές σημαίες ο κόσμος προσπαθεί να ξεσπάσει, ενώ “η ομάδα του Θησείου” μετακινείται στην κάτω πλατεία και αρχίζει να δίνει μορφή σε συζητήσεις που μετατρέπονται στη Λαϊκή Συνέλευση της Πλατείας Συντάγματος. Από εκεί ξεπηδούν ομάδες εργασίας με βάση τις ανάγκες που προέκυπταν αλλά και την προσφορά κατ’ εξαίρεση.

Η πάνω πλατεία έχει τη δική της δυναμική όπου το μονοπώλιο των ελληνικών σημαιών σπάει με άλλες εθνικές σημαίες εξεγερμένων κοινωνιών και κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στα συνθήματα όπου ο κόσμος κρατούσε· τα συνθήματα που ήθελε από δεξιά-αριστερά.

Η κάτω πλατεία θυμίζει μελίσσι, το οποίο οργανώνεται σε 3 άξονες:

– λαϊκή συνέλευση με αποφασιστικό χαρακτήρα

– ομάδες εργασίες με δικές τους συνελεύσεις με λειτουργικό ρόλο (19 τον αριθμό)

– θεματικές ομάδες όπου συζητούσαν/επεξεργαζόντουσαν αναλυτικά διάφορα ζητήματα (12).

Η πλατεία είχε αποκτήσει τη δική της κανονικότητα. Από το μεσημέρι ξεκινούσε η ζωή στην πλατεία, αν και υπήρχε κόσμος που διανυκτέρευε. Καλλιτεχνικά δρώμενα, συνελεύσεις ομάδων και δημιουργικές δράσεις λάμβαναν χώρα. Στις 9 το βράδυ σταματούσαν όλα για να ξεκινήσει η συνέλευση η οποία ήταν το κύριο όργανο αποφάσεων με κατώτατο όριο τα 500 άτομα. Η συνέλευση, όταν είχε πολύ κόσμο, λειτουργούσε καλύτερα από όταν έμεναν λίγοι· ήταν πιο σοφή και ισορροπημένη. Όλοι κάθονταν κάτω, υπήρχαν διάδρομοι και με χειρονομίες αντιδρούσαν για να μην διακόπτεται ο ομιλητής/-τρια από φωνητικές παρεμβάσεις.

Μετά τις 12 η πλατεία άδειαζε, έμενε κάποιος κόσμος από τις ομάδες, αλλά και κάποιος άλλος κόσμος που πολλές φορές δημιουργούσε δύσκολες καταστάσεις, στις οποίες όμαδες όπως της περιφρούρησης, της ψυχραιμίας και των καλλιτεχνών φρόντιζαν να παρέμβουν. Δεν υπήρχε προσωπολατρία, αλλά κοινή δημιουργία και συλλογικός αυτοσχεδιασμός στη μουσική, τον χορό, το θέατρο, την ενημέρωση, την πολιτική.

Υπήρξαν 3 φάσεις:

– η ειρηνική περίοδος από 25 Μαϊου μέχρι 15 Ιουνίου

– η περίοδος της βίας, της καταστολής και των χημικών μέχρι τη 48ωρη απεργία 28-29 Ιούνη

– και το σβήσιμο του Ιουλίου μετά το ψήφισμα, μέχρι να εκκενωθεί η πλατεία στα τέλη Ιουλίου.

Αξίζει να σημειωθεί ένα Συντονιστικό Διήμερο 48 πλατειών, που 24 πλατείες από την Αττική και 24 εκτός Αττικής κατέληξαν σε ένα κοινό κείμενο στο οποίο αναφέρεται χαρακτηριστικά «το αίτημα για Λαϊκές Συνελεύσεις παντού στις πλατείες, στους χώρους δουλειάς, στους χώρους σπουδών είναι προμετωπίδα του αγώνα μας».

Κλείνω με τις εξής σημειώσεις: Αυτό το κίνημα έφερε και εφάρμοσε 2 καινούργια πράγματα: Το σάφες αίτημα για την αλλαγή του πολιτεύματος σε Άμεση Δημοκρατία, που δεν κρύβεται σε ένα τρίτο επίπεδο ακαθόριστο που μιλά για σοσιαλισμό, κομμουνισμό ή αναρχία που πρέπει κάποιος να σκάψει για να το καταλάβει. Και ότι αυτό το αίτημα λειτούργησε στην πράξη: ένας μεγάλος άνθρωπος ή παιδί που μιλούσαν πρώτη φορά μπροστά σε κόσμο είχαν ίσο πολιτικό λόγο με το παλαίμαχο συνδικαλιστικό ή κομματικό στέλεχος. Η βάση, το σώμα της συνέλευσης, έχει τη συλλογική σοφία να ακούσει εξ ίσου όλα τα άτομα και να κάνει τις επιλογές της. Επίσης, η συνέλευση ως σώμα έχει και δυναμική για να διορθώνει τα λάθη της και να ωριμάζει.

Θα κλείσω με τη φράση την οποία είπε μια γυναίκα που βίωσε το κίνημα σε μία έρευνα: «ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑ ΣΕ ΚΑΤΙ».

Ένας και μοναδικός τρόπος υπάρχει για να πάρουν οι άνθρωποι τις ζωές στα χέρια τους:

να συναντηθούν, να συλλογικοποιηθούν στο δημόσιο χώρο, στις πλατείες και εκεί να δημιουργήσουν λαϊκές συνελεύσεις και να μεταμορφώσουν τον γκρίζο αυτό χώρο σε ζωντανό κύτταρο, δίνοντάς του ακόμα και άλλη αρχιτεκτονική μορφή, τη μορφή των κυκλικών εξέδρων συνέλευσης.

Είναι ο μόνος τρόπος για να μετασχηματιστούν τα πάντα:

– η αλλαγή του πολιτεύματος με αποφάσεις που έρχονται από τα κάτω
– ο μετασχηματισμός του περιεχομένου και των σχέσεων παραγωγής, με την κοινωνία να ορίζει τι θα παραχθεί και πώς θα παραχθεί υπό το πρίσμα μιας οικολογικής ηθικής και τις εργαζόμενες και τους εργαζόμενους να ορίζουν το πώς θα παραχθεί πάνω στα μέτρα τους, την ασφάλειά τους, τις αντοχές τους, την ανθρωπινότητά τους και την ελεύθερη παραγωγικότητα και δημιουργικότητά τους- η πατριαρχία
– ο ρατσισμός και ο φασισμός των στρατοπέδων συγκέντρωσης
– η υγεία του λαού
– η παιδεία του λαού
– η απάνθρωπη ζωή των ανθρώπων στις απρόσωπες πόλεις σε αξιοβίωτη ζωή ανθρώπινων και οικολογικών γειτονιών.

The post Από το κίνημα των Πλατειών έως τους αγώνες του σήμερα first appeared on Aυτολεξεί.

Της Leila Al Shami. Η Leila Al-Shami είναι Βρετανίδα-Σύρια και συγγραφέας. Είναι μία από τις συγγραφείς του Burning Country: Syrians in Revolution and War (Pluto Press, 2016). Συμμετέχει στην καμπάνια “100 Faces of the Syrian Revolution”.

Στις 18 Μαρτίου 2021, άνθρωποι σε όλο τον κόσμο γιόρτασαν την επέτειο των 150 χρόνων από την Κομμούνα του Παρισιού. Εκείνη τη χρονολογία, απλοί άντρες και γυναίκες διεκδίκησαν την εξουσία για τους εαυτούς τους, ανέλαβαν τον ελεγχο της πόλης τους και διαχειρίστηκαν τις υποθέσεις τους ανεξάρτητα από το κράτος για πάνω από δύο μήνες, προτού συντριβούν σε μια αιματηρή εβδομάδα από τη γαλλική κυβέρνηση στις Βερσαλλίες. Το πείραμα των Κομμουνάρων της αυτόνομης, δημοκρατικής αυτοοργάνωσης –ως μέσου τόσο για την αντίσταση στην κρατική τυραννία όσο και για τη δημιουργία μια ριζικής εναλλακτικής λύσης– κατέχει μια σημαντική θέση στο συλλογικό φαντασιακό και έχει εμπνεύσει γενιές επαναστατών.

Στις 18 Μαρτίου πέρασε άλλη μία επέτειος, αλλά σίγουρα με πολύ λιγότερη αναγνώριση παγκοσμίως: την ίδια ακριβώς ημερομηνία πριν από μια δεκαετία, πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις μεγάλης κλίμακας στη νότια συριακή πόλη Dera’a ως απάντηση στη σύλληψη και βασανισμό μιας ομάδας παιδιών σχολείου που είχαν ζωγραφίσει αντικυβερνητικά γκράφιτι σε τοίχο. Οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ εναντίον των διαδηλωτών, σκοτώνοντας τουλάχιστον 4 και προκαλώντας ευρέως τη δημόσια οργή.

Τις μέρες που ακολούθησαν, διαμαρτυρίες εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα που μεταράπηκαν σε ένα επαναστατικό κίνημα, απαιτώντας ελευθερία από τη δικτατορία 4 δεκαετιών του καθεστώτος Άσαντ.

Τα επόμενα χρόνια, κι ενώ οι άνθρωποι πήραν τα όπλα και ανάγκασαν το κράτος να υποχωρήσει από τις κοινότητές τους, οι Σύριοι συμμετείχαν σε αξιοσημείωτα πειράματα αυτόνομης αυτοοργάνωσης παρά τη βαρβαρότητα της αντεπανάστασης που εξαπολύθηκε εναντίον τους.

Ήδη από το 2012, ο Omar Aziz, Σύριος οικονομολόγος, διανοούμενος και αναρχικός αντιφρονούντας, συνέκρινε το πρώτο από αυτά τα πειράματα με την Κομμούνα του Παρισιού.

Ο Omar Aziz δεν ήταν ένας απλός παρατηρητής των γεγονότων που έλαβαν χώρα στη Συρία. Ενώ ζούσε και εργαζόταν στην εξορία, επέστρεψε στην πατρίδα του τη Δαμασκό το 2011, σε ηλικία 63 ετών, για να συμμετάσχει στην εξέγερση ενάντια στο καθεστώς. Ασχολήθηκε με την επαναστατική οργάνωση και παρείχε βοήθεια σε οικογένειες που εκτοπίστηκαν από τα προάστια της Δαμασκού υπό το καθεστώς επίθεσης. Ο Aziz εμπνεύστηκε από το επίπεδο αυτοοργάνωσης που είχε το κίνημα στην αντίστασή του στο καθεστώς. Στις πόλεις και τις γειτονιές ολόκληρης της χώρας, οι επαναστάτες είχαν σχηματίσει τοπικές συντονιστικές επιτροπές. Αυτά ήταν οριζόντια οργανωμένα φόρουμ μέσω των οποίων θα σχεδίαζαν διαμαρτυρίες και θα μοιράζονταν πληροφορίες σχετικά με τα επιτεύγματα της επανάστασης και τη βίαιη καταστολή που αντιμετώπιζε το κίνημα. Προωθούσαν τη μη βίαιη πολιτική ανυπακοή και συμπεριλάμβαναν τις γυναίκες και τους άνδρες όλων των κοινωνικών, θρησκευτικών και εθνοτικών ομάδων. Οι επαναστάτες οργάνωναν επίσης την παροχή καλαθιών τροφίμων σε όσους είχαν ανάγκη και δημιούργησαν ιατρικά κέντρα κατάλληλα για τους τραυματισμένους διαδηλωτές που φοβούνταν να πάνε σε νοσοκομεία λόγω του κινδύνου σύλληψης.

Ο Aziz πίστευε ότι, παρόλο που τέτοιες δραστηριότητες αποτελούσαν σημαντικό μέσο για την αντίσταση στο καθεστώς και όντως αμφισβήτησαν την εξουσία του, δεν προχώρησαν αρκετά παραπέρα. Μέσω της οργάνωσής τους, οι επαναστάτες ανέπτυσσαν νέες σχέσεις ανεξάρτητα από το κράτος με βάση την αλληλεγγύη, τη συνεργασία και την αμοιβαία βοήθεια, αλλά εξακολουθούσαν να εξαρτώνται από το κράτος για τις περισσότερες από τις ανάγκες τους, συμπεριλαμβανομένης της απασχόλησης, των τροφίμων, της εκπαίδευσης και της υγειονομικής περίθαλψης. Αυτή η πραγματικότητα επέτρεψε στο καθεστώς να διατηρήσει τη νομιμότητά του και να διαιωνίσει τη δύναμή του παρά την ευρύτερη αντίθεση των ανθρώπων σε αυτό.

Σε 2 μελέτες που δημοσιεύθηκαν τον Οκτώβριο του 2011 και τον Φεβρουάριο του 2012 –όταν η επανάσταση ήταν ακόμη σε ένα μεγάλο βαθμό ειρηνική και το μεγαλύτερο μέρος της συριακής επικράτειας παρέμενε υπό τον έλεγχο του καθεστώτος–, ο Aziz άρχισε να συνηγορεί για τη δημιουργία Τοπικών Συμβουλίων. Τα είδε αυτά ως φόρουμ των από-τα-κάτω μέσω των οποίων οι άνθρωποι θα μπορούσαν να συνεργαστούν συλλογικά για να καλύψουν τις ανάγκες τους, να αποκτήσουν πλήρη αυτονομία από το κράτος και να επιτύχουν ατομική και κοινοτική ελευθερία από τις κυρίαρχες δομές. Πίστευε ότι η οικοδόμηση αυτόνομων, αυτοδιοικούμενων κοινοτήτων, που συνδέονται περιφερειακά και εθνικά μέσω ενός δικτύου συνεργασίας και αμοιβαίας βοήθειας, ήταν ο δρόμος προς την κοινωνική επανάσταση. Σύμφωνα με τον Aziz, «όσο περισσότερο είναι σε θέση να εξαπλωθεί η αυτοοργάνωση… τόσο περισσότερο η επανάσταση θα έχει δημιουργήσει τα θεμέλια για τη νίκη».

Ο Aziz δεν ασχολήθηκε με την κατάληψη της κρατικής εξουσίας και δεν υποστήριξε ένα κόμμα εμπροσθοφυλακής που να ηγηθεί της επανάστασης. Όπως και οι Κομμουνάριοι, πίστευε στην έμφυτη ικανότητα των ανθρώπων να κυβερνούν τον εαυτό τους χωρίς μία καταναγκαστική εξουσία. Κατά την άποψή του, οι νέοι αυτοοργανωμένοι κοινωνικοί σχηματισμοί που αναδύονταν θα «επέτρεπαν στους ανθρώπους να πάρουν τον αυτόνομο έλεγχο στη δική τους ζωή και να αποδείξουν ότι αυτή η αυτονομία σημαίνει ελευθερία». Στη σκέψη του Aziz προβλεπόταν ότι ο ρόλος των Τοπικών Συμβουλίων θα ήταν να υποστηρίξουν και να εμβαθύνουν αυτή τη διαδικασία ανεξαρτησίας από τους θεσμούς του κράτους. Η προτεραιότητά τους θα ήταν να δουλέψουν από κοινού με άλλες δημοφιλείς πρωτοβουλίες για την εξασφάλιση των βασικών αναγκών, όπως είναι η πρόσβαση σε στέγαση, εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη· να συλλέγουν πληροφορίες σχετικά με τη μοίρα των κρατουμένων και να παρέχουν υποστήριξη στις οικογένειές τους· να συντονίζονται με τις ανθρωπιστικές οργανώσεις· να υπερασπίζονται τη γη από τις κρατικές απαλλοτριώσεις· να υποστηρίζουν και να αναπτύσσουν οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες· να συντονίζονται με τις πρόσφατα σχηματισμένες πολιτοφυλακές του Ελεύθερου Στρατού για τη διασφάλιση της ασφάλειας και της κοινοτικής άμυνας. Για τον Αζίζ, η πιο ισχυρή μορφή αντίστασης στο κράτος ήταν η άρνηση συνεργασίας με αυτό μέσω της δημιουργίας εναλλακτικών στο παρόν, οι οποίες προετοιμάζουν ένα χειραφετητικό μέλλον.

Τον Νοέμβριο του 2012, ο Omar Aziz, όπως και πολλοί άλλοι επαναστάτες της Συρίας, συνελήφθη και πέθανε στη φυλακή λίγο αργότερα…

Ωστόσο, πριν από τη σύλληψή του, βοήθησε στην ίδρυση τεσσάρων τοπικών συμβουλίων στα εργατικά προάστια της Δαμασκού. Το πρώτο ήταν στο Ζαμπάντανι, μια αγροτική και τουριστική πόλη που περιβάλλεται από βουνά, περίπου 50 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα. Η πόλη προσχώρησε γρήγορα στην εξέγερση τον Μάρτιο του 2011, πραγματοποιώντας τακτικές διαδηλώσεις και ζητώντας ελευθερία και απελευθέρωση των κρατουμένων. Μέχρι τον Ιούνιο, νεαροί άνδρες και γυναίκες είχαν συγκροτήσει μια τοπική επιτροπή συντονισμού για την οργάνωση των διαδηλώσεων και την ενασχόληση με τα μέσα ενημέρωσης ώστε να επικοινωνούν στον έξω κόσμο το τι συνέβαινε στην πόλη. Όπως και οι γυναίκες Κομμουνάριες του Παρισιού, οι γυναίκες του Ζαμπάντανι δημιούργησαν επίσης τα δικά τους φόρουμ. Στα μέσα του 2011 ιδρύθηκε ο Σύλλογος Γυναικών Επαναστατών του Ζαμπάντανι. Συμμετείχαν στις διαδηλώσεις σε τεράστιο αριθμό και καλούσαν σε ειρηνική πολιτική ανυπακοή. Έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην Απεργία Αξιοπρέπειας τον Δεκέμβριο του 2011, μια πανεθνική γενική απεργία που προσπάθησε να ασκήσει οικονομική πίεση στο καθεστώς. Τον Ιανουάριο του 2012 ίδρυσαν το περιοδικό Oxygen Magazine, ένα διμηνιαίο έντυπο περιοδικό που παρέχει αναλύσεις σχετικές με την επανάσταση, προωθώντας την ειρηνική αντίσταση. Η ομάδα εξελίχθηκε αργότερα στο Δίκτυο Γυναικών Damma, το οποίο συνεχίζει να εργάζεται, υποστηρίζοντας τη γυναικεία οικοδόμηση της ανθεκτικότητας, ανακουφίζοντας από τον αντίκτυπο της βίας στις κοινότητες που πλήττονται από συγκρούσεις, καθώς και παρέχοντας εκπαίδευση και ψυχολογική υποστήριξη στα παιδιά.

Το Ζαμπάντανι απελευθερώθηκε με τις τοπικές πολιτοφυλακές του Ελεύθερου Στρατού τον Ιανουάριο του 2012. Δημιουργήθηκαν οδοφράγματα και η πόλη τέθηκε υπό τον έλεγχο των κατοίκων της. Ένα τοπικό συμβούλιο ιδρύθηκε για να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε από την αποχώρηση του καθεστώτος. Οι σουνίτες και οι χριστιανοί κάτοικοι της πόλης συγκεντρώθηκαν για να εκλέξουν τα 28 μέλη του συμβουλίου ανάμεσα σε σεβαστά άτομα της κοινότητας και να επιλέξουν πρόεδρο. Αυτή ήταν η πρώτη εμπειρία της Συρίας για δημοκρατία εδώ και δεκαετίες. Το συμβούλιο δημιούργησε μια σειρά από υπηρεσίες για τη διαχείριση της καθημερινής πολιτικής ζωής, συμπεριλαμβανομένης της υγειονομικής περίθαλψης και της ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς και μιας πολιτικής επιτροπής που συμμετείχε στη διαπραγμάτευση με το καθεστώς και ένα δικαστήριο για την επίλυση των τοπικών συγκρούσεων. Μια στρατιωτική επιτροπή επόπτευε τα τάγματα του Ελεύθερου Στρατού για να διασφαλίσει την ασφάλεια. Ενώ οι εκπρόσωποι του συμβουλίου ήταν όλοι άντρες, ο Σύλλογος Γυναικών Επαναστατών του Ζαμπάντανι διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη των δραστηριοτήτων του Συμβουλίου. Όπως οι Κομμουνάριοι-ες του Παρισιού, οι άνθρωποι του Ζαμπάντανι που ονειρεύονταν μια ελεύθερη και δίκαιη κοινωνία κατάφεραν να αυτοοργανώσουν δημιουργικά την κοινότητά τους ανεξάρτητα από τον κεντρικό κρατικό έλεγχο.

Η τοπική αυτονομία και η από-τα-κάτω δημοκρατία θεωρήθηκε από το καθεστώς ως η μεγαλύτερη απειλή του. Όπως η κυβέρνηση των Βερσαλλιών, η οποία αρνήθηκε να πολεμήσει ενάντια στους Πρώσους, έστρεψε τα όπλα προς τους Κομμουνάριους, έτσι το συριακό καθεστώς έστρεψε όλη του τη δύναμη εναντίον του λαού του Ζαμπάντανι. Η πόλη πολιορκήθηκε από το καθεστώς και τον σύμμαχό του, τη Χεζμπολάχ, που υποστηρίζεται από το Ιράν και οι καθημερινοί βομβαρδισμοί οδήγησαν σε μια δραματική επιδείνωση των ανθρώπινων συνθηκών. Μέσα στην πόλη, οι επαναστάτες αντιμετώπισαν επίσης προκλήσεις από εξτρεμιστικά ισλαμιστικά τάγματα, τα οποία κέρδισαν με την πάροδο του χρόνου και τελικά απέσπασαν τον έλεγχο από το τοπικό συμβούλιο το 2014. Έπειτα από αρκετές αποτυχημένες συμφωνίες για κατάπαυση του πυρός, το καθεστώς ανέκτησε τον έλεγχο του Ζαμπάντανι τον Απρίλιο του 2017, από όταν και στο εξής πολλοί από τους κατοίκους του το εκκένωσαν βιαίως.

Η εμπειρία του Ζαμπάντανι ήταν αξιοσημείωτη, αλλά όχι η μοναδική. Κατά τη διάρκεια της Συριακής Επανάστασης, τα εδάφη απελευθερώθηκαν σε τέτοιο βαθμό που, έως το 2013, το καθεστώς είχε χάσει τον έλεγχο περίπου των 4/5 της εθνικής επικράτειας.

Ελλείψει του κράτους, ήταν η αυτοοργάνωση των ανθρώπων που συνέχισε τη λειτουργία των κοινοτήτων και τους επέτρεψε να αντισταθούν στο καθεστώς, σε ορισμένες περιπτώσεις για χρόνια. Εκατοντάδες τοπικά συμβούλια ιδρύθηκαν στις νεοσύστατες αυτόνομες ζώνες που παρείχαν ουσιαστικές δημόσιες υπηρεσίες, όπως νερό και ηλεκτρικό ρεύμα, συλλογή απορριμμάτων, και υποστήριξη των σχολείων και των νοσοκομείων ώστε να συνεχίσουν να λειτουργούν. Σε ορισμένες περιοχές μεγάλωσαν και διανείμαν φαγητό. Οι άνθρωποι συνεργάστηκαν επίσης για τη δημιουργία ανθρωπιστικών οργανώσεων, κέντρων παρακολούθησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανεξάρτητων ενώσεων μέσων ενημέρωσης. Γυναικεία κέντρα ιδρύθηκαν ώστε να ενθαρρύνουν τις γυναίκες να δραστηριοποιηθούν πολιτικά και οικονομικά και να αμφισβητήσουν τα πατριαρχικά ήθη. Ένα παράδειγμα είναι το κέντρο Mazaya στο Kafranbel, Idlib, το οποίο δίδαξε επαγγελματικές δεξιότητες στις γυναίκες, πραγματοποίησε συζητήσεις για θέματα δικαιωμάτων των γυναικών και αμφισβήτησε τις απειλές των εξτρεμιστικών ισλαμιστικών ομάδων. Ιδρύθηκαν σωματεία  για μαθητές, δημοσιογράφους και εργαζόμενους στον τομέα της υγείας. Στη βόρεια πόλη Manbij, οι επαναστάτες ίδρυσαν το πρώτο ελεύθερο συνδικάτο της Συρίας, το οποίο αγωνίστηκε για καλύτερους μισθούς. Οι πολιτιστικές δραστηριότητες άνθισαν, συμπεριλαμβανομένων ανεξάρτητων συλλογών ταινιών, γκαλερί τέχνης και θεατρικών ομάδων. Στην απελευθερωμένη πόλη Νταράγια, κοντά στη Δαμασκό, οι επαναστάτες έχτισαν μια υπόγεια βιβλιοθήκη από βιβλία που διέσωσαν από τα κατεστραμμένα σπίτια του λαού.

Μετά το 2011, προτού τους γονατίσει η αντεπανάσταση, οι κοινότητες σε ολόκληρη τη Συρία ζούσαν ελεύθερες από την τυραννία του καθεστώτος. Η εξουσία μειώθηκε σε τοπικό επίπεδο και οι άνθρωποι συνεργάστηκαν για αμοιβαίο όφελος, συχνά σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, για να χτίσουν μια πλουραλιστική, διαφορετική, χωρίς αποκλεισμούς και δημοκρατική κοινωνία –σε πλήρη αντίθεση με τον ολοκληρωτισμό του κράτους. Δεν υποκινούνταν από μεγάλες ιδεολογίες ούτε καθοδηγούνταν από κάποια φράξια ή κόμμα. Οδηγούνταν από την αναγκαιότητα. Η ίδια η ύπαρξή τους αμφισβήτησε τον μύθο που διαδόθηκε από το κράτος ότι η επιβίωσή του ήταν απαραίτητη για να εξασφαλιστεί η εκπλήρωση των βασικών αναγκών και της σταθερότητας.

Οι Σύριοι έδειξαν ότι ήταν περισσότερο από ικανοί να οργανώσουν τις κοινότητές τους, απουσία κεντρικής, καταναγκαστικής εξουσίας, χτίζοντας ισότιμες κοινωνικές δομές και αναδημιουργώντας κοινωνικούς δεσμούς αλληλεγγύης, συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού. Δεν υπήρχε κανένα μοντέλο ή σχέδιο. Κάθε κοινότητα οργανώθηκε σύμφωνα με τις δικές της ανάγκες, τις μοναδικές τοπικές συνθήκες και αξίες της –η ίδια η ουσία της αυτοδιάθεσης, απαραίτητη σε μια χώρα που είναι τόσο κοινωνικά και πολιτιστικά διαφορετική όσο η Συρία.

Αυτό που μοιράστηκαν ήταν η επιθυμία για αυτονομία από το καθεστώς και μια δέσμευση για αποκεντρωμένες, αυτοδιαχειριζόμενες μορφές οργάνωσης.

Κι ενώ η εμπειρία της Κομμούνας του Παρισιού είναι γνωστή και γιορτάζεται στη Δύση, θα πρέπει να διερωτηθούμε γιατί παρόμοια πειράματα που συμβαίνουν στην εποχή μας στη Συρία δεν γίνονται εξίσου γνωστά –γιατί συνήθως δεν καταφέρνουν να προσελκύσουν ακόμη και τις πιο στοιχειώδεις μορφές αλληλεγγύης; Ενώ η ριζοσπαστική θεωρία υποστηρίζει τον οικουμενισμό, συχνά δίνει μικρή προσοχή σε άλλα, μη δυτικά περιβάλλοντα ή πολιτισμούς.

Όταν οι αριστεροί στη Δύση σκέφτονται τη Συρία, συχνά σκέφτονται την ξένη κρατική παρέμβαση, τις εξτρεμιστικές ισλαμιστικές ομάδες και πολλές ένοπλες ομάδες που κραυγάζουν και ανταγωνίζονται για εξουσία και έδαφος. Λίγη προσοχή δίνεται στους απλούς άντρες και γυναίκες και στις θαρραλέες πράξεις τους που αψηφούν ένα τυραννικό και γενοκτονικό καθεστώς. Αυτοί οι άνθρωποι αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά της πολιτικής αντίστασης της Συρίας. Όχι μόνο αντιστάθηκαν στο καθεστώς αλλά έχτισαν μια βιώσιμη, όμορφη εναλλακτική λύση σε αυτό. Ο αγώνας τους έγινε πολύπλευρος. Υπερασπίστηκαν τη σκληρά κερδισμένη αυτονομία τους από το καθεστώς και αργότερα από τις πολλές ξένες δυνάμεις και εξτρεμιστικές ομάδες που είδαν την ύπαρξή τους ως τη μεγαλύτερη απειλή. Αποσιωπήθηκαν και συχνά συκοφαντήθηκαν από τη διεθνή κοινότητα, ακόμη και από ανθρώπους που θεωρούν τον εαυτό τους μέρος της αντιιμπεριαλιστικής αριστεράς. Η ύπαρξή τους έγινε μια ταλαιπωρία για τις μεγάλες αφηγήσεις στις οποίες κάποιοι ήθελαν να επιδοθούν σχετικά με την επανάσταση της Συρίας και τον αντεπαναστατικό πόλεμο. Ο επιστημολογικός ιμπεριαλισμός άφησε πολύ λίγο χώρο για τις καθημερινές συνθήκες και την πραγματικότητα της Συρίας.

Όπως και με την Κομμούνα του Παρισιού, υπάρχουν πολλά να μάθουμε από την επαναστατική εμπειρία της Συρίας. Σε περιόδους εξέγερσης ή σε περιόδους κρίσης, συχνά εμφανίζονται νέοι τρόποι οργάνωσης που παρέχουν εναλλακτικές λύσεις στα ιεραρχικά, καταναγκαστικά και εκμεταλλευτικά συστήματα που ασκούνται τόσο από τον καπιταλισμό όσο και από το κράτος. Μέσω της αποκεντρωμένης αυτοοργάνωσης, χωρίς την ανάγκη για ηγέτες ή αφεντικά, αλλά μέσω της εθελοντικής ένωσης, της συνεργασίας και της ανταλλαγής πόρων, οι άνθρωποι μπορούν να μεταμορφώσουν τις κοινωνικές σχέσεις και να επηρεάσουν ριζικές κοινωνικές αλλαγές. Μας δείχνουν ότι τα χειραφετητικά μέλλοντα μπορούν να οικοδομηθούν εδώ και τώρα, ακόμη και υπό τη σκιά του κράτους.

Όλα τα αποσπάσματα προέρχονται από την αγγλική μετάφραση των δύο κειμένων του Omar Aziz στο The Formation of Local Councils από το Bordered by Silence, εκτός από το εισαγωγικό απόσπασμα που προήλθε από το Twitter, που πλέον έχει διαγραφτεί.

The post Aπό το Παρίσι έως τη Συρία: δημιουργώντας εναλλακτικά μέλλοντα στο παρόν first appeared on Aυτολεξεί.

ΑΠΟ ΤΟΝ 20o ΣΤΟΝ 21o ΑΙΩΝΑ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΑΡΣΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Νίκος Ιωάννου, 06/2011

Αν δεχτούμε ότι μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα είχαν γίνει όλες οι επαναστάσεις, μάλλον ο Αλμπέρ Καμύ είχε δίκιο όταν ήδη το 1948 μιλούσε για το τέλος των ιδεολογιών. Άλλωστε από τότε ως σήμερα δεν έχουμε καμιά περίπτωση πλειοψηφικής αποδοχής ή έστω ανοχής κάποιας πρότασης κατάργησης του υπάρχοντος συστήματος και εγκατάστασης ενός άλλου χαρακτηρισμένου από την ιδεολογία του σοσιαλισμού, του κομμουνισμού ή του αναρχισμού.

Ο «ψυχρός πόλεμος» βοήθησε στην παράταση του θυμικού της επανάστασης για πολύ ακόμη καιρό από το τέλος της. Ένα θυμικό που γέννησε καταστάσεις άλλες φορές γραφικές, άλλες τραγελαφικές και κάποιες φορές γέννησε καταστάσεις τραγικές όπως από το ‘60 μέχρι και το ‘80 με το ένοπλο αντάρτικο στην Ευρώπη. Οι επαναστατικές πρωτοπορίες όλων των αποχρώσεων ήταν οι πρωταγωνιστές των κάθε είδους αντικαθεστωτικών ανδραγαθιών και το κράτος ο τιμωρός και φύλακας των «δημοκρατιών», ενεργώντας ο καθένας για τη διαφύλαξη του ρόλου του έναντι της κοινωνίας.

Τα κινήματα που αναπτύχθηκαν τη δεκαετία του ‘60 σηματοδότησαν την αμφισβήτηση κυρίαρχων κοινωνικών αξιών αλλά και την αμφισβήτηση κυρίαρχων τρόπων άσκησης πολιτικής (κόμμα, καθοδήγηση, πρωτοπορία). Το κίνημα του φεμινισμού, της σεξουαλικής απελευθέρωσης, του αντιρατσισμού, των κοινωνικών ελευθεριών και δικαιωμάτων χαρακτηρίστηκαν από τις σκληρές επαναστατικές πρωτοπορίες ως κινήματα «μερικά».

Τα οικολογικά κινήματα του ‘70 και του ‘80 αμφισβήτησαν τη σχέση αγοράς και περιβάλλοντος, δημιούργησαν μια καινούργια αντίληψη, παρ’ όλο που γρήγορα η οικολογία έγινε ένα ακόμη οικονομικό μέγεθος.

Όλα αυτά τα «μερικά» κινήματα δεν μπόρεσαν να βρουν ποτέ έναν αξιόπιστο λόγο που θα τα ένωνε, δίνοντας κοινωνική υπόσταση σε πραγματικά ελευθεριακές ιδέες των οποίων υπήρξαν φορείς. Όταν αργά πλέον κόμματα της αριστεράς και οργανώσεις του αναρχισμού τα ενέταξαν στον λόγο τους, αρκέστηκαν σε αφορισμούς του τύπου: «η κοινωνία της μόλυνσης δεν καθαρίζεται, καταστρέφεται» ή «η λαϊκή εξουσία θα επαναφέρει τη φυσική τάξη». Η κοινωνία όμως στην οποία απευθύνονταν τους ξεπέρασε. Το σύνδρομο της ήττας, της ήττας της επανάστασης δεν τους άφησε ποτέ να αρθρώσουν έναν λόγο άλλον πέραν αυτού της αντίστασης, πέραν της περιγραφής του συστήματος ως προβλήματος και την αντίσταση σ’ αυτό. Σήμερα καταρρέουν ακολουθώντας την κατάρρευση του πολιτικού συστήματος. Πέφτουν στο κενό γαντζωμένοι στο σώμα του εχθρού τους, μην έχοντας άλλο ρόλο να παίξουν εκτός από αυτόν.

Ενώ όλα αυτά συμβαίνουν σε ανατολή και δύση, ένα νέο κοινωνικό σύστημα αναδύεται ταυτόχρονα από όλα τα σημεία του ορίζοντα. Από τη διατροφική δημοκρατία στην ενεργειακή αυτονομία και από την έμπρακτη αμφισβήτηση των παγκόσμιων οργανισμών στη μικρή ή τοπική αυτοθέσμιση που γίνεται άλλες φορές με γεωγραφικούς, άλλες χωρίς γεωγραφικούς όρους με τη βοήθεια του διαδικτύου.

Οι κοινωνίες κινούνται με ιλιγγιώδη ταχύτητα και μέσα σε μία δεκαετία, την πρώτη του 21ου αιώνα, αφήνουν πίσω τους τον παλιό κόσμο δίνοντας στο άτομο τη θέση που του αναλογεί μέσα στον σύγχρονο δημόσιο χώρο και χρόνο. Οι εξεγέρσεις αυτής της δεκαετίας δίνουν το στίγμα μιας νέας κοινωνικής δυναμικής, δίνουν το στίγμα του νέου κόσμου.

Το ότι συμβαίνουν την εποχή μιας μεγάλης οικονομικής κρίσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οφείλονται σ’ αυτήν. Άλλωστε αυτό δεν είναι ένα καινούργιο φαινόμενο στον καπιταλισμό. Η ορμητική και βίαιη αναστάτωση της οικονομίας είναι συστατικό χαρακτηριστικό του. Η διαφορά σήμερα είναι ότι συμπίπτει με τη νέα κοινωνική ανάδυση: την αμφισβήτηση του κύρους και της ισχύος του συστήματος των πολιτικών αποφάσεων.

Το κύρος και η ισχύς κάποιου αμφισβητείται όταν φαίνεται ότι μπορούμε και χωρίς αυτόν. Ερευνώντας τα πράγματα μ’ αυτόν τον συλλογισμό θα ανακαλύψουμε γρήγορα πως η αγωνία του πολιτικού συστήματος είναι να επιβάλει συμπεριφορές που θα το διατηρήσουν, κι όχι απαραίτητα η «έξοδος από την κρίση». Η Ελλάδα είναι ο αδύναμος κρίκος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όχι γιατί έχει αδύναμη οικονομία, αλλά επειδή το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί (λόγω της ιστορικής του συγκρότησης) να απορροφά τους κραδασμούς των οικονομικών αναστατώσεων, του σοκ που τα κέντρα αποφάσεων (π.χ. ΔΝΤ) υποχρεούνται να επιβάλουν για τη διατήρηση της ίδιας της υπόστασής τους. Ο ΠΟΕ, το ΔΝΤ, ο ΠΟΥ κ.λπ. είναι αυθαίρετοι οργανισμοί, άμεσα συνδεδεμένοι με τα πολιτικά συστήματα, με κοινούς τόπους συμφερόντων.

Το κοινωνικό συμφέρον σήμερα κατατίθεται στις πλατείες όλου του κόσμου από τα άτομα στα οποία απευθύνθηκε η κεντρική παραγωγή πολιτισμικών αγαθών, η αντίληψη της οικονομίας της αγοράς. Αυτά τα απρόβλεπτα άτομα.

Η Συνέλευση της πλατείας Συντάγματος μας θυμίζει συνεχώς ότι μπορούμε και μόνοι μας, όπως και οι δεκάδες ακόμη συνελεύσεις πλατειών σε όλη την Ελλάδα. Παρ’ όλη τη γάγγραινα της Αριστεράς με τη διαλυτική εμμονή της, οι άνθρωποι καταφέρνουν να διατυπώσουν το μοναδικό πολιτικό λόγο με σώμα και ψυχή σε αυτή τη χώρα.

Άμεση Δημοκρατία που γίνεται, δεν εμπεριέχεται απλώς σε ένα μανιφέστο.

ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΠΛΑΤΕΙΩΝ ΤΟ 2011

Γιώργος Ν. Οικονόμου, 06/06/2019

Για τις κρατικές εξουσίες, τις κομματικές παρατάξεις, τις πολιτικές γραφειοκρατίες της αντιπροσώπευσης και τις οικονομικές ελίτ, η αυτόνομη δραστηριότητα του κοινωνικού πλήθους ανήκει στα απαγορευμένα, απωθημένα και φευκτέα κακά, ανήκει εξ ορισμού στο εχθρικό στρατόπεδο. Αυτό συνέβη και συμβαίνει με το Κίνημα των Πλατειών το καλοκαίρι του 2011, το οποίο από κάποιες πλευρές απαξιώνεται ή καταδικάζεται με διάφορα τεχνάσματα και σοφίσματα. Ένα από αυτά είναι να συγχέεται λ.χ. η πάνω με την κάτω πλατεία Συντάγματος. Όμως η «πάνω πλατεία» ήταν σαφώς χωριστή και διακριτή από την «κάτω», όχι μόνο τοπικώς αλλά κυρίως ποιοτικώς. Η «πάνω πλατεία» συγκέντρωνε ακροδεξιούς, εθνικιστές, λαϊκιστές, θρησκευτικούς φονταμενταλιστές κ.ο.κ., με ελληνικές σημαίες, βρισιές, μούντζες και συνθήματα του τύπου «Να καεί το μπουρδέλο η Βουλή». Άναρθρες δηλαδή φωνές και κραυγές, τραμπουκισμοί, τσαμπουκάδες και απειλές που δεν μπορούσαν να συγκροτήσουν πολιτικό λόγο και πολιτική πρακτική.

Ενώ η κάτω πλατεία ουδεμία σχέση είχε με την πάνω, διότι χαρακτηρίσθηκε από τη Λαϊκή Συνέλευση κάθε βράδυ στις 9 η ώρα, η οποία διαμόρφωνε και συζητούσε τις προτάσεις για τον χαρακτήρα και τις πρακτικές του κινήματος με ελεύθερη και ισότιμη συμμετοχή των ομιλητών. Ο στόχος ήταν διατυπωμένος από την πρώτη στιγμή: αλλαγές στο υπάρχον αποτυχημένο πολιτικό σύστημα με στόχο την πραγματική δημοκρατία, την άμεση δημοκρατία. Και σήμαινε πολύ απλά, θεσμικές αλλαγές που θα επιτρέπουν τη συμμετοχή των πολιτών στη λήψη των αποφάσεων, στη θέσπιση των νόμων και στον έλεγχο της εξουσίας. Αυτό ήταν εμφανές τόσο στα ψηφίσματα της Συνέλευσης, στις τοποθετήσεις, στις συζητήσεις όσο και στις επιμέρους ομάδες εργασίας. Και η πρόταση για άμεση δημοκρατία, συνοδευόταν από την πλήρη άρνηση όλων των κομμάτων, την κριτική στην αντιπροσώπευση και αμφισβητούσε το υπάρχον ολιγαρχικό κοινοβουλευτικό καθεστώς που είναι υπεύθυνο για τη γενικευμένη χρεοκοπία.

Οι Πλατείες στην Ελλάδα και στις άλλες χώρες έθεσαν τα προτάγματά τους για πρώτη φορά μαζικά και με ριζοσπαστικό τρόπο, με ανοικτές λαϊκές συνελεύσεις. Ήταν ένα μαζικό κοινωνικό και πολιτικό γεγονός, μη κηδεμονευόμενο και μη ελεγχόμενο από κόμματα, γραφειοκρατίες, πολιτικούς, συνδικαλιστικές παρατάξεις και ιδεολογίες· ένα αυθόρμητο συμβάν, στηριγμένο στην αυτοοργάνωση και στον αυτοκαθορισμό με ελευθερία, ισότητα, αυτονομία και άμεση συμμετοχή, στοιχεία που του έδωσαν την εκπληκτική δυναμική του.

Στην πλατεία Συντάγματος με αποφάσεις της Λαϊκής Συνέλευσης έγιναν δύο πολύ μεγάλες μαζικές αντικυβερνητικές συγκεντρώσεις (πάνω από 500.000 άτομα), οι οποίες υπέστησαν την άγρια καταστολή με δακρυγόνα, ΜΑΤ και τους γνωστούς κουκουλοφόρους) – ειδικώς η δεύτερη συγκέντρωση στις 15/6 που με απόφαση της Λαϊκής Συνέλευσης προσπάθησε να περικυκλώσει τη Βουλή και να εμποδίσει τους βουλευτές να εισέλθουν για να μην ψηφίσουν το μεσοπρόθεσμο νομοσχέδιο που επέβαλε η συμφωνία με την Τρόϊκα. Τέτοιες πολυπληθείς συγκεντρώσεις αμιγώς πολιτικές, αντικυβερνητικές και ακηδεμόνευτες δεν έχουν ξαναγίνει. Ούτε πριν ούτε μετά υπήρξε παρόμοια κοινωνική πολιτική κινητοποίηση.

Οι προεκλογικές συγκεντρώσεις των κομμάτων στην ίδια πλατεία με προσέλευση από όλη την Ελλάδα, τις παλιές καλές εποχές του δικομματισμού, της ρεμούλας και της διαπλοκής, ήταν φιέστες και επιδείξεις δύναμης, καταλλήλως σκηνοθετημένες σαν θεατρικές παραστάσεις ή διαφημιστικά προϊόντα, με το χειροκρότημα στον αρχηγό, τις πλαστικές σημαιούλες και τα προκάτ ανούσια συνθήματα, δίχως κανένα γνήσιο πολιτικό ενδιαφέρον και κοινωνικό πρόταγμα· ήταν παθητικές συγκεντρώσεις κομματικών υποταγμένων μαζών.

Στις πλατείες του 2011, για πάνω από έναν μήνα, ένα κοινωνικό πλήθος, κυρίως νέων, διαφορετικών προελεύσεων και αντιλήψεων προσπάθησε να επικοινωνήσει, να βρει κοινή γλώσσα, κοινούς στόχους και να δημιουργήσει έναν κοινό δημόσιο χώρο, στον οποίο να συνυπάρξουν άτομα με διαφορετικές απόψεις, να ληφθούν από κοινού αποφάσεις, να συγκροτηθεί μία συλλογικότητα. Πράγμα που φάνηκε και στην αντιμετώπιση των επιθέσεων των ΜΑΤ και ιδίως της καταστροφής των σκηνών και των μικροφωνικών εγκαταστάσεων στην πλατεία Συντάγματος στις 15 Ιουνίου από τις μαινόμενες δυνάμεις καταστολής: με την αυθόρμητη συνεργασία χιλιάδων ατόμων η πλατεία επανήλθε στην προτεραία της κατάσταση και ξαναβρήκε το πρόσωπό της.

Έγινε επίσης στην ίδια πλατεία, στις 17 Ιουνίου, μία ουσιαστική συζήτηση για πρώτη φορά περί άμεσης δημοκρατίας με χιλιάδες συμμετέχοντες. Παρόμοιες εκδηλώσεις έγιναν και στις υπόλοιπες μεγάλες πόλεις της Ελλάδας. Αυτά τα στοιχεία αρκούν για να καταξιώσουν το Κίνημα των Πλατειών 2011 ως μέγιστο πολιτικό συμβάν.

Η σημασία του, καθώς και η σημασία των άλλων παρεμφερών κινημάτων που έγιναν και σε άλλες χώρες (Αίγυπτο, Τυνησία, Υεμένη, Ισπανία, ΗΠΑ) είναι ότι για μεγάλα κοινωνικά πλήθη υπάρχει πλέον η πεποίθηση πως τα υπάρχοντα πολιτικά συστήματα και οι υπάρχουσες δυνάμεις, κόμματα, αντιπρόσωποι και γραφειοκράτες εξυπηρετούν μόνο τις δικές τους επιδιώξεις και τα συμφέροντα των οικονομικών ελίτ.

Συνεπώς, οι παραδοσιακές δυνάμεις είναι διεφθαρμένες και ανίκανες να εξυπηρετήσουν το κοινό συμφέρον.

Η πεποίθηση αυτή που εκφράσθηκε σε μία νέα αντίληψη τόσο οργανωτικά όσο και πολιτικά είναι μία παρακαταθήκη και μία υπόσχεση. Ήδη υπήρξαν συνεχιστές στην Τουρκία, στη Γαλλία και στην Αλγερία. Από ό,τι φαίνεται από τη διαρκή κρίση και ανικανότητα του υπάρχοντος συστήματος, είναι ο μόνος δρόμος.

ΕΜΕΙΣ ΕΔΩ ΤΩΡΑ, ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Κώστας Σβόλης, 07/2011

…Μια προσπάθεια ανάλυσης για τις δυνατότητες του ανταγωνιστικού κινήματος να συγκροτήσει περάσματα που να ξεπερνάνε την αντίσταση στα νέα μέτρα.

*Το κείμενο αυτό έχει γραφτεί πολύ πριν τις εξεγέρσεις των λαών στις χώρες του Μαγκρέμπ και της Μέσης Ανατολής και δεν λαμβάνει υπόψη του την τεράστια σημασία που έχουν για τους από-κάτω όλου του κόσμου.

Ο βαθύς μετασχηματισμός του ελληνικού καπιταλισμού, μέσα στα πλαίσια της διεθνούς καπιταλιστικής κρίσης, είναι ακόμα στην αρχή του. Τα πρώτα μέτρα που πέρασε την άνοιξη η κυβέρνηση είναι ο πρόλογος ριζικών ανατροπών προς όφελος των εξωτερικών δανειστών και του μεγάλου κεφαλαίου. Το πρώτο κύμα της επίθεσης είχε ως βασικό του στόχο την μείωση του άμεσου και έμμεσου μισθολογικού κόστους (μείωση αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων, κατακρεούργηση των συντάξεων, ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, απελευθέρωση των απολύσεων, κατάργηση των ΣΣΕ…) Οι επιθέσεις που έχουν ήδη ξεκινήσει μέσα στο 2011 έχουν πολύ πιο βαθύ και ισοπεδωτικό χαρακτήρα και θα αφορούν ευρύτερα κοινωνικά στρώματα που θα ξεπερνούν κατά πολύ αυτά της μισθωτής εργασίας.

Η σιγουριά και η αυτοπεποίθηση που δείχνει η κυβέρνηση, μέσα σε συνθήκες διευρυμένης κοινωνικής οργής και απαξίωσης του πολιτικού συστήματος, δεν οφείλεται μονάχα στην καθολική στήριξη από το σύνολο των ΜΜΕ και του κεφαλαίου. Είναι πρωτίστως η έλλειψη μιας σαφούς εναλλακτικής στρατηγικής, ανταγωνιστικής προς τον καπιταλιστικό μονόδρομο, που επιτρέπει στο κυβερνητικό επιτελείο να προχωράει ακάθεκτο την επιβολή της «θεραπείας σοκ» στην ελληνική κοινωνία.

Η αριστερά μοιάζει να παραμένει εγκλωβισμένη στα όρια του πολιτικού συστήματος και η όποια εναλλακτική πρότασή της φαντάζει αναποτελεσματική και ανεφάρμοστη στα πλαίσια του υπάρχοντος. Αν και στο σύνολό της (εξαιρούμε το ΔΗ.ΑΡΙ. το οποίο αποτελεί ένα ακόμα μέλος της «συμμαχίας των πρόθυμων») αντιτάχθηκε στο μνημόνιο και στον μονόδρομο της κοινωνικής χρεοκοπίας, κινείται σταθερά γύρω από την τροχιά της «υπεράσπισης των κεκτημένων», αναπαράγοντας μια συνολικότερη αντίληψη κλαδικών αγώνων, με περιορισμένο εύρος αιτημάτων, που δεν μπορούν να συγκροτήσουν ευρύτερες κοινωνικές συμμαχίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αγώνες των εργαζομένων στις ΔΕΚΟ, την υγεία, την παιδεία κλπ, όσο και εάν τονίζουν στα λόγια τον κοινωνικό χαρακτήρα των υπηρεσιών τους, αυτό δεν αντανακλάται στις μορφές και το περιεχόμενο των κινητοποιήσεων τους και γι’ αυτό παραμένουν απομονωμένοι από τους φυσικούς τους συμμάχους, τους χρήστες αυτών των υπηρεσιών. Ο Α/Α χώρος πάρα τη σημαντική συμβολή του στους κοινωνικούς αγώνες, παρά τη σημαντική αναβάθμιση και τη διευρυμένη παρουσία του σε ολόκληρη πλέον τη χώρα, δεν φαίνεται να έχει αυτή τη στιγμή εκείνες τις συγκροτήσεις δομών και περιεχομένου, που θα του επέτρεπαν να κάνει ένα ποιοτικό άλμα και να αποτελέσει τον πόλο συσπείρωσης ευρύτερων κοινωνικών και πολιτικών διαδικασιών, ικανών να αποτελέσουν το «αντίπαλο δέος» απέναντι στη στρατηγική που το κεφάλαιο προωθεί με όχημα την κυβέρνηση Παπανδρέου και την Tρόικα.

Όσο και εάν ακούγεται πολύ μεγαλόστομο η Ελλάδα αυτή τη στιγμή βρίσκεται πραγματικά στο επίκεντρο μιας παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης και έχει γίνει το πεδίο πειραματισμού για τις επιλογές του κεφαλαίου που ξεπερνάνε κατά πολύ τον ρόλο της μέσα στον παγκόσμιο καταμερισμό του κεφαλαίου. Προφανώς αυτό το «φόκους» στην ελληνική πραγματικότητα δεν έχει να κάνει με το μέγεθος ή τον ρόλο της ελληνικής οικονομίας, αλλά με παράγοντες που έχουν να κάνουν με τη δομή του ελληνικού χρέους (το 70% σε τράπεζες της Γαλλίας και της Γερμανίας), τη δομή της ελληνικής οικονομίας (μεγάλο ποσοστό αυτοαπασχολούμενων, μεγάλο ποσοστό μικρής ιδιοκτησίας, ιδιοκατοίκηση, ιδιοκτησία και δεσμοί με την ύπαιθρο, έλλειψη παράδοσης «κοινωνικού κράτους») και τις δυνατότητες για μεγαλύτερη καπιταλιστική αξιοποίηση, εάν χτυπηθεί η ικανότητα αυτοαξιοποίησης των μικρομεσαίων στρωμάτων, τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί η εξωτερική απειλή (πχ. μια ελληνοτουρκική διένεξη) ως μέσο εσωτερικής πειθάρχησης.

Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε και τον παραδειγματικό ρόλο που θα είχε για τους λαούς της Ευρώπης η απρόσκοπτη εφαρμογή των μέτρων στην Ελλάδα. Όσο και εάν αντηχεί παράξενα στα αυτιά μας αυτή την στιγμή στην Ελλάδα, για μια σειρά λόγους, τόσο ο ευρύτερος αντικαπιταλιστικός χώρος (Αριστερά, Α/Α κλπ), όσο και μια σειρά από κοινωνικά κινήματα είναι από τα πιο ανεπτυγμένα και μαχητικά στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ακόμη και εάν δεχτούμε ότι αυτή η αίγλη που έχει στα μάτια των Ευρωπαίων το ελληνικό κίνημα δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, η έκβαση της αναμέτρησης με τις επιλογές του κεφαλαίου θα έχει τεράστια σημασία για την επέκταση της ίδιας στρατηγικής και σε άλλες χώρες της Ευρώπης ή για την γενίκευση της αμφισβήτησης του καπιταλισμού, πράγμα που τα διάφορα επιτελεία δεν φαίνεται να το παραβλέπουν καθόλου. Αυτή τη σχέση όμως πρέπει να τη δούμε αμφίδρομα, έχει μεγάλη σημασία για την έκβαση των αγώνων εδώ το πόσο θα μπορέσουμε να εμπνεύσουμε το πνεύμα της αντίστασης και της ανατροπής στους υπόλοιπους λαούς της Ευρώπης. Μπορεί να ακούγεται υπερφίαλο, αλλά αυτό πρέπει να είναι τόσο ένας από τους βασικούς στόχους όσο και κριτήριο του αντικαπιταλιστικού αγώνα στην Ελλάδα.

Δεν πρέπει από τη μεριά μας να περιορίσουμε τον ορίζοντα της κριτικής μας και άρα της δράσης μας στο οικονομικό επίπεδο. Είναι φανερό ότι ο μετασχηματισμός της ελληνικής πραγματικότητας εκτός από το οικονομικό πεδίο προεκτείνεται και στο πολιτικό. Έχουμε μια διάρρηξη των αντιπροσωπευτικών συναινέσεων, όπως τις γνωρίσαμε από τη μεταπολίτευση και μετά. Μέσα στο νέο πλαίσιο που διαμορφώνεται η άσκηση της κρατικής εξουσίας στηρίζεται όλο και πιο λίγο στα αντιπροσωπευτικά άλλοθι του κοινοβουλευτισμού και αποκτά όλο και πιο πολύ το χαρακτήρα μιας διεκπεραιωτής εξουσίας που εκτελεί αποφάσεις που παίρνονται σε κέντρα εκτός της πολιτικής σφαίρας. Από την αποδοχή του ίδιου του πρωθυπουργού ότι η κυβέρνηση του δεν έχει παρά διεκπεραιωτικό χαρακτήρα, μέχρι την αλλαγή του εκλογικού συστήματος, αλλά και τη ρητορεία ότι η αριστερά (και μάλιστα η κοινοβουλευτική!) κινείται στα όρια της νομιμότητας αναγνωρίζουμε τα σημάδια της διολίσθησης προς μια νέα μορφή άσκησης της κυβερνητικής εξουσίας, η οποία δεν αντλεί τη νομιμοποίησή της από την αντιπροσωπευτική διαδικασία, αλλά από την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης που διαμορφώνει η ίδια η κρίση. Ήδη ο κατασταλτικός ρόλος του κράτους αναβαθμίζεται, χωρίς το κράτος να ενδιαφέρεται πλέον να κρατήσει τα προσχήματα της όποιας κοινωνικής νομιμοποίησης.

Η διολίσθηση προς μια νέου τύπου καπιταλιστική διακυβέρνηση σαφώς και δεν είναι μια διαδικασία που γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Ούτε αφορά αποκλειστικά τη διαχείριση της κρίσης στην Ελλάδα. Αποτελεί μια συνολικότερη αναδιαπραγμάτευση του τρόπου άσκησης της εξουσίας, σε εποχές που τα περιθώρια συγκρότησης συναινέσεων περιορίζονται κάτω από την αναγκαιότητα επέκτασης και έντασης (άπλωμα και βάθεμα) της καπιταλιστικής κυριαρχίας και εκμετάλλευσης.

Τέλος, δεν πρέπει να διαφεύγει καθόλου από την οπτική μας ότι η παρούσα κρίση του καπιταλισμού συνδέεται άρρηκτα με τη διαρκώς εντεινόμενη κρίση που δημιουργεί η ίδια η καπιταλιστική αξιοποίηση στην σχέση του ανθρώπου με την φύση. Όσο και εάν ο καπιταλισμός προσπαθεί μέσω της τεχνοεπιστήμης να υποσχεθεί ότι μπορεί να λύσει τα περιβαλλοντικά αδιέξοδα που ο ίδιος δημιουργεί, μοιάζει όλο και πιο πολύ με μαθητευόμενο μάγο, υποταγμένο στις ατίθασες δυνάμεις της αγοράς και της κερδοφορίας. Και είναι ακριβώς αυτή η πτυχή της κρίσης που κάνει τον διεθνιστικό χαρακτήρα του αγώνα επιτακτικό. Η κερδοφορία του κεφαλαίου δεν εξαρτάται πια μονάχα από το πόσο μπορεί να υποτιμάει την εργατική δύναμη, αλλά και από το πόσο εντατικά και άρα με καταστροφικές συνέπειες, θα εκμεταλλεύεται τη φύση.

Ο αγώνας ενάντια σ’ αυτόν τον μετασχηματισμό του καπιταλισμού, τόσο ως προς την ένταση της εκμετάλλευσης, όσο και ως προς τη μορφή της κυριαρχίας, δεν μπορεί να είναι απλά ένας αγώνας υπεράσπισης των εργατικών κατακτήσεων και των πολιτικών δικαιωμάτων όπως αυτά υπήρχαν πριν ξεκινήσει αυτή η διαδικασία μετασχηματισμού. Ένας αγώνας οπισθοφυλακής, όπως αυτός που προσπαθεί να δώσει ένα κομμάτι της αριστεράς, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, είναι καταδικασμένος να ηττηθεί, διότι στον βαθμό που δεν αμφισβητεί ρητά τον ίδιο τον καπιταλισμό, δεν μπορεί στην ουσία να αρνείται τους αναγκαίους μετασχηματισμούς, που αυτός έχει ανάγκη για να αναπαραχθεί. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν κατανοούμε τη σημασία και την κομβικότητα που έχουν οι διεκδικητικοί αγώνες στη σημερινή συγκυρία, τόσο στο επίπεδο των εργατικών διεκδικήσεων όσο και σε αυτό των κοινωνικών διεκδικήσεων. Κοινωνικά και πολιτικά υποκείμενα ηττημένα δεν μπορούν να δώσουν την ώθηση για ένα ποιοτικό άλμα του αντικαπιταλιστικού αγώνα.

Ο αγώνας μας δεν πρέπει απλώς να βάζει αναχώματα στον μετασχηματισμό, αλλά να δημιουργεί ρήγματα στις μορφές που παίρνει η καπιταλιστική εκμετάλλευση και κυριαρχία σήμερα. Να αναδύει μορφές αλλά και περιεχόμενα κοινωνικής οργάνωσης ανταγωνιστικά στον καπιταλισμό. Η στιγμή της κρίσης, η στιγμή που οι κυρίαρχες τάξεις για να διασφαλίσουν τη διαιώνιση της κυριαρχίας τους είναι αναγκασμένες να διαρρηγνύουν τις συναινέσεις πάνω στις οποίες στηρίχτηκε αυτή, είναι η στιγμή να βγουν στο προσκήνιο μορφώματα κοινωνικής οργάνωσης που να αμφισβητούν τον πυρήνα της καπιταλιστικής σχέσης.

Όμως μια τέτοιου τύπου αναβάθμιση του αντικαπιταλιστικού αγώνα, απαιτεί μια αντίστοιχη ποιοτική ανασυγκρότηση του ευρύτερου ελευθεριακού αντικαπιταλιστικού χώρου. Δεν μιλάμε απλά για μια ποσοτική μεγέθυνση ή για μια ένταση της δράσης, αλλά για ένα ποιοτικό άλμα στον χαρακτήρα της «πράξης» που θα συμβάλει σ’ ένα νέο πολιτικό και κοινωνικό παράδειγμα. Το παράδειγμα αυτό, εκτός από το προταγματικό χαρακτήρα του, θα προσπαθεί να απαντήσει με υλικούς όρους στα κοινωνικά αδιέξοδα που δημιουργεί ο μετασχηματισμός του καπιταλισμού.

Στο πρώτο κύμα των μέτρων της κυβέρνησης, βασική μορφή της αντίστασης του κόσμου αλλά και του αντικαπιταλιστικού χώρου, αποτέλεσαν οι γενικές απεργίες που αναγκάστηκε να κηρύξει η συνδικαλιστική γραφειοκρατία. Παρόλο που σε αυτές ο ρόλος των σωματείων βάσης, του ευρύτερου ριζοσπαστικού πολιτικού δυναμικού, ήταν αυτός που έδωσε τη δυναμική (μαζί βέβαια με την οργή του απλού κόσμου), την πρωτοβουλία των κινήσεων την είχε η συνδικαλιστική γραφειοκρατία, με όσα εμπόδια σήμαινε αυτό το προχώρημα του κινήματος. Από τη μεριά μας, ως ευρύτερο πολιτικό ρεύμα, δεν μπορέσαμε να πάρουμε την πρωτοβουλία εκείνων των κινήσεων που θα έδιναν μια προοπτική στους αγώνες. Είναι φανερό ότι όσο δεν μπορούμε να δώσουμε μια προοπτική στην αντιπαράθεση με την πολιτική που υλοποιεί η κυβέρνηση, ο ρόλος μας θα περιορίζεται σ’ αυτόν του μπροστάρη στους επιμέρους αγώνες, στην μαχητική στάση μας στον δρόμο, στην ιδεολογική προπαγάνδα ενάντια στον καπιταλισμό, χωρίς όμως να δημιουργεί τους όρους και τις δυνατότητες για τη δημιουργία ρωγμών στην καπιταλιστική κυριαρχία.

Όμως μια τέτοια προοπτική πέρα από το προταγματικό της στοιχείο, πρέπει να μπορεί να μορφοποιείται στα συγκεκριμένα περιεχόμενα που έχουν οι αγώνες. Περιεχόμενα που ξεπερνάνε τα όρια της υπεράσπισης της «προηγούμενης κατάστασης» και διευρύνονται προς μια νέα μορφή κοινωνικής οργάνωσης. Θα μπορούσαμε επιγραμματικά να θέσουμε τρεις άξονες σε σχέση με αυτά τα περιεχόμενα: αυτοδιαχείριση, γη και ελευθερία.

Αυτοδιαχείριση, ως προς την αναγκαιότητα να αναλάβει η ίδια η κοινωνία τη διεύθυνση όσο τo δυνατόν περισσότερων πλευρών της κοινωνικής δραστηριότητας (και φυσικά της παραγωγής). Όσο το κράτος θα αποσύρεται από τον ρόλο της κοινωνικής αναπαραγωγής, εκχωρώντας τον στην σφαίρα της ιδιωτικής οικονομίας, και θα «περιορίζεται» στον ρόλο της καταστολής και της πειθάρχησης, η αυτοδιαχείριση δεν θα αποτελεί «ένα ουτοπικό σχέδιο» κάποιων «ρομαντικών επαναστατών», αλλά κοινωνική αναγκαιότητα, για εκείνα τα κομμάτια που η βία της κρίσης, ως μετασχηματισμού του κεφαλαίου, θα τα πετάει στον σύγχρονο καιάδα. Είναι θέμα επιβίωσης για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, όχι απλά η υπεράσπιση του «δημόσιου τομέα» (βλ. υγεία, παιδεία, συγκοινωνίες, ενέργεια, νερό, ασφαλιστικό σύστημα) αλλά η διεύρυνση του κοινωνικού τους χαρακτήρα. Η αποκοπή τους από τη σφαίρα της εμπορευματικής οικονομίας και η μετατροπή τους σε δημόσια, δωρεάν, καθολικά κοινωνικά αγαθά.

Ταυτόχρονα μέσα από τη διαδικασία της συγκεντροποίησης και αναδιάρθρωσης του κεφαλαίου μια σειρά από επιχειρήσεις βάζουν λουκέτο, οδηγώντας στην ανεργία δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους. Η λειτουργιά όσων πιο πολλών από αυτές κάτω από εργατικό έλεγχο, πέρα από άμεση αναγκαιότητα για την επιβίωση των εργαζομένων σ’ αυτές, αποτελεί και μια άμεση αμφισβήτηση με την ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής. Μια «ερημοποίηση» της παραγωγικής διαδικασίας δεν θα οδηγούσε μόνο σε κατάρρευση των δυνατοτήτων της κοινωνίας για επιβίωση, αλλά και στη δημιουργία νέων συμμοριτικών μορφών εξουσίας παράλληλα με την κρατική εξουσία και την επανανομιμοποίηση της δεύτερης ως του μόνου εγγυητή της λειτουργίας της κοινωνίας.

Το χάος είναι πολλές φορές ο καλύτερος σύμμαχος της εξουσίας.

Φυσικά όσο παραμένει η σχέση μισθωτής εργασίας-κεφαλαίου, ο καπιταλισμός παραμένει κυρίαρχός του παιχνιδιού. Όσο η εργασία και κατ’ επέκταση η ίδια η ανθρώπινη υπόσταση παραμένουν εμπορεύματα, τα θεμέλια του καπιταλισμού μένουν άθικτα. Δεν πρέπει να έχουμε καμία αυταπάτη πάνω σε αυτό. Όσο υπάρχουν αυτοί που κατέχουν (ή διαχειρίζονται (πχ κρατική ή επιχειρηματική γραφειοκρατία κλπ) τα μέσα παραγωγής (γη, εργοστάσια, πρώτες ύλες, εργαλεία, μέσα μεταφοράς πηγές ενέργειας κλπ) κανένα μοντέλο οικολογικής, τοπικής και αμεσοδημοκρατικής οικονομίας δεν μπορεί να εφαρμοστεί αφού βασικός παράγοντας της οικονομίας θα παραμένει πάντα το κέρδος. Ο μόνος τρόπος να δούμε μια κοινωνία, όπου η παραγωγή των αγαθών της και των αξιών χρήσης δεν θα είναι υποδουλωμένη στο κέρδος και στην ακόρεστη ανάγκη για ανάπτυξη, αλλά θα λειτουργεί κάτω από τα κριτήρια της οικολογίας, της τοπικότητας, των ανθρώπινων αναγκών και της άμεσης δημοκρατίας, είναι μια κοινωνία που θα καταστρέψει τις εμπορευματικές σχέσεις. Όμως εάν το «οξυγόνο» του καπιταλισμού είναι η συνεχής και αδιάκοπη επέκτασή του, η μετατροπή των πάντων σε εμπορεύματα, το να βρούμε τρόπους μέσα από τους συλλογικούς αγώνες τις κοινωνικές αντιστάσεις και αυτοοργανωμένες δομές ώστε να αποσπάσουμε από το κεφάλαιο και τις εμπορευματικές σχέσεις τομείς της ανθρώπινης- κοινωνικής δραστηριότητας αποτελεί έναν τρόπο να «κόψουμε» το οξυγόνο στο κεφάλαιο, να το «πολιορκήσουμε» αφαιρώντας του τον ζωτικό χώρο που έχει ανάγκη για την αδιάκοπη επέκταση του. Πρόκειται για έναν τρόπο που δεν αμφισβητεί μονάχα την παντοδυναμία του, αλλά ακόμα παραπέρα την ίδια την αναγκαιότητα της εμπορευματικής οικονομίας, της ίδιας της σχέσης μισθωτής εργασίας-κεφαλαίου.

Γη: σήμερα όσο ποτέ άλλοτε ο αγώνας μας ενάντια στον καπιταλισμό αποκτάει τη διάσταση του επείγοντος. Δεν είναι μονάχα οι συνθήκες υπερεκμετάλλευσης και εξώθησης στο περιθώριο μεγάλων κομματιών του παγκόσμιου πληθυσμού. Είναι ότι η αναγκαιότητα του κεφαλαίου για ακόμα μεγαλύτερη κερδοφορία περνάει αναγκαστικά μέσα από την όλο και μεγαλύτερη διάρρηξη της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση. Η καπιταλιστική ανάπτυξη δεν μπορεί παρά να οδηγήσει σε μια περιβαλλοντική κατάρρευση και μάλιστα αυτό φαίνεται να συμβαίνει σήμερα και όχι αύριο. Όσο το μοντέλο της εμπορευματικής παραγωγής παραμένει κυρίαρχο, αυτή η κατάρρευση φαίνεται να έχει μη αναστρέψιμο χαρακτήρα.

Πέρα από τον παγκόσμιο χαρακτήρα αυτής περιβαλλοντικής κατάρρευσης έχει μεγάλη σημασία να δούμε και τον τοπικό της χαρακτήρα. Στην Ελλάδα από την μια μεριά έχουμε μεγάλες εκτάσεις της υπαίθρου που είναι εκτεθειμένες στην πιο άγρια καπιταλιστική λεηλασία και άρα σε μια μη αναστρέψιμη καταστροφή: Βοιωτία, Εύβοια, Θεσσαλικός κάμπος κλπ, και από την άλλη μια ερημοποίηση της υπαίθρου που δεν είναι καπιταλιστικά αξιοποιήσιμη: ορεινές, ημιορεινές περιοχές. Σαν αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι η διατροφική αυτάρκεια της χώρας να έχει περιοριστεί στο 60%, όταν το 1980 το γεωργικό εμπορικό ισοζύγιο ήταν θετικό.

Η διατροφική εξάρτηση σε περιόδους κρίσης είναι ένας παράγοντας που όχι μόνο μπορεί να οδηγήσει μεγάλα κοινωνικά στρώματα στην εξαθλίωση, αλλά μπορεί να παίξει και ανασταλτικό παράγοντα σε ριζοσπαστικές κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις. Είναι επιτακτική και άμεση ανάγκη η συλλογική αυτοοργανωμένη παραγωγή και ο αποκλεισμός των μεσαζόντων για να αποκατασταθεί όσο το δυνατόν η διατροφική αυτάρκεια της χώρας. Όσο και εάν αυτό φαντάζει ουτοπικό, στην Ελλάδα έχουμε κάποια μεγάλα αβαντάζ. Η ύπαρξη -σε μεγάλη έκταση- της μικρής αγροτικής ιδιοκτησίας (40-50 στρέμματα κατά μέσο όρο, όταν στην ΕΕ είναι 160 στρέμματα κατά μέσο όρο) και η σύνδεση μεγάλου μέρους του πληθυσμού με αυτή (800.000 αγροτικές εκμεταλλεύσεις, από τις οποίες μόνο οι 300.000 χιλιάδες ανήκουν σ’ αποκλειστικά αγρότες), δίνουν την δυνατότητα της ανασύστασης μιας αγροτικής παραγωγής με στόχο κυρίως την αυτοκατανάλωση και την κάλυψη των διατροφικών αναγκών έξω από μια βιομηχανικού τύπου γεωργία. Κάτι τέτοιο αποτελεί φυσικά ισχυρή αντίστιξη προς την προσπάθεια αποκλειστικού ελέγχου της τροφής από μια σειρά περιορισμένων πολυεθνικών που είναι η τάση του διεθνούς κεφαλαίου σήμερα, με όλες τις συνέπειες των διατροφικών κρίσεων, όπως αυτή του 2008.

Ελευθερία: Η προσπάθεια πολιτικής διαχείρισης της κρίσης έχει ως αποτέλεσμα να ατροφεί ο αντιπροσωπευτικός-συναινετικός χαρακτήρας του κράτους και να εντείνεται ο κατασταλτικός-πειθαρχικός χαρακτήρας του. Στο όνομα της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης που επιβάλλει η κρίση, το κράτος αμβλύνει τις διαδικασίες της αντιπροσωπευτικής του νομιμοποίησης και αναζήτα στηρίγματα αυτο-νομιμοποίησης στους ίδιους τους ιδεολογικούς του βραχίονες (βλ. ΜΜΕ). Τα κέντρα αποφάσεων απομακρύνονται όλο και πιο πολύ από τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς, των οποίων ο ρόλος, ως καθαρτήριο των συμφερόντων των κυρίαρχων τάξεων, γίνεται όλο και πιο φανερός στις εκμεταλλευόμενες τάξεις, αλλά και στα στρώματα της κοινωνίας, που η διαδικασία συγκεντροποίησης και αναδιάρθρωσης του κεφαλαίου, τα βγάζει εκτός των μηχανισμών ενσωμάτωσης. Η κρίση μεταφέρεται ατόφια και στο πεδίο της πολιτικής.

Ο περιορισμός των πολιτικών, κοινωνικών και συνδικαλιστικών ελευθεριών, ξεφεύγει από το πεδίο της «συγκυριακής» εκτροπής και μετατρέπεται σε επίσημη πολιτική, που στηρίζεται από όλο το φάσμα των αστικών πολιτικών δυνάμεων (από το ΛΑ.Ο.Σ. μέχρι το ΔΗ.ΑΡΙ.)

Το πολιτικό σύστημα απαξιώνεται στα μάτια ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων, αφού διαρρηγνύονται οι πολιτικές συναινέσεις όπως αυτές συγκροτήθηκαν από τη μεταπολίτευση. Συναινέσεις που βασίστηκαν στις πελατειακές σχέσεις με τα κόμματα εξουσίας (βλ. δημόσιοι υπάλληλοι), στη δημιουργία σχέσεων εξάρτησης (όπως στους αγρότες) και στην υπεράσπιση ιδιαίτερων συμφερόντων (μικρομεσαία στρώματα). Εν μέσω κρίσης αυτές οι συναινέσεις δεν μπορούν να συνεχίσουν να υφίστανται, αφού αποτελούν εμπόδια για την συγκεντροποίηση του κεφαλαίου. Η κατάρρευσή τους δεν οδηγεί αναγκαστικά και σε μια ριζοσπαστικοποίηση, αντίθετα υπάρχει μεγάλος κίνδυνος αυτή η αμφισβήτηση να γίνει από συντηρητική σκοπιά, ενισχύοντας εθνικιστικές και ρατσιστικές τάσεις μέσα σε αυτά τα κοινωνικά στρώματα. Στην προσπάθεια για ηγεμονία και σταθερότητα του συστήματος εκμετάλλευσης και κυριαρχίας, τμήματα των καπιταλιστών και των πολιτικών και πολιτειακών διαχειριστών του συστήματος θα προσπαθήσουν να κολακέψουν, να αναπτύξουν και να εκμεταλλευτούν τα συντηρητικά αντανακλαστικά ώστε να συγκροτήσουν κοινωνικές συμμαχίες ενάντια σε εκείνα τα κομμάτια της κοινωνίας που κάτω από το βάρος της κρίσης και της συμμετοχής τους στους κοινωνικούς αγώνες ριζοσπαστικοποιούνται. Ο εχθρός είναι ο «άλλος», ο «ξένος», ο «διαφορετικός» και όχι το κεφάλαιο. Αυτός μας κλέβει τις δουλειές και την αξιοπρέπεια (όπως γράφει το ΛΑ.Ο.Σ. στις αφίσες του) και όχι τα αφεντικά. Κρίση είναι ότι μοιραζόμαστε τη φτώχεια μας με τους πιο φτωχούς και όχι η ύπαρξη της φτώχειας δίπλα στην αφθονία.

Η ρητορική της Άκρας Δεξιάς στόχο έχει να μεταφέρει τον ανταγωνισμό ανάμεσα στους «από κάτω» για να μην εκδηλωθεί ή για να αποδυναμωθεί ο ανταγωνισμός ανάμεσα στους «από κάτω» και τους «από πάνω».

Η απαξίωση του πολιτικού συστήματος, δεν θα έχει μια και μοναδική κατεύθυνση προς μια ριζοσπαστική ή προς μια συντηρητική φυσιογνωμία, αλλά θα έχει τα χαρακτηριστικά της κοινωνικής και πολιτικής πόλωσης. Η ηγεμονία θα εξαρτηθεί από την έκβαση των κοινωνικών αγώνων, από τον ρόλο που θα διαδραματίσει ο κάθε χώρος μέσα σ’ αυτούς και από ποια μεριά θα δοθούν άμεσες απαντήσεις στα προβλήματα ζωτικής σημασίας για την κοινωνία, προβλήματα που θα αναδύονται μέσα από την κρίση. Σ’ αυτό το επίπεδο είναι που πρέπει να δούμε την αναβάθμιση του δικού μας πολιτικού πράττειν.

Στον βαθμό που το κράτος θα αποσύρεται από τα πεδία της αντιπροσώπευσης και της κατασκευής των συναινέσεων, σ’ αυτά της καταστολής και της πειθάρχησης, είναι αναγκαίο να αναδειχτούν αμεσοδημοκρατικές μορφές πολιτικής συγκρότησης στα διάφορα κοινωνικά πεδία (γειτονίες εργασιακοί χώροι, σχολές, σχολεία κλπ), ως προπλάσματα ενός ανταγωνιστικού πολιτικού μορφώματος απέναντι στο πολιτικό σύστημα.

Χρειάζεται όμως κάτι παραπάνω για να μπορέσει ο κόσμος, αλλά και εμείς οι ίδιοι να σταθούμε όρθιοι σε μάχες που θα έχουν όχι μόνο έντονο αλλά και παρατεταμένο χαρακτήρα. Για να σπάσει ο φόβος που καλλιεργούν τα ΜΜΕ, το δέος με το οποίο στέκεται κανείς τρομοκρατημένος και αφοπλισμένος, μπροστά σε τόσο μεγάλες ανατροπές της ζωής του, πρέπει να «ανακαλυφθεί» εξ αρχής η συλλογική υπόσταση της «κοινότητας του αγώνα». Κανένας μόνος του απέναντι στην απόλυση, απέναντι στην αυθαιρεσία και την εργοδοτική τρομοκρατία, απέναντι στην κρατική καταστολή και βία, απέναντι στην ανεργία και την ανέχεια, απέναντι στην έξωση και τον πλειστηριασμό, απέναντι στην κατασυκοφάντηση των ΜΜΕ. Κανένας μόνος του απέναντι στην επίθεση που δεχόμαστε, όλοι μαζί να πάρουμε τις ζωές στα χέρια μας.

Πρέπει εμπνεύσουμε στους ίδιους μας τους εαυτούς και στους ανθρώπους γύρω μας, που χτυπιούνται από την επίθεση του κεφαλαίου, την αίσθηση της κοινότητας του αγώνα. Μιας κοινότητας που όχι μόνο αντιστέκεται στα μέτρα, αλλά που υπερασπίζεται όσους την απαρτίζουν, που δημιουργεί τρόπους συλλογικής αντιμετώπισης « εδώ και τώρα» των ζωτικών προβλημάτων που θα δημιουργεί η κρίση. Την αίσθηση ότι από την μια είμαστε όλες και όλοι εμείς, που αγωνιζόμαστε και που στεκόμαστε αλληλέγγυοι μεταξύ μας και από την άλλη είναι το κεφάλαιο, το κράτος, τα αφεντικά, το ΔΝΤ και η τρόικα, όσοι θέλουν να κλέψουν τις ζωές μας. Αυτοί γκρεμίζουν τις ζωές μας, εμείς οικοδομούμε νέες. Απέναντι στον φόβο, την ανασφάλεια, το αίσθημα της απόλυτης αδυναμίας, πρέπει να αντιτάξουμε μια νέα δύναμη, μια δύναμη που θα προέρχεται μέσα από το ξεπέρασμα της ατομικευμένης στάση απέναντι στη νέα κατάσταση.

Δεν μπορούμε να περιμένουμε πρώτα να νικήσουμε και μετά να δημιουργήσουμε τον νέο κόσμο, δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε τον νέο κόσμο χωρίς να νικάμε. Πρέπει να νικάμε δημιουργώντας και να δημιουργούμε νικώντας.

Το 1ο φύλλο της διαδικτυακής εφημερίδας «Άμεση Δημοκρατία»που προέκυψε το 2012: 

Βλ. επίσης:

Ήταν Μάης!: Αφιέρωμα στο Κίνημα των Πλατειών (αρχειακό υλικό, multimedia)

The post Συμμετείχαν και έγραφαν για τις Πλατείες του ’11… first appeared on Aυτολεξεί.

Αυτό το κίνημα που έμεινε γνωστό στη χώρα μας ως το Κίνημα των Πλατειών (ή συχνότερα στα μίντια ως Αγανακτισμένοι) ξεκίνησε με συγκεντρώσεις χιλιάδων ανθρώπων σε όλες τις πλατείες της επικράτειας. Στις 25 Μάη του 2011 το κάλεσμα για «Άμεση δημοκρατία τώρα! Όλοι έξω στις πλατείες» έμελλε να εξαπλωθεί και να κλιμακώσει για τους επόμενους μήνες με την πρωτόγνωρη συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων όλων των ηλικιών –σπάζοντας τις βεβαιότητες και τις πρωτοπορίες των παραδοσιακών οργανώσεων. Αποτέλεσε το μαζικότερο και μάλλον το σημαντικότερο κίνημα της μεταπολιτευτικής περιόδου.

Δημοσιεύουμε σήμερα κάποια στιγμιότυπα της περιόδου αυτής από το Σύνταγμα, ενάντια στη λήθη και την παραπληροφόρηση που επιβάλλει η Εξουσία καθώς τα χρόνια περνούν. Θεωρούμε, παρ’ όλα αυτά, πως μία επαρκής αποτίμηση του κινήματος αυτού δεν έχει ακόμη συμβεί και αποτελεί ζητούμενο.

Οι Πλατείες θέλησαν, όχι μόνο να βροντοφωνάξουν ένα μεγάλο «Φτάνει πια», αλλά και να μετασχηματίσουν ριζικά τους κοινωνικοπολιτικούς θεσμούς προς μία άμεση δημοκρατία. Και γι’ αυτό μας αφορούν όλες και όλους!

«Είμαστε αποκλειστικοί υπεύθυνοι των λόγων και πράξεών μας και εκφράζουμε μόνον τους εαυτούς μας».

→ Το κανάλι RealDemocracyGr φιλοξένησε και διασώζει έως σήμερα αρκετές από τις δημόσιες συζητήσεις και δράσεις που έλαβαν χώρα στο Σύνταγμα εδώ: — https://www.youtube.com/user/RealDemocracyGr/videos —

«Φάγαμε ξύλο, φάγαμε ξύλο, φάγαμε ξύλο. Αγωνίζομαι για τη ζωή μου, για τη ζωή μου, για τη ζωή μου».
∼ από τη Συνέλευση Πλατείας Συντάγματος, 02/07/11

«Φτάνει πια. Ξυπνήσαμε. Να φύγετε όλοι»

Πλαίσιο λειτουργίας της Θεματικής Άμεσης Δημοκρατίας της Συνέλευσης της Πλατείας Συντάγματος:

Ακολουθεί το πλαίσιο λειτουργίας της Θεματικής Άμεσης Δημοκρατίας της Συνέλευσης της Πλατείας Συντάγματος, το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως καταστατικός χάρτης ρητής αυτοθέσμισης ομάδων, εγχειρημάτων και συλλογικοτήτων, καθώς και πρόπλασμα κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης:

Η θεματική Άμεσης Δημοκρατίας αποτελεί μία ανοικτή ομάδα που έχει στόχο να διερευνήσει, να επεξεργαστεί και να προτείνει απτές δράσεις εφαρμογής των αρχών της ισότητας, της δικαιοσύνης της αλληλεγγύης και της ελευθερίας μέσα από την αυτοοργάνωση και την αυτοθέσμιση των δραστηριοτήτων των ατόμων και των συλλογικοτήτων. Μπορεί να συμμετέχει ο καθένας που θεωρεί την άμεση δημοκρατία όχι μόνο απλή διαδικασία αλλά κυρίως πρόταγμα πολιτικής, κοινωνικής και ατομικής απελευθέρωσης. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ατομική ευθύνη και η συνέπεια στην συμμετοχή.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ

Α. ΑΡΧΕΣ

1. Όλοι μέσα στο σώμα της συνέλευσης είναι ίσοι και η άποψή τους μετράει εξ ίσου | 2. Όλοι μέσα στο σώμα της συνέλευσης είναι ελεύθεροι να πουν τη γνώμη τους | 3.Ο ένας σέβεται την άποψη του άλλου και προσπαθεί να κατανοήσει το σκεπτικό και τη θέση του | 4. Δεν διακόπτουμε | 5. Προσπαθούμε αναπτύσσοντας το σκεπτικό μας να παραμένουμε εντός θέματος | 6. Σεβόμαστε το χρόνο που μας παρέχεται αλλά και εκείνον της έναρξης της συνέλευσης | 7. Κάνουμε κριτική σε θέσεις και όχι σε προθέσεις | 8. Συμπεριφερόμαστε με σεβασμό στο σώμα αλλά και αυτοσεβασμό.

Β. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Ι. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ

1.Στόχος κάθε συνέλευσης, που καλείται να επεξεργαστεί ένα θέμα και να κάνει προτάσεις στη λαϊκή συνέλευση, είναι η πιο βαθιά και πολύπλευρη εξέτασή του. Αυτό προϋποθέτει τη μεγαλύτερη δυνατή αλλά και ουσιαστική συμμετοχή, ώστε οι όποιες αποφάσεις-προτάσεις, ανεξάρτητα ομοφωνίας ή μεγάλης πλειοψηφίας που διαθέτουν, να έχουν ουσια-στικό περιεχόμενο και ο κάθε συμμετέχων να νιώθει την ικανοποίηση της πραγματικής συλλογικότητας. Οι αποφάσεις έτσι θα έχουν τις προϋποθέσεις της ευρύτερης αποδοχής.

2. Η διαδικασία της συζήτησης, τηρουμένων των αρχών λειτουργίας που δεχόμαστε, θα έχει τα δυναμικά στοιχεία της συνδιαμόρφωσης, της σύνθεσης των απόψεων και θα δημιουργεί συνυπευθυνότητα. Η συνδημιουργία είναι ο ισχυρότερος ενοποιητικός παράγοντας μιας ομάδας και βασικός συντελεστής ευρύτερων συμφωνιών.

3. Σε περίπτωση ουσιαστικών διαφωνιών, όταν η συζήτηση δεν προάγει το θέμα ή ο διά-λογος μετατρέπεται σε στείρα αντιπαράθεση (αναγνωρίζουμε όλοι τις αδυναμίες μας) δεν έχει νόημα να παρθεί μια βεβιασμένη απόφαση . Μπορεί με ψηφοφορία να διακοπεί η συζήτηση του συγκεκριμένου θέματος και να συνεχιστεί αργότερα ή και άλλη μέρα. Η άλλη μέρα θα προσδιορίζεται χρονικά έτσι ώστε να μην αναιρεί την υλοποίηση της απόφασης. Στην επαναληπτική αυτή διαδικασία καταγράφονται τα σημεία συμφωνίας και εκείνα της διαφωνίας και η συζήτηση ξεκινάει από τα δεύτερα.

4.Σε κάθε περίπτωση, μετά τη διαδικασία που προαναφέρεται, οι αποφάσεις παίρνονται με ψηφοφορία

5. Οι θέσεις της μειοψηφίας δημοσιοποιούνται από τα πρακτικά και από το FORUM εάν το επιθυμούν οι ίδιοι.

6. ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ. Δικαίωμα ψήφου για κάποιο θέμα έχουν εκείνοι που συμμετείχαν ουσιαστικά στην εξέταση του θέματος. Έτσι:

α) Για θέματα που η εξέτασή τους τελειώνει σε μια συνέλευση, δικαίωμα ψήφου έχουν εκείνοι που παρακολούθησαν το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης για το συγκεκριμένο θέμα. Προτάσεις «μη δικαιώματος ψήφου» κάνει ο συντονιστής σε συνεργασία με τον πρακτικογράφο αφού έχει ρωτήσει για αυτοαποκλειόμενους, που είναι και το σημαντικότερο. Ενστάσεις μπορεί να διατυπωθούν και από τους αποκλειόμενους και από άλλους. Επί των ενστάσεων αποφασίζει το σώμα.

β) Για θέματα που η εξέτασή τους διαρκεί πολλές συνελεύσεις, δικαίωμα ψήφου έχουν εκείνοι που παρακολούθησαν τουλάχιστον τις μισές συνελεύσεις. Κατά τα λοιπά ισχύουν τα προηγούμενα.

ΙΙ. ΧΡΟΝΟΣ

Ο χρόνος πρωτο-ομιλίας είναι 3’ (τρία). Ο χρόνος δευτερο-ομιλίας είναι 1,5’, με δυνατότητα αύξησης στα 3’ εφ’όσον αποφασίσει το σώμα.

ΙΙΙ. ΕΙΣΗΓΗΣΗ-ΟΜΙΛΙΕΣ

1. Η συνέλευση ξεκινάει με ανάδειξη συντονιστή και πρακτικογράφου. Η ανάδειξη γίνεται με κλήρωση από την οποία εξαιρούνται εκείνοι που είχαν αναδειχθεί στις δύο προηγούμενες συνελεύσεις.

2. Ο συντονιστής υπενθυμίζει την ημερήσια θεματολογία που προέκυψε από την προηγούμενη συνέλευση.

3. Ακολουθούν πιθανές ενημερώσεις για γεγονότα, εκδηλώσεις κλπ.

4. Προτείνονται νέα θέματα εάν υπάρχουν και η συνέλευση αποφασίζει εάν θα συζητηθούν και πότε.

5. Ακολουθεί η εισήγηση επί του πρώτου θέματος από εκείνον που το έφερε ή από όποιον αποφασίσει η συνέλευση. Η διάρκεια της εισήγησης είναι μέχρι 10’.

6. Τοποθετούνται οι πρωτο-ομιλητές και ακολουθούν οι δευτερο-ομιλητές όταν ο συντονιστής θα έχει εξαντλήσει τη ζήτηση για πρωτο-ομιλία.

7. Διευκρινίσεις γίνονται στις δευτερο-ομιλίες ώστε να αποφεύγεται ο διάλογος.

Γ. ΟΡΓΑΝΑ

1. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Ο συντονιστής έχει την ευθύνη της ομαλής διεξαγωγής της συνέλευσης εφαρμόζοντας τις αρχές λειτουργίας της θεματικής ομάδας. Πρόκειται για εκτελεστικό όργανο, που έχει ανα-λάβει την ευθύνη έναντι του σώματος της συνέλευσης να διεκπεραιώσει το έργο της ομα-λής λειτουργίας και της τήρησης της διαδικασίας. Έχει ισότιμο δικαίωμα ψήφου και ισότιμο δικαίωμα τοποθέτησης με όλους τους συμμετέχοντες στη συνέλευση. Το δικαίωμα να εκ-φράσει την άποψή του, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν εξαντληθεί όλες οι πρωτο-ομιλίες και δηλώσει ότι η ομιλία του γίνεται εκτός των καθηκόντων του συντονιστή. Δεν επιτρέπεται να σχολιάζει κ.λ.π. Είναι το μόνο πρόσωπο που υπόκειται σε περιορισμούς. Κληρώνεται από τη συνέλευση και είναι άμεσα ανακλητός.

2. ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Για την πιο αποτελεσματική λειτουργία της συνέλευσης δημιουργούνται εθελοντικά, μέσα από τη συνέλευση, ομάδες εργασίας. Οι ομάδες είναι επιφορτισμένες με την υλοποίηση των αποφάσεων της συνέλευσης και μόνο. Έχουν εκτελεστικό των αποφάσεων της συνέλευσης χαρακτήρα. Λογοδοτούν στο σώμα της συνέλευσης για την πορεία της δράσης τους, προκειμένου να ελέγχονται για την ορθή υλοποίηση. Σε περίπτωση μη ορθής υλοποίησης ανακαλούνται άμεσα από τη συνέλευση, με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων που περιγράφηκε πιο πάνω. Σε περίπτωση αντιμετώπισης έκτακτων ζητημάτων, προστρέχουν στη συνέλευση για νέες εντολές, αλλά και για γνωμοδότηση στις περιπτώσεις άγνοιας χειρισμών. Λειτουργούν δηλαδή υποβοηθητικά προς τη συνέλευση αλλά και αντίστροφα. Έχουν τις δικές τους αυτόνομες συνελεύσεις, ταυτόχρονα όμως συμμετέχουν, λογοδοτούν και παρουσιάζουν τη δράση τους ή το έργο τους στη λαϊκή συνέλευση ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Κάθε ομάδα καταργείται με την εκπλήρωση του έργου της.

3. ΠΡΑΚΤΙΚΟΓΡΑΦΟΣ

Ο πρακτικογράφος αναδεικνύεται όπως και ο συντονιστής με κλήρωση. Έργο του είναι να κρατάει τα πρακτικά και να τα περνάει στο διαδίκτυο. Επίσης καταγράφει τους παρόντες την ώρα προσέλευσης καθώς και τη διάρκεια εξέτασης κάθε θέματος.

4.ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

Ορίζονται από τη συνέλευση με κλήρωση ή ψήφιση και είναι άμεσα ανακλητοί.

5. ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ

Για την παρουσίαση της εργασίας της ομάδας στη λαϊκή συνέλευση ή για συμμετοχή της σε άλλες δραστηριότητες (διαομαδική κλπ), κληρώνονται δύο ανακλητοί εκπρόσωποι της ομάδας για κάθε συγκεκριμένο θέμα. Ο ένας από τους δύο μπορεί να προταθεί και να ψηφιστεί εάν απαιτούνται κάποιες εξειδικευμένες γνώσεις.

Οι εκπρόσωποι ενημερώνουν και λογοδοτούν στην ομάδα.

6. ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ-ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ-ΕΛΕΓΧΟΣ

Ο απολογισμός, η λογοδοσία και ο έλεγχος των ατόμων που συμμετέχουν στη θεματική της Άμεσης Δημοκρατίας καθώς και των ομάδων εργασίας και των εκτελεστικών οργάνων έχουν σαν στόχο την εμβάθυνση στις αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες και την εμπέδωση της αίσθησης ευθύνης απέναντι στην ομάδα.

1. Απολογισμός – έλεγχος

Κάθε άτομο, ομάδα εργασίας και εκτελεστικό όργανο έχει την υποχρέωση να καταθέτει απολογισμό πεπραγμένων για κάθε έργο που έχει αναλάβει. Ο απολογισμός είναι τακτικός (στο τέλος ή σε κάποιο ορισμένο από τη συνέλευση ενδιάμεσο στάδιο της ανατεθειμένης εργασίας), ενώ ο έλεγχος είναι έκτακτος εφόσον ζητηθεί από κάποιο μέλος ή μέλη της θεματικής. Ο απολογισμός είναι γραπτός στο τέλος της εργασίας και υπόκειται σε τακτικό έλεγχο.

2. Κατηγορίες παραβιάσεων

Α. Παραβιάσεις των κανόνων λειτουργίας της συνέλευσης.

Ο έλεγχος των παραβιάσεων αυτών έγκειται στις αρμοδιότητες του συντονιστικού οργάνου, ενώ οι παραβιάσεις αυτές δεν αποτελούν αντικείμενο λογοδοσίας (Βλ. Γ).

Β. Παραβιάσεις των αρχών και του πλαισίου λειτουργίας της θεματικής

Ο στόχος του προσδιορισμού των παρακάτω παραβιάσεων είναι αφενός το να κατατίθενται προτάσεις προς διαβούλευση που να είναι στο πνεύμα των αρχών της θεματικής καθώς και η γνώση των πεπραγμένων της και αφετέρου η αποφυγή ανάθεσης άσκησης εξουσίας σε άτομα ή ομάδες καθώς και της ιδιοτέλειας στη συμμετοχή στη θεματική.

1. Θέση προς συζήτηση ή και ψήφιση προτάσεων οι οποίες αναιρούν προηγούμενες αποφάσεις εφόσον δεν έχουν τεθεί ως αναθεωρητικές κατά παράβαση των καθηκόντων του συντονιστικού οργάνου και του προτείνοντος. Δεν υπόκειται σε αναθεώρηση το ιδρυτικό πλαίσιο της θεματικής.
2. Μη εφαρμογή και εκτέλεση ψηφίσματος από άτομα, ομάδες, εκτελεστικά όργανα.
3. Δωροδοκία, δωροληψία και χρηματισμός μελών της θεματικής κατά την εκτέλεση έργου που έχει ανατεθεί από τη συνέλευση και κατά την ψήφιση πρότασης από άτομα, ιδιωτικούς, κομματικούς, κρατικούς, διακρατικούς και μη κρατικούς φορείς και οργανισμούς.
4. Συμμετοχή στη θεματική από επαγγελματικό στέλεχος σε κόμμα, κομματική ή/και συνδικαλιστική οργάνωση.
5. Συμμετοχή στη θεματική από μέλος κόμματος ή/και συνδικαλιστικής οργάνωσης που δεν το έχει κοινοποιήσει στο σώμα.
6. Μη επικυρωμένη από το σώμα χρήση του ονόματος και εκπροσώπηση της θεματικής
7. Υπεξαίρεση ή σπατάλη πόρων της θεματικής.

3. Λογοδοσία

Ρόλος της λογοδοσίας είναι να διερευνήσει καταγγελία που έχει προκύψει από τον απολογισμό ή / και τον τακτικό ή έκτακτο έλεγχο των ατόμων, των ομάδων και των οργάνων του σώματος. Η διαδικασία της λογοδοσίας είναι ο διάλογος και η πειθώ του σώματος για το δίκαιο ή το άδικο της καταγγελίας. Περιλαμβάνει προσκόμιση στοιχείων από την ελεγκτική ομάδα, απολογία του εγκαλούμενου και συζήτηση του σώματος. Η καταγγελία, εάν αποδειχτεί αβάσιμη, μετατρέπεται σε καταγγελία για συκοφαντία του καταγγελλόμενου και υπόκειται σε λογοδοσία.

4. Ελεγκτικά όργανα

Α. Ανώτατο όργανο ελεγκτικής εξουσίας είναι η θεματική συνέλευση. Αρμοδιότητές της είναι:

1. Ορισμός και έλεγχος των ελεγκτικών οργάνων | 2. Πραγματοποίηση της λογοδοσίας και απονομή δικαιοσύνης | 3. Επιβολή ποινών

Β. Eλεγκτικά όργανα. Αυτά είναι κληρωτά σώματα που απαρτίζονται από μέλη του σώματος για να υποβάλουν σε έλεγχο κάποιο άτομο, ομάδα ή όργανο ή για να διερευνήσουν μία καταγγελία. Ο αριθμός των μελών τους καθορίζεται από τη συνέλευση με βάση τη βαρύτητα της προς έλεγχο παραβίασης ή εργασίας.

5. Ποινές

Ο καθορισμός και η εκτέλεση των ποινών είναι αποκλειστικά αντικείμενο απόφασης της συνέλευσης. Διαθέσιμες ποινές:

Α. Στέρηση δικαιώματος ψήφου με δυνατότητα ανάκλησης | Β. Στέρηση δυνατότητας συμμετοχής (πρόταση, διαβούλευση, ψήφιση) στη συνέλευση (καθεστώς παρατηρητή) με δυνατότητα ανάκλησης | Γ. Αποβολή ορισμένου χρόνου από τη θεματική με δυνατότητα ανάκλησης | Δ. Αποβολή αορίστου χρόνου από τη θεματική με δυνατότητα ανάκλησης

Όλη η διαδικασία λειτουργίας της θεματικής ομάδας τελεί υπό αίρεση.

→ Τα πρακτικά των Συνελεύσεων της Πλατείας Συντάγματος διασώζονται στον παρακάτω σύνδεσμο:
https://web.archive.org/web/20110704052526/http://real-democracy.gr/minutes

«Δηλώνουμε την αγανάκτησή μας κατά της κρίσης. Κατά όλων αυτών που μας οδήγησαν σε αυτό το σημείο. Αυθόρμητα, χωρίς κόμματα, ομάδες και ιδεολογίες».

Επίθεση με χημικά στο ιατρείο της Πλατείας Συντάγματος: https://memonomenaperistatika.gr/v/141

“Μη με βαρέσεις” – ΜΑΤ χτυπάει διαδηλωτή στο κεφάλι: https://memonomenaperistatika.gr/v/136

Από το OCCUPY στις ΗΠΑ:  

«Η πολιτική δεν είναι κάτι κακό. Για την καλυτέρευσή μας, ας την ξαναπάρουμε στα χέρια μας».

«Να δώσουμε τη δύναμη σε όλους εμάς, τους πολίτες, τους καλλιτέχνες, τους απλούς ανθρώπους που σήμερα πήραν μια βαθιά ανάσα».

«Είναι μια διαδήλωση ανοιχτή, μια συγκέντρωση όπου μιλώ και ανατριχιάζω με την εμπειρία».

∼ από την 1η Συνέλευση Πλατείας Συντάγματος, 25/05/11

#Σαν_σήμερα

The post Ήταν Μάης!: Αφιέρωμα στο Κίνημα των Πλατειών (αρχειακό υλικό, multimedia) first appeared on Aυτολεξεί.

Ο αυτόχειρας είχε επάνω του ένα γράμμα, όμοιο με άλλο που άφησε στο σπίτι για να το βρει η κόρη του.

Το γράμμα έλεγε:

«Η κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου εκμηδένισε κυριολεκτικά τη δυνατότητα επιβίωσής μου που στηριζόταν σε μία αξιοπρεπή σύνταξη που επί 35 χρόνια εγώ μόνον (χωρίς ενίσχυση κράτους) πλήρωνα γι’ αυτή.

Επειδή έχω μία ηλικία που δεν μου δίνει την ατομική δυνατότητα δυναμικής αντίδρασης (χωρίς βέβαια να αποκλείω αν ένας Έλληνας έπαιρνε το καλάσνικοφ, ο δεύτερος θα ήμουν εγώ) δεν βρίσκω άλλη λύση από ένα αξιοπρεπές τέλος πριν αρχίσω να ψάχνω στα σκουπίδια για τη διατροφή μου.

Πιστεύω πως οι νέοι χωρίς μέλλον κάποια μέρα θα πάρουν τα όπλα και στην πλατεία Συντάγματος θα κρεμάσουν ανάποδα τους εθνικούς προδότες όπως έκαναν το 1945 οι Ιταλοί στον Μουσολίνι (Πιάτσα Πορέτο του Μιλάνου)».

Αυτά είναι τα γεγονότα.

Όλα όσα ακολούθησαν μετά είναι, καλόπιστες ή κακόπιστες, ερμηνείες…

Στο σημείο που έφυγε, υπήρχε το σημείωμα ενός νέου: «To όνομα του νεκρού σήμερα είναι Δημοκρατία… μα είμαστε 11 εκατομμύρια οι ζωντανοί και το όνομα μας είναι Αντίσταση».

Ήδη όμως από την πρώτη στιγμή της είδησης της αυτοκτονίας του ξεκίνησε μια εμφανής προσπάθεια “δολοφονίας χαρακτήρα”. Τα ΜΜΕ προσπάθησαν να υποβιβάσουν το γεγονός ψελλίζοντας κάτι για ψυχολογικά προβλήματα, για την ηλικία του, για χρέη. Απάντησαν με τον μόνο τρόπο που ήξεραν, τη συκοφαντία απέναντι στον δράστη.

Από το gerogriniaris.blogspot:

«Ένας συνταξιούχος φαρμακοποιός, ο Δημήτρης Χριστούλας αυτοκτόνησε σήμερα. Σύσσωμη η πολιτική ηγεσία, οι πλασιέ του τρόμου και της ελπίδας δηλαδή, δήλωσε είτε τη λύπη της, είτε τον αποτροπιασμό της. Γιατί όμως; Ποιος δεν το περίμενε;; Είναι ομολογημένο πλέον πως ως λύση για την «οικονομική κρίση» επιλέχθηκε η εσωτερική υποτίμηση. Αυτό όλοι ξέρανε πως σημαίνει την εξαθλίωση ορισμένων πρώην νοικοκυραίων, αξιοπρεπών και υπερήφανων. Γιατί η αυτοκτονία ενός από αυτούς κάνει σήμερα εντύπωση;

Μήπως γιατί «φεύγοντας» φρόντισε να δείξει τους αυτουργούς του εγκλήματος;»

#Σαν_σήμερα

Δημοσίευση: Ιωάννα-Μαρία Μαραβελίδη

Ήταν Μάης!: 10 χρόνια από το Κίνημα των Πλατειών (αρχειακό υλικό, multimedia)

The post «To όνομα του νεκρού ήταν δημοκρατία»: Για τον Δημήτρη Χριστούλα first appeared on Aυτολεξεί.

Εκπομπή Αυτολεξεί στο ραδιόφωνο του ThePressProject

Νοέμβρης 1973, Δεκέμβρης 2008, Πλατείες 2011: Τρεις ημερομηνίες, δυο διαφορετικές εποχές.

Ο Νίκος Ιωάννου συζητά με τον Γιώργος Οικονόμου και τον Σωτήρης Σιαμανδούρας, για τον δημόσιο χώρο και την πολιτική στο παρελθόν και στο σήμερα.

The post Νοέμβρης 1973, Δεκέμβρης 2008, Πλατείες 2011 | Εκπομπή Αυτολεξεί (audio) first appeared on Aυτολεξεί.