«Βρισκόμαστε εδώ στα σύνορα της Γάζας», είπε ο Shalev Hulio, ποζάροντας με ένα όπλο στον ώμο του.

Ήταν 7 Νοεμβρίου 2023 και κατέγραφε ένα βίντεο για να ανακοινώσει την έναρξη της νέας του νεοσύστατης επιχείρησης κυβερνοτεχνολογίας, Dream Security.

Το 2022, ο Hulio είχε παραιτηθεί από τη θέση του ως Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου NSO, της ισραηλινής εταιρείας κυβερνοεπιτήρησης που δημιούργησε το διαβόητο λογισμικό κατασκοπείας Pegasus. Η επιλογή του σκηνικού του βίντεο ήταν μια έντονη υπενθύμιση ότι η Παλαιστίνη -και ιδιαίτερα η Γάζα- είναι ένα εργαστήριο ισραηλινής τεχνολογίας και όπλων, τα οποία στη συνέχεια διατίθενται στην παγκόσμια αγορά. Η χρονική στιγμή -έναν μήνα μετά την 7η Οκτωβρίου- ήταν μια προφητεία των στρατιωτικοποιημένων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) του Ισραήλ για τη διεξαγωγή «της πρώτης γενοκτονίας με τη βοήθεια ΤΝ στον κόσμο».[1]

Από την έναρξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 2023, το Ισραήλ χρησιμοποιεί εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να διεξάγει την μαζική εκστρατεία βομβαρδισμού στη Γάζα. Η «διεύθυνση στόχων» του ισραηλινού στρατού βασίζεται σε στρατιώτες με δυνατότητες αποκωδικοποίησης, κυβερνοασφάλειας και έρευνας για την παραγωγή στόχων σε μεγάλη κλίμακα. Το Pegasus χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό και τη συλλογή δεδομένων ατόμων. Αυτά τα δεδομένα στη συνέχεια τροφοδοτούνται σε αυτοματοποιημένες πλατφόρμες στόχευσης όπως το Where’s Daddy, το Gospel και το Lavender, οι οποίες χρησιμοποιούν αναγνώριση προσώπου, γεωγραφικό εντοπισμό και cloud computing για τη δημιουργία στόχων με ταχείς ρυθμούς. Το spyware μπορεί επίσης να καταγράφει και να χειραγωγεί ενέργειες για την κατασκευή πλαστών ψηφιακών αποδεικτικών στοιχείων για να δικαιολογήσει αναδρομικά την εκτέλεση αμάχων.

Με την εφαρμογή αυτών των νέων τεχνολογιών, η Γάζα παραμένει το κορυφαίο πεδίο δοκιμών του Ισραήλ για τις εξελίξεις στην αυτοματοποίηση του πολέμου. Αυτές οι εξελίξεις μπορούν στη συνέχεια να διατεθούν στην αγορά και να εξαχθούν σε παγκόσμια κλίμακα.

Από το Pegasus στη Γάζα

Το Pegasus είναι το πιο κακόβουλο λογισμικό κατασκοπείας στην αγορά.

Σε αντίθεση με άλλους τύπους κακόβουλου λογισμικού, οι οποίοι λειτουργούν εξαπατώντας τους ανθρώπους ώστε να κάνουν κλικ σε έναν σύνδεσμο που στη συνέχεια μολύνει τη συσκευή τους, το Pegasus έχει δυνατότητα μηδενικού κλικ. Η τεχνολογία μπορεί να εγκατασταθεί απομακρυσμένα χωρίς καμία αλληλεπίδραση από τον χρήστη, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την ανίχνευσή της. Οι εισβολείς μπορούν να πάρουν τον έλεγχο της κάμερας και του μικροφώνου ενός τηλεφώνου, μετατρέποντάς το ουσιαστικά σε μια συσκευή ζωντανής παρακολούθησης και καταγραφής. Μπορούν να εξαγάγουν όλα τα δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων μηνυμάτων, email, φωτογραφιών, ηχογραφήσεων, ιστορικού περιήγησης, ημερολογίων και τοποθεσιών. Και μπορούν να χρησιμοποιήσουν το Pegasus για να τοποθετήσουν παραποιημένα και ενοχοποιητικά στοιχεία στην κινητή συσκευή ενός στόχου. Το Pegasus μπορεί να εξαπλωθεί σαν ιός μέσω δικτύων επικοινωνίας.

Το Citizen Lab, ένας καναδικός οργανισμός ψηφιακής εποπτείας με έδρα το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, άρχισε να δημοσιεύει καταδικαστικές και αποκαλυπτικές αναφορές για το Pegasus το 2016. Το 2019, δύο Ισραηλινοί κατάσκοποι που παρίσταντο ως επενδυτές ζήτησαν συναντήσεις με την ερευνητική ομάδα του Citizen Lab στο Τορόντο. Ο ανώτερος ερευνητής John Scott-Railton υποψιάστηκε ότι το αίτημά τους ήταν ένα τέχνασμα για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με το ερευνητικό έργο και τη μεθοδολογία του Εργαστηρίου. Κανόνισε παρ’ όλα αυτά μια συνάντηση  για γεύμα με έναν άνδρα που περιέγραφε τον εαυτό του ως έναν πλούσιο Παριζιάνο ονόματι Michel Lambert. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας τους, ο “επενδυτής” άσκησε πιέσεις για πληροφορίες σχετικά με τις αναφορές του Εργαστηρίου για τον Όμιλο NSO. Καθώς έτρωγαν επιδόρπιο, ένας δημοσιογράφος και ένας φωτογράφος από το Associated Press, οι οποίοι είχαν ενημερωθεί για την οργάνωση από τον Scott-Railton, πλησίασαν το τραπέζι. Ο επισκέπτης έτρεξε να φύγει από το εστιατόριο, παίρνοντας μαζί του δύο άλλους κατασκόπους που κατέγραφαν τη συνάντηση. Ο Lambert αργότερα αποκαλύφθηκε ότι ήταν ο Aharon Almog-Assoulin, ένας συνταξιούχος Ισραηλινός αξιωματούχος ασφαλείας.

Το 2020, χάρη σε μια μαζική διαρροή δεδομένων, η κλίμακα χρήσης του Pegasus έγινε σαφής. Η Κοινοπραξία Forbidden Stories, ένα διεθνές δίκτυο δημοσιογράφων με έδρα το Παρίσι, αφιερωμένο στην προστασία δημοσιογράφων, ανακάλυψε ότι πάνω από 50.000 άνθρωποι είχαν γίνει στόχος κυβερνητικών πελατών του ομίλου NSO. Στους στόχους περιλαμβάνονταν δημοσιογράφοι, υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακαδημαϊκοί, διπλωμάτες, ηγέτες συνδικάτων, πολιτικοί και αρκετοί αρχηγοί κρατών. Μετά τη διαρροή και σε συνεργασία με το Εργαστήριο Ασφαλείας της Διεθνούς Αμνηστίας και το Εργαστήριο Πολιτών, το Forbidden Stories συναντήθηκε με τα θύματα για να διεξάγει εγκληματολογικές αναλύσεις των συσκευών τους. Το Έργο Pegasus είναι η έρευνά τους για την κυβερνοκατασκοπεία με στόχο την αντιμετώπιση απειλών υψηλής τεχνολογίας για δημοσιογράφους και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το έργο Ψηφιακής Βίας της Forensic Architecture έχει χαρτογραφήσει κάθε μολυσμένο τηλέφωνο σε όλο τον κόσμο, καταγράφοντας κάθε περίπτωση στην οποία το spyware έχει συνδεθεί με κρατική βία. Ο αριθμός των νεκρών του Pegasus περιλαμβάνει τη δολοφονία του Μεξικανού δημοσιογράφου Cecilio Pineda στις 2 Μαρτίου 2017 και την εξωδικαστική εκτέλεση του Σαουδάραβα δημοσιογράφου Jamal Khashoggi από μια σαουδαραβική ομάδα εξόντωσης στην Κωνσταντινούπολη στις 2 Οκτωβρίου 2018.

Τα σκάνδαλα Pegasus προκάλεσαν ασυνήθιστα έντονες αντιδράσεις από κυβερνήσεις. Τον Νοέμβριο του 2021, η κυβέρνηση των ΗΠΑ έθεσε στη μαύρη λίστα τον Όμιλο NSO για δράση «αντίθετη με τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας ή εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών».[2] Αυτό το διάταγμα απαγόρευσε στην εταιρεία να διεξάγει επιχειρηματικές δραστηριότητες με οποιαδήποτε βιομηχανία με έδρα τις ΗΠΑ. Τον Φεβρουάριο του 2022, η εποπτική αρχή δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζήτησε την απαγόρευση του Pegasus σε ολόκληρη την ΕΕ. Μέχρι σήμερα, αυτό δεν έχει συμβεί.

Θύματα του Pegasus και οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταθέσει αγωγές κατά του ομίλου NSO σε πολλές περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ισπανίας και της Βρετανίας. Η Apple, η οποία παράγει τεχνολογία iPhone, και το WhatsApp, ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο πρόγραμμα ανταλλαγής μηνυμάτων που ανήκει στη μητρική εταιρεία του Facebook, Meta, μηνύουν την εταιρεία επειδή τα προϊόντα τους παραβιάστηκαν από τον Pegasus. Ο όμιλος NSO προσπάθησε να απορρίψει την υπόθεση WhatsApp σε ένα Περιφερειακό Δικαστήριο της Καλιφόρνια με το σκεπτικό ότι, ως ξένη οντότητα, είναι απρόσβλητος από δικαστικές διαμάχες. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, ωστόσο, απέρριψε αυτό το επιχείρημα και η υπόθεση προχωρά. Το Forbidden Stories ανακάλυψε ότι Ισραηλινοί αξιωματούχοι προσπάθησαν να κατασχέσουν έγγραφα της NSO για να τα αποτρέψουν από το να υποβληθούν στη διαδικασία αποκάλυψης στην υπόθεση WhatsApp, προκειμένου να εμποδίσουν την αποκάλυψη των δραστηριοτήτων και των πελατών της εταιρείας.

Ο Όμιλος NSO προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τον τρέχοντα πόλεμο στη Γάζα για να αντιστρέψει αυτά τα περιοριστικά μέτρα εναντίον του. Στις 7 Νοεμβρίου -την ίδια ημέρα που ο Hulio ανακοίνωσε τη νέα του νεοσύστατη επιχείρηση από τα σύνορα της Γάζας- οι νομικοί εκπρόσωποι της εταιρείας έστειλαν μια «επείγουσα» επιστολή στον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Άντονι Μπλίνκεν, ζητώντας να διαγραφεί από τη μαύρη λίστα. Η επιστολή ισχυριζόταν ότι «η κυβερνο-πληροφορίες της NSO είναι ένα κρίσιμο εργαλείο που χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στην τρέχουσα καταπολέμηση των τρομοκρατών».[3]

Επιτήρηση για έλεγχο και κέρδος

Επί δεκαετίες, ο ισραηλινός στρατός, που θεωρείται παγκόσμιος ηγέτης στην κυβερνοασφάλεια, δοκιμάζει νέα όπλα και τεχνολογίες επιτήρησης σε Παλαιστίνιους.

Πράγματι, ο έλεγχος των υπό κατοχή Παλαιστινίων από το Ισραήλ είναι το σημείο όπου ένας συνδυασμός φυλετικοποίησης, ασφαλειοποίησης και εποικιστικού αποικισμού κατέστησε δυνατή την άνοδο και την εξάπλωση τέτοιων προηγμένων τεχνολογιών ελέγχου. Για παράδειγμα, τον Οκτώβριο του 2023 οι ισραηλινές αρχές άρχισαν να χρησιμοποιούν ένα πειραματικό σύστημα αναγνώρισης προσώπου, γνωστό ως Red Wolf, για την παρακολούθηση των Παλαιστινίων και την αυτοματοποίηση αυστηρών περιορισμών στην ελευθερία κινήσεών τους. Όταν οι Παλαιστίνιοι εισέρχονται σε μια εμβέλεια καμερών παρακολούθησης, τα πρόσωπά τους σαρώνονται και ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης τους ελέγχει με βάση μια λίστα καταζητούμενων. Αυτό το πρόγραμμα εκτελείται από τη Μονάδα Κυβερνοεπιτήρησης 8200, χρησιμοποιώντας μια τεχνολογία που αναπτύχθηκε από την ιδιωτική ισραηλινή εταιρεία Corsight και το Google Photos.

Για να αναπτύξει τις ικανότητές της στον τομέα της επιτήρησης, η ισραηλινή κυβέρνηση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον ιδιωτικό τεχνολογικό τομέα. Αυτές οι εταιρείες, που συχνά ιδρύονται και διοικούνται από πρώην αξιωματικούς των μυστικών υπηρεσιών, αξιοποιούν τις σχέσεις τους εντός του στρατού για να αναπτύξουν τις τεχνολογίες τους σε Παλαιστίνιους προτού αυτές διατεθούν στην αγορά ως «δοκιμασμένες στο πεδίο».

Η βιομηχανία επιτήρησης του Ισραήλ είναι πλήρως ενσωματωμένη στην παγκόσμια αγορά. Οι κυβερνήσεις που επιδιώκουν να ενισχύσουν τον έλεγχό τους μέσω τεχνολογίας με επεμβατικές δυνατότητες είναι ένθερμοι καταναλωτές ισραηλινών προϊόντων, γεγονός που, με τη σειρά του, δίνει στο Ισραήλ διπλωματικό πλεονέκτημα έναντι αυτών των κυβερνήσεων. Το Μαρόκο, για παράδειγμα, είναι σημαντικός πελάτης του ομίλου NSO. Πάνω από 10.000 από τους τηλεφωνικούς αριθμούς που εντοπίστηκαν μέσω της διαρροής Pegasus προέρχονταν από τη μαροκινή κυβέρνηση, συμπεριλαμβανομένων των αρχηγών κρατών της Ισπανίας και της Γαλλίας. Το 2022, το Μαρόκο έγινε το τρίτο αραβικό κράτος που συμφώνησε στην ομαλοποίηση με το Ισραήλ, μέσω των λεγόμενων Συμφωνιών του Αβραάμ (τα δύο πρώτα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν, είναι επίσης αξιοσημείωτοι καταναλωτές ισραηλινού spyware). Τον Ιούνιο του 2024, το Μαρόκο επέτρεψε σε ένα ισραηλινό πολεμικό πλοίο που μετέφερε όπλα να δέσει, αφού η Ισπανία αρνήθηκε.

Η Ινδία, επίσης, υπέγραψε συμφωνία δύο δισεκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ το 2017 για την απόκτηση πυραυλικών συστημάτων και αδειοδότησης για τον Pegasus. Σε αντάλλαγμα, η Ινδία ψήφισε υπέρ του Ισραήλ το 2019 στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο του ΟΗΕ για να αρνηθεί την ιδιότητα του παρατηρητή σε μια παλαιστινιακή οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η κυβέρνηση Μόντι έχει χρησιμοποιήσει τον Pegasus για να κατασκευάσει αποδεικτικά στοιχεία  εναντίον δημοσιογράφων με την κατηγορία της τρομοκρατίας.

Τα συστήματα στόχευσης με τεχνητή νοημοσύνη είναι η λογική απόρροια προϊόντων που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως το Pegasus. Αντικατοπτρίζουν επίσης ένα άλλο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιείται παγκοσμίως: την προγνωστική αστυνόμευση μέσω «συστημάτων που βασίζονται σε δεδομένα», η οποία χρησιμοποιεί τεχνολογία επιτήρησης για την ποσοτικοποίηση, την παρακολούθηση και την πρόβλεψη της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Στην περίπτωση της Γάζας, αυτή η τεχνολογία εφαρμόζεται για να προσδιορίσει φερόμενα ποιος μπορεί να είναι μέλος της Χαμάς ή της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ (PIJ). Όπως και το προγνωστικό φυλετικό προφίλ που βασίζεται στον άνθρωπο στην αστυνόμευση, τα συστήματα που βασίζονται σε δεδομένα είναι εγγενώς ελαττωματικά και μεροληπτικά, καθώς υποβιβάζουν τους ανθρώπους σε στατιστικά σημεία δεδομένων. Για παράδειγμα, η μηχανή Lavender που χρησιμοποιείται στη Γάζα έχει κατά λάθος επισημάνει άτομα όπως αστυνομικούς, εργαζόμενους πολιτικής άμυνας, συγγενείς μαχητών και κατοίκους που τυχαίνει να έχουν το ίδιο όνομα ή ψευδώνυμο με έναν μαχητή, ως μέλη της Χαμάς ή της PIJ και στη συνέχεια τα έχει τοποθετήσει σε λίστες θανάτου.

Αυτή η φονική μηχανή τεχνητής νοημοσύνης βασίζεται επίσης στην υποστήριξη ξένων τεχνολογικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των cloud computing από την Google, την Amazon, τη Meta και τη Microsoft. Μέσω του Project Nimbus, μιας σύμβασης 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων με την ισραηλινή κυβέρνηση, η Google και η Amazon Web Services παρέχουν υποδομή cloud computing και υπηρεσίες μηχανικής μάθησης στο Ισραήλ. Η Google προσφέρει επίσης προηγμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στο Ισραήλ που θα χρησιμοποιηθούν για τη συλλογή δεδομένων για αναγνώριση προσώπου και παρακολούθηση αντικειμένων στο πλαίσιο του Project Nimbus. Έχει επίσης προταθεί ότι τα μεταδεδομένα από το WhatsApp, που ανήκει στη Meta, έχουν χρησιμοποιηθεί για την παροχή δεδομένων για το σύστημα στόχευσης Lavender. Για παράδειγμα, μια είσοδος στην τεχνητή νοημοσύνη είναι το εάν κάποιος βρίσκεται σε ομαδική συνομιλία στο WhatsApp με έναν ύποπτο για μαχητή της Χαμάς ή της PIJ.

Μαθαίνοντας από το Pegasus

Τα τεχνολογικά εξελιγμένα όπλα του Ισραήλ πωλούνται παγκοσμίως, σε τουλάχιστον 130 χώρες. Τα τελευταία πέντε χρόνια, οι εξαγωγές όπλων του Ισραήλ έχουν υπερδιπλασιαστεί, καθιστώντας το τον μεγαλύτερο εξαγωγέα όπλων στον κόσμο κατά κεφαλήν.

Από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, οι εξαγωγές όπλων έχουν φτάσει σε ιστορική κορυφή. Ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ, Υποστράτηγος (ε.α.) Εγιάλ Ζαμίρ, εξήγησε: «Πολλές χώρες στον κόσμο παρακολουθούν τις επιτυχίες των ισραηλινών συστημάτων μάχης στον πόλεμο, σε όλες τις διαστάσεις, και αγοράζουν ισραηλινά όπλα για να προστατεύσουν τους πολίτες τους».[4]

Το “λαμπερό” νέο προϊόν που δοκιμάζεται στο πεδίο στη Γάζα είναι οι μηχανές στόχευσης με τεχνητή νοημοσύνη. Πράγματι, σε συνδυασμό με την ιστορική κορυφή στις ισραηλινές εξαγωγές όπλων, το μέλλον του πολέμου υφίσταται μια σημαντική μεταμόρφωση. Τη δεκαετία του 2000, ο σύγχρονος πόλεμος επεκτάθηκε από την ανθρώπινη μάχη στις δολοφονίες με την τεχνολογία, με την άνοδο και τη διάδοση των drones υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, η οποία εξάλειψε μεγάλο μέρος του κινδύνου για τους στρατιώτες. Όπως και ο πόλεμος με drones, ο κυβερνοπόλεμος περιλαμβάνει τη συμμετοχή μαχητών που βρίσκονται τόσο μακριά από τη σφαγή που μπορεί κάλλιστα να παίζουν ένα βιντεοπαιχνίδι. Η επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην επιλογή στόχων απομακρύνει τους ανθρώπους ακόμη περισσότερο από τη διαδικασία, καθώς οι αυτοματοποιημένες μηχανές μπορούν να κάνουν το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς.

Επιπλέον, τόσο ο πόλεμος με drones όσο και ο κυβερνοπόλεμος μοιράζονται τον μύθο της ακρίβειας [precision]. Στη Γάζα, αυτός ο μύθος είναι ιδιαίτερα εμφανής, με χαλαρότερους περιορισμούς στον επιτρεπόμενο αριθμό νεκρών πολιτών στη δολοφονία ενός ύποπτου και τη χρήση τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης όπως η Lavender για τη δημιουργία λιστών δολοφονίας. Ισραηλινοί αξιωματικοί πληροφοριών που αναπτύσσουν τη Lavender την περιγράφουν ως έχουσα «σφάλματα» σε περίπου 10% των περιπτώσεων και ως στόχο την σήμανση ατόμων με ελάχιστη έως καθόλου σχέση με μαχητές. Επιπλέον, όταν κατονομάζεται ένας στόχος, ολόκληρη η οικογένειά του σημαδεύεται για θάνατο, καθώς η τεχνολογία, Where’s Daddy, χρησιμοποιείται για να βομβαρδίσει το σπίτι και όχι έναν τόπο μαχητικής δραστηριότητας. (Οι βομβαρδισμοί συχνά συμβαίνουν τη νύχτα, όταν οι μαχητές κοιμούνται στο σπίτι με την οικογένειά τους, εξ ου και το άθλιο όνομα.) Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες Παλαιστίνιοι, κυρίως γυναίκες, παιδιά και άμαχοι, έχουν εξαφανιστεί από τις ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές.

Αν τα σκάνδαλα του Pegasus αποτελούν κάποια ένδειξη, τα πιο πρόσφατα όπλα με τεχνητή νοημοσύνη του Ισραήλ είναι αναπόφευκτο να εξαχθούν για κέρδος και να χρησιμοποιηθούν σε άλλους ευάλωτους πληθυσμούς. Αλλά οι δημοσιογράφοι και οι οργανισμοί που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα Pegasus έχουν επίσης πάρει μαθήματα για το πώς η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βελτιώσει και όχι να καταστρέψει την ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια. Οι στοχοποιημένοι δημοσιογράφοι έχουν μάθει τη σημασία του περιορισμού της χρήσης της τεχνολογίας και της προστασίας του εαυτού τους με προγράμματα κρυπτογράφησης. Έχουν επίσης μάθει να χειραγωγούν την τεχνολογία προς όφελός τους, δημιουργώντας νέους τρόπους επικοινωνίας με πηγές και ρεπορτάζ για γεγονότα. Η Access Now, ένας οργανισμός ψηφιακών δικαιωμάτων, προσφέρει μια 24ωρη τηλεφωνική γραμμή βοήθειας για την ψηφιακή ασφάλεια σε πληθυσμούς που βρίσκονται σε κίνδυνο. Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα προσφέρουν υποτροφίες σε δημοσιογράφους που εργάζονται σε εμπόλεμες ζώνες για να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης ψηφιακής ασφάλειας στο Βερολίνο.

Η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η έλλειψη διεθνούς ρύθμισης ή εποπτείας για κακόβουλες τεχνολογίες. Μέχρι στιγμής, η διεθνής κατακραυγή σε απάντηση στην υπόθεση Pegasus έχει αποδειχθεί εξαίρεση. Οι συνεχιζόμενες αγωγές κατά του ομίλου NSO μπορεί να έχουν αντίκτυπο, αλλά δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να σταματήσει ή να αποτρέψει τις ισραηλινές εταιρείες από το να αναπτύσσουν και να πωλούν άλλες καταπιεστικές και θανατηφόρες τεχνολογίες.

Όπως καταδεικνύει η γενοκτονία στη Γάζα με την υποστήριξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, το κόστος και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με αυτές τις τεχνολογίες δεν κατανέμονται ισότιμα. Αυτή η εποχή μαζικής επιτήρησης και αυτοματοποιημένου πολέμου διευκολύνεται από τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, τα παγκόσμια εμπορικά δίκτυα και την έλλειψη διεθνούς εποπτείας. Αλλά η παγκόσμια εμβέλεια των τεχνολογιών αρπακτικού χαρακτήρα καθιστά επείγουσα την ανάγκη για αντεπίθεση. Η αντίσταση κατά του κυβερνοχώρου διεξάγεται από δημοσιογράφους, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εργαζόμενους στον τεχνολογικό κλάδο και θιγμένα μέλη του κοινού. Οι φρικαλεότητες που διαπράττει το Ισραήλ στον λαό της Γάζας και το παγκοσμιοποιημένο μάρκετινγκ για τα όργανα του θανάτου τους αποτελούν απόδειξη ότι μια τέτοια αντίσταση είναι επιτακτική.

Σημειώσεις

[1] Marc Owen Jones, “In Gaza, we are watching the world’s first AI-assisted genocide,” The New Arab, April 10, 2024.

[2] “Commerce Adds NSO Group and Other Foreign Companies to Entity List for Malicious Cyber Activities,” U.S. Department of Commerce, November 3, 2021.

[3] “Paul Hastings November 7, 2023, ‘Urgent’ Request for Meeting With Anthony Blinken,” Available on Document Cloud (contributed by the Intercept).

[4] Udi Etzion, “A new record in defense exports: over 13 billion dollars, but there are warning signs,” Walla, June 17, 2024. [Hebrew]

The post Η γενοκτονία θα αυτοματοποιηθεί: Το Ισραήλ, η τεχνητή νοημοσύνη & το μέλλον των πολέμων first appeared on Aυτολεξεί.

Ένας πρώτος κύκλος εκδηλώσεων, κινητοποιήσεων και πολιτικού διαλόγου, σχετικά με τον νέο ποινικό κώδικα και τα πολύπλευρα αποτελέσματα που φέρνει στους αγώνες , στις κοινωνίες και τα κινήματα, έχει κλείσει. Μετά από σχεδόν έναν χρόνο, ο νέος ποινικός κώδικας έχει πλέον αναλυθεί από πολλές σκοπιές. Ορμώμενοι από όσα συλλογικά συζητήθηκαν και από όσα αναγνωρίσαμε εξαρχής, συμπεραίνουμε πως ο νέος ποινικός κώδικας είναι το επιστέγασμα μιας ολόκληρης και μακροχρόνιας πολιτικής ατζέντας των κυβερνήσεων και της άρχουσας τάξης που καταπιέζει και ποινικοποιεί την κοινωνία και τους αγώνες της. Αγώνες που πλέον αφορούν ακόμα και την στοιχειώδη επιβίωση των ανθρώπων.

Είναι ζωτικής σημασίας, επομένως, να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε σε αυτή την νέα κατάσταση. Αυτό απαιτεί την κοινή οργανωτική αναβάθμιση του κινήματος, των δομών και των εργαλείων μας, για να δώσουμε απαντήσεις σε αυτήν την παρατεταμένη κρίση. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε την βάση για μια επαναστατική προοπτική, ώστε να ορίσουμε ως κοινωνία την ζωή μας. Να καταφέρουμε να επιβιώσουμε, να ανταποκριθούμε πολιτικά ως κίνημα στις βαθιές πολιτειακές και κοινωνικές αλλαγές που συντελούνται και να αντεπιτεθούμε σε καθεστώτα και κυβερνήσεις που διαμορφώνονται σε συνθήκες τρίτου παγκοσμίου πολέμου.

Αφήνοντας πίσω τα πάγια προβλήματα των χρόνιων αδυναμιών μας, θεωρούμε αφενός χρέος μας να αναγνωρίσουμε την σοβαρότητα της σημερινής κατάστασης και αφετέρου να έρθουμε σε ευρείες συγκλίσεις για την κλιμάκωση και την όξυνση των αντιστάσεων μας. Η εκδήλωση που προτείνουμε στοχεύει στο να οργανώσουμε τους σχεδιασμούς μας και την πρακτική τους εφαρμογή πάνω στην πραγματικότητα με μια συνολική πρόταση που θα βρει άμεση αλλά και μακροχρόνια εφαρμογή.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Σάββατο 12/10, 18:00 (Κτήριο Σάκη Καράγιωργα)

Ποινική τρομοκρατία, φυσική καταστολή και μηχανισμοί προπαγάνδας και ελέγχου, μέσω της ενημέρωσης

Γ. Κακαρνιάς (Δικηγόρος), Ελευθεριακό σχήμα Παντείου, Ταμείο Αλληλεγγύης Φυλακισμένων και Διωκώμενων Αγωνιστ(ρι)ών, Τοποθέτηση πρώην πολιτικού κρατούμενου, Infolibre, OmniaTV

Πολιτειακή εκτροπή και το τέλος του κοινωνικού συμβολαίου της μεταπολίτευσης

Α. Παπαρρούσου (Δικηγόρος), Πλατφόρμα Συνομοσπονδιακής Ένωσης

Κυριακή 13/10, 12:00 (Γυάλινο Κτίριο)

Κοινωνική αυτοοργάνωση, κοινωνική δικαιοσύνη και εσωτερική οικονομία: τροφή, υγεία, ενέργεια, παιδεία, στέγη, δίκαιο (12:00-16:00)

Κ.Πατρικίου (Πρόεδρος Σωματείου Εργαζομένων του Αγ. Σάββα), MEKA REVERSE, Κορινθιακός SOS, ΑΔΥΕ, Πρωτοβουλία για ένα πολύμορφο κίνημα στην ψυχική υγεία, Ντ. Ρέππα (Δασκάλα, ΣΕΠΕ Αριστοτέλης), Μικρό Δέντρο

Η οργάνωση της επόμενης μέρας σε συνθήκες ποινικής τρομοκρατίας, πολιτειακής εκτροπής και στρατιωτικής εμπλοκής (18:00)

Γ. Μάγγος, Α. Μανιουδάκης, Κ. Μάτσα (Ψυχίατρος), Κ. Παπαδάκης (Δικηγόρος), Α. Παπαρρούσου (Δικηγόρος)

Ανοιχτή συνέλευση ενάντια στον νέο ποινικό κώδικα και την πολιτειακή εκτροπή
Mail: syneleysi-poinikos-ath@protonmail.com
Twitter: @AssemblyPenal

* υπάρχει η δυνατότητα online σύνδεσης ή αποστολής γραπτής τοποθέτησης. Επίσης το διήμερο στο μεγαλύτερο κομμάτι του θα μεταδίδεται και διαδικτυακά σε live streaming.

(ATHENS) Two-day event 12-13 October, Panteion University:
“The New Penal Code within the Third World War”

the organisation of the next day in conditions of penal terrorism, state regime shift and military involvement

A first cycle of events, mobilizations and political dialogue, on the new penal code and the multifaceted results it brings to the struggles, societies and movements, has been closed. After nearly a year, the new penal code has now been analyzed by many sights. Coming from what we have collectively discussed and from what we have recognised from the beginning, we conclude that the new penal code is the culmination of an entire and long-term political agenda of governments and the ruling class that oppresses and criminalizes society and its struggles. Struggles that now concern even the basic survival of people.

It is vital, therefore, to be able to respond to this new situation. This requires the joint organizational upgrading of our movement, structures and tools to respond to this prolonged crisis. Our goal is to create the basis for a revolutionary perspective in order to define our lives as society. To manage to survive, to respond politically as a movement to the deep state and social changes that are taking place and to counter-attack regimes and governments formed in third world war conditions.

Leaving behind the constant problems of our chronic weaknesses, we consider it our duty to recognize the seriousness of the present situation and to come to broad convergences for the escalation and heightening of our resistance. The event we propose aims to organize our plans and their practical implementation on reality with an overall proposal that will find direct and long-term implementation.

Saturday 12/10, 18:00 (Sakis Karageorgas Building)

Penal terrorism, physical repression and mechanisms of propaganda and control of information

G. Kakarnias (Lawyer), Libertarian student group of Panteion University, Solidarity wallet for imprisoned and persecuted militants, position of former political prisoner, Infolibre, Omniatv

State regime shift and the end of the social contract of metapolitefsi

A. Paparrousou (Lawyer), Platform of Confederalist Union

Sunday 13/10, 12:00 (glass building)

Social self-organization, social justice and internal economy: food, health, energy, education, housing, justice (12:00-16:00)

K. Patrikiou (President of workers’ union of Saint Savvas hospital), MEKA REVERSE, Korinthiakos SOS, Self-Organised Health Structure in Exarcheia, Initiative for a polymorphus movement in mental
health, Nt. Reppa (Teacher, SEPE Aristotle), Little Tree

The organisation of the next day in conditions of penal terrorism, state regime shift and military involvement (18:00)

G. Maggos, A. Manioudakis, K. Matsa (Psychiatrist), K. Papadakis (Lawyer), A. Paparrousou (Lawyer)

Open assembly against the new penal code and the regime shift
Mail: syneleysi-poinikos-ath@protonmail.com
Twitter: @AssemblyPenal

*there is the possibility of connecting online or sending a written statement. Also, most of the event will be broadcast online in live streaming.

The post Διήμερο εκδηλώσεων: “Ο Νέος Ποινικός κώδικας εντός του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου” first appeared on Aυτολεξεί.

Οι εικόνες του περιφραγμένου Παρισιού συγκλονίζουν την κοινή γνώμη. Πολλά ΜΜΕ λυπούνται για αυτό που παρουσιάζουν ως εκτροπή από τη «συνήθη τάξη» της πόλης, μια εκτροπή που πρέπει να γίνει αποδεκτή στο όνομα του εορτασμού (μια εκπληκτική λογική αντιστροφή).

Δεν είναι όμως το αντίθετο; Αν αυτές οι εικόνες μας συγκλονίζουν, δεν είναι ακριβώς επειδή κάνουν ορατή τη «συνήθη τάξη» της πόλης υπό το καπιταλιστικό καθεστώς; Δεν αποτελούν παρέκκλιση· την εκδηλώνουν με εντυπωσιακό τρόπο και αυτή η επιστροφή της απώθησης είναι τόσο οδυνηρή που προκαλεί θυμό ή άρνηση.

Λιγότερο προβεβλημένοι, οι τσιμεντόλιθοι του καναλιού Saint-Martin που στοχεύουν στην αποτροπή κατασκήνωσης καθιστούν την περιοχή μία στρατιωτικοποιημένη γη για τον κανέναν. Αλλά η καπιταλιστική πόλη έχει εργαστεί εδώ και καιρό ώστε να ντροπιάσει, να κάνει αόρατους ή να εκδιώξει τους ανεπιθύμητους.

Έχουν αναπτυχθεί αποκλειστικές λωρίδες στο Παρίσι και τις γύρω περιοχές. Πιασμένος σε μποτιλιάρισμα, ο οδηγός μπορεί να παρατηρήσει μόνο ότι, ακριβώς δίπλα του, μια λωρίδα είναι εντελώς ελεύθερη, αλλά του απαγορεύεται. Και ενώ μια φωτεινή πινακίδα αναγγέλλει ότι το Porte de la Chapelle βρίσκεται στα 32 λεπτά (για πέντε χιλιόμετρα), μια άλλη τον προειδοποιεί ότι η οδήγηση χωρίς άδεια στη λωρίδα «JO 2024» τιμωρείται με πρόστιμο 135 ευρώ. Αυτός ο τύπος διευθέτησης που ταξινομεί τους ανθρώπους σε ροές είναι πολύ λίγο αποδεκτός στη Γαλλία. Ο πρώτος αστικός αυτοκινητόδρομος με διόδια (ο Α14) χρονολογείται μόλις από το 1996 και τέτοιοι δρόμοι εξαπλώνονται με δυσκολία. Αλλά υπάρχουν και οι διακρίσεις με βάση τα χρήματα δεν σταματούν εκεί. Από τότε που δημιουργήθηκε η Ζώνη Χαμηλών Εκπομπών του Μεγάλου Παρισιού, οι περιορισμοί αυξάνονται (Crit’Air 3 έως 1 Ιανουαρίου ²⁰²⁵). Μόλις φτάσετε στο Παρίσι, πρέπει να πληρώσετε για να μπορέσετε να παρκάρετε. Και πέρα από αυτό, πολυάριθμες μελέτες, ιδίως από το Παρατηρητήριο των Ανισοτήτων, καταδεικνύουν διακρίσεις έναντι της κινητικότητας, ιδιαίτερα για τους κατοίκους των εργατικών γειτονιών.

Γενικότερα, ολόκληρα τμήματα του δημόσιου χώρου ιδιωτικοποιήθηκαν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ξεκινώντας από τον Σηκουάνα και τα περίχωρά του για την τελετή έναρξης. Αλλά η αμφισβήτηση για τα «αστικά κοινά» είναι παλιά. Στο Παρίσι, το ήμισυ του αστικού χώρου προορίζεται για αυτοκίνητα, ενώ στο εσωτερικό του Παρισιού το αυτοκίνητο αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 4% των ταξιδιών. Οι τεράστιες διαφημίσεις που εμφανίζονται σε κτίρια υπό ανακαίνιση λειτουργούν ως μία ιδιωτικοποίηση του αστικού τοπίου. Οι ιδιοκτήτες εστιατορίων καταπατούν σε μεγάλο βαθμό τα πεζοδρόμια – μια αυξημένη τάση μετά την πανδημία του COVID, η οποία σχετιζόταν για ένα διάστημα και με τα πάρκα ηλεκτρικών σκούτερ, που πλέον απαγορεύονται, και με τον πολλαπλασιασμό των κινηματογραφικών γυρισμάτων ή των διάφορων εμπορικών εκδηλώσεων (αθλητικές υποδομές, πάρκα και κήποι, δημόσια κτίρια, όχθες ποταμών, μουσεία…). Εμβληματική περίπτωση: η πλατεία μπροστά από τον Πύργο του Άιφελ, που περιβαλλόταν από φράγματα κατά τη διάρκεια του Euro 2016, φράγματα που αντικαταστάθηκαν από ένα πιο αισθητικό μοντέλο, αλλά δεν αφαιρέθηκαν ποτέ από τότε. Μετά την πυρκαγιά της Notre-Dame το 2019, θα μπορούσαμε επίσης να δούμε την αισχρότητα των ιδιωτικών ορέξεων, με ορισμένες προτάσεις που απαιτούν την εκμετάλλευση της ευκαιρίας για αναδιαμόρφωση μεγάλων τμημάτων του Île de la Cité για εμπορικούς σκοπούς.

Σε ένα άλλο επίπεδο, σημειώνεται ο πολλαπλασιασμός των ελέγχων ταυτοτήτων χωρίς κάποιον εύλογο λόγο υποψίας για τη διάπραξη ενός αδικήματος. Επιτρέπεται έτσι στους ανθρώπους να βιώσουν με έναν ευρύτερο τρόπο αυτό που βιώνουν τακτικά ορισμένες κατηγορίες σε καθημερινή βάση.

Ακόμη χειρότερα, οι κωδικοί QR καθιστούν αδύνατη την πρόσβαση σε ορισμένες περιοχές για μη κατοίκους, εμποδίζοντας αυτό που φαινόταν να είναι μια θεμελιώδης ελευθερία: αυτή της μετακίνησης. Όμως υπάρχουν ήδη κλειστές κατοικήσιμες ζώνες στο Παρίσι. Η πιο γνωστή είναι η Villa Montmorency. Το Παρίσι υπολογίζεται ότι έχει πάνω από εκατό τέτοιες. Και αν η πρωτεύουσα παραμένει συγκριτικά ελάχιστα επηρεασμένη από αυτό το φαινόμενο, ισχυρή ανάπτυξη γνωρίζει στη Γαλλία αυτή η τάση, μαστίζοντας τη Μασσαλία, για παράδειγμα.

Η ιδιαιτερότητα των μέτρων του Παρισιού 2024 είναι ότι συγκεντρώνονται στον χρόνο και στον χώρο και δεν αραιώνονται πλέον· είναι σαφή και όχι σιωπηρά πλέον· είναι υλικά και όχι άυλα πλέον. Το καπιταλιστικό αστικό πεδίο γίνεται ξαφνικά εμφανές και συγκεκριμένο.

Το 1968, ο Henri Lefebvre εξέδωσε το Δικαίωμα στην Πόλη[Le Droit à la ville]. Από τότε, πολλοί ερευνητές, κυρίως ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ, συνέχισαν και επικαιροποίησαν τη σκέψη για τη νεοφιλελεύθερη πόλη. Το Παρίσι 2024 παρουσιάζεται ως μια γιγάντια σκηνοθεσία των αναλύσεών τους. Γιατί το Παρίσι 2024 δεν αντιστρέφει το καπιταλιστικό αστικό καθεστώς: το κάνει ορατό.

Όσο για εμάς, επομένως, δεν είναι η επιστροφή στην κανονικότητα που πρέπει να απαιτήσουμε, αλλά ένα άλλο μοντέλο πόλης.

Cédric Kheirôn στο https://lundi.am/L-ordre-regne-a-Paris-2024
Φωτογραφίες: Myr Muratet

The post Η Τάξη βασιλεύει στο Παρίσι (2024) first appeared on Aυτολεξεί.

Την Παρασκευή 11 Αυγούστου 2023 στις 3 το μεσημέρι η Υπουργός Πολιτισμού εξέδωσε Απόφαση με θέμα «Ανάκληση παραχώρησης χρήσης ακινήτου επί της οδού Ερμού 134 – 136, ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου/Υπουργείου Πολιτισμού, στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων» και μας ανακοίνωσε ότι ως τις 9 Οκτωβρίου 2023 οφείλουμε να εκκενώσουμε το κτίριο που επί 41 χρόνια, με απόφαση της αείμνηστης Μελίνας Μερκούρη, στεγάζει τις δράσεις του Συλλόγου και ουδέποτε αμφισβητήθηκε από καμία κυβέρνηση ως τις 11/8/2023.

Το έωλο νομικό σκέλος της Απόφασης θα αναλυθεί σε επικείμενή μας τοποθέτηση και στις νομικές ενέργειες του ΣΕΑ που θα ακολουθήσουν.

Η ουσία όμως είναι αλλού: είναι σαφές ότι τα «επιχειρήματα» που επικαλείται η Υπουργός στην απόφασή της είναι απολύτως προσχηματικά, καθώς κατ’ ουσίαν επιχειρεί να επιβάλει λογοκρισία στο συνδικαλιστικό και επιστημονικό όργανο των αρχαιολόγων της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, υποδεικνύοντάς του ποιες δράσεις είναι «συμβατές» με την πολιτική ατζέντα της κυβέρνησης και ποιες όχι. Σύμφωνα με το σκεπτικό που αναγράφεται στην Υπουργική Απόφαση, οι δράσεις ενός σωματείου επιστημόνων οφείλουν να έχουν την έγκριση της κυβέρνησης για να πραγματοποιηθούν. Αυτό είναι μια πράξη που καταφέρεται ευθέως ενάντια στην ελευθερία έκφρασης και λόγου, την ελευθερία του συνδικαλισμού και οφείλει να προβληματίσει κάθε δημοκράτη πολίτη.

Στη δημοκρατία, οι θέσεις ενός συνδικαλιστικού και επιστημονικού φορέα είναι θεμιτό και αναμενόμενο να μην ταυτίζονται πάντα με την εκάστοτε κυβερνητική πολιτική. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι η εκάστοτε πολιτική ηγεσία δικαιούται να παρεμβαίνει με αυτόν τον τρόπο και να χρησιμοποιεί τη δύναμη που έχει εναντίον ενός ιστορικού σωματείου, επειδή δεν συμφωνεί με τις απόψεις που αυτό εκφράζει, ή ακόμη χειρότερα, με το περιεχόμενο μιας εκδήλωσης.

Το Υπουργείο Πολιτισμού επιδεικνύει ιδιαίτερο αυταρχισμό με σκοπό να πλήξει την δράση του Συλλόγου και των Ελλήνων αρχαιολόγων υπέρ της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, τις κινητοποιήσεις ενάντια στην καταστροφή του αρχαιολογικού χώρου στο Μετρό Θεσσαλονίκης, την αποκάλυψη της κατάπτυστης Συμφωνίας για τη Συλλογή Στερν, την θαρραλέα στάση του Συλλόγου στο θέμα της Μυκόνου που υπήρξε καθοριστική για το κίνημα που τώρα αναπτύσσεται για ελεύθερες παραλίες. Επιδεικνύει αυταρχισμό απέναντι στον αταλάντευτο αγώνα ενάντια στην έμμεση ιδιοποίηση των πέντε μεγάλων Μουσείων με την μετατροπή τους σε ΝΠΔΔ με διορισμένες από την Υπουργό διοικήσεις, την εν γένει στάση συμπαράστασης στους αγώνες των ανθρώπων της τέχνης και του πολιτισμού, για την κοινωνική δράση του Συλλόγου και το ομόφωνο ψήφισμα της Γενικής του Συνέλευσης για το ναυάγιο της Πύλου.

Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό ότι το ναυάγιο της Πύλου απεκδύεται από κάθε ανθρώπινη διάσταση στην Υπουργική Απόφαση, όπου ο αδόκητος πνιγμός εκατοντάδων ανθρώπων, μεταξύ αυτών γυναικών και παιδιών, που συγκλόνισε την διεθνή κοινή γνώμη και βρίσκεται υπό διερεύνηση από Διεθνείς Οργανισμούς, αναφέρεται ως «πρόσφατο πραγματικό περιστατικό, το οποίο είχε λάβει πολιτικές διαστάσεις».

Άραγε, έχουν ήδη αποφασίσει την παραχώρηση του κτηρίου σε άλλον, «ημέτερο», χρήστη;

Οι αρχαιολόγοι και οι συναφείς επιστημονικές ειδικότητες του Υπουργείου Πολιτισμού στεκόμαστε ενωμένοι και απέναντι σε αυτή την επίθεση.

Οι πέντε παρατάξεις του Διοικητικού Συμβουλίου, που ομόφωνα εκδίδουν αυτή την ανακοίνωση, επισημαίνουν ότι το κτίριο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων ήταν και είναι ανοιχτό σε κάθε δημοκρατική αντίληψη, σε κάθε δράση που προάγει τον πολιτισμό και τον ανθρωπισμό.

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων θα συνεχίσει να επιδιώκει, με κάθε τρόπο, τον διάλογο με την κοινωνία: η αρχαιολογία, όπως εμείς την ασκούμε, είναι μια επιστήμη των ανθρώπινων κοινωνιών, του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος.

Δεν θα υποκύψουμε σε καμία λογοκρισία.

Καλούμε τα σωματεία του ΥΠΠΟ, την ΠΟΕ ΥΠΠΟ και την ΑΔΕΔΥ, που επίσης χρησιμοποιούν κτίρια παραχωρημένα από το ΥΠΠΟ, να σταθούν στο πλευρό μας. Καλούμε όλα τα σωματεία και τα κόμματα της Βουλής να πάρουν θέση για την επίθεση στην ελευθερία του συνδικαλισμού.

Καλούμε όλους τους πολίτες και τους φορείς που έχουν φιλοξενηθεί στον χώρο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, όλους τους πολίτες και τους φορείς με τους οποίους έχουμε παλέψει μαζί, να συμπαρασταθούν στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων ζητώντας την ανάκληση της απόφασης, με ψηφίσματα, κείμενα υπογραφών και με συμμετοχή στις εκδηλώσεις συμπαράστασης που θα ανακοινώσει ο ΣΕΑ, εν όψει και της προσφυγής στα αρμόδια δικαστήρια για την ακύρωση της απαράδεκτης απόφασης.

Το ΔΣ του ΣΕΑ

(Παρακαλούμε οι επιστολές τα ψηφίσματα να σταλούν στην Υπουργό Πολιτισμού minoff@culture.gr και τον Πρωθυπουργό primeminister@primeminister.gr με κοινοποίηση στο archaeol@otenet.gr)

The post Ανακοίνωση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων: Επίθεση στην ελευθερία λόγου & τη συνδικαλιστική ελευθερία first appeared on Aυτολεξεί.

Ο Elon Musk αγόρασε το Twitter, ισχυριζόμενος πως θα το μετατρέψει σε μια «κοινή ψηφιακή πλατεία πόλης». Τι είδους πλατεία όμως ανήκει σε έναν μόνο πλουτοκράτη; – μα φυσικά, η πλατεία μιας εταιρικής πόλης ή κάποιας μοναρχίας. Τι μπορεί να σημαίνει αυτό για τους απλούς ανθρώπους που εξαρτώνται από πλατφόρμες όπως το Twitter για να επικοινωνούν και να οργανώνονται στην ψηφιακή εποχή;

ΕΠΙΛΥΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΝΤΑΣΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΗΣ ΤΑΞΗΣ

Οι συγκρούσεις που πήραν μέρος στην τάξη των καπιταλιστών κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Donald Trump ουσιαστικά έφεραν σε αντιπαράθεση έναν συνασπισμό καπιταλιστών της παλιάς μορφής (όπως πχ. αυτών από τα λόμπι του πετρελαίου) ενάντια στους οπαδούς της νεοφιλελεύθερης επιχειρηματικής δραστηριότητας, όπως αυτών της συντριπτικής πλειονότητας της Silicon Valley. Αν δεν υπήρχαν αυτές οι ενδοταξικές συγκρούσεις, η προσπάθεια του Trump να εδραιώσει τον έλεγχο της κυβέρνησης των ΗΠΑ, με τον ιδιαίτερο εθνικιστικό του αυταρχισμό, μπορεί και να είχε πετύχει.

Μπορεί τα κινήματα των από-τα-κάτω να πρωτοστάτησαν στην αντίσταση των πολιτικών του Trump και της δράσης του στους δρόμους, αλλά η Silicon Valley διάλεξε επίσης μεριά, με αποκορύφωμα το ban του Trump από το Twitter μετά την απόπειρα του πραξικοπήματος στις 6 Ιανουαρίου. Αυτό επιβεβαίωσε αυτό που ήταν ήδη σαφές από το καλοκαίρι του 2020: Ο Trump δεν είχε αποκτήσει αρκετή υποστήριξη μεταξύ της καπιταλιστικής τάξης ώστε να διατηρήσει την εξουσία του.

Οι αποφάσεις των προηγούμενων διαχειριστών του Twitter, την εποχή του Trump, αποκάλυψαν την ύπαρξη ρηγμάτων εντός της καπιταλιστικής τάξης.

Τι θα είχε συμβεί αν ο Trump είχε καταφέρει να ενώσει στον σκοπό του μια κρίσιμη μάζα δισεκατομμυριούχων της Silicon Valley; Θα είχαν εξελιχθεί διαφορετικά τα πράγματα; Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό ερώτημα γιατί η τριμερής σύγκρουση μεταξύ εθνικιστών, νεοφιλελεύθερων αλλά και κοινωνικών κινημάτων δεν έχει τελειώσει.

Για να το θέσουμε και με διαλεκτικούς όρους:

Θέση: Η προσπάθεια του Trump να εδραιώσει έναν αυταρχικό εθνικισμό
Αντίθεση: Η εναντίωση των νεοφιλελεύθερων μεγιστάνων της Silicon Valley
Σύνθεση: Ο Elon Musk αγοράζει το Twitter

Γίνεται, λοιπόν, κατανοητό πως η απόκτηση του Twitter από τον Musk δεν είναι απλώς κάποια ιδιοτροπία ενός μεμονωμένου πλουτοκράτη – είναι επίσης ένα βήμα προς την επίλυση ορισμένων συγκρούσεων εντός της καπιταλιστικής τάξης, μια προσπάθεια για τη δημιουργία ενός ενοποιημένου μετώπου ενάντια στους εργάτες και σε όλους όσοι δέχονται τη βία του καπιταλιστικού συστήματος. Όποιες αλλαγές και αν εισάγει ο Musk, σίγουρα θα αντικατοπτρίζουν τα ταξικά του συμφέροντα, ως του πλουσιότερου άνθρωπου στον κόσμο.

Από όλους τους γίγαντες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης –και παρά την περιβόητη παρουσία του Trump στην πλατφόρμα– οι διαχειριστές του Twitter ήταν αναμφισβήτητα λιγότερο ευγενικοί προς την ατζέντα του σε σύγκριση με το Facebook ή το Youtube. Ενώ ο Mark Zuckerberg συναντιόταν επανειλημμένα με τον Trump και τους ακροδεξιούς υποστηρικτές του, όπως ο Tucker Carlson, και το Facebook καθώς και το Instagram ικανοποιούσαν τα ακροδεξιά αιτήματα της απαγόρευσης αναρχικών και αντιφασιστικών σελίδων στις πλατφόρμες τους, το Twitter «έδιωχνε» τους φασίστες τουλάχιστον όσο εύκολα έδιωχνε αναρχικούς ή άλλους ακτιβιστές. Εκείνες τις μέρες, υποθέταμε ότι αυτό μπορούσε να οφείλεται στο γεγονός ότι το Twitter ήταν ακόμα υπό τη διαχείριστη των αρχικών του ιδρυτών.

Παρακάτω, θα ανιχνεύσουμε τη λειτουργία του Twitter από την αρχική του χρήση, από ακτιβιστές ως εργαλείο για διαδηλώσεις, μέχρι και την αγορά του από τον Musk, σκιαγραφώντας μια ιστορία της καπιταλιστικής κατάληψης του Διαδικτύου στον μικρόκοσμο.

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Με την αγορά του Twitter από τον Musk, βλέπουμε την ολοκλήρωση ενός κύκλου καινοτομιών και συνεργασιών στον τομέα των επικοινωνιών. Στα τέλη του 20ού αιώνα, τα κυρίαρχα πολιτικά και τεχνολογικά μοντέλα ήταν μονολιθικά και μονοκατευθυντικά: τηλεόραση, μαζικά πολιτικά κόμματα. Ως απάντηση, οι αναρχικοί και άλλοι επαναστάτες πειραματίστηκαν με ανεξάρτητα μέσα και υπόγεια δίκτυα, δημιουργώντας καινοτόμα οριζόντια και αποκεντρωμένα μοντέλα όπως τα indymedia.org. Οι εταιρίες τεχνολογίας βρήκαν τρόπο να βγάλουν λεφτά από αυτά τα προσχέδια ως μέρος του συμμετοχικού διαδικτύου Web 2.0, όπως έγινε με το Facebook. Ωστόσο, από το τέλος του προηγούμενου αιώνα μέχρι και την εξέγερση του 2020, οι συνεχιζόμενες οριζόντιες και συμμετοχικές πτυχές του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ειδικότερα, συνέχισαν να συνεισφέρουν στην ενδυνάμωση των αγώνων για αυτοδιάθεση – βλ. το γκράφιτι “Thank you, Facebook” στην Τυνησία μετά την εξέγερση της Αραβικής Άνοιξης του 2010-2011.

Παρ’ όλα αυτά, την τελευταία δεκαετία, οι εταιρίες και οι κυβερνήσεις έχουν εισαγάγει όλο και περισσότερη διαδικτυακή επιτήρηση και έλεγχο. Η εξαγορά του Twitter από τον Musk είναι το τελευταίο στάδιο μιας αντιδραστικής καταστολής με ζοφερές συνέπειες.

Ο Musk και οι συνεργάτες του βλέπουν τον καπιταλισμό ως ένα αξιοκρατικό σύστημα στο οποίο οι πιο οξυδερκείς και εργατικοί ανεβαίνουν αδυσώπητα στην κορυφή. Εξ ου και, κατά πάσα πιθανότητα, η δική τους επιτυχία.

Φυσικά, αν ο Musk επιθυμεί να αποδείξει ότι η επιτυχία του δεν ήταν κάποια συνέπεια των προνομίων και της τύχης, θα μπορούσε να το κάνει χαρίζοντας όλο τον πλούτο του, κόβοντας τους κοινωνικούς του δεσμούς, αλλάζοντας το όνομά του και επαναλαμβάνοντας τα υποτιθέμενα κατορθώματά του για δεύτερη φορά. Αν κατάφερνε να σκαρφαλώσει στην κορυφή της πυραμίδας για δεύτερη φορά, χωρίς τα οφέλη τού να έχει μεγαλώσει λευκός στη Νότια Αφρική την εποχή του απαρτχάιντ (παραμερίζοντας προς το παρόν το ζήτημα των επενδύσεων του πατέρα του στον τομέα των πολύτιμων λίθων), ίσως να έπρεπε να ακούσουμε τους ισχυρισμούς του ότι η αγορά τον επιβράβευσε για τις χαρισματικές προσωπικές του ιδιότητες – αν και, ακόμη και κάτι τέτοιο, δεν θα μας αποδείκνυε ότι ο καπιταλισμός ανταμείβει τις προσπάθειες που είναι πιο ωφέλιμες για την ανθρωπότητα.

Σύμφωνα με το αφήγημα της Silicon Valley, πλατφόρμες όπως το Twitter είναι εφευρέσεις μεμονωμένων επιχειρηματιών, που προωθούνται από το χρηματοοικονομικό κεφάλαιο κάποιων επιδέξιων επενδυτών.

Αλλά το Twitter δεν ξεπήδησε από το πουθενά, σαν κάποια άλλη Αθηνά, από το κεφάλι του συνιδρυτή της εταιρίας Jack Dorsey. Στην πραγματικότητα, αποτέλεσε μια μετριοπαθής βελτίωση ενός μοντέλου που είχε ήδη επιδείξει το TXTmob, ένα πρόγραμμα ανταλλαγής μηνυμάτων SMS που αναπτύχθηκε από το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Αυτονομίας (Institute for Applied Autonomy) για διαδηλώσεις ενάντια στα συνέδρια των Δημοκρατικών και των Ρεπουμπλικανών. [1] Ο Blaine Cook και ο Evan Henshaw-Plath, δύο αναρχικοί προγραμματιστές που εργαζόντουσαν μαζί με τον Dorsey στην προηγούμενη εταιρία του Odeo, είχαν βοηθήσει στη βελτίωση του TXTmob και μέσα από συνομιλίες με τον Dorsey για το μοντέλο οδηγήθηκαν στη δημιουργία του Twitter.

Εάν η αμείλικτη επιτακτικότητα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης γενικότερα, και ειδικότερα του Twitter, μπορεί να είναι εξαντλητική, αυτό είναι αναμενόμενο – η υποδομή του Twitter σχεδιάστηκε για επικοινωνία στους δρόμους κατά τη διάρκεια μαζικών κινητοποιήσεων υψηλών διακυβεύσεων και στις οποίες οι πληροφορίες πρέπει να δημοσιεύονται αμέσως και λακωνικά. Δεν είναι τυχαίο ότι, παρά τις ελλείψεις της, η πλατφόρμα συνέχισε να είναι χρήσιμη για τους ακτιβιστές του δρόμου και τους δημοσιογράφους που καλύπτουν συγκρούσεις.

Το θέμα εδώ είναι ότι τα καινοτόμα μοντέλα δεν προκύπτουν απαραιτήτως από την εμπορική επιχειρηματικότητα των Μεγάλων Ανδρών της ιστορίας και της οικονομίας. Τις περισσότερες φορές, εμφανίζονται κατά τη διάρκεια συλλογικών προσπαθειών για την επίλυση ενός από τα προβλήματα που έχει δημιουργήσει η καπιταλιστική τάξη πραγμάτων. Η αντίσταση αποτελεί τον κινητήρα της ιστορίας. Αργότερα, οπορτουνιστές όπως ο Musk χρησιμοποιούν την τεράστια οικονομική μόχλευση που τους παρέχει μια αγορά με γνώμονα τα κέρδη για να αγοράσουν νέες τεχνολογίες και να τις στρέψουν οριστικά ενάντια στα κινήματα και τα ίδια τα περιβάλλοντα που τις γέννησαν.

Μπορούμε να εντοπίσουμε δύο στάδια στην καπιταλιστική οικειοποίηση του μοντέλου TXTmob. Στην πρώτη φάση, βλέπουμε ένα μοντέλο που σχεδιάστηκε αρχικά από εθελοντές προς χρήση απλών διαδηλωτών να μετατρέπεται σε μια εμπορική εταιρία, περίπου την ίδια εποχή που οι ανοιχτοί χώροι του πρώιμου διαδικτύου αποικίζονται από τα κερδοσκοπικά συστήματα παρακολούθησης του Web 2.0. Στη δεύτερη φάση, βλέπουμε την ίδια εταιρία να μετατρέπεται σε ένα ιδιωτικό παιχνίδι ενός και μόνο μεγιστάνα – με συνέπειες που περιμένουμε ακόμη να φανούν.

Ο Musk ισχυρίζεται πως στόχος του είναι να ανοίξει η πλατφόρμα προς ένα ευρύτερο φάσμα ελευθερίας λόγου. Στην πράξη, δεν υπάρχει «ελεύθερος λόγος» στην καθαρή του μορφή – κάθε απόφαση που μπορεί να διαμορφώσει τις συνθήκες του διαλόγου έχει αναπόφευκτα συνέπειες σχετικά με το ποιος μπορεί να συμμετάσχει, ποιος μπορεί να ακουστεί και τι μπορεί να ειπωθεί. Ό,τι και να έχουμε πει εναντίον τους, οι προηγούμενοι συντονιστές του περιεχομένου του Twitter δεν εμπόδισαν ποτέ από την πλατφόρμα να εξυπηρετεί κινήματα βάσης.

Μένει να δούμε αν ο Musk θα στοχεύσει σκόπιμα ακτιβιστές και διοργανωτές ή απλώς θα επιτρέψει στους αντιδραστικούς να το κάνουν από μόνοι τους μέσω των δεδομένων που θα δίνουν στη πλατφόρμα. Πάντως θα ήταν εξαιρετικά αφελές να θεωρήσουμε πως στόχος του είναι να κάνει το Twitter πιο ανοιχτό.

ΟΙ ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟΥΧΟΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΑΝΑΡΧΙΚΩΝ

Ας πούμε πως δεν πιστεύετε πως ο Elon Musk αξίζει να έχει περισσότερη δύναμη για ό,τι συμβαίνει στο Twitter περισσότερο από τα περίπου 238 εκατομμύρια άτομα που το χρησιμοποιούν σήμερα. Για τους σκοπούς αυτού του πειράματος, φανταστείτε ότι πιστεύετε πως κανείς δεν αξίζει να έχει τέτοια δυσανάλογη εξουσία στα μέσα των οποίων τα ανθρώπινα όντα επικοινωνούν μεταξύ τους. Με άλλα λόγια, φανταστείτε ότι είστε αναρχικοί.

Τι μπορείτε να κάνετε για να διασφαλίσετε ότι οι άνθρωποι θα μπορούν να ελέγχουν τις τεχνολογίες που τους συνδέουν; Μπορείτε να δημιουργήσετε νέες πλατφόρμες που θα απαντούν απευθείας σε αυτούς που τις χρησιμοποιούν; Και –ακόμη πιο σημαντικό– θα μπορούσατε να τις κάνετε να αποκτήσουν τέτοια δημοτικότητα ώστε να απομακρυνθούν οι χρήστες από τα κλειστά παρκοκρέβατα των εταιρικών μέσων κοινωνικής δικτύωσης; Θα μπορούσατε να συγκεντρώσετε ανθρώπους σε άλλα φόρουμ, σε χώρους όπου δεν θα μπορούσαν να αγοραστούν και να ελεγχθούν από δισεκατομμυριούχους;

Ουσιαστικά, η εξαγορά του Twitter από τον Musk μάς επιστρέφει στη δεκαετία του 1980, όταν τα κύρια μέσα επικοινωνίας ελέγχονταν εξ ολοκλήρου από μεγάλες εταιρίες. Η διαφορά είναι ότι οι σημερινές τεχνολογίες είναι συμμετοχικές και όχι μονόδρομες: αντί ο κόσμος να βλέπει απλώς τηλεπαρουσιαστές και σελέμπριτις, οι χρήστες βλέπουν αναπαραστάσεις ο ένας του άλλου, αναπαραστάσεις που επιμελούνται από αυτούς που διαχειρίζονται τις πλατφόρμες. Αν μη τι άλλο, αυτό κάνει τις φιλοδοξίες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης —πως αντιπροσωπεύουν τις επιθυμίες της κοινωνίας στο σύνολο– πιο ύπουλα πειστικές από ό,τι θα μπορούσαν να καταφέρουν τα θεάματα της τηλεόρασης.

Το Twitter συγκεκριμένα, είναι πιθανώς μια χαμένη υπόθεση, αλλά δεν πρέπει να εκχωρήσουμε βιαστικά οποιαδήποτε περιοχή μέσω της οποίας θα μπορούσαμε να επικοινωνήσουμε και να οργανωθούμε ενάντια στους καταπιεστές μας. Σε έναν παγκόσμια δικτυωμένο κόσμο, οι αντίπαλοί μας στις κυβερνήσεις, τις εταιρίες ή τα αντιδραστικά κινήματα θα συνεχίσουν να εκμεταλλεύονται την ψηφιακή τεχνολογία για να ενεργούν με ταχύτητα και συντονισμό. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να μην κάνουμε το ίδιο, ακόμα και αν μακροπρόθεσμα αναζητούμε πολύ πλουσιότερες μορφές σύνδεσης από οτιδήποτε μπορεί να προσφέρει η ψηφιακή τεχνολογία.

Είστε εσείς, ενάντια στους δισεκατομμυριούχους. Στη διάθεσή τους έχουν όλο τον πλούτο και τη δύναμη της πιο τρομερής αυτοκρατορίας στην ιστορία του ηλιακού συστήματος. Το μόνο που έχετε για εσάς είναι η εφευρετικότητά σας, η αλληλεγγύη των συντρόφων σας και η απόγνωση εκατομυρίων ανθρώπων σαν εσάς. Οι δισεκατομμυριούχοι τα καταφέρνουν συγκεντρώνοντας την εξουσία στα χέρια τους σε βάρος όλων των άλλων. Για να πετύχετε, πρέπει να επιδείξετε τρόπους με τους οποίους όλοι θα μπορέσουν να γίνουν πιο ισχυροί. Δύο αρχές έρχονται αντιμέτωπες η μία με την άλλη σε αυτόν τον αγώνα: από τη μία πλευρά, η ατομική μεγαλοπρέπεια σε βάρος όλων των άλλων ζωντανών πλασμάτων. Από την άλλη, η δυνατότητα του ατόμου να αυξήσει την αυτοδιάθεση όλων των ανθρώπων, όλων των ζωντανών πλασμάτων.

Τα καλά νέα είναι πως η αφήγησή τους για το από πού έρχεται η καινοτομία είναι ένα ψέμα. Οι αναρχικοί έπαιξαν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στη δημιουργία του Twitter παρά οι πλουτοκράτες όπως ο Musk.

Μπορούμε να δημιουργήσουμε πλατφόρμες, άλλα σημεία αφετηρίας για να συνδεόμαστε, άλλες στρατηγικές για να αλλάξουμε τον κόσμο.

Πρέπει να το κάνουμε.

[1] We could go back even further to the protests at the summit of the European Union in Gothenburg, June 14-16, 2001, during which some participants organized a “communicationcentral” using a crude program to mass-distribute SMS messages. Everyone could subscribe to the service, but the infrastructure was not decentralized, which made it vulnerable. The police carried out a raid and eight people served a year or more apiece behind bars. Similar raids followed during protests at the 2008 Republican National Convention in St. Paul and the 2009 G20 summit in Pittsburgh before the authorities shifted from trying to prosecute those providing information to the general public during protests to targeting those who inadvertently gave away too much information about themselves via social media. 

ΒΛ. ΕΠΙΣΗΣ

Η ηλεκτρονική εκδοχή της λογοκρισίας: Social media & πολιτική (βίντεο ομιλίας+συζήτησης)

Μπροστά στη λογοκρισία, να διεκδικήσουμε την ψηφιακή δημόσια σφαίρα

The post Το Twitter από τις ρίζες του ως εργαλείο διαμαρτυρίας μέχρι την εξαγορά του από τον Elon Musk first appeared on Aυτολεξεί.

Και τα 6 pdf του δελτίου θα μεταφραστούν στα ελληνικά και θα δημοσιευτούν στο site rojavakurdistan.gr

→ Κατεβάστε το πρώτο τεύχος ΕΔΩ

Δύο λόγια για την έκδοση:

Η Διεθνής Πρωτοβουλία «Λευτεριά στον Abdullah Öcalan – Ειρήνη στο Κουρδιστάν» (“Freedom for Abdullah Öcalan – Peace in Kurdistan“) ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 1999, έναν μήνα μετά την απαγωγή του Öcalan από την Κένυα και τη φυλάκισή του από την Τουρκία. Από την ίδρυσή της, η Διεθνής Πρωτοβουλία αγωνίστηκε για την απελευθέρωση του Abdullah Öcalan από τη φυλακή, ώστε να μπορέσει να παίξει τον ρόλο που δικαιούται στην εδραίωση μιας δίκαιης ειρήνης μεταξύ του τουρκικού κράτους και του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK). Η Διεθνής Πρωτοβουλία είχε επίσης στόχο να συμβάλει στην αποκατάσταση των δεσμών μεταξύ του κουρδικού και του τουρκικού λαού, καθώς και όλων των άλλων λαών της Μέσης Ανατολής.

Το Imrali Post είναι ένα νέο δελτίο τύπου που εκδίδεται από αυτή τη Διεθνή Πρωτοβουλία. Στόχος του είναι να αναδείξει τα νέα σχετικά με τον αγώνα για την ελευθερία των πολιτικών κρατουμένων, ιδίως του Abdullah Öcalan, και την ειρήνη και τη δημοκρατία στο Κουρδιστάν. Από τις 15 Φεβρουαρίου 2022, την 23η επέτειο της σύλληψης και φυλάκισης του Κούρδου ηγέτη, έχουν δημοσιευτεί 6 τεύχη του νέου αυτού δελτίου.

Ακολουθεί το άρθρο που περιλαμβάνεται στο τεύχος 1 του Imrali Post (15 Φεβρουαρίου 2022 ★ Επικοινωνία: imralipost@ freeocalan.org):

Θεσμοθετώντας την κατάσταση εξαίρεσης: Το καθεστώς απομόνωσης του İmralı

Του Faik Özgür Erol

Η Πολιτική Σκέψη του Συγκροτήματος των Φυλακών του İmralı και οι Νόμοι του Öcalan

Εάν προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε την απομονωμένη φυλακή του İmralı ως αρνητικό σύμπτωμα νομικών απαγορεύσεων θα αποτύχουμε. Η αδυναμία μιας τέτοιας προσπάθειας οφείλεται στην επιθυμία να εξηγήσουμε εξουσία και πολιτική στα πλαίσια της νομικής σκέψης. Μοιάζει πιο υποσχόμενο να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε την έννοια της απομόνωσης στο πλαίσιο των θετικών γνωρισμάτων της, αυτών του ελέγχου και της διακυβέρνησης. Το παρόν κείμενο αποτελεί μία κριτική, ή μάλλον μία αυτοκριτική.

Ποια έννοια δικαίου και τι είδος πολιτικής υπόκειται της απομόνωσης του İmralı; Παραβλέποντας τις αποτυχίες αυτής, θα πρέπει να αναρωτηθούμε: Πού οδηγεί η απομόνωση; Τι φέρνει και τι σκοπό υπηρετεί;

Οι τουρκικές φυλακές αποτελούν μέρος των εκτεταμένων νομικο-πολιτικών δομών της χώρας. Παρότι το σωφρονιστικό σύστημα μοιάζει πρωταρχικά με ζήτημα που αφορά κυρίως την τιμωρία (στέρηση της ελευθερίας) και την κοινωνική επανένταξη (και τους αντίστοιχους μηχανισμούς της), τα μέτρα εφαρμογής του μάλλον μας υπενθυμίζουν την πρακτική εφαρμογή δικαστικών συμφωνιών, οι οποίες περιλαμβάνουν εκτεταμένα ποινικά μέτρα. Αυτές οι ρυθμίσεις περιλαμβάνουν “ικανοποίηση”, κίνητρα και κυρώσεις, ώστε οι κρατούμενοι να αποφεύγουν συγκεκριμένες συμπεριφορές και δράσεις. Έτσι, ο κρατούμενος λαμβάνει, για παράδειγμα, περισσότερο χρόνο επίσκεψης ή άλλες ευκαιρίες εφόσον “συμπεριφέρεται σωστά”.

Διαφορετικά μέτρα μπορούν να παρθούν για συμπεριφορά που κρίνεται ακατάλληλη, από την άρνηση των υφιστάμενων δικαιωμάτων έως τον διαρκή περιορισμό στο κελί.

Είναι το İmralı μέρος τέτοιου συστήματος φυλακών; Κατά κάποιον τρόπο, δεν υπήρξε ποτέ μέρος ενός συστήματος που βασίζεται σε οποιαδήποτε από τις προαναφερθείσες νομικές ρυθμίσεις. Από την αρχή, τα ασύμμετρα χαρακτηριστικά που αποτελούν μέρος της δομής του İmralı, το καθιστούν ως κάτι που βρίσκεται εκτός νόμου, ή μάλλον, σε αντίφαση με τον υπάρχοντα νόμο. Σε τεχνικό, φυσικό ή νομικό επίπεδο, δεν αποτελεί ούτε μέρος του συστήματος των φυλακών, ούτε είναι εντελώς ανεξάρτητο από αυτό.

Το İmralı πάντοτε ήταν μια έκφραση μιας εξαιρετικά αποτελεσματικής, νέας και εξαιρετικής τεχνικής εξουσίας, η οποία δεν βασίζεται ούτε στον νόμο ούτε τον αποκλείει εντελώς ως αρχή. Ο ισχυρισμός του Giorgio Agamben ότι «το ερώτημα εάν τα γεγονότα στο στρατόπεδο είναι νόμιμα είναι χωρίς νόημα», ισχύει και για την κατάσταση στο νησί İmralı. Η σχέση του İmralı με τις αρχές του δικαίου συνδέεται στενά με το γεγονός ότι το νησί αποτελεί μια σφαίρα όπου ο νόμος βρίσκεται σε αναστολή.

Το νησί İmralı δεν είναι απλά ένας χώρος όπου βρίσκεται μια φυλακή. Το νησί αντιπροσωπεύει ένα σύστημα με το οποίο εφαρμόζεται ένα εντελώς νέο καθεστώς τιμωρίας. Τα πάντα στο νησί οργανώνονται σύμφωνα με αυτό το σύστημα. Το νησί μετατράπηκε σε τόπο χωρίς ανθρώπους. Η γύρω περιοχή δηλώθηκε ως στρατιωτική ζώνη. Μεταφορικά, το νησί παρουσιάζει τις πιο ευνοϊκές γεωγραφικές συνθήκες για τη θεσμοθέτηση τέτοιων έκτακτων μέτρων. Ένα νησί δεν είναι ούτε έξω ούτε μέσα, η ιδιαιτερότητα του έγκειται στην απομόνωσή του. Η εικοσαετής φυσική απομόνωση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης όψης. Σημαίνει τη διακοπή οποιασδήποτε σχέσης με τον έξω κόσμο, μια πολιτική απομόνωσης, θανάτου και μιας ζωής που περιορίζεται με τον πιο στενό τρόπο. Σε αυτή την περίπτωση, η σύνδεση με την κοινωνία διακόπτεται, ενώ η σύνδεση με το σύστημα ισχύος παραμένει. Λόγω της έντασης της ισχύουσας έκτακτης νομοθεσίας, η σχέση αυτή παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή στην πραγματικότητα. Από τη μια πλευρά, η επικράτηση των λεπτομερειών που επιτρέπουν στην εξουσία να γίνεται απόλυτα αισθητή, από την άλλη πλευρά, ζωές που αναγκάζονται να κρέμονται σε ένα κενό στο χείλος της ολικής ανομίας.

Όλα τα πρόσωπα που μπαίνουν στο νησί, συμπεριλαμβανομένων των κρατικών υπαλλήλων, υποτάσσονται στο σύστημά του. Το καθεστώς κατάστασης εξαίρεσης δεν ανέχεται καμία εξαίρεση.

Στο İmralı, ο πρωταρχικός στόχος του συστήματος δεν ήταν να φυλακίσει τον κ. Öcalan σε τόπο που θεωρείται “ασφαλής τοποθεσία”. Η πραγματική πρόθεση ήταν να τον αποκλείσει, να τον μετατρέψει σε έναν “άλλο”, να τον απομονώσει και να τον εξουδετερώσει, να τον παρατηρεί διαρκώς και κατά κάποιο τρόπο να τον διαλύσει. Επομένως, το σύστημα του İmralı δεν πρέπει να υποτιμηθεί ταυτιζόμενο με έννοιες όπως η αυστηρή τιμωρία, η εκδίκηση και η καταναγκαστική υπακοή (αν και αυτά τα στοιχεία αποτελούν βέβαια μέρος του συνόλου). Ο πραγματικός σκοπός του συστήματος συνίσταται στη διάσπαση, σπάζοντας και μετατρέποντας τον φυλακισμένο σε ένα υπάκουο εργαλείο.

Ακριβώς για αυτόν τον λόγο πρέπει να κατανοήσουμε το σύστημα απομόνωσης του İmralı όχι ως μέθοδο τιμωρίας, αλλά ως μέθοδο ελέγχου και διαχείρισης. Μέρος αυτής της μεθόδου είναι η παρακολούθηση και η καταγραφή όλων των συναντήσεων με μέλη της οικογένειας, δικηγόρους ή αντιπροσωπείες, η εμφανής ή μυστική καταγραφή των συζητήσεων μεταξύ των κρατουμένων στο νησί, η συνεχής παρακολούθηση μέσω βιντεοσκόπησης ή ηχητικής καταγραφής των επιμέρους κελιών και οι καθημερινές ιατρικές εξετάσεις. Τα μέτρα αυτά δεν αποτελούν απλώς προφυλάξεις ασφαλείας ή μέσα εκφοβισμού.

Αντιθέτως, πρόκειται για τεχνικές μέσω των οποίων συλλέγονται και αναλύονται πληροφορίες για λόγους διακυβέρνησης και επιρροής σε φάσεις πολιτικής αντιπαράθεσης και συγκρούσεων. Υπάρχει μια διπλή λειτουργία μέσω της οποίας συλλέγονται πληροφορίες από τον κρατούμενο, ενώ συλλέγονται πληροφορίες γι’ αυτόν. Το δικαίωμα απόκτησης και ανάλυσης όλων αυτών των πληροφοριών βρίσκεται στα χέρια των υπευθύνων, οι οποίοι και δεν φαίνονται πρόθυμοι να μοιραστούν αυτές τις πληροφορίες με άλλους.

Μια άλλη πτυχή των μεθόδων διοίκησης είναι ο έλεγχος των ευκαιριών του κρατούμενου να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες. Επί δεκαπέντε χρόνια, δεν υπήρχε πρόσβαση σε τηλεόραση στο İmralı, περιορισμός που δεν ισχύει σε καμία άλλη φυλακή στη χώρα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο κ. Öcalan δεν είχε το δικαίωμα να κρατάει περισσότερα από τρία βιβλία κάθε φορά στο κελί του. Οι εφημερίδες παρέχονταν μόνο αφού είχαν προσεκτικά επιλεγεί, λογοκρίνονταν και ορισμένες φορές του δίνονταν αρκετά καθυστερημένα ώστε το περιεχόμενό τους να είναι ξεπερασμένο. Έτσι αποφασιζόταν τι επιτρέπεται να γνωρίζει ο κρατούμενος και τι όχι.

Έρευνες και αγωγές ξεκινούσαν μετά από συναντήσεις με δικηγόρους. Λόγω μεμονωμένων προτάσεων που ειπώθηκαν από τον ίδιο κατά τις συναντήσεις με τους δικηγόρους του, ο κ. Öcalan τιμωρήθηκε με 200 ημέρες κράτηση στο κελί του. Όταν έφταναν οι δικηγόροι στο İmralı για να συναντήσουν τον κ. Öcalan, δεν επιτρεπόταν πρόσβαση σε καμία πολιτική ή άλλη αντιπροσωπία. Και κάθε φορά που οι αντιπροσωπίες αυτές μπορούσαν να πάνε στο İmralı, δεν επιτρεπόταν στους δικηγόρους να βρεθούν στο νησί. Ένα μέτρο που εφαρμόστηκε κατά τα πρώτα δεκαπέντε χρόνια της φυλάκισης είναι το τέλειο σύμβολο όλων αυτών των πτυχών: ένα ραδιόφωνο που παρασχέθηκε στον κ. Öcalan εξέπεμπε μόνο το επίσημο κρατικό ραδιοφωνικό κανάλι αφού το κουμπί που αλλάζει κανάλια είχε αφαιρεθεί. Αυτή η πολιτική περιορισμού στο İmralı εφαρμοζόταν πάντα με μεγάλη προσοχή.

Το καθεστώς του İmralı είναι ένας νομικός θεσμός που χρησιμεύει ως πρωτότυπο για τις πραγματικές μεθόδους εξουσίας και ελέγχου

Είναι αδύνατο να κατανοήσουμε το İmralı ως ένα σύστημα που διατάχθηκε μόνο από τα πάνω και είναι εντελώς προγραμματισμένο εκ των προτέρων. Χωρίς αμφιβολία, πολλές λεπτομέρειες διευθετήθηκαν στην αρχή της φυλάκισης του κ. Öcalan με τέτοιο τρόπο ώστε να επιτευχθούν ορισμένοι στόχοι. Το İmralı όμως μετατράπηκε σε διοικητική τεχνική η οποία αποδίδοντας νομιμότητα στον εαυτό της, επεκτάθηκε και εφαρμόστηκε σε άλλες σφαίρες της κοινωνικής ζωής.

Ακόμη και αν κατανοήσουμε το İmralı ως μέρος ενός συστήματος δικαίου, δεν μπορούμε να αποφύγουμε να φτάσουμε στο ακόλουθο συμπέρασμα: πρόκειται για έναν θεσμό δικαίου που χρησιμεύει ως πρωτότυπο για τις πραγματικές μεθόδους εξουσίας και ελέγχου στην Τουρκία. Η συνεχής ύπαρξη του İmralı ως καθεστώς εξαιρέσεων για είκοσι έτη επέτρεψε την εξάπλωση ή τα έκτακτα μέτρα να εξαπλωθούν σε τελείως διαφορετικές σφαίρες. Το İmralı αποτελεί τον πυρήνα ή τη βάση αυτής της εξέλιξης.

Για μία φορά, με το İmralı έγινε εμφανής η δημοκρατική φάρσα του υπάρχοντος κράτους δικαίου: η τυπική ισότητα και η δικαστική αντικειμενικότητα δεν παίζουν εδώ κανένα ρόλο πλέον.

Τυπική ισότητα: Η τυπική ισότητα ενώπιον του νόμου εξασφαλίζεται κανονικά μέσω της τύφλωσης της δικαιοδοσίας, που σημαίνει ότι όλοι είναι ίσοι ενώπιον του νόμου. Αυτό που έχουμε δει όμως στην Τουρκία τα τελευταία 25 χρόνια είναι μία προσαρμογή του νόμου σε ένα μόνο άτομο. Κανονισμοί για εξαιρέσεις προστέθηκαν στους υφιστάμενους νόμους, τους οποίους και θα θυμόμαστε ως τους “νόμους του Öcalan”. Αυτοί οι έκτακτοι κανονισμοί εφαρμόζονταν αδιάκοπα και αποκλειστικά στο νησί του İmralı.

Παράδειγμα αυτού του κανονισμού βρίσκουμε στο δικαίωμα του πελάτη να πραγματοποιεί ιδιωτικές συναντήσεις με τους δικηγόρους του. Η εξαίρεση στο İmralı συνίσταται στο ότι ένας υπάλληλος του κράτους είναι παρών ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια τέτοιων συναντήσεων και ότι οι συναντήσεις καταγράφονται. Αυτός ο κανονισμός εκδόθηκε στην Τουρκία ως αντίδραση σε απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο είχε επικρίνει την άδικη μεταχείριση του κρατούμενου Öcalan. Με τη θέσπιση αυστηρότερης νομοθεσίας σχετικά με τις καταδίκες ισόβιας κάθειρξης το 2005, το καθεστώς εκατοντάδων φυλακισμένων καταδικασμένων σε θάνατο στην Τουρκία άλλαξε εν μία νυκτί.

Απομακρύνθηκαν από τα μέχρι τότε κελιά τους και τοποθετήθηκαν σε ατομικά. Η πρόθεση πίσω από αυτό το μέτρο ήταν να νομιμοποιήσει την πρακτική του İmralı και να τη διαδώσει στις άλλες φυλακές της χώρας. Το σύστημα που ασχολείτο συνεχώς με τη δημιουργία νέων μέτρων εξελίχθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να εξετάζει οποιαδήποτε νομοθετική τροποποίηση στη χώρα για το αν θα μπορούσε να έχει ενδεχόμενη επίδραση στο σύστημα του İmralı. Κατά καιρούς, το σύστημα επανεξετάζεται ώστε να ελέγχεται κατά πόσον αυτό εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στη λειτουργία του συστήματος αποκλεισμού του İmralı. Αυτός ο αποκλεισμός εξελίχθηκε σε μια κουλτούρα που κρίθηκε απαραίτητη για τη συντήρηση ολόκληρου του συστήματος. Ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό παράδειγμα είναι η αμνηστία των φοιτητών το 2011. Το κράτος είχε έντονη ανησυχία να εξασφαλίσει ότι ο Öcalan δεν θα μπορούσε να επωφεληθεί από την αμνηστία, συνέπεια αυτού, οι πολιτικά αιτιολογημένες υποθέσεις να αποκλείονται εξαρχής από το να τύχουν αμνηστίας. Και ενώ η πρακτική αυτή πωλήθηκε για πρώτη φορά ως έκτακτο μέτρο, με την πάροδο του χρόνου, αναπτύχθηκε σε μια νομοθεσία αμνηστίας για τους σπουδαστές που απέκλειε πολιτικά αδικήματα. Όλοι οι ειδικοί κανονισμοί που εφαρμόστηκαν σε ένα άτομο στο İmralı κατά τη διάρκεια των δέκα έως δεκαπέντε χρόνων εξελίχθηκαν στο γενικό δίκαιο με τη διακήρυξη του καθεστώτος εξαίρεσης το 2016: ειδικά νομικά μέτρα για μεμονωμένα άτομα ή κοινωνικές ομάδες.

Νομιμότητα / Αντικειμενικότητα: Από το 2005, όλες οι συναντήσεις στο İmralı επιβλέπονταν από έναν εκπρόσωπο του κράτους και καταγράφονταν. Το περιεχόμενο των συναντήσεων καταγραφόταν χωρίς καμία νομική βάση. Αντίθετα, δικαιολογείται μια ευρεία ερμηνεία της ακόλουθης νομικής ρύθμισης: “Οι φάκελοι ύποπτων δικηγόρων μπορούν να κατασχεθούν”. Κανονικά, δεν είναι δυνατό να επεκταθούν οι νομικές εξαιρέσεις μέσω της επανεξέτασης του υπάρχοντος νόμου. Στην καλύτερη περίπτωση, τα δικαιώματα που σχετίζονται με την ελευθερία θα μπορούσαν να επεκταθούν με αυτόν τον τρόπο. Αλλά κανείς δεν αποδίδει μεγάλη σημασία σε αυτή την εξέλιξη.

Από τον Ιούλιο του 2011, δεν επιτρέπεται πια η είσοδος στο İmralı στους δικηγόρους. Το νησί τούς έγινε εντελώς απρόσιτο. Το μέτρο αυτό, επίσης, δεν είχε νομική ή δικαστική βάση. Επρόκειτο απλώς για μία απόφαση ενός υπεύθυνου του İmralı. Έτσι, με βάση μια θεσμική απόφαση, οι επισκέψεις των δικηγόρων σε μια φυλακή υπονομεύθηκαν. Η πρακτική της αναφοράς σε θεσμικές αποφάσεις αντί σε νόμους σύντομα έγινε μια ευρέως εφαρμοσμένη διοικητική πρακτική. Αρκεί να υπενθυμίσουμε τις στρατιωτικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας το 2015 και το 2016 σε δεκάδες κουρδικές περιοχές της Τουρκίας. Πώς ακριβώς όμως προέκυψαν εκείνες οι διακηρύξεις κατάστασης έκτακτης ανάγκης, που δεν είχαν ακόμη οριστεί ως τέτοιες; Ποια νομική βάση υπήρχε για να νομιμοποιήσει τα μέτρα εκείνη τη στιγμή; Μέσω μίας εκτεταμένης ερμηνείας της παραγράφου 11 / C2 [1] του νόμου περί επαρχιακής διοίκησης, ο διοικητής της επαρχίας, με διοικητική (κυβερνητική) απόφαση εξέδωσε απαγορεύσεις κυκλοφορίας σε διάφορες πόλεις, απομονώνοντας τις από τον εξωτερικό κόσμο και έτσι ανέστειλε σχεδόν όλα τα συνταγματικά δικαιώματα με ένα εκτελεστικό διάταγμα. Πρακτικά, τα συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα εκατομμυρίων ανθρώπων αναστάλθηκαν με μία θεσμική απόφαση.

Αυτή είναι ακριβώς η τεχνική διοίκησης για την οποία μιλάμε. Αυτό ακριβώς εννοούμε όταν λέμε ότι οι τακτικές και οι τεχνικές που εισήχθησαν στο İmralı επεκτείνονται στην κοινωνία στο σύνολό της. Χωρίς αμφιβολία, προσεγγίζοντας το θέμα μας νομικά έχουμε ένα έγκυρο και ασφαλές πλαίσιο ανάλυσης. Αλλά εάν περιορίσουμε τον εαυτό μας σε αυτό το είδος συζήτησης, γινόμαστε θύματα μίας επιφανειακής και αρνητικής ανάλυσης σε ένα βαθμό. Είμαστε αντιμέτωποι με ένα σύστημα εξουσίας που αποφάσισε είτε να εγκαταλείψει, είτε να πάρει πίσω οποιαδήποτε επιθυμία νομιμότητας. Υποστηρίζω την άποψη ότι το κέντρο αυτής της στροφής αναπτύχθηκε τουλάχιστον κατά τα τελευταία 25 χρόνια στο νησί του İmralı.

Πρόκειται για μια μορφή ηγεμονίας που αναστέλλει την κυριαρχία του νόμου κατά τη διάρκεια περιόδων που θεωρεί κρίσιμες, ενός συστήματος εξουσίας που λειτουργεί μέσω παράδοξης ισχύος. Αυτή η εξουσία δεν αναγνωρίζει την αρχή του διαχωρισμού των εξουσιών. Αντιθέτως, βρίσκεται υπό τον έλεγχο της γραφειοκρατίας και έχει, στην πραγματικότητα, πάρει τον έλεγχο της δύναμης του νόμου.

Σφαίρες αποκομμένες από τον λόγο γύρω από τα παγκοσμίως έγκυρα ανθρώπινα δικαιώματα

Μπορούμε να κατανοήσουμε τις δομές στο İmralı ως μια ολοκληρωτική αλλαγή στο ποινικό δίκαιο. Σε τι συνίσταται αυτή η αλλαγή; Ο στόχος είναι να δημιουργηθούν αποσυνδεδεμένοι χώροι από όσα ισχύουν για τα παγκοσμίως αποδεκτά ανθρώπινα δικαιώματα. Από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αυτός ο λόγος είχε χρησιμεύσει για να θέσει όρια στη χρήση βίας από τα κράτη.

Ένα άλλο παράδειγμα τέτοιου είδους σκοπίμως δημιουργημένων σφαιρών είναι το Γκουαντάναμο. Στο πλαίσιο του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», που διακηρύχθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Ιανουάριο του 2002, άνθρωποι συνελήφθησαν σε όλο τον κόσμο κατόπιν κατηγοριών για ένταξη σε βίαιες εξτρεμιστικές οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα ή οι Ταλιμπάν. Μεταφέρθηκαν στο αμερικανικό στρατόπεδο Delta, ένα μικρό κομμάτι γης στην Κούβα, το οποίο έχει μισθωθεί – ή μάλλον καταληφθεί – εδώ και έναν αιώνα. Τα μέσα ενημέρωσης έλαβαν υλικό αιχμαλώτων με δεμένα τα μάτια και χειροπέδες, ντυμένων με πορτοκαλί φόρμες και με τα πόδια αλυσοδεμένα, κουλουριασμένων στο πάτωμα εντός του στρατοπέδου. Οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να δεχτούν αυτούς τους ανθρώπους ως αιχμαλώτους πολέμου. Ταυτόχρονα, υπήρξε ο ισχυρισμός ότι οι κρατούμενοι δεν βρίσκονταν στην αμερικανική επικράτεια και έτσι δεν μπορούσαν να ωφεληθούν από τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, κάτι που θα συνέβαινε για τους Αμερικανούς πολίτες. Για τις φυλακίσεις δεν είχε προηγηθεί δικαστική απόφαση, αλλά αρκούσε ο χαρακτηρισμός των “τρομοκρατών” από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Χωρίς δικαίωμα σε δίκαιη διαδικασία, δεν είχαν καμία επαφή με δικηγόρους ή μέλη της οικογένειας και υπέστησαν κάθε είδους βασανισμό. Όλα αυτά τα μέτρα αποτελούσαν σαφή μεταστροφή από τα θεμελιώδη δικαιώματα που θεωρούνταν απαραβίαστα μόνο από τον 20ό αιώνα.

Τον Μάρτιο του 2002, ο John Yoo, πρώην Αναπληρωτής Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας στο Γραφείο του Νομικού Συμβούλου του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, έγινε αρκούντως επεξηγηματικός περιγράφοντας το σκοπό του Γκουαντάναμο: «Αυτό που προσπαθεί να κάνει η κυβέρνηση είναι να δημιουργήσει νέους κανόνες νόμου» [2] [Η πρωτότυπη φράση μπορεί να διαφέρει ελαφρώς από τη μετάφραση] Στην περίπτωση του βρετανού πολίτη Feroz Abbasi, ένα βρετανικό δικαστήριο έκρινε ότι ο κατηγορούμενος κρατήθηκε αυθαίρετα αιχμάλωτος βάσει “νομικών μαύρων τρυπών” [3].

Έκτοτε, το Γκουαντάναμο αναφέρεται τακτικά ως “νομική μαύρη τρύπα”. Αναφορικά με τη δήλωση που κάναμε στην αρχή, μπορούμε να σημειώσουμε ότι αυτό που περιγράφουμε ως ολοκληρωτική νομική μεταστροφή ή νέο κράτος δικαίου αφορά τη δημιουργία τέτοιων νομικών μαύρων τρυπών. Οι πρόεδροι και οι πολιτικοί αλλάζουν, οι μέρες και οι εποχές περνούν, οι ζωές και οι γενιές φεύγουν αλλά οι νομικές μαύρες τρύπες παραμένουν άθικτες. Στην πραγματικότητα, οι μαύρες τρύπες τείνουν να επεκτείνονται.

Ενίοτε είναι μια φυλακή, ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, μερικές φορές είναι μια περιοχή ή μια πόλη, άλλες φορές είναι μια ολόκληρη χώρα που μπορεί να μετατραπεί σε μια μεγάλη νομική μαύρη τρύπα.

Ακριβώς λόγω αυτού, ο σύγχρονος δικαστικός λόγος ή η δικαιοσύνη δεν βρίσκουν αποτελεσματικές απαντήσεις στα ερωτήματα που τίθενται για το Γκουαντάναμο και το İmralı. Τα ανθρώπινα δικαιώματα υποτίθεται ότι προστατεύουν το ανθρώπινο σώμα από ταλαιπωρία και πόνο. Όταν πρόκειται για τη συνεχή παρακολούθηση και καταγραφή των κρατουμένων, το δικαίωμα της απόσυρσης πληροφοριών, τις εκτεταμένες τεχνικές ελέγχου και διοίκησης, ο νομικός λόγος δεν παρέχει απαντήσεις και μπορεί στην πραγματικότητα να μετατραπεί σε συνένοχο ή χείρα βοηθείας σε ένα παράνομο σύστημα.

Η «επαγγελματοποίηση» του συστήματος του İmralı

Ας εξετάσουμε την CPT, την επιτροπή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την πρόληψη των βασανιστηρίων, και την έκθεση που δημοσίευσε το όργανο αυτό τον Μάρτιο του 2018 [4]. Αν και αυτή η έκθεση φαίνεται ακαδημαϊκή, διπλωματική και νομική, υποφέρει θεμελιωδώς από έλλειψη πνεύματος και ηθικών αξιών. Αντί να αμφισβητήσει την υπόσταση του συγκεκριμένου καθεστώτος, με την παρούσα έκθεση η CPT συμβάλλει στην προσπάθεια επαγγελματοποίησης του συστήματος στο İmralı. Ας δούμε το αποτέλεσμα και τις νομικές προτάσεις της έκθεσης.

Η έκθεση σημειώνει πως η τουρκική κυβέρνηση δεν μπορεί να αναμένει ότι η CPT θα πιστέψει πως δικαιολογείται η άρνηση των επισκέψεων στο İmralı, με δικαιολογίες του τύπου “κακές καιρικές συνθήκες“ ή “προβλήματα με το πλοίο“. Προσθέτει επίσης: «Δεν υπάρχει νομική βάση στο τουρκικό δίκαιο για τους περιορισμούς που εφαρμόστηκαν το έτος 2013». Κατά αυτόν τον τρόπο, γίνεται σαφής αναφορά στην καταπάτηση του νόμου. Υπάρχουν ωστόσο και προτάσεις στην έκθεση: «Στον βαθμό που ο δικηγόρος λειτουργεί ως αγγελιοφόρος για οδηγίες, σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να κανονιστεί ένας ανεξάρτητος δικηγόρος να αποκτήσει πρόσβαση». Έτσι, αντί να επικρίνει το γεγονός ότι οι αρχές παραβιάζουν ένα θεμελιώδες δικαίωμα, η έκθεση προτείνει στην τουρκική κυβέρνηση κάτι το “ορθολογικό”, να διατηρηθεί το δικαίωμα παρουσίας δικηγόρου αλλά να προσληφθεί κάποιος “ανεξάρτητος“. Ένας “ανεξάρτητος” δικηγόρος!

Ομοίως, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), ένα ακόμη θεσμικό όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης, ακολουθεί παρόμοια προσέγγιση. Μετά την απαγόρευση για τους δικηγόρους να επισκεφθούν το νησί του İmralı τον Ιούλιο του 2011, οι νομικοί σύμβουλοι του Öcalan στράφηκαν στην ΕΣΔΑ τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Βασική τους απαίτηση ήταν η πρόσβαση στον πελάτη τους.

Παραταύτα, η απομόνωση και η άρνηση της πρόσβασης των δικηγόρων συνεχίζονται από τότε. Όχι μόνο το ΕΔΑΔ δεν έχει λάβει απόφαση επί του θέματος τα τελευταία 7 χρόνια, αλλά ούτε καν προχώρησε στην υποβολή της αίτησης που υπέβαλαν οι δικηγόροι στην τουρκική κυβέρνηση, η οποία και ζητούσε από την κυβέρνηση μια δήλωση που συνήθως απαιτείται για κάθε διαδικασία. Θα μπορούσαμε να γράψουμε ένα ξεχωριστό άρθρο σχετικά με τη στάση του ΕΔΑΔ από το 2010, λαμβάνοντας υπόψη τις δίκες για τη σφαγή του Roboskî*, τις στρατιωτικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας και το İmralı, γι‘αυτό και θα αποφύγω να επεξεργαστώ περαιτέρω το θέμα σε αυτό το σημείο.

Η θεσμοθέτηση της κατάστασης εξαίρεσης

«Η εξαίρεση στη νομολογία είναι ανάλογη με το θαύμα της θεολογίας» (Carl Schmitt, Πολιτική Θεολογία, [5]). Θα ήταν αδύνατο να βρούμε πιο κατάλληλες λέξεις! Ακόμα κι αν όλα αυτά που λέγονται πέφτουν στη λήθη, τα θαύματα είναι αυτά που συνεχίζουν να ζουν στη μνήμη της κοινωνίας. Τα θαύματα βασίζονται σε μια δύναμη που ξεπερνά τη φύση και την κοινωνία. Δημιουργείται μια νέα κατάσταση διακυβέρνησης στην οποία θεσμοποιείται μια κατάσταση εξαίρεσης, η οποία επαναλαμβάνεται χωρίς τέλος. Αυτές είναι οι νομικο-πολιτικές μέθοδοι και οι διοικητικές τεχνικές που μετατρέπουν το İmralı σε κέντρο εξουσίας.

Ως συνέπεια όλων αυτών, το İmralı μετατρέπεται σε μία σφαίρα αντίστασης, αναλύοντας και υπονομεύοντας αυτό το καθεστώς εξουσίας. Τα τελευταία 20 χρόνια, καθιστώντας τον εαυτό του ακυβέρνητο, το İmralı αποτελεί την ιστορία μιας πρακτικής αντίστασης ενάντια σε μια τεχνική εξουσίας!

Αυτή η πρακτική βασίζεται στην απόδοση της συμπεριφοράς και της ικανότητάς του να “μιλά απρόβλεπτα”. Αυτό σημαίνει να είσαι απείθαρχος, να είσαι ανεξέλεγκτος. Αυτή η πτυχή θα αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω ανάλυσης.

Για τον λόγο αυτό, δεν αρκεί να επικρίνουμε μόνο τα θεσμικά όργανα του İmralı και το νομικό τους καθεστώς. Ακόμη και αν είμαστε επιτυχείς με αυτό, θα πρέπει να αποδεχθούμε ότι το İmralı μπορεί να αντικατασταθεί από ένα άλλο ίδρυμα με τον ίδιο σκοπό και αποτέλεσμα. Επομένως, η έξοδος από την απομόνωση του İmralı μπορεί να επιτευχθεί μόνο με μια νομικοπολιτική αναμόρφωση της κατάστασης και τεχνικής του.

Παραπομπές:
[1] – (Άρθρο 11/C) Είναι μεταξύ των καθηκόντων του διοικητή της επαρχίας να λαμβάνει τις αναγκαίες αποφάσεις και μέτρα για τη διασφάλιση της ειρήνης και της ασφάλειας εντός των συνόρων της επαρχίας, για την προστασία της ασυλίας του ατόμου, για να προστατεύει την ασφάλεια του ατόμου, να παρέχει δημόσια ευημερία και να συμμετέχει στην προληπτική επιβολή του νόμου. Για το σκοπό αυτό, ο περιφερειάρχης λαμβάνει τις απαραίτητες αποφάσεις και μέτρα. Οι ρυθμίσεις του άρθρου 66 ισχύουν για όσους δεν τηρούν τέτοιες αποφάσεις και μέτρα.
[2] – Philippe Sands: Hukuksuz Dünya, Verlag Alfa, Übers. B. F. Çallı, Κωνσταντινούπολη, Απρίλιος 2016, σ. 242–243.
[3] – ό.π. σ. 261
[4] – https://www.coe.int/en/web/cpt/-/council-of-europe-anti-torture-committee-publishes-report-onimralprison-turkey5 – Carl Schmitt: Siyasal İlahiyat (Politische Theologie), Verlag Emre Zeybekoğlu – Dost Kitabevi, 2016, σ.42

*ΣτΜ: ένα άρθρο για τη σφαγή του Roboskî μπορείτε να βρείτε στον παρακάτω σύνδεσμο: https://rojavakurdistan.gr/2017/12/28/roboski-28-2011/

The post Θεσμοθετώντας την κατάσταση εξαίρεσης: Το καθεστώς απομόνωσης της φυλακής Ιμραλί first appeared on Aυτολεξεί.

Ολοένα και συχνότερα, δημοσιογράφοι διώκονται για δημοσιοποίηση αληθών ειδήσεων και ενεργοί πολίτες καλούνται να πληρώσουν για ειρηνικές διαμαρτυρίες και κινητοποιήσεις προάσπισης του περιβάλλοντος. Η τακτική αυτή με αθέμιτη χρήση αγωγών αστικού και ποινικού δικαίου για τη φίμωση δημοσιογράφων, ΜΚΟ και της κοινωνίας των πολιτών χρειάζεται να ανακοπεί προκειμένου να θωρακιστεί ο δημόσιος διάλογος από αδικαιολόγητες παρεμβάσεις.

Ο όρος αγωγή SLAPP (Strategic lawsuits against public participation ή Στρατηγικές αγωγές κατά της συμμετοχής του κοινού) αναφέρεται στις αβάσιμες μηνύσεις ή αγωγές που κατατίθενται από ισχυρά πρόσωπα ή εταιρείες ενάντια σε πολίτες, οργανισμούς και δημοσιογράφους που εκφράζουν κριτική σχετικά με ζήτημα δημοσίου ενδιαφέροντος. Ο στόχος είναι ο εκφοβισμός όσων ασκούν κριτική μέσω της ηθικής και οικονομικής εξουθένωσής τους.

Στη χώρα μας τέτοιες κακόβουλες νομικές πρακτικές για θέματα που συνδέονται με περιβαλλοντικά ζητήματα και αφορούν την κριτική ή/και κινητοποιήσεις κατοίκων και δημοσιογραφικές έρευνες είναι οι εξής:

– Η αγωγή που κατέθεσε η ελληνογερμανική εταιρεία «Ενεργειακή Κυκλάδων» με την οποία απαιτεί 328.000 ευρώ από 100 Τηνιακούς. Η εταιρεία ζητά το προαναφερόμενο ποσό για διαφυγόντα κέρδη και ηθική βλάβη, εξαιτίας των κινητοποιήσεων διαμαρτυρίας φορέων και κατοίκων του νησιού που απέτρεψαν την εγκατάσταση ανεμογεννητριών. Παράλληλα, αιτείται και την επιβολή ποινής φυλάκισης ενός έτους στους εναγόμενους, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης και συμμετοχής αυτών σε οποιαδήποτε διαμαρτυρία σχετική με εργασίες της στο μέλλον. https://cyclades24.gr/2020/07/tinos-me-agoges-kata-ton-politon-strefete-i-eteria-gia-to-eoliko-parko/

– Τρεις αγωγές των εταιρειών του ομίλου «ΟΝΕΧ», που διαχειρίζονται το ναυπηγείο της Σύρου, εναντίον του Παρατηρητηρίου Ποιότητας Περιβάλλοντας Σύρου (ΠΠΠΣ). Το ΠΠΣΠ, που ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2020, ανέπτυξε μια σειρά δράσεων για τη θαλάσσια και ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ερμούπολη, καθώς και για την ύπαρξη βαρέων τοξικών μετάλλων στο λιμάνι της. Το ΠΠΠΣ δέχτηκε τον Νοέμβριο μια πρώτη αγωγή ύψους 1.000.000 ευρώ από τον όμιλο ΟΝΕΧ για συκοφαντική δυσφήμιση, διαφυγόντα κέρδη και ηθική βλάβη και εν συνεχεία άλλες δύο ανάλογες αγωγές (ύψους 1.000.000 η καθεμία) https://edromos.gr/ochi-sti-fimosi-ton-politon-tis-syrou-apo-tin-onex/

– Η αγωγή που κατέθεσε ο Ευστάθιος Λιάλιος, υψηλόβαθμο στέλεχος της εταιρείας «Ελληνικός Χρυσός», με την οποία απαιτεί αποζημίωση 100.000 ευρώ για ρεπορτάζ της δημοσιογράφου Σταυρούλας Πουλημένη (με απειλή προσωπικής κράτησης της δημοσιογράφου, αν δεν καταβληθούν) και το site alterthess της Θεσσαλονίκης υποστηρίζοντας ότι το ρεπορτάζ («Δύο υψηλόβαθμα στελέχη της Ελληνικός Χρυσός καταδικάστηκαν για ρύπανση του νερού στην Β. Χαλκιδική») συνιστά παράνομη επεξεργασία των προσωπικών του δεδομένων χωρίς τη συναίνεσή του, ότι προσβάλλει βάναυσα την προσωπικότητά του, ότι του προξένησε ψυχική ταραχή και ψυχικό άλγος και ότι υπέστη ηθική βλάβη. Το ρεπορτάζ αφορούσε την καταδίκη του ενάγοντα αλλά και ενός δεύτερου υψηλόβαθμου στελέχους της «Ελληνικός Χρυσός» σχετικά με ρύπανση των επιφανειακών υδάτων και υποβάθμιση του περιβάλλοντος της βορειοανατολικής Χαλκιδικής μέσα από μια σειρά παραβιάσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Η αγωγή, που θα εκδικαστεί στις 3/3/2022 δεν κάνει πουθενά λόγο για συκοφαντική δυσφήμιση ή ψευδείς ειδήσεις. https://alterthess.gr/dyo-ypsilovathma-stelechi-tis-ellinikos-chrysos-katadikastikan-gia-rypansi-toy-neroy-stin-v-chalkidiki/

– Η μήνυση της εταιρείας «WRE Ελλάς» εναντίον 19 πολιτών από την περιοχή της Τοπικής Κοινότητας Παντάνασσας και Κουλεντίων του Δήμου Μονεμβασίας επειδή στις 22/08/2018 κατέθεσαν στοιχεία στο Δασαρχείο Μολάων, στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Σπάρτης και στο Α.Τ Νεάπολης αναφορικά με τη διάνοιξη δρόμου μήκους 1.500 μέτρων και πλάτους 6 έως 10 μέτρων μέσα σε δασική περιοχή. Η εταιρείας WRE EΛΛΑΣ έχει κατηγορήσει και ζητάει τη δίωξη σύσσωμου του Δημοτικού συμβούλιο του Δήμου Μονεμβασίας, φορέων, συλλόγων, επιτροπής αγώνα, ραδιοφωνικών σταθμών και πολιτών της περιοχής, που αντιτίθενται εδώ και 20 χρόνια στο αιολικό πάρκο, γιατί εξάντλησαν όλα τα νόμιμα μέσα και προχώρησαν σε ειρηνικές κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας και ενημέρωσης για τους σχεδιασμούς της εταιρείας. https://www.efsyn.gr/ellada/koinonia/329382_sto-skamni-epeidi-katiggeilan-paranomi-dianoixi-dromoy

– Η αγωγή που κατέθεσε η εταιρεία «WRE ΕΛΛΑΣ» κατά του δημοσιογράφου Τάσου Σαραντή και της «Εφημερίδας των Συντακτών» για ρεπορτάζ που αφορά την ανωτέρω δίωξη στην Μονεμβασιά, με τον τίτλο «Οι ανεμογεννήτριες “γεννούν” βιομηχανία διώξεων» απαιτώντας αποζημίωση 225.000 ευρώ από τον ίδιο και την εφημερίδα. Η εταιρεία κατηγορεί τον δημοσιογράφο για δήθεν «δημοσίευση ψευδών, συκοφαντικών και προσβλητικών για την εταιρεία ισχυρισμών προσβάλλοντας βάναυσα το νομικό πρόσωπο της εταιρείας και θίγοντας ευθέως την επιχειρηματική δραστηριοποίησή της (…) στο πλαίσιο ενός γενικότερου ενορχηστρωμένου σχεδίου». Εξάλλου, η εταιρεία αξιώνει 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον αναφορά στο πρόσωπό της και να απαγγελθεί προσωρινή κράτηση 12 μηνών στον δημοσιογράφο και στον πρόεδρο του Δ.Σ. της εταιρείας που εκδίδει την εφημερίδα, ως μέσο εκτέλεσης της απόφασης που θα εκδοθεί. https://www.efsyn.gr/ellada/koinonia/329293_agogi-gia-reportaz-poy-aforoyse-biomihania-dioxeon

Τα περιβαλλοντικά κινήματα, οι τοπικές κοινωνίες και επιτροπές αγώνα έχουν πετύχει σημαντικές νίκες προάσπισης του περιβάλλοντος και των κατά τόπους οικοσυστημάτων, έχοντας να αντιπαλέψουν “μεγάλα πράσινα συμφέροντα”, κατά παραγγελία νομοσχέδια, κατασταλτικούς κρατικούς μηχανισμούς με παρουσία ΜΑΤ, πλάγιες και νυχτερινές μεθοδεύσεις, υπερταχείες δημόσιες διαβουλεύσεις και ταυτόχρονα, την αποσιώπηση όλων αυτών από τα κυρίαρχα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Τέτοιες νίκες μετράμε στα Άγραφα, στο Νυμφαίο, στις Νησίδες του Αιγαίου, στη Σαμοθράκη, στο Τελέθριο και τη Μακρολούκα και για να επιτευχθούν χρειάστηκαν πάντα την ενεργό και διαρκή δράση σε τοπικό επίπεδο, επιστημονική τεκμηρίωση αλλά και τη στήριξη ενός ευρύτερου μετώπου ενεργών πολιτών που ενημερώθηκαν, διέδωσαν την πληροφορία ή/και συμμετείχαν στις δημόσιες διαβουλεύσεις, σε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και ενημερωτικές δράσεις, συζητήσεις και δρώμενα.

Οι πρόσφατες αγωγές των “πράσινων επενδυτών” δείχνουν πως στην πραγματικότητα αυτοί μας φοβούνται.

Αυτό δείχνουν οι αντιδράσεις τους με την καταστολή, τις μηνύσεις και τις αγωγές. Ωστόσο, το ζήτημα των αγωγών SLAPP με το αίτημα της οικονομικής αποζημίωσης είναι πολύ επικίνδυνο και πρέπει να το ανακόψουμε πριν επεκταθεί περισσότερο και καταστεί πάγια τακτική τους.

Ας γίνουν η αφορμή για να μπει ένα πρώτο ανάχωμα σε αυτή την τακτική των ισχυρών ενάντια στους ασθενέστερους. Οι απόπειρες ποινικοποίησης των υπερασπιστών του περιβάλλοντος και οι απόπειρες φίμωσης του δημοσιογραφικού λόγου δεν θα περάσουν.

→ Συγκεντρωνόμαστε στα δικαστήρια της Ευελπίδων στις 10 Φεβρουαρίου στις 9π.μ., όπου εκδικάζεται η αγωγή κατά του δημοσιογράφου Τάσου Σαραντή.

The post Στεκόμαστε μαζί με τον δημοσιογράφο Τάσο Σαραντή ενάντια στις άδικες διώξεις & τις αγωγές SLAPP first appeared on Aυτολεξεί.

Ας αναπαράγουμε το κομμένο κείμενο, λοιπόν!

«Στον δρόμο για το θέατρο στη συμβολή της Πανεπιστημίου με Βασιλίσσης Σοφίας –τι ειρωνική διασταύρωση, ε;– με πλησίασε μια τσιγγανοπούλα τρία τέσσερα χρόνια μεγαλύτερη από την κόρη μου, γύρω στα εφτά δηλαδή, για να μου καθαρίσει τα τζάμια του αυτοκινήτου. Τη ρώτησα πού είναι οι γονείς της και μου απάντησε με τον πιο φυσικό τρόπο του κόσμου “στη γύρα να ‘κονομήσουν κανά φράγκο”. Κοντοστάθηκα για λίγο στο φανάρι, αναζητώντας κάποιον ενήλικο που ίσως την επιβλέπει, την άφησα να μου καθαρίσει το μπαρμπρίζ βλέποντάς την να σκαρφαλώνει στις μύτες των ποδιών της για να φτάσει να το καθαρίσει ολόκληρο, της έδωσα δύο ευρώ, άναψε το φανάρι και σηκώθηκα και έφυγα.

Έφυγα και παράτησα ένα παιδί στη μέση του δρόμου, λίγο μεγαλύτερο από την ηλικία της κόρης μου, γιατί επρεπε να πάω στη δουλειά μου.

Το κορίτσι αυτό εκτός από εμένα το παράτησαν και εκατοντάδες άλλοι που πέρασαν και ενώ σταματάνε για να διασώσουν ένα γατάκι ή ένα σκυλάκι που το παίρνουν –και πολύ καλά κάνουν– και ύστερα το φροντίζουν και αναζητούν εναγωνίως μια ζεστή αγκαλιά να τα φροντίσει, προσπερνάνε, όπως έκανα κι εγώ, ένα παιδί λίγο μεγαλύτερο από την ηλικία της κόρης μου για να πάνε και αυτοί, όπως έκανα κι εγώ, στη δουλειά τους.

Το κορίτσι αυτό, στο κεντρικότερο σημείο των Αθηνών, είμαι σίγουρος ότι το προσπέρασαν αστυνομικοί της ομάδας ΔΙΑΣ, δικαστικοί, πολιτικοί, κοινωνικοί λειτουργοί και για να μην τα πολυλογώ το προσπαράσαμε όλοι μας. Ε, από αυτό το κορίτσι έχουμε την απαίτηση να ενταχθεί στην κοινωνία μας και αναρωτιόμαστε τι φταίξαμε που αύριο μεθαύριο θα μας κλέψει το αυτοκίνητο. Και όταν μας το κλέψει, γιατί θα μας το κλέψει –και μεταξύ μας πολύ καλά θα μας κάνει–, εμείς θα το σκοτώσουμε και θα πανυγηρίζουμε γιατί επιτέλους θα πρέπει να μπει μια τάξη με τους γύφτους.

Εγώ μολις γύρισα σπίτι μου, η κόρη μου κοιμάται αλλά ντρέπομαι να πάω να τη φιλήσω. Ξέρω ότι δεν αλλάζει κάτι με αυτό αλλά ακόμα αναρωτιέμαι πώς γίνεται να υπάρχουν άνθρωποι που δεν ντρέπονται. Και τότε κάπως ηρεμώ ότι δεν έχω χάσει τελείως την ανθρωπιά μου.

Εσείς που κοιμάστε, κοιμηθείτε ήσυχα. Ένας γύφτος λιγότερος».

Ξημερώματα Δευτέρας, 25 Οκτώβρη 2021

Βλ. επίσης

Η ηλεκτρονική εκδοχή της λογοκρισίας: Social media & πολιτική (βίντεο ομιλίας+συζήτησης)

Μπροστά στη λογοκρισία, να διεκδικήσουμε την ψηφιακή δημόσια σφαίρα

The post Το λογοκριμένο κείμενο του Χάρη Τζωρτζάκη: «Κοιμηθείτε ήσυχα, ένας γύφτος λιγότερος» first appeared on Aυτολεξεί.

Το Athens School και το «Αυτολεξεί» ήμασταν από τους πρώτους που είδαμε, την Πέμπτη 25/2, τις σελίδες και τα προφίλ μας να διαγράφονται αμετάκλητα και χωρίς ειδοποίηση ακριβώς γιατί τολμήσαμε να διοργανώσουμε μια εκδήλωση ενάντια στην ψηφιακή λογοκρισία. Ακολούθησε ένας καταιγισμός από διαγραφές αναρτήσεων και μπλοκαρίσματα λογαριασμών πολιτών, μα και δημοσιογράφων και φωτογράφων, όταν το περιεχόμενό τους αντιτάχθηκε στην καθεστωτική προπαγάνδα.

Ποιο είναι το μέλλον της ψηφιακής επικοινωνίας; Πώς αντιστεκόμαστε στη λογοκρισία που επιβάλλουν οι μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες και οι κρατικοί οργανισμοί; Ποιος ελέγχει την ελευθερία του λόγου στο διαδίκτυο;

Για να ενισχύσουμε τον διάλογο πάνω σε αυτά τα ερωτήματα, το Athens School διοργανώνει διαδικτυακή εκδήλωση-συζήτηση την Πέμπτη 18/3/21 στις 19.00. Θα συνομιλήσουμε με τους:

• Αντώνη Μπρούμα, δικηγόρο
• Κωνσταντίνο Πουλή, συγγραφέα και δημοσιογράφο του ThePressProject
• Γιώργο Ν. Οικονόμου, συγγραφέα και διδάκτορα Φιλοσοφίας
• Αλέξανδρο Σχισμένο, συγγραφέα και διδάκτορα Φιλοσοφίας

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Νίκος Ιωάννου, διδάσκοντας του Athens School.

UPDATE: Η εκδήλωση διαθέσιμη στο κανάλι του Αυτολεξεί στο youtube: 

The post ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ – Πώς υπερασπιζόμαστε τον ελεύθερο λόγο από τη λογοκρισία; first appeared on Aυτολεξεί.

H λογοκρισία στο φέισμπουκ κλιμακώθηκε πολύ γρήγορα και μας βρήκε απροετοίμαστους/ες. Το ψαλίδι της λογοκρισίας ποτέ δεν χαρακτηριζόταν από ικανότητα λεπτών διακρίσεων, αλλά είναι σαφές ότι η παρούσα απόπειρα των ψηφιακών λογοκριτών να εξισώσουν τη στήριξη των δικαιωμάτων ενός κρατουμένου με τη στήριξη της τρομοκρατίας ισοδυναμεί με το να κάνουν εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς με αλυσοπρίονο. Πόσο μάλλον η επίθεση ενάντια στο Αυτολεξεί λόγω διοργάνωσης εκδήλωσης για την διαδικτυακή λογοκρισία. Δεν πρόκειται σαφώς για έναν δυσλειτουργικό αλγόριθμο αλλά για πολιτικά υποκινούμενες απόπειρες σίγασης της κριτικής, και εύλογα πολλοί/ες από εμάς αισθανόμαστε ήδη ότι ο ψηφιακός μας βίος θα γίνει σύντομα αβίωτος και σκεφτόμαστε να μετοικήσουμε σε άλλα μέσα δικτύωσης.

Ωστόσο, όσο βάσιμο και καλοπροαίρετο και να είναι το κάλεσμα για εγκατάλειψη του φέισμπουκ και μετάβαση σε νέα/εναλλακτικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι το τουίτερ και το φέισμπουκ αποτελούν μια de facto νέα δημόσια σφαίρα, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για ιδιωτικούς οργανισμούς που λειτουργούν με αδιαφανείς και αυθαίρετες διαδικασίες και βρίσκονται έξω από οποιαδήποτε μορφή δημοκρατικού ελέγχου.

Το σημαντικό είναι ότι σε αυτά τα μέσα εκτυλίσσεται σε μεγάλο βαθμό ο δημόσιος διάλογος. Η απόπειρα «αποπολιτικοποίησης» του φέισμπουκ, που έχει ενταθεί διεθνώς από την αρχή της χρονιάς μετά τα γεγονότα στο Καπιτώλιο, αποτελεί ξεκάθαρη απόπειρα διαμόρφωσης του περιεχομένου και των ορίων του δημόσιου διαλόγου στα μέτρα των κυρίαρχων. Και όσο και αν επισήμως γίνεται με αφορμή τον Τραμπ και τους ακροδεξιούς οπαδούς του, βλέπουμε αυτήν τη στιγμή ότι στο στόχαστρο βρίσκονται κατά βάση οι προοδευτικές και κριτικές φωνές.

Τα προβλήματα που παρουσιάζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πλέον γνωστά, και ιδιαίτερα αυτά που αφορούν την αλγοριθμική διαχείριση και έλεγχο της προσοχής και αλληλεπίδρασής μας. Το ντοκιμαντέρ «The Social Dilemma» είναι αποκαλυπτικό όσον αφορά αυτές τις πτυχές. Ωστόσο, και τα πλεονεκτήματα είναι σαφή: Στην Ελλάδα, την Τουρκία, την Ουγγαρία, την Πολωνία, και όπου αλλού τα ΜΜΕ είναι πλήρως ελεγχόμενα και κατευθυνόμενα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ανάμεσα στα ελάχιστα αντιπολιτευτικά πεδία που έχουν απομείνει. Εκεί αναδεικνύονται θέματα που αλλιώς θα θάβονταν, διακινούνται πληροφορίες και αναλύσεις, δημιουργείται αντίλογος, συντονίζονται ενημερωτικές εκστρατείες, κτλ. Εκεί, επίσης, εκφέρεται ο κυρίαρχος λόγος, και δημιουργείται έτσι το πεδίο για την αμφισβήτηση του. Η πανδημία και ο εγκλεισμός έχουν κάνει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ακόμα πιο σημαντικά για την ενημέρωση και τη διάδρασή μας.

Με την επιδίωξη ελέγχου και λογοκρισίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καμουφλαρισμένα με τους ευφημισμούς της «διασφάλισης της ποιότητας της δημοκρατίας και του δημοσίου διαλόγου», η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει τη φίμωση των αντιφρονούντων/ουσσών και τη «μετανάστευση» τους σε εναλλακτικά μέσα. Προσβλέπει ίσως στη δημιουργία ενός ξεχωριστού «Leftbook» χωρίς καμία δυνατότητα διασύνδεσης με την πολιτική σφαίρα και την κοινή γνώμη, όπου οι κριτικές φωνές θα απομονώνονται και ως εκ τούτου θα εξουδετερώνονται.

Χωρίς να είμαι ενάντιος στην μετάβαση σε εναλλακτικά μέσα, θεωρώ ότι δεν πρέπει να παραιτηθούμε. Τα μέσα δικτύωσης αποτελούν σημαντική κοινωνική υποδομή, και η δικαιολογία ότι είναι ιδιωτικά άρα δεν οφείλουν να είναι υπόλογα σε κανέναν είναι έωλη. Πρέπει να διεκδικήσουμε αυτόν τον παράδοξο κοινό χώρο με κάθε τρόπο. Πώς όμως; Είναι η στιγμή για να ανοίξει μια τέτοια συζήτηση. Κάποιες σκόρπιες πρώτες ιδέες:

-Με την πολιτικοποίηση του ίδιου του ζητήματος της λογοκρισίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, την ανάδειξη δηλαδή με σαφείς πολιτικούς όρους των δυστοπικών προεκτάσεων της προσπάθειας ελέγχου και «αποπολιτικοποίησης» της δημόσιας σφαίρας.

-Με έναν επικοινωνιακό «ανταρτοπόλεμο», με πολλαπλά προφίλ/ομάδες και ταυτόχρονες καμπάνιες, ώστε η λογοκρισία και καταστολή να γίνει δύσκολη.

-Με την δημιουργία εναλλακτικών δικτύων και ομάδων εκτός φέισμπουκ/τουίτερ, που θα αποτελούν χώρο ανασύνταξης και διοργάνωσης της επιστροφής μετά από κάθε απόπειρα λογοκρισίας.

-Και σίγουρα με ένα νέο αυστηρό πρωτόκολλο αποθήκευσης όλης της επικοινωνίας και πληροφορίας μας σε ασφαλές μέρος εκτός διαδικτύου, έτσι ώστε η ανάκαμψη από τις αναπόφευκτες διαγραφές προφίλ, αναρτήσεων και σελίδων να είναι λιγότερο οδυνηρή.

Δεν θα είναι εύκολο, σαφώς, να τα βάλουμε με τέτοιους πανίσχυρους αντιπάλους που έχουν, όσον αφορά τον περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης, υπερεξουσίες που ποτέ δεν είχαμε φανταστεί στο πλαίσιο τυπικά δημοκρατικών κοινωνιών. Ωστόσο αποτελεί μια από τις προκλήσεις και τα παράδοξα της εποχής που ζούμε ότι έχουμε σε παγκόσμιο επίπεδο παραδώσει τα κλειδιά του δημόσιου διαλόγου σε αδιαφανείς και αυθαίρετες ιδιωτικές εταιρείες, και τώρα πρέπει να αγωνιστούμε για να τα πάρουμε πίσω.

The post Μπροστά στη λογοκρισία, να διεκδικήσουμε την ψηφιακή δημόσια σφαίρα first appeared on Aυτολεξεί.