Ο αναρχικός/αντιεξουσιαστικός “χώρος” δεν έχει τυπικές διαδικασίες ένταξης, καταγραφής της εμπειρίας, αναστοχασμού της δράσης και αποχώρησης. Δηλαδή δεν έχει συνειδητά καταγεγραμμένη ιστορικότητα, ούτε ρητές δομές οργάνωσης, ούτε τρόπο αυτοκριτικής. Αντιθέτως, περιέχει μια αντίσταση αδράνειας σε οποιαδήποτε αυτοκριτική. Ας πούμε, το δικό μου κείμενο αποχώρησης πριν από πέντε χρόνια θάφτηκε από τη συλλογικότητα, χωρίς καν να αναγνωσθεί.

Έτσι ο “χώρος” παραμένει ανιστορικός, ανοργάνωτος και μυθοποιητικός. Με αποτέλεσμα οι “φασαίοι”, αν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε τον νεολογισμό αυτό, να αποτελούν, εξ ορισμού, την πλειοψηφία του “χώρου” και να συγκροτούν το κριτήριο αυτοπροσδιορισμού αυτής της πολιτικής παράδοσης ως “χώρο”, δηλαδή πεδίο κινητικότητας και ακανόνιστων διαδρομών – η πλειοψηφία των “αγωνιστριών/ών” ασχολούνται έντονα για μία περίοδο πριν οδηγηθούν στην παραίτηση. Αυτή η περίοδος ενασχόλησης χαρακτηρίζεται, ανάλογα προς τον βαθμό εμπλοκής ως “φάση” από τους εναπομείναντες. Πώς λέμε: “Περνάει φάση”, μια φράση των glamour ’90s.

Οπότε ο χαρακτηρισμός “φασαίος” ξεκινά ως μια εκ των υστέρων επίκριση για τους αποχωρήσαντες από τους εναπομείναντες. Είναι μια λέξη που υποκαθιστά το νόημα που είχαν παλαιότερα οι έννοιες “ψευτομπλούκι” ή “part-time punks” ή, κατά Μπούκτσιν, “lifestyle αναρχισμός”. Μοναδικό κριτήριο ήταν η διαρκής φυσική παρουσία στις εκδηλώσεις του “χώρου”.

Η αντίθεσή της δεν είναι το “πολιτικοποιημένος”, αλλά το “αναρχοπατέρας” που είναι ο επικριτικός χαρακτηρισμός που αποδίδεται στους εναπομείναντες από τους αποχωρήσαντες, ως μια πικρόχολη απάντηση που στεριώνεται στην επίγνωση ότι στον “χώρο” η πραγματική ιστορική μνήμη πνίγεται στη μυθοπλασία. Οι “αναρχοπατέρες” κουβαλούν και τους μύθους των Εξαρχείων, για τους οποίους έγραψε κάποτε ο Λεωνίδας Χρηστάκης πως τα “Εξάρχεια δεν υπάρχουν.”

Με τη διάνοιξη του ψηφιακού κόσμου, έστω και τα ασαφή και μη τυπικά κριτήρια που έθετε η φυσική παρουσία διαλύθηκαν. Πίσω από το πληκτρολόγιο, όλοι διεκδικούν τη μνήμη του Ντουρούτι. Οπότε οι “φασαίοι” έγιναν ο κορμός του “χώρου”, καθότι η ίδια η ενασχόληση με την πολιτική μέσω τηλεπαρουσίας είναι η ουσία της “φάσης”. Οι πάλαι ποτέ “αναρχοπατέρες” έχασαν την αυθεντία επί των μύθων, καθώς ο πολλαπλασιασμός των εικονικών μύθων έκανε τους πάντες οριακά “φασαίους”.

Όλοι θα αποσυρθούμε, εξάλλου, κανείς δεν είναι αθάνατος.

Τώρα βλέπω ότι οι “φασαίοι” προκαλούν δυσαρέσκεια, όχι γέλωτα όπως παλαιότερα. Κατανοώ ότι πλέον είμαστε όλοι “φασαίοι”.

Αλλά υπάρχει και κάτι επιπλέον στον πυρήνα της έννοιας “φασαίος”. Το θέαμα. Είναι η προέκταση του τουριστικού χρόνου στον πολιτικό. Η “φάση” είναι φάση φαντασμαγορίας, οπότε ζητείται θέαμα προκειμένου οι “φασαίοι” να νιώσουν πιο αυθεντικοί και να κατακτήσουν την κορυφή του “χώρου”, δηλαδή το δικαίωμα να επικρίνουν χωρίς κριτήρια.

Το θέαμα του Δεκέμβρη έφερε μία ολόκληρη γενιά “φασαίων” που κατέστησαν τη μνήμη της εξέγερσης τουριστική αναπαράσταση. Ενδεικτικά, οι συζητήσεις έπαψαν να αφορούν την τακτική των διαδηλώσεων και εστίασαν στην πρακτική των πάρτυ.

Ο “χώρος”, κατεξοχήν θεαματικός, ζητεί να απαλλαγεί από τους “φασαίους” μα η αναπαραγωγή του ως “χώρου” εξαρτάται απόλυτα από τον πολλαπλασιασμό της “φάσης”, όπερ φαύλος κύκλος. Η μόνη διέξοδος θα ήταν πολιτική.

Μα αυτό δεν γίνεται στα ικαριώτικα πανηγύρια, ούτε με ποιητικό παραλήρημα, ούτε για λόγους κινηματογραφικής νοσταλγίας. Η διαμάχη των “φασαίων” έχει γίνει πλέον διασκέδαση για τους θιασώτες του βιωματικού καταναλωτισμού, τύπου LIFO.

Το πιο ενδιαφέρον είναι πως, με όλους αυτούς τους εκατέρωθεν χαρακτηρισμούς, η μάχη των ιδεών και των σημασιών έχει εγκαταλειφθεί προς όφελος της μάχης των εντυπώσεων. Και ο αναστοχασμός; Είναι άβολος και οι περισσότεροι κριντζάρουν.

The post Σχόλιο για τη «φάση» first appeared on Aυτολεξεί.

Νέα έκδοση: Βράντσης Νίκος, ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΕΙΣ: χώροι, υποκείμενα & καταστολή σε συνθήκες πλανητικής αστικοποίησης, Αθήνα: Αυτολεξεί, Απρίλιος 2021, σελ. 96, διαστάσεις 17×12, ISBN 978-618-84851-2-9

Το παρόν βιβλίο εξετάζει τις τάσεις και τις δυναμικές απλούστευσης περίπλοκων οικοσυστημάτων. Ο μηχανισμός απλούστευσης είναι ίδιος και απλός: η αναπαραγωγή μιας μοναδικής φόρμας που φτωχοποιεί ποικιλόμορφα, προηγουμένως, οικοσυστήματα… Πρόκειται για μία συρραφή από ενσταντανέ του νεότερου κόσμου η οποία, παρότι φαίνεται δυσοίωνη, δεν είναι απαραίτητα.

Το σημαντικότερο: περιγράφει μια τάση και όχι μια κατάσταση.

Μία από τις «απλουστεύσεις» που ανακαλύπτουμε διαβάζοντας το βιβλίο του Βράντση:

«Ο λιγότερο γνώριμος, δυστοπικός Ευγένιος Ζαμυάτιν προείδε εξαρχής το πώς σκηνοθετεί τον χώρο ένα σύστημα που φιλοδοξεί να γίνει παγκόσμιο. Δημιουργεί έναν προστατευτικό θόλο, ενσωματώνει τον κόσμο σε μια φούσκα. Όταν περικλείει τα πάντα, όταν δεν απομένει κάτι να ενσωματωθεί –τουλάχιστον από αυτόν τον πλανήτη– μετατοπίζει αναγκαστικά το σύνορο που ορίζει το «μέσα» από το «έξω» και ναυλώνει πληρώματα αστροναυτών ώστε να μεταφέρουν την ευτυχία ως εξαγώγιμο δώρο, ως προϊόν αυτού του τελειοποιημένου, τελειωμένου κόσμου, σε εξωγήινους πολιτισμούς.

Το αξίωμα πάνω στο οποίο στηρίζεται όλος αυτός ο εύθραυστος κόσμος ισχυρίζεται ότι σε αυτόν τον πλανήτη επικρατεί απόλυτη ευτυχία: όλοι θεωρούνται ευτυχισμένοι. Στο Μονοκράτος που περιγράφει ο Ζαμυάτιν όλα πρέπει να είναι διάφανα· οι γρίλιες των παραθύρων σπανίως κατεβαίνουν· το γυαλί είναι βασικό υλικό. Το σύστημα ισχυρίζεται ότι κανείς δεν έχει πια κάτι να κρύψει γι’ αυτό και επιλέγεται το γυαλί ως βασικό υλικό διαφάνειας. Ο κριτικός αναγνώστης, όπως και ο ήρωας του μυθιστορήματος, υποψιάζονται ότι αυτό αποτελεί μια ωραιοποίηση, μια συγκάλυψη ενός πολύ ένοχου μυστικού. Το γυαλί δεν ακολουθεί τη διαφάνεια, αλλά την επιβάλλει».

∼Νίκος Βράντσης | Μέρος πρώτο: Ουτοπία

Ο Νίκος Βράντσης σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό του στην Πολιτική Θεωρία & Φιλοσοφία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Είναι ανεξάρτητος ερευνητής με κύρια ενδιαφέροντα τη σχέση χώρου και πολιτικής, το καθεστώς ιδιοκτησίας και τη στέγαση στην Ελλάδα.

Επιμέλεια: Αλέξανδρος Σχισμένος, Ιωάννα-Μαρία Μαραβελίδη | Εξώφυλλο: Τόνια Λέντζου
«Αυτολεξεί» – ελευθεριακός ψηφιακός τόπος & εκδόσεις | aftoleksi@gmail.com

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΕΣ:

→ στο Alterthess: Το αποτύπωμα του νεοφιλελευθερισμού στον χώρο

→ στο Parallaxi Mag: Δυο ενδιαφέρουσες ματιές πάνω σε ένα εξαιρετικό βιβλίο

→ Παρουσίαση του βιβλίου Απλουστεύσεις που έγινε στο Πάρκο Τσέπης της Πρωτοβουλίας Γειτονιάς της Αλεξάνδρου Σβώλου στη Θεσσαλονίκη, από τον Θοδωρή Καρυώτη: “Αποκωδικοποιώντας το νεοφιλελεύθερο όραμα για τις ελληνικές πόλεις”

ΣΗΜΕΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗΣ (η λίστα ανανεώνεται):

Αθήνα: Βιβλιοπωλείο Πολιτεία (Ασκληπιού 1-3), Βιβλιοπέλαγος (Επ. Ασπρογέρακα 61 – πρώην Ισιδώρου), Εναλλακτικό (Θεμιστοκλέους 37), Ναυτίλος (Χαρ. Τρικούπη 28), Οι Εκδόσεις των Συναδέλφων (Καλλιδρομίου 30), Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου (Ζαλόγγου 9), Βιβλιοπωλείο ΑΛΦΕΙΟΣ (Χαρ. Τρικούπη 22), Έναστρον Βιβλιοκαφέ (Σόλωνος 101), Λοκομοτίβα café-bar βιβλιοπωλείο (Μπόταση 7 και Σολωμού), Little Tree Books (Καβαλλότι 2, Ακρόπολη), TRISE: Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνικής Οικολογίας (Κολοκοτρώνη 31, Σύνταγμα), Αυτοδιαχειριζόμενο κοινωνικό στέκι Στέγαστρο (Ναρκίσσου 3, Γαλάτσι), Κ*ΒΟΞ (Θεμιστοκλέους και Αραχώβης), Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Πέρασμα (Ζωοδόχου Πηγής και Ισαύρων), Αυτοδιαχειριζόμενος κοινωνικός χώρος Μπερντές (Aράδου 55, Άνω Ιλίσια – πλ. Κύπρου), Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Αργυρούπολης Υπόστεγο (25ης Μαρτίου 38), Κοινός τόπος (Πλούτωνος & Υψηλάντου στη Χαραυγή).

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: Ακυβέρνητες Πολιτείες (Αλ. Σβώλου 28), Το Κεντρί (Δ. Γούναρη 22), Oblik Editions (Σπανδωνή 29 / Αγορά Βλάλη, Καπάνι), ΕΚΧ Σχολείο (Βασιλέως Γεωργίου & Μπιζανίου)

ΙΩΑΝΝΙΝΑ: Κοινωνικός Χώρος Αλιμούρα (Αραβαντινού 6)

ΑΓΡΙΝΙΟ: Αγαύη βιβλιοπωλείο (Γ. Καραπαπά 16)

ΠΑΤΡΑ: Πρωτοπορία (Γεροκωστοπούλου 31-33)

ΧΑΝΙΑ: Rosa Nera (Λοφός Καστέλι, παλιό λιμάνι)

ΣΑΜΟΣ: Αλγόριθμος – φοιτητικό στέκι Πανεπιστημίου Σάμου

— Παραλαβές-παραγγελίες γίνονται και στα βιβλιοπωλεία εκτός Αθηνών —

* Οποιοσδήποτε χώρος επιθυμεί να προμηθευτεί το βιβλιαράκι μπορεί να επικοινωνήσει στο e-mail: aftoleksi@gmail.com και στα τηλέφωνα για παραγγελίες: 210-5128304, 6908852388

The post Απλουστεύσεις: χώροι, υποκείμενα & καταστολή σε συνθήκες πλανητικής αστικοποίησης first appeared on Aυτολεξεί.

Τη στιγμή που η Κρήτη ξεσηκώνεται από τη βίαιη εκκένωση του ιστορικού ελεύθερου κατειλημμένου χώρου Rosa nera, ένας σεξιστής, μάτσο και επικίνδυνος Κρητικός παίκτης του big brother προκάλεσε την οργή όλων μας. Όμως, η λεβεντοδιαστροφή του ήταν ένα μεμονωμένο, ατυχές, περιστατικό, όπως θέλει να μας πείσει ο Σκάι, ή κάτι που εν τέλει αναμενόταν να συμβεί –αργά ή γρήγορα– στο εν λόγω τηλεπαιχνίδι;

Η επίσημη ανακοίνωση του Σκάι ΠΡΟΚΑΛΕΙ αφού οι ιθύνοντες, πέρα από τις «διακοσμητικές» δηλώσεις μετανοίας που έκαναν, είχαν το θράσος να υποβιβάσουν το όλο ζήτημα σε ένα «ανθρώπινο λάθος» της σκηνοθεσίας. Δηλαδή, αν οι τεχνικοί δεν άφηναν κατά λάθος να προβληθεί το απόσπασμα του παίκτη που προωθεί τον βιασμό των γυναικών, τότε δεν θα είχε μαθευτεί τίποτα! Και ο «λεβέντης» αυτός θα συνέχιζε να διεκδικεί, ανενόχλητος από τον σταθμό, τη δημοσιότητα, τις ψήφους του κόσμου και τα έπαθλα.

Ξεχνούν, μάλλον, στον Σκάι πως οι ίδιοι ΕΠΕΛΕΞΑΝ τους συγκεκριμένους παίκτες εξαρχής, ξεχνούν πως ο συγκεκριμένος παίκτης είχε ανακοινώσει από την είσοδό του, κιόλας, στο παιχνίδι την ομοβοφία του. Ξεχνούν, επίσης, πως είχε ήδη παραδεχτεί παλαιότερο ξυλοδαρμό και σύλληψή του σε προηγούμενα αποσπάσματα του τηλεπαιχνιδιού, ενώ είχε τουλάχιστον τρεις με τέσσερις φορές εκφραστεί χυδαία σεξιστικά. Παρ’ όλα αυτά, η παραγωγή δεν έκανε απολύτως τίποτα, ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ όταν ξέσπασε το κοινό αίσθημα στα social media με το σχόλιό του περί βιασμού.

Ξεχνούν πως οι ίδιοι με τις επιλογές των παικτών επένδυσαν στην πόλωση και τον κανιβαλισμό προς χάριν της τηλεθέασης και της κοινωνίας του θεάματος. Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες του εν λόγω παιχνιδιού επιλέχτηκαν ως «δολώματα», προσεκτικά, με βάση και τις κοινωνικο-πολιτικές τους απόψεις. Από τη μία, συμμετέχουν ομοφοβικοί, ρατσιστές εναντίον των «λαθραίων εισβολέων στη χώρα» (ναι, ο Κρητικός παίκτης δεν ήταν ο μόνος μέσα στο παιχνίδι με παρόμοιες απόψεις) ενώ, από την άλλη, υπάρχουν συμμετέχοντες που είναι μετανάστες και gay. Ένας οξύμωρος φιλελεύθερος αχταρμάς, δηλαδή, στον οποίο το ισότιμο δικαίωμα όλων στην έκφραση και στη ζωή περιλαμβάνει και όσους δεν το αναγνωρίζουν –δηλαδή, τους φασίστες, τους ρατσιστές και τους σεξιστές. Έτσι, η παραγωγή επένδυσε στις πολυαναμενόμενες συγκρούσεις με την προσμονή της για «χρυσά» νούμερα τηλεθέασης!

Παράλληλα, άλλη μια παίκτρια από reality μόδας κατήγγειλε προχτες την παραγωγή του Σκάι, που έβαλε, όπως αναφέρει, σε κίνδυνο μέχρι και τη ζωή της(!), όταν η ίδια τους ανακοίνωσε πως αποχωρεί, λόγω των απάνθρωπων συνθηκών που επικρατούν στην παραγωγή. Κι αυτό τυχαίο θα πουν πως ήταν…

Όπως καταλαβαίνουμε, η πάγια τακτική του Σκάι –αλλά και των σχετικών realities– θα οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια σε τέτοια περιστατικά. Για όλους αυτούς τους λόγους, το big brother ΠΡΕΠΕΙ να σταματήσει άμεσα και να αναλάβει το κανάλι το κόστος που του αναλογεί για τον τρόπο με τον οποίο προσπαθεί να προκαλέσει την τηλεθέαση.

Όχι, η ελληνική κοινωνία δεν έδειξε ανοχή ούτε αδιαφορία ως προς αυτό! Τα αντανακλαστικά της μέσα από τα social media, που είχαν καιρό να δείξουν τόσο μεγάλη δυναμική, ξεσκέπασαν κάτι που ο Σκάι θα είχε διαφορετικά κουκουλώσει. Ήταν οι οργισμένες αντιδράσεις από χρήστες/-τριες των social media που προκάλεσαν την αποβολή του παίκτη και την απόσυρση από τη χορηγία κάποιων εταιρειών. Αυτά αποτελούν ηχηρό μήνυμα πως τίποτα δεν μένει αναπάντητο. Το δημόσιο κύμα οργής, όμως, δεν πρέπει να σταματήσει έως ότου παρέμβει άμεσα εισαγγελέας για τη διερεύνηση τέλεσης αξιόποινων πράξεων από τον εν λόγω παίκτη αλλά και έως ότου υπάρξει τιμωρία για το ίδιο το κανάλι. Γιατί το πολιτικό ζήτημα δεν είναι, απλώς και μόνο, η ατομική ευθύνη -το αν θα κλείσει ο καθένας μας την τηλεόραση-, αλλά το αν θα σταματήσει να προβάλλεται αυτή η παραγωγή, έπειτα από μία τόσο μεγάλη κοινωνική αντίδραση.

Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνούμε πως ο διαρκής στόχος μας παραμένει η απαίτηση και η διεκδίκηση ελεύθερων μίντια, ελεύθερης τηλεόρασης. Διεκδίκηση κοινωνικού ελέγχου πάνω στο τι προβάλλεται και οργάνων συλλογικής διαβούλευσης ενάντια στο σημερινό κλειστό κλαμπ των καναλαρχών. Όπως γράφτηκε και αλλού: Ποιος είναι ο ρόλος αυτών των καναλιών που απροκάλυπτα εργάζονται σε δυο κατευθύνσεις: την άσκηση κυβερνητικής προπαγάνδας από τη μία και τη διαρκή υποβάθμιση της νοημοσύνης του κοινού από την άλλη.

Αυτό το περιστατικό ας γίνει η αρχή του τέλους τους… ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ!

#cancelbigbrothergr , #ΕΣΡ_άμεση_επεμβαση , #αναζητείται_εισαγγελέας

The post Δεν ήταν «ανθρώπινο λάθος»: Tα realities του σκοταδισμού first appeared on Aυτολεξεί.

Η μεγαλύτερη βιομηχανία της Δύσης είναι η «βιομηχανία» της εμπορευματικής διασκέδασης. Κατέχει το 1/3 περίπου της οικονομικής δραστηριότητας. Μεγάλο της κομμάτι αποτελεί η διασκέδαση της νύχτας και του τζόγου· κάθε θέαμα και μαζικό αθλητικό γεγονός. Κομμάτι της είναι, επίσης, και η βιομηχανία του τουρισμού. Αυτή η βιομηχανία πλήττεται πρώτα από όλα από τα περιοριστικά μέτρα του κορωνοϊού και κατόπιν έρχεται σε απώλειες η βιομηχανία των ορυκτών καυσίμων (πετρελαϊκές). Αντίθετα, είναι προφανές ότι μικρές είναι οι απώλειες στην αγροτική παραγωγή και τα εργοστάσια, συγκριτικά με την κατάρρευση μιας βιομηχανίας η οποία απαιτεί μαζική συνεύρεση στη διασκέδαση για να λειτουργήσει.

Όπως εμπειρικά διαπιστώνεται, η εργασία ως βασικός συντελεστής της οικονομίας δεν απειλείται στον ίδιο βαθμό και ένα σημαντικό της κομμάτι την ψηφιακή εποχή μπορεί να γίνει από το σπίτι. Αντίθετα η μαζική εμπορευματική διασκέδαση δεν μπορεί να γίνει από το σπίτι, αλλά και αν γίνει χάνει τον οικονομικό-εμπορευματικό της χαρακτήρα. Μαζί της χάνεται και ένα πολύ σημαντικό ποσοστό στο ΑΕΠ της κάθε χώρας. Αυτή η απώλεια, ωστόσο, δεν πλήττει κατ΄ ανάγκη όλους τους παραγωγικούς τομείς της οικονομίας, όπως σε αντίθεση συμβαίνει με τον αγροδιατροφικό, τον βιομηχανοπαραγωγικό και τον δημόσιο τομέα των υπηρεσιών. Έχει επιπτώσεις, βέβαια, στη μείωση της απασχόλησης, στη μείωση των δημόσιων εσόδων από την φορολογία αλλά δεν θα πεθάνει κι ο κόσμος από την πείνα, δεν θα έλθει η συντέλεια του κόσμου.

Τα υπόλοιπα 2/3 της οικονομίας μπορούν να λειτουργούν ακόμη και κάτω από περιοριστικά μέτρα. Γιατί, όμως, επικρατεί τέτοιος πανικός στα οικονομικά επιτελεία του συστήματος για μια κρίση που σε δυο χρόνια το πολύ, μπορεί σύμφωνα με τις προβλέψεις να ξεπεραστεί ταυτόχρονα με την αντιμετώπιση του κορωνοϊού;

Η απάντηση είναι πιο περίπλοκη από ό,τι αρχικά φαίνεται. Το πρόβλημα είναι η αναδιάταξη των πόρων και των προτεραιοτήτων που θα επιφέρει στο οικονομικό μείγμα πολιτικής.

Οι κυβερνήσεις αυτή την εποχή είναι εκ των πραγμάτων αναγκασμένες να επενδύσουν στην υγεία και τις κοινωνικές υποδομές και σχεδόν καθόλου στη βιομηχανία της διασκέδασης, η οποία ήταν ένας προνομιακός χώρος για κερδοσκοπικούς λόγους αλλά και πολύ σημαντική για «ιδεολογικούς» λόγους. Από τη βιομηχανία της διασκέδασης και του τουρισμού έχουν μεγάλα κέρδη οι τράπεζες και οι κατασκευαστικές εταιρείες και οι μεταφορές που ανήκουν εξ ολοκλήρου στον ιδιωτικό τομέα. Αντίθετα, ο τομέας υγείας, για παράδειγμα, και η παιδεία ανήκουν κατά το μεγαλύτερο μέρος στο δημόσιο. Επομένως, μια ιδεολογία που υποστηρίζει οτιδήποτε ιδιωτικό έχει πρόβλημα με αυτές τις αντικειμενικές εξελίξεις.

Ο κυριότερος, όμως, και ανομολόγητος λόγος είναι, ότι η βιομηχανία της διασκέδασης, αιχμαλωτίζει τη σκέψη σε έναν ελκυστικό τρόπο ζωής που αρμόζει στον ιδιώτη και υπνωτίζει τον πολίτη. Οι ορμόνες της χαράς, οι ντοπαμίνες και ενδορφίνες, στην προκειμένη περίπτωση, κινητοποιούνται με τεχνητό τρόπο με υλικά ερεθίσματα και άφθονο αλκοόλ κάτι που είναι το αντίστοιχο «άρτος και θεάματα» της εποχής μας.

Ελάχιστοι πολιτικοί αναλυτές έχουν ασχοληθεί με αυτή την πλευρά του καπιταλισμού και τη βιομηχανία της διασκέδασης τα τελευταία 50 χρόνια. Θα πρέπει να πάμε αρκετά πίσω και στη σχολή της Φρανκφούρτης και τον βασικό της εκπρόσωπο, τον Μαρκούζε, για να βρούμε μια κριτική στη μαζική βιομηχανοποιημένη κουλτούρα. Η διάκριση του υλικού από τον πνευματικό πολιτισμό είναι, βέβαια, ότι ο πνευματικός ως δημιουργία δεν βιομηχανοποιείται.

Οι ορμόνες της χαράς είναι ασφαλώς αναγκαίες για να μην πέσει μια κοινωνία στην κατάθλιψη, αλλά επειδή αυτές οι ορμόνες παράγονται από τον εγκέφαλο μπορούν να προκληθούν και με άλλο πιο πνευματικό τρόπο· αυτό έκανε π.χ. η εκκλησία για αιώνες πριν τη βιομηχανία της διασκέδασης.

Ο Μαρξ χαρακτήρισε τη θρησκεία ως το «όπιο του λαού», πού να ήξερε όμως ότι ο καπιταλισμός θα βρει έναν ακόμη πιο αποτελεσματικό τρόπο για να υπνωτίζει τον λαό· τη μαζική κουλτούρα και τη βιομηχανική διασκέδαση. Ένα σημαντικό μέρος του μισθού του εργαζομένου δεν θα πηγαίνει πλέον μόνο για τον άρτο, αλλά και για το «παντεσπάνι» και για τη διασκέδαση. Καταναλωτική κουλτούρα και βιομηχανική εμπορευματική διασκέδαση αναπτύχθηκαν παράλληλα.

Ο πνευματικός πολιτισμός που δεν τυποποιείται και δεν βιομηχανοποιείται πέρασε σε δεύτερη μοίρα και περιορίστηκε μαζί με την κοινοτική έκφραση.

Το σύγχρονο «όπιο του λαού» – η βιομηχανία της διασκέδασης

Το σύγχρονο όπιο του λαού, λοιπόν, δεν είναι η θρησκεία (τουλάχιστον στη Δύση), όπως έλεγε ο Μαρξ, αλλά η βιομηχανία της διασκέδασης. Η οικονομική διαμεσολάβηση κάθε είδους κερδοσκοπικών επιχειρήσεων για να διασκεδάσει ο πολίτης ως καταναλωτής. Στον προβιομηχανικό πολιτισμό αλλά και στις αρχές της βιομηχανικής επανάστασης ο αγρότης και ο εργάτης τραγουδούσε και χόρευε δωρεάν μέσα στη κοινότητα, συμμετείχε στα πανηγύρια, έκανε γλέντια στο σπίτι του, καλούσε τους συγγενείς και τους γείτονες και ο οικογενειακός προϋπολογισμός ήταν ασήμαντος.

Τον 20ό αιώνα, όταν γενικεύτηκε και αυξήθηκε ο εργατικός μισθός, ξεφύτρωσαν μια σειρά από επιχειρήσεις διασκέδασης που ταυτίστηκαν με την κοινωνική άνοδο του ατόμου. Το ζήτημα χρήζει ειδικής κοινωνιολογικής και οικονομικής μελέτης, ωστόσο δεν έχει απασχολήσει επαρκώς ούτε τους κοινωνιολόγους ούτε τους οικονομολόγους και ασφαλώς ούτε τους συνδικαλιστές για τη σημασία του στο όλο εκμεταλλευτικό σύστημα.

Η υπερ-ιδεολογία της εκβιομηχάνισης που κυριάρχησε τόσο στη Δεξιά, όσο και στην Αριστερά, δεν άφησε χώρο κριτικής για τα πολιτιστικά πρότυπα της μαζικής βιομηχανικής κουλτούρας και την οικονομία που αναπτύχθηκε γύρω από αυτά. Το σύστημα ήθελε ευχαριστημένους καταναλωτές και αδιάφορους πολίτες για το πώς αξιοποιούνται οι πόροι.

Η τεχνολογική ανεργία που έχουμε αναλύσει σε άλλο άρθρο και η καταστροφική επίδραση του κορωνοϊού στη βιομηχανία της διασκέδασης έρχεται να διαταράξει συθέμελα το βιομηχανικό μοντέλο που επιβλήθηκε όλη αυτή την περίοδο. Έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι ο πολιτισμός και η πολιτική δεν μπορούν να ασκούνται για πάντα ερήμην του συνειδητοποιημένου πολίτη και της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών.

The post Η μεγάλη κρίση στη βιομηχανία της διασκέδασης (η ασύμμετρη απειλή του κορωνοϊού) first appeared on Aυτολεξεί.

Η ταινία μικρού μήκους “Stay inside” (Καθίστε μέσα) δημιουργήθηκε πριν από 13 χρόνια, καταδεικνύοντας τη δύναμη της υπάρχουσας τηλεόρασης (ιδιωτικής ή κρατικής) στη διαμόρφωση-επιβολή μιας γνώμης, μιας μονοδιάστατης αλήθειας πάνω στην κοινωνία.

Σε περιόδους κοινωνικής αναταραχής (το προσφυγικό ζήτημα στα νησιά), κρατικής τρομοϋστερίας (Εξάρχεια, καταλήψεις) ή μαζικού πανικού (κορονοϊός) το «Καθίστε μέσα» μάς προκαλεί να αμφισβητήσουμε την ίδια του την προσταγή.

Λίγα λόγια για την ταινία: Το “Stay inside” είναι ένα καυστικό post-apocalyptic φιλμ γυρισμένο στους δρόμους της Αθήνας για την κατασκευή του μύθου των Εξαρχείων από τα media. Πάντα επίκαιρο μέσα σε έναν ατέρμονο κύκλο κρατικής και μιντιακής εμμονής που επαναλαμβάνεται ως φάρσα. Ένας «εσωτερικός εχθρός» που ανάλογα με την εποχή και την πολιτική ατζέντα που επιβάλει η εκάστοτε κυβέρνηση, υλοποιείται από τον μηχανισμό προπαγάνδας των μέσων μαζικής ενημέρωσης με σκοπό να διαμορφώσει την «κοινή γνώμη».

Όταν το βασικό πρόβλημα, αυτό δηλαδή με το οποίο κοιμάται και ξυπνάει η καθεμία και ο καθένας από τα 10 εκατομμύρια που ζουν στον ελλαδικό χώρο, δεν είναι τα Εξάρχεια και οι κουκουλοφόροι, τη θέση του «εχθρού» στο γυαλί της τηλεόρασης και των υπολογιστών παίρνουν το πανεπιστημιακό άσυλο, οι μετανάστες, το μακεδονικό, ο κορονοϊός, οι καταιγίδες -ή και όλα αυτά μαζί. Ποτέ το ίδιο το σύστημα, οι δομές του, η διαφθορά του, η ιεραρχία του…

The post «Καθίστε μέσα» – μία ιστορία τρομοϋστερίας των μίντια first appeared on Aυτολεξεί.

Ένα κείμενο, δημοσιευμένο προσφάτως στο Journal of the American Philosophical Association^[1], σχετικό με αυτό που στα επιστημονικά σαλόνια των Φράγκων ονομάζεται extended cognition, διατύπωσε κάποιες ανησυχίες και εισηγήθηκε ορισμένες, ενδιαφέρουσες, νομικές καινοτομίες ώστε τα απαρχαιωμένα δικαιικά συστήματα να συμβαδίσουν με τον θαυμαστό, τεχνολογικό κόσμο που ανατέλλει. Το κείμενο, εν ολίγοις, συνιστά στα νομικά συστήματα να αντιμετωπίζουν τις συσκευές μας όχι σαν απλά αντικείμενα αλλά σαν προεκτάσεις του σώματός μας, συνέχειες του εγκεφάλου μας. Αυτό συνεπάγεται βεβαίως, ότι ο κοινός κλέφτης ενός κινητού δεν θα κρίνεται ως κλέφτης αλλά ως κακούργος που άσκησε σωματική βία και προκάλεσε εγκεφαλική βλάβη στο θύμα του. Η κλοπή του κινητού, σύμφωνα με το κείμενο, θα πρέπει να ισούται με μοιραίο χτύπημα στο κεφάλι.

Είναι γνωστό πλέον, ότι τα laptops και τα smartphones μας είναι κάτι περισσότερο από απλά αντικείμενα. Προσωπικές και συλλογικές ιστορίες αποθηκεύονται και αρχειοθετούνται στις συσκευές μας, στις sim καρτες μας, στους σκληρούς μας δίσκους ή στο cloud. Σκέψεις καταγράφονται, συναλλαγές επιβλέπονται, συνήθειες χαρτογραφούνται, όνειρα προκατασκευάζονται. Έχουμε πλέον εξοικειωθεί και με προτάσεις που παλιότερα θα έμοιαζαν εξωφρενικές, για παράδειγμα αυτές που υποστηρίζουν πως όταν πεθάνουμε, οι συσκευές μας θα μπορούν να λειτουργούν ως λυχνάρια από όπου οι ζώντες θα μπορούν να περισυλλέγουν τα ίχνη των τεθνεώτων και να ξαναφτιάχνουν μια ρέπλικα, μια ψηφιακή εκδοχή του άλλοτε βιολογικού μας εαυτού, που με την παρουσία της θα απαλύνει των πόνων των οικείων.

Είναι προφανές ότι οι ψυχολογικές και οι βιολογικές μεταμορφώσεις που επιφέρει ο κυβερνοκαπιταλισμός θέτουν ζητήματα οντολογικά, αναθεωρήσεις των μέχρι τώρα δεδομένων περί βίου και περί θανάτου. Αυτοί οι χαρακτηριστικοί φιλοσοφικοί, επιστημονικοί και νομικοί προβληματισμοί επανεξετάζουν τα στοιχεία που συγκροτούν το αντικείμενο και τον πυρήνα τους. Αποκαλύπτουν τις τεκτονικές επιδράσεις που επιφέρει η παντοδυναμία της τεχνολογίας στον τρόπο με τον οποίο καταλαβαίνουμε τους εαυτούς μας και τις κοινωνίες μας. Αυτό που τώρα βρισκεται στον πυρήνα του νέου φιλοσοφικού Λόγου για παράδειγμα, δεν είναι το Καρτεσιανό “Εγώ” που κληρονομήσαμε από την Αναγέννηση, αλλά ένας εαυτός υπό τεχνική υποστήριξη· ένα μείγμα βιολογίας και τεχνολογίας· ένα ον που μοιάζει λιγότερο με άνθρωπο και περισσότερο με cyborg.

Αξιοπρόσεκτο είναι ότι αντιμετωπίζουμε αυτή τη, συγκεκριμένου χαρακτήρα, τεχνολογική πρόοδο λες και είναι αναπότρεπτο φυσικό φαινόμενο. Δεν είναι η τεχνολογική πρόοδος αυτή που πρέπει να υπακουσει στους κανόνες που έχουν τεθεί από τα παραδοσιακά συστήματα σκέψης, αλλά αυτά τα συστήματα που πρέπει να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα που δημιουργεί η τεχνολογία. Λείπει όμως μια κάποια κριτική και απουσιάζουν τα ιδανικά, στη βάση των οποίων θα έπρεπε να προχωρήσουμε σε αυτές τις τροποποιήσεις. Αυτή η απουσία δείχνει ότι τα ιδανικά αυτά πλέον δεν υπάρχουν και δεν χρησιμεύουν ούτε καν ως προσχήματα. Αντίθετα, κάθε τεχνολογική καινοτομία είναι καλοδεχούμενη από τη στιγμή που εξυπηρετεί την παραγωγή του κέρδους και συμβαδίζει με τους στόχους που θέτει η κυριάρχη κουλτούρα του θεάματος. Εμείς, τα υπό τεχνική υποστήριξη όντα, είμαστε προϊόντα αυτής της διαδικασίας προσαρμογής· οι αναβαθμισμένες, μάλιστα εκδοχές, οι νέες γενιές των cyborgs που ανατρέφονται μέσα στο ψηφιακό σύμπαν, είναι όντα ιδανικά να κατοικήσουν σε αυτόν τον υπέροχο κόσμο εικόνας και θεάματος, που λειτουργεί σαν άθροισμα ροών και δεδομένων.

Ο Murray Bookchin, ήταν μια σπάνια εξαίρεση σκεπτικισμού μέσα στη γενική ατμόσφαιρα του απερίσκεπτου ευαγγελισμού της τεχνολογικής θεολογίας των libertarians. Δεν ήταν βέβαια και κανένας λουδδίτης· απλά αναρωτιόταν, και δικαίως, γιατί και πώς η τεχνολογία εγγράφεται στις κοινωνίες μας. Για να εξυπηρετήσει ποιους σκοπούς; Και με ποιες συνεπακόλουθες παρενέργειες; Προείδε την πιθανή σχέση ανάμεσα στην τεχνολογική πρόοδο και την ενδυνάμωση της κοινωνικής ιεραρχίας του καταναλωτικού κυβερνοκαπιταλισμού. Είδε ότι η τεχνολογική καινοτομία μπορούσε εύκολα να γίνει ένα ραφινάτο όργανο εκμετάλλευσης, χειραγωγούμενο από μια ιδεολογία απορρυθμισμένου καπιταλισμού, εις βάρος της δημοκρατίας, της κοινωνίας, των ατόμων και του περιβάλλοντος:

«Νιώθω ότι είμαστε μπροστά σε μια επανάσταση μνημειώδους σημασίας και για όσο αυτή η επανάσταση θα βρίσκεται στα χέρια του κεφαλαίου και του κράτους, οι κοινωνικές συνέπειές της θα είναι καταστροφικές. Δεν θα ωφελήσει την ανθρώπινη κοινωνία ή την οικολογία αλλά θα εξυπηρετήσει την κυριαρχία και την ιεραρχία, όπως πάντα έκανε, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, η τεχνολογική πρόοδος» (Bookchin σε συνέντευξή του στο περιοδικό K.I.O.)^[2]

Οι τεχνολογικές καινοτομιές απέχουν πολύ από το να εκπληρώσουν τις πρώιμες φαντασιώσεις που περιέγραφαν την έλευση του διαδικτύου ως μια ουδέτερη, απελευθερωτική δυνάμη που θα διέδιδε τον καθολικό Λόγο σε έναν παράλογο κόσμο. Αντιθέτως, ο παραλογισμός δυναμώνει. Υπό τη δύναμη του κυβερνοκαπιταλισμού, διασπείρονται ταχύτατα και μαζικά ειδήσεις ψευδείς, μίσος και συνομωσίες που με καλούς αγωγούς τις αλγοριθμικές μετρήσεις φτάνουν σε προκατασκευασμένα ακροατήρια. Τίτλοι που επικαλούνται μαζικές αφυπνίσεις — «Ξυπνήστε…» — ακολουθούνται από λέξεις μίσους και ψέματα. Η ψηφιοποίηση ήταν βασικό προαπαιτούμενο και για τη ρευστοποίηση του Κεφαλαίου, το οποίο έκτοτε μετακινείται αστραπιαία και είναι ικανό να χειραγωγεί ευκολότερα τους πολιτικούς θεσμούς. Σταθερά πολιτικά συστήματα καλούνται να αναβαθμιστούν λες και είναι λογισμικά, να προσαρμοστούν για να επιβιώσουν.

Η συζήτηση γίνεται με όρους θεσμικού δαρβινισμού. Ολόκληρα κράτη και πόλεις προσαρμόζονται και μεταμορφώνονται σε υπαλληλικούς θεσμούς μιας απεδαφικοποιημένης δύναμης που κινείται ασταμάτητα. Για να σταθμεύσει τα κεφάλαιά της, προ-ορίζει την πορεία των πολιτκών δράσεων που πρέπει να γίνουν και των αποφάσεων που πρέπει να ληφθούν, πολλές φορές εις βάρος ανθρωπίνων, κοινωνικών, εργατικών και περιβαλλοντικών δικαιωμάτων. Τα πολιτικά κόμματα δεν μπορούν πια να διατυπώσουν ένα όραμα που να πηγαίνει πέρα από τους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, τις δομικές μεταρρυθμίσεις και τα μέτρα λιτότητας. Οφείλουν πρώτα και κύρια, να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις των hedge funds και των αγορών.

Οι πόλεις δεν είναι πλέον τα “genii locorum” του μοντερνισμού. Έχουν υποβαθμιστεί σε τοπία θεάματος, σε άθροισμα εικόνων προς τουριστική κατανάλωση. Οι επίσημοι θεσμοί, είναι τώρα πιόνια σε έναν χωρο-δαρβινισμό προσπαθώντας να κάνουν όλα εκείνα που είναι απαραίτητα για να προσελκύσουν επενδύσεις. Ο γεω-δαρβινισμός είναι η ατμόσφαιρα που ορίζει τη θεσμική προσαρμογή των επίσημων πολιτικών θεσμών, όπως ο κοινωνικός δαρβινισμός είναι η ιδεολογική ατμόσφαιρα, μέσα στην οποία διαμορφώνεται η προσωπική ατζέντα των ατόμων.

Ο Bookchin δεν ήταν απλά ένας στοχαστής που στοχαζόταν επί των επιδράσεων του κυβερνοκαπιταλισμού. Αυτό που κάνει τη σκέψη του, σημείο αναφοράς για την κριτική θεωρία, είναι η προσπάθειά του να αμφισβητήσει την επιστημολογική ηγεμονία αυτού του δαρβινισμού, που διαμορφώνει τη συμπεριφορά των ατόμων, τις κοινωνικές τους σχέσεις και τους πολιτικούς τους θεσμούς. Αυτό που χονδρικά ονομάζουμε «νεοφιλελευθερισμό» είναι μια συνέχεια, ένα ακόμα επεισόδιο, το πιο πρόσφατο, στη σειρά συστημάτων που θεμελιώνονται στο δόγμα της — συμβολικής και κυριολεκτικής — επιβίωσης των ισχυρότερων.

Ωστόσο, για τον Bookchin, πρόκειται για μια ιδεολογία. Ο δαρβινισμός δεν είναι το ηθικό δίδαγμα που πρέπει να πάρουμε από τη φύση, αλλά το ακριβώς αντίθετο. Είναι μια προβολή που εμείς οι άνθρωποι κάνουμε πάνω στη φύση. Είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο μάθαμε να διαβάζουμε και να αποκωδικοποιούμε τη φύση, ως σύστημα ενός αχαλίνωτου ανταγωνισμού, ώστε να δικαιολογήσουμε το, ανθρώπινα κατασκευασμένο, σύστημα εκμετάλλευσης και ιεραρχίας μέσα στο οποίο ζούμε. Είναι, εν ολίγοις, ένα στερεότυπο που υποβαθμίζει τη φύση σε ένα σύστημα επιβίωσης του ισχυρότερου, και αποσιωπά τις δυνάμεις συνεργασίας που αφθονούν στα φυσικά οικοσυστήματα. Ο δαρβινισμός, είναι η αφήγηση που ηγεμονεύει και σιγεί όλες τις άλλες αφηγήσεις.

Για να αντιμετωπίσει την ιδεολογική εμμονή με τον ανταγωνισμό, ο Bookchin επικεντρώνεται στα ιδεώδη της συνεργασίας και της ποικιλομορφίας που είναι απαραίτητα για τη διατήρηση ενός φυσικού οικοσυστήματος. Και παρόλο που, για αυτόν, η φύση δεν είναι ούτε ηθική ούτε ανήθικη, θεωρεί η αφήγηση που θα επιλέξουμε να ακούσουμε για τη φύση, είναι καίριας σημασίας για την ποιότητα των κοινωνικών συστημάτων που φτιάχνουμε:

«Το Προμηθεικό πρόταγμα, το οποίο χρησιμοποιεί την τεχνολογία ώστε να κυριαρχηθεί η φυση, αντικαθίσταται από ένα οικολογικό ήθος που χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να εναρμονήσει τη σχέση μεταξύ ανθρώπου και φύσης» (Bookchin, 1977:79).

Αντί λοιπόν για την προσαρμογή του νομικού μας κώδικα, ώστε να αντιμετωπίζει κάποιον που κλέβει ένα smartphone σαν κακούργο που προκαλεί σωματική βλάβη στο θύμα του, προτείνω να διατυπώσουμε πιο θεμελιώδη ερωτήματα που να αμφισβητούν την επιστημολογική βάση στην οποία στηρίζεται το ιδεολογικό δόγμα του κυβερνοκαπιταλισμού· προτείνω αρχικά να εξετάσουμε τις συνέπειές του στα ήδη αναποτελεσματικά δημοκρατικά μας πολιτεύματα, στις κοινωνίες, τους ανθρώπους και το περιβάλλον. Αν διαθέτουμε και κάποια αποθέματα ειρωνίας, μπορούμε να κάνουμε την ανάκριση αυτή, σύμφωνα με τα κριτήρια που θέτει η παραδοσιακή φιλελεύθερη σκέψη.

Οι αγγελιοφόροι του κυβερνοκαπιταλισμού πάντοτε ανατρέχουν στον ιερό λόγο περί ατομικών δικαιωμάτων. Ωστόσο, μια προσεκτική ανάκριση θα μπορούσε να αποκαλύψει την ασυνέπεια του κυβερνο-καπιταλισμού προς αυτές τις θεμελιώδεις αρχές της φιλελεύθερης σκέψης. Το σύστημα αυτό δεν μπορεί να δικαιολογηθεί ακόμη και όταν αξιολογείται σύμφωνα με τα κριτήρια που έχει ορίσει το ίδιο. Η «ιδιωτικότητα» και «το πρόσωπο», βασικές αξίες της παραδοσιακής φιλελεύθερης σκέψης, παραβιάζονται όχι από κάποιον Γάλλο ή Ισπανό μονάρχη ή από ένα απολυταρχικό Κράτος αλλά από το πανταχού-παρόν θέαμα που εισβάλλει στους χώρους μας από τις συσκευές που πάντα μας συνοδεύουν και μας καλούν να τροφοδοτούμε ασταμάτητα, με δεδομένα και ισχύ, το ολιγοπώλιο των διαχειριστών των ψηφιακών ζωών μας.

Υπάρχουμε και αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας μέσα από έναν ψηφιακό, δημόσιο χώρο που βασίζεται στον φθόνο, τον ανταγωνισμό και την ανεξέλεγκτη κατανάλωση. Αυτή η υποβάθμιση της δημόσιας σφαίρας έχει πρωτοφανείς οντολογικές επιπτώσεις. Για τον Bookchin, το άτομο που δεν μπορεί να ελέγξει τους όρους (συν)ύπαρξης στον δημόσιο χώρο υποφέρει από τη στέρηση, όχι απλά της αναστοχαστικής του ικανότητας αλλά του ίδιου του του εαυτού:

«Η απώλεια της δημόσιας σφαίρας ακολουθειται από την απώλεια της ιδιωτικής σφαίρας -αυτής της απαραβίαστης επικράτειας που είναι υποθετικά το τελευταίο οχυρό που διαθέτει το άτομο σε μια συγκεντρωτική και γραφειοκρατική κοινωνία. Το Εγώ, αφυδατωμένο εξαιτίας της ανυδρίας της δημόσιας σφαίρας γίνεται πλέον υποκείμενο μαζικής κουλτούρας, στερεοτυπικών αντιδράσεων, και διαρκούς ενασχόλησης με την ασημαντότητα» (Bookchin, 1977:77).

Ο κυβερνοκαπιταλισμός δίνει σταδιακά τη θέση του σε αυτό που πλέον μοιάζει με ένα κυβερνοσύστημα -σύστημα απόλυτο και καθολικό, το οποίο απαιτεί την πλήρη προσοχή μας, τη συνεχή μας συμμετοχή, παρακολουθεί συνεχώς και ανασχηματίζει ακόμα και τον πλέον ιδιωτικό μας χρόνο. Οι συσκευές ασκούν εγκεφαλικές λειτουργίες και περιστασιακά τις αντικαθιστούν. Γνωρίζουν σε ποιους μιλάμε, πότε τους μιλάμε, τι τους λέμε, πού βρισκόμαστε· γνωρίζουν για τις συναλλαγές μας, για τις φωτογραφίες μας, για τα βιομετρικά μας δεδομένα — και όλα αυτά τα αρχειοθετούν για χρόνια τώρα. Τα διαρκώς διαθέσιμα profile μας διηγούνται την προσωπική μας ιστορία· ο τοίχος μας γνωστοποιεί τις συναισθηματικές μας καταστάσεις και μεταπτώσεις· τα apps εντοπίζουν τις συναλλαγές μας, παρακολουθούν τις συναντήσεις μας, αποθηκεύουν τις αναμνήσεις μας, χαρτογραφούν τα γούστα και τις προτιμήσεις μας, προετοιμάζουν το περιεχόμενο που έχουμε εκπαιδευτεί να αναζητούμε.

Η άνοδος των κρυπτοφασιστικών τάσεων στην τεχνο-βιομηχανία^[3] μαρτυρεί τις αποτυχίες της «ψηφιακής επανάστασης» των οποίων οι υποσχέσεις δεν εκπληρώθηκαν ποτέ.

Η ιδιωτικότητά μας δεν είναι πλέον ένας χώρος και χρόνος που έχουμε με τον εαυτό μας, ώστε να αποσυρθούμε, να ασκήσουμε την αναστοχαστική μας ικανότητα, να παρασυρθούμε σε μια αδιάκοπη ενατένιση. Είναι μια συνέχεια του ψηφιακού θεάματος που δεν μας αφήνει ποτέ μόνους. Δεν υπάρχει ίχνος αυτονομίας, διότι δεν είμαστε ποτέ μόνοι. Οι συσκευές μας είναι πάντα εκεί, το απαραίτητο hardware για την ηγεμονία ενός παντοδύναμου λογισμικού που όχι μόνο ικανοποιεί τις επιθυμίες μας αλλά τις προκατασκευάζει και διδάσκει σε εμάς, τα απομονωμένα cyborgs πώς και τι να επιθυμούμε.

Το διαδίκτυο, ανεξάρτητα από τις αρχικές προθέσεις των ιδεαλιστών δημιουργών του, έχει γίνει μια πελώρια έκταση μονοκαλλιέργειας κλωνοποιημένων ατόμων που αναπαράγονται επ’ άπειρον. Αυτή η επικρατούσα τεχνολογική δύναμη, ξαναγράφει τους κώδικες των προηγουμένων συστημάτων, λιώνει τα όρια μέσα από τα οποία μάθαμε να προσανατολιζόμαστε στον κόσμο, αλλάζει τα υποκείμενα, τα αντικειμένα και τη μεταξύ τους σχέση. Έχει αποικίσει ακόμη και την περιοχή του ονείρου. Ο αρχιτεκτονικός υβριδισμός, το ανακάτεμα των στυλ, η απώλεια πολιτικής διάκρισης μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς, η απουσία ορίων ανάμεσα στην ατομική ιδιωτικότητα και τη δημοσιότητα, είναι τα φαινόμενα των αλλαγμένων κωδικών μιας προηγούμενης πραγματικότητας.

Ακόμη και η μαζική οργή έδωσε τη θέση της στην απελπισία, το καθοριστικό συναίσθημα μιας γενιάς, της οποίας κάθε κίνηση είναι αναμενόμενη· παρακολουθείται, αγοράζεται και πωλείται προτού συμβεί. Τώρα όλοι γνωρίζουμε ότι είμαστε απλώς ένα ακόμα κομμάτι του θεάματος, ότι κάθε κίνησή μας είναι ένα κλισέ που έχει προγραμματιστεί εκ των προτέρων. Ακόμη και να συνειδητοποιούμε την απουσία οποιασδήποτε πρωτοτυπίας είναι πλέον κλισέ. Το μόνο που απομένει είναι να μιμούμαστε στυλ και πρακτικές που έχουν πεθάνει προ πολλού.

Το μαζικό θέαμα, που διευκολύνεται από τον κυβερνομοναρχισμό, επηρεάζει τραγικά ακόμα και τις γλωσσικές δεξιότητές μας. Η πολιτισμική παραγωγή αυτής της γενιάς πάσχει από φτώχεια σε λέξεις, ένα φαινόμενο που περιγράφεται καλύτερα ως μεταλεξία παρά ως δυσλεξία (Fisher, 2009). Η ταχύτητα των οπτικών ερεθισμάτων και ο ακατάπαυστος βομβαρδισμός των εικόνων, έχουν αναθρέψει μια γενιά που μπορεί να επεξεργαστεί πλήρως τα οπτικά δεδομένα χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιήσει λέξεις.

Η γλώσσα είναι μπανάλ. Ένα σύνθημα είναι πιο αποτελεσματικό σε αυτόν τον γρήγορο ψηφιακό κόσμο.

Αλλά με την έλλειψη λέξεων εκλείπει και η κατανόηση του τι μας συμβαίνει· σε εμάς και στον κόσμο γύρω μας. Αδυνατούμε σταδιακά να εξασκήσουμε τη θεμελιώδη λειτουργία που μας καθιστά ανθρώπους: τον αναστοχασμό. Το «Εγώ», που θεωρείται ιερό για την παραδοσιακή φιλελεύθερη σκέψη, εξατμίζεται:

«Η έννοια “άνθρωπος” για τους Έλληνες, προϋπέθετε την αυτογνωσία και την αυτοκατανόηση στην ιδιωτική ζωή και επαναφέρεται στη δυτική σκέψη από τον Descartes μέχρι τους σύγχρονους υπαρξιστές» (Bookchin,1977:76).

Στον κυβερνομοναρχισμό, το ιερό «εγώ» του φιλελευθερισμού περιορίζεται σε τρεις ξεφτισμένες εκδοχές του εαυτού: παραγωγός δεδομένων (1), δημιουργός περιεχομένου (2), καταναλωτής προκατασκευασμένων επιθυμιών σε μια ψηφιακή κοινωνική σφαίρα που στηρίζεται στον φθόνο (3). Το υποκείμενο πλέον δεν είναι ο ιδιοκτήτης των ιδιωτικών σκέψεών του. Αναγνωρίζει τον εαυτό του μέσα από την εξάσκηση του δικαιώματός του να προκαλεί τον φθόνο. Και ένας εαυτός που του έχουν απομείνει μόνον αυτές οι λειτουργίες μετοχής σε ένα προκατασκευασμένο περιβάλλον, δεν μπορεί να είναι πολιτικά ενεργός και κοινωνικά παρών.

Ακόμα και πιο ανατρεπτικές ιδέες και σκέψεις ενσωματώνονται σε αυτό το πελώριο σύστημα και μετατρέπονται σε καταναλωτικά αγαθά. Η εξέγερση μετατρέπεται σε θέαμα, η φτώχεια σε εμπόρευμα, η βία σε νουάρ, η επανάσταση σε παράσταση, η εναλλακτικότητα σε τουριστικό προϊόν, το punk και το hip-hop σε lifestyle.

Η επανεξέταση του έργου του Bookchin μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τη σχέση μεταξύ της τεχνολογικής παντοδυναμίας και της τεράστιας φτώχειας του εαυτού. Ακολουθώντας λοιπόν την πρωτότυπη σκέψη του, μπορούμε να αναγνωρίσουμε το ανθρώπινο, κοινωνικό, πολιτικό και περιβαλλοντικό κόστος που προκαλείται από αυτή την παντοδύναμη τεχνολογική ηγεμονία. Ο Bookchin δεν έκρινε τον κυβερνομοναρχισμό και τον νεοφιλελευθερισμό σύμφωνα με τα κριτήρια που έθεσε ο παραδοσιακός φιλελευθερισμός. Αλλά η αναντιστοιχία και ασυνέπειά τους με τις φιλελεύθερες αξίες, σχετίζονται με το πρόβλημα της «κλίμακας» με το οποίο ασχολήθηκε διεξοδικά.

Εμείς, οι απογοητευμένες μάζες, αντιμετωπίζουμε τις παρενέργειες ενός συστήματος που δεν μπορεί να αποκρύψει τις ασυνέπειές του. Η περιβαλλοντική καταστροφή είναι μια τέτοια παρενέργεια. Κάποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι η κλιματική αλλαγή και η απειλή της εξάντλησης των πόρων δεν αποκρύπτονται, μα κάθε άλλο, προβάλλονται και διαφημίζονται ανελλειπώς. Ωστόσο, η σχέση μεταξύ τεχνοκαπιταλισμού και οικολογικής καταστροφής δεν είναι τυχαία, ούτε πρόκειται να επιλυθεί με ένα σύνολο από applications, στρατηγικές marketing και ecofiction. Η πασαρέλα εικόνων και lifestyles που παρουσιάζεται στις κοινωνικές πλατφόρμες προϋποθέτει τη συνέχιση της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων:

«Πρέπει να αντιμετωπίσουμε το γεγονός ότι τώρα ερχόμαστε όλο και περισσότερο αντιμέτωποι με την ακρότητα, όσον αφορά το μέλλον του πλανήτη μας. Είτε η κοινωνία θα αναδιαρθρωθεί πλήρως σύμφωνα με τις δημοκρατικές αξίες, καθοδηγούμενη από τις ριζοσπαστικές αρχές της κοινωνικής οικολογίας ενάντια στην ιεραρχία και τη κυριαρχία είτε η οικολογική επιδείνωση του πλανήτη θα εξαλείψει όχι μόνο τους πόρους μας, αλλά και τη δημοκρατία μας» (Bookchin, 1992: 10).

Μια άλλη παρενέργεια είναι η επιδημία ψυχικών νοσημάτων. Το σύστημα του ακατάσχετου ανταγωνισμού και του κοινωνικού δαρβινισμού, που χλευάζει οποιαδήποτε αναφορά στην κοινότητα και στη σημασία της συνύπαρξης, είναι υπεύθυνο σε μεγάλο βαθμό για τα αυξανόμενα ποσοστά ψυχικών νόσων. Η προτεινόμενη θεραπεία αποκαλύπτει ακόμη περισσότερο τη «φυσικοποίηση» του ακραίου ατομισμού. Η ψυχική νόσος θεωρείται ιδιωτική υπόθεση και το άτομο θεωρείται υπεύθυνο για την επίλυσή της.

Τέλος, μια απροσδόκητη παρενέργεια και χαρακτηριστική ασυνέπεια, είναι ο πολλαπλασιασμός της γραφειοκρατίας. Οι ιδεολόγοι του κυβερνοκαπιταλισμού ξόρκιζαν τη γραφειοκρατία που σύμφωνα με αυτούς οδήγησε σε θεσμική αναποτελεσματικότητα. Με τον θρίαμβο του κυβερνοκαπιταλισμού και του νεοφιλελευθερισμού, η γραφειοκρατία υποτίθεται ότι θα εξαλειφόταν. Στην πραγματικότητα απλά άλλαξε μορφή. Η νέα αποκεντρωμένη, απεδαφικοποιημένη μορφή της, της επέτρεψε να πολλαπλασιαστεί εις βάρος των ήδη δυσλειτουργικών θεσμών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.

Εν όψει αυτών των αδιεξόδων, η αναζήτηση μιας εναλλακτικής λύσης είναι απαίτηση συλλογική. Ωστόσο, η ανικανότητα των παραδοσιακών, δημοκρατικών θεσμών να ενεργοποιήσουν θεμελιώδεις ασφαλιστικές δικλείδες — η άρνησή τους, για παράδειγμα, να ρυθμίσουν ακόμη και τις υπαίτιες για την χρηματοπιστωτική κρίση τράπεζες, που κρίθηκαν πολύ μεγάλες και ενσωματωμένες στο σύστημα για να καταρρεύσουν — οδήγησαν σε βαθύτερη πολιτική απογοήτευση και κατέστησαν φαινομενικά αδύνατο το ενδεχόμενο μιας βιώσιμης εναλλακτικής λύσης.

Οι αναζητήσεις του Bookchin για τις δυνατότητες που ανοίγονται, αν στρέψουμε την προσοχή μας σε άλλες πολιτικές κλίμακες, κάτω από τους κρατικούς θεσμούς, σε πιο «μικρά» και «ανθρώπινα» οικοσυστήματα, παρέχουν ίσως μια τέτοια εναλλακτική. Το σύστημα σκέψης του δεν ήταν ένας προβληματισμός για τον τεχνοκαπιταλισμό. Ήταν ένας προβληματισμός σχετικά με την κλίμακα και το πλαίσιο.

Ο Bookchin, την κριτική του δεν την ασκεί στην τεχνολογική καινοτομία αλλά στο πολιτικό και επιστημολογικό πλαίσιο εντός του οποίου καταχωρείται και λειτουργεί αυτή η καινοτομία:

«Το ερώτημα είναι εάν η κοινωνία πρέπει να οργανωθεί γύρω από την τεχνολογία ή αν η τεχνολογία πρέπει να οργανωθεί γύρω από την κοινωνία. Η απάντησή μας μπορεί να δοθεί με την εξέταση της ίδιας της νέας τεχνολογίας με σκοπό να καθοριστεί εάν μπορεί να ενσωματωθεί σε πιο ανθρώπινες κλίμακες». (Bookchin, 1971: 35)

Ενάντια σε αυτή την πολιτισμική έρημο των απομονωμένων κλωνοποιημένων υποκειμένων, που αναπαράγονται επ’ άπειρον, η κοινωνική οικολογία του Bookchin μάς καλεί να δημιουργήσουμε κοινωνικά οικοσυστήματα, μικρότερης κλίμακας, που θα αγκαλιάζουν την κοινωνική βιοποικιλότητα και θα θέτουν τα δικά τους κριτήρια και τους δικούς τους στόχους. Εξετάζει τις δυνατότητες ενός ανθρώπινου οικοτόπου, με πιο ανθρώπινους κοινωνικούς θεσμούς. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι η κλίμακα για τον Bookchin δεν είναι απλώς θέμα διάστασης αλλά κυρίως θέμα ποιότητας. Η «χαμηλή» κλίμακα, κατά την άποψη του, έχει νόημα όσο επιτρέπει στο άτομο τον έλεγχο των υποθέσεων της κοινότητας και όσο εξασφαλίζει την αποτελεσματική και παραγωγική, ατομική συμμετοχή στην κοινωνική σφαίρα:

«Ένα ανθρώπινο οικοσύστημα προϋποθέτει την ανθρώπινη κλίμακα, δηλαδή μια κλίμακα που κατανοείται συλλογικά, ενισχύει την ατομική συμμετοχή και τις σχέσεις πρόσωπο με πρόσωπο». (Bookchin, 1977: 78)

Όσον αφορά τον κυβερνοκαπιταλισμό, ο πολλαπλασιασμός των συμφωνιών ελευθέρων συναλλαγών καθώς και οι διακανονισμοί για το ηλεκτρονικό εμπόριο που εισηγείται ο ΠΟΕ, προσπαθούν να παραχωρήσουν τα δικαιώματα ιδιοκτησίας των δεδομένων (data) αποκλειστικά και de facto στους συλλέκτες τους, δηλαδή στις μεγάλες εταιρίες. Εν όψει αυτών των προσπαθειών να δημιουργηθούν νομικά τετελεσμένα στη διαχείριση και ιδιοκτησία των δεδομένων, μια σειρά μελετών θέτει το ζήτημα συλλογικής και κοινοτικής διαχείρισης αυτών των δεδομένων και προτείνει ένα πλαίσιο για την κοινοτική ιδιοκτησία τους, που είναι απαραίτητο για την κοινωνική και οικονομική δικαιοσύνη^[4].

Για την Κοινωνική Οικολογία, ο τόπος της διακυβέρνησης, η διαδικασία της διακυβέρνησης, ο στόχος της καθώς και η αλήθεια σύμφωνα με την οποία λαμβάνει χώρα η διακυβέρνηση, εξετάζονται και ελέγχονται από τους ίδιους τους μετέχοντες σε ένα κοινό οικοσύστημα το οποίο ελέγχουν και στο οποίο βεβαίως λογοδοτούν, χωρίς να θυσιάζουν την ιδιωτικότητά τους και το δικαίωμά τους να αποσύρονται για όσο χρειάζεται.

Βεβαίως, μια συμμαχία με επίσημα πολιτικά και θεσμικά όργανα δεν πρέπει να απορρίπτεται με πρόσχημα την ηθική καθαρότητα της κλίμακας. Οι πολιτικές συμμαχίες φορέων που δραστηριοπούνται σε διαφορετικές κλίμακες, μεταξύ συνοικιών, ευρύτερων οικοσυστημάτων σε αστικές και αγροτικές κοινότητες, δημοτικών αρχών καθώς και κομμάτων που αναγνωρίζουν τα όρια των αντιπροσωπευτικών δημοκρατιών και είναι πρόθυμα να παραχωρήσουν κάποιον χώρο στα κοινωνικά κινήματα, μπορούν να διευκολύνουν μια κίνηση πέρα ​​από τη σημερινή πολιτική και πολιτισμική έρημο που προκαλεί τόσες παρενέργειες.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Bookchin, Murray. (1977). The Concept of Ecotechnologies Ecocommunities. Habitat, an International Journal. Vol 2. pp 73-85. Pergamon Press 

Bookchin, Murray. (1992). A Green Economy or Green Economics?. The Newsletter of PEGS. Vol. 2. No. 2. pp. 9-10, Penn State University Press https://www.jstor.org/stable/20710558

Bookchin, Murray. (1970). A Discussion on ”Listen, Marxist!. Transcription by Jonas Holmgren https://www.marxists.org/archive/bookchin/1970/discussion.htm

Bookchin, Murray. (1971). Liberatory Technology. Article in Our Generation, quarterly published in Montreal, Canada

Bookchin Murray, (2006)Social Ecology and Communalism, 2006, Published by AK Press

K.I.O. Interviews Murray Bookchin, Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going? http://dwardmac.pitzer.edu/Anarchist_Archives/bookchin/ raddemocracy.html

Carter, J. Adam. Palermos, S. Orestis. (2016). Is Having Your Computer Compromised a Personal Assault? The Ethics of Extended Cognition, Journal of the American Philosophical Association, Volume 2, pp. 542-560

Fisher, Mark. (2009). Capitalist Realism, Zero Books

Singh, P.J., Vipra, J. Economic Rights Over Data: A Framework for Community Data Ownership. Development 62, 53–57 (2019) doi:10.1057/s41301-019-00212-5

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

^[1] https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-american-philosophical-association/article/div-classtitleis-having-your-computer-compromised-a-personal-assault-the-ethics-of-extended-cognitiondiv/AD3872F46DFB86C0A949A9CBD9A15EEC

^[2] http://dwardmac.pitzer.edu/Anarchist_Archives/bookchin/raddemocracy.html

^[3] https://www.theguardian.com/news/2018/feb/15/why-silicon-valley-billionaires-are-prepping-for-the-apocalypse-in-new-zealand

^[4] https://link.springer.com/article/10.1057/s41301-019-00212-5

The post Εγχειρίδιο κοινωνικής οικολογίας. Για cyborgs. first appeared on Aυτολεξεί.

Το κείμενο στα Ελληνικά εδώ

“One could not be more cozily accommodated in an uncozy situation”
Walter Benjamin

Saturday’s newspapers always reserve some room on their printed and digital editions to fit in the report on the clashes in Exarchia. The same article, slightly changed, is reproduced weekly just like the urban conflict it describes: police forces and urban guerillas gather and collide, every Friday night, with exceptional consistency, on the Tositsa Street or in the alleys near the famous Exarchia Square. A conflict that resembles a performance, weekly displayed in the showroom of Exarchia and condenses the rebellious nucleus of the neighborhood.

On one side, stand the armed police forces. Police trucks and bodies of policemen delimit the area, control the passage. Opposite to them, groups of young men, their faces covered in balaclavas, gesture aggressively, move constantly and dashing stones and Molotov cocktails against the enemy. Traces of gasoline all over on the pavements, the smell of teargas fills the air. The act, in its weekly repetition resembles a rehearsed performance. The actors in their aggressive gestures, try to imitate their ideological ancestors; rather their cinematic representations. Their angry voices spew curses, like spells calling the ancient spirit of revolt to be resurrected.

Walter Benjamin was one of the first to take notice of the mimicry and contradictions emerging in an increasingly mass society. He observed how spectacle was consuming reality and how mass culture did not anymore try to conceal scenes of poverty and violence, rather it was exposing these phenomena, to transform them into commodities. In a small booklet, entitled “The Author as a Producer,” he criticized an artistic and journalistic stream, called Left-wing radicalism, for its affinity to poverty; more or less like the “Vice” of the 1930s, looking for images of misery and rebellion. Their pens and photos, their words and images glorified, aesthetized and sold poverty to a mass audience thirsting for new images. To Benjamin, this stream transformed poverty into a profitable source of enjoyment by narrowing it down into spectacle.

Closer to us, but in the same category of critical thinkers, Mark Fisher came to realize the most extreme and extensive omnipotence of Spectacle. For Fisher, spectacle could not only integrate aspects of life that could have some subversive potentials, but could pre-corporate them in advance. For Fisher, Curt Cobain represented the tragic realization of this cultural dreadlock: “In his dreadful lassitude and objectless rage, Cobain seemed to give wearied voice to the despondency of the generation that had come after history, whose every move was anticipated, tracked, bought and sold before it had even happened. Cobain knew that he was just another piece of spectacle, that nothing runs better on MTV than a protest against MTV; knew that his every move was a cliché scripted in advance, knew that even realizing it is a cliché.” (Fisher, 2009:9)

What Fisher saw in Cobain was the last tragic reaction against the immobilization of a generation that came to realize its inability to speak, gesture, express originality; a generation trapped into pre-crafted actions and reactions, cliché answers to cliché questions; a generation that couldn’t resist anymore the image because it had become the image; a generation in despair, no longer able to reflect on and modify its place in this vast stage. In the case of Exarchia, the rebellious demonstrations of the full-faceted youngsters are the furious actions of a youth that cannot escape the image it has constructed for itself.

On the other side, Police Forces are violently executing the orders of a political system that wants to prove that it can actually intervene in the public realm; to prove that it still has power. But it cannot. State power has been neutralized by a bureaucracy that operates remotely, following no restrictions. The same force that transforms our human universe into spectacle is the same force that has neutralized State power reducing States into managerial structures striped back to their core police and military functions. The State that the rebels revolt against, IS NOT THERE.

Both the lyrical Left and the realistic Right, in our representative dipole, cannot articulate a political vision that can go beyond discussions on annual budget, balanced spending and need for reforms. For good or bad, power has been shifted away from national parliaments that have more or less transformed into managers of decision already taken and dictated from a de-territorialized bureaucracy. The lyrical Left and the realistic Right know that they are delimited in a domain with finite political capacities; a fact that weakens the political boundaries and blurs the distinction between Parties. What is Left? Some symbolic political gestures trying to convince people that there is an actual difference and thus a reason for parties to be.

Exarchia is a neighborhood so important because it is a forest of symbols[1]; it has a long history of revolt and suppression; it is a territory that can still divide public opinion and mobilize collective emotions. In the media coverage of Exarchia you see the indefinite reproduction of symbolic clichés. An unstoppable struggle of rebellion and repression, that conceals the richness of everyday life in the neighborhood. In mainstream Media Coverage and public political discourse, Exarchia does not have any local residents living their common daily lives, any shops, no flows or interactions. Exarchia is portrayed as a land of constant and endless conflict. What may be familiar and common, gets muted and buried; What is left is the image of a disorganized urban zone where the forces of Order and homogeneity struggle against the forces of anarchy and violence.

The Minister of Citizen Protection knows how politically profitable the area is. He promises to make Exarchia, a Normal neighborhood. The normality he invokes is a myth; he knows that; he also knows that it is one of the few political arguments he can use to differentiate himself from his political opponents. When Stavros Balaskas, the chief of the police force, compares residents as trash to be cleaned, he knows that the extremity of his statement will activate the conservative reflexes of a huge amount of people that support him. The prerequisite for this political gambling is for Exarchia to succumb to the image that spectacle has created for it.

But everyday life is not only under muteness but also under the threat of eviction. The neighborhood of Revelation, the neighborhood of Rebellion Against Repression is the image and the myth that attract tourist waves that want to witness this alternative atmosphere and journalists who want to record the scenes of resistance. The circus of international correspondents who flοοd in to get a good shot of the weekly conflict or an interview with the prominent figures of the colliding sides, is hosted in an airbnb apartment of the neighborhood, driving an immigrant or a student or anyone who cannot pay for the high rents, out of the hood.

 On March 18th, last year, the online reader of the Guardian could have come across an odd advertisement. The ad was calling the Guardian’s readers to visit Greece, in a tour led by the newspaper’s accredited correspondent in the region and navigate though the hard-hit neighborhoods to look at lessons that could be drawn for the rest of Europe. The tour was offered at the price of 2.500£.[2] The outcry was big. Numerous furious twits emerged against the advertisement, forcing the paper to remove it. The likelihood of a foreign crowd of adventurous leftists walking through dirty alleys, along semi-abandoned buildings tacking pictures of drug addicts and homeless people, was publicly condemned in moral terms. To them, this ad was offering a safari, live-streaming poverty, an exhibition in the Athenian urban museum[3]. The Guardian may have removed the ad, but the phenomenon is still present. A few weeks ago, Athens Urban Adventures, a tourist agency located in Exarchia registered a new tour on Airbnb’s Experiences Section offering a look at bohemian cafes, discussions with anarchists and other interesting alternative urban experiences[4].

 Exarchia, the alternative neighborhood of Athens, finds its place on tourist platforms, in Spectacle and mass Media. The story is well known. Residents and tenants in the after-crisis lookout for some extra money, register their apartments and rooms creating offer. Alternative tourists and journalists of the crisis, cover the demand. This is how Exarchia has become Athens’ second most popular neighborhood on Airbnb, by commodifying its alternativeness. The ritual, the weekly meetings on Tositsa Street every Friday night is another, slightly extreme, version of this saleable alternativeness. It is a live performance offered to any curious flaneur who would like to see the live acts of the heirs and followers of the spirit of the Rebellion.

 The ritual of conflict, the manipulation of its symbols have swallowed the neighbourhood; they have empowered politicians who promise to restore a mythological Order; they have degraded the uncharted daily life of Exarchia and they have deepened the registration of the neighborhood in the collective consciousness of mass tourism.

 But can this neighborhood escape its mythology, release itself from manipulation and heal its drain of constant evictions of its permanent residents? John Berger spoke and wrote against the mystification of arts by art authorities who obscure the meaning of images. He spoke out against the museumization and sterilization of art. He saw a liberating force, on the makeshift walls of young people who cut out pictures and texts in magazines and write their own codes, construct their own narratives, far from any authority.

 I think that such a moving away and beyond the pre-crafted images sustained by the collective authority of spectacle could free up whole urban landscapes, including Exarchia. The life-giving power of the neighborhood’s daily life needs more space; space to accommodate an alternativeness that does not pretend to be alternative; space for the permanent residents to create their own codes and lead to an organic instead of an intentional alternativeness.

 Mass spectacle is the cultural logic of a system that has now prevailed and has nothing else to conquer. In the absence of any externality it turns into the things that it has already swallowed and writes and rewrites their codes; it returns to old symbols and presents them as new; it imposes lifestyles and invites us to buy into them; it containerizes whole neighborhoods; it digests revolution and uprising. But there are also leaks and cracks that can no longer be concealed.

The environmental degradation that cannot be solved with a Molotov Cocktail. The epidemic of mental disorder that plagues cities and privatizes stress. The deterritorialized bureaucracy that interferes with domestic political decisions, whilst shaping individual desires and crafts the images that we consume as spectators and produce as performers.

 Exarchia and every other neighborhood will get rid of the pre-crafted depictions that manipulate its past and present, if they allow people who want to become their organic part, to start writing the codes of the neighborhood by themselves. The only pre-condition of writing is to remember how to write.

 When Fisher talks about post-lexia instead of dyslexia, he addresses the problem of linguistic poverty. We are surrounded by images that indefinitely follow one another and we have developed the ability to process their data fast and efficiently with no words needed. A slogan is enough. The eye has won and the word is defeated. But these images are framed and they fool the eyes; the data is not enough to formulate any comprehensive narrative of the world. The succession of frames disconnects the relationship between events and fragments reality.

 We need to start using words once more. Perhaps this reflection on Exarchia could be the triggering effect for us to talk about the problem of cities, with our focus on our collective problems: the epidemic of loneliness, political disenchantment, environmental degradation, commercialisation of neighbourhoods and cities.

 For people to rewrite the code of their neighbourhoods, allies are needed; Political institutions and municipalities[5] eager to tackle urban and demographic side effects of mass tourism; groups that hack the tools of new digital multinationals[6]; but mostly everyday people who want to live a different, unmonitored life[7].

Notes: 

[1] https://www.lifo.gr/articles/opinions/251798/eksarxeia-i-to-dasos-ton-symvolon

[2] https://twitter.com/johnjohnstonmi/status/978942559199334400?

[3] https://parallaximag.gr/parallax-view/tourismos-tou-ponou

[4] https://www.urbanadventures.com/Athens-tour-Exarcheia-Neighbourhood-Sweet-Sins-Anarchy

[5] https://www.newyorker.com/magazine/2019/04/29/the-airbnb-invasion-of-barcelona?fbclid=IwAR1eScsGMzb4xw7GYeZHR6Lq_7zQ0zDpvR2zdq7K29o5lOK_GQfPIq1aI6g#

[6] https://fairbnb.coop/?fbclid=IwAR2a7mxEVa6OvEUmujx15pO6TK7zoHvyw-ODNRm30u-dVg-7jvxLcvNm2YQ

[7] https://www.babylonia.gr/2018/08/21/fytronei-elpida-sto-tsimento/

The post Exarchia or How to Frame a Revolution first appeared on Aυτολεξεί.

«Κανείς δεν θα μπορούσε να είναι τόσο βολικά τοποθετημένος σε μια άβολη κατάσταση»
Walter Benjamin

Έντυπες και ψηφιακές εκδόσεις των εφημερίδων του Σαββάτου, κρατούν λίγο χώρο για το ρεπορτάζ περί των επεισοδίων της προηγούμενης, στα Εξάρχεια. Με συνέπεια ασυνήθιστη, δυο ομάδες χωρισμένες από τα πριν, συναντιούνται εκεί στον δρόμο, στη Τοσίτσα ή στα στενά γύρω από την πλατεία, και παίζουνε κλέφτες και αστυνόμους. Η γειτονιά των Εξαρχείων εμφανίζει στον εκθεσιακό της χώρο, μια περιπετειώδη performance που συμπυκνώνει την εξεγερτική ουσία της.

Από τη μια μεριά οι αστυνόμοι και από την άλλη οι εξεγερμένοι. Ίχνη βενζίνης στο οδόστρωμα, η μυρωδιά από τα δακρυγόνα στον αέρα. Κλούβες και σώματα αστυνόμων που οριοθετούν την περιοχή και απέναντί τους νέοι με μπαλακλάβες που χειρονομούν, τρέχουν και πετούν βόμβες μολότοφ. Η δράση και η επανάληψή της μοιάζει με μια προβαρισμένη, επαναλαμβανόμενη performance. Οι ηθοποιοί μιμούνται τους κληροδότες τους, για την ακρίβεια την κινηματογραφική εκδοχή τους. Φωνάζουν τις βρισιές σαν ξόρκια που απευθύνονται σε ένα αρχαίο πνεύμα επανάστασης που καλείται να αναστηθεί.

Ο Μπένγιαμιν ήταν από τους πρώτους που άρχισαν να καταγράφουν τις μιμήσεις και τις αντινομίες σε μια κοινωνία που γινότανε όλο και πιο μαζική. Παρατηρούσε τα παιχνίδια του δικού του καιρού από απόσταση και κάτι κατάλαβε για τη δύναμη της μαζικής κουλτούρας, όχι να αποκρύπτει τα φαινόμενα της βίας και της φτώχειας, αλλά να τα εκθέτει για να τα μεταμορφώνει σε καταναλωτικά αγαθά. Σε ένα μικρό, ωραίο βιβλιαράκι, που τιτλοφορείται “Ο συγγραφέας ως παραγωγός”, κριτικάρει ένα καλλιτεχνικό και δημοσιογραφικό ρεύμα, το οποίο ονομάζει αριστερό ριζοσπαστισμό, που έλκεται από τη φτώχεια όπως η μέλισσα από το μέλι. Κάτι σαν το Vice του 1930, που ψάχνει τις εικόνες της εξαθλίωσης και της εξέγερσης, και με τη πένα και τη φωτογραφία του, τις δοξάζει, τις αισθητικοποιεί και τις πουλάει σε ένα καταναλωτικό κοινό που διψά για νέα θεάματα.

Η φτώχεια μεταμορφώνεται σε κερδοφόρα πηγή απόλαυσης. Απομειώνεται σε θέαμα.

Πιο κοντά σε εμάς, αλλά στην ίδια κατηγορία κριτικών στοχαστών, ο Mark Fisher διαπίστωσε την πιο ακραία και εκτεταμένη σύγχρονη παντοδυναμία του θεάματος. Για τον Fisher, το μαζικό θέαμα πλέον όχι μόνο ενσωματώνει τις επικράτειες του βίου που μπορούν να διαθέτουν δυνατότητες χειραφέτησης, αλλά πλέον τις κατασκευάζει από πριν. Σε ένα απόσπασμα για την ενσωμάτωση της εναλλακτικότητας από το θέαμα, γράφει για τον Curt Cobain: Στην φρικτή του αδυναμία και τη δίχως στόχο οργή του, ο Cobain έδινε φωνή στην απόγνωση μιας γενιάς που είχε έρθει μετά την ιστορία, της οποίας η κάθε κίνηση ήταν αναμενόμενη, χαρτογραφημένη και είχε αγοραστεί και πωληθεί πριν ακόμα πραγματοποιηθεί. Ο Cobain ήξερε ότι ήτανε ένα ακόμα κομμάτι του θεάματος, ότι τίποτα δεν γράφει καλύτερα στο MTV, από μια διαδήλωση εναντίον του MTV. Ήξερε ότι κάθε κίνηση ήταν cliche, σκηνοθετημένο από πριν. Ήξερε ότι ακόμη και να το συνειδητοποιήσεις ήταν cliche.

Αυτό που βλέπει ο Fisher στον Cobain, είναι η μια τελευταία τραγική αντίδραση στην ακινητοποίηση μιας γενιάς που συνειδητοποιεί την ανικανότητά της να μιλήσει, να χειρονομήσει, να εκφραστεί πρωτότυπα και αυθεντικά. Βλέπει προκάτ αντιδράσεις, cliche απαντήσεις σε cliche ερωτήσεις και καταφάσεις. Μια γενιά που το θέαμα έχει στήσει τα κάτοπτρα των δράσεων και των αντιδράσεών της και πλέον δεν μπορεί να αντισταθεί στην εικόνα, γιατί έχει γίνει η εικόνα. Μια γενιά σε απόγνωση που μιμείται προ-θέσεις, χωρίς πλέον ούτε να μπορεί να περιγράψει, να στοχαστεί, να τροποποιήσει τη θέση της στην performance. Στην επικράτεια της εξέγερσης οι νέοι με τις μπαλακλάβες είναι η οργισμένη εκδοχή ενός κόσμου που δεν μπορεί να ξεφύγει από την εικόνα που έχει κατασκευάσει για τον εαυτό του.

Στην επικράτεια της καταστολής οι αστυνόμοι, εκτελούν τις εντολές ενός πολιτικού συστήματος που θέλει να αποδείξει ότι μπορεί ακόμα να παρεμβαίνει, ενώ η πραγματική του δύναμη έχει καλώς ή κακώς εξουδετερωθεί από μια γραφειοκρατία που λειτουργεί απόμακρα και ανεξέλεγκτα. Η ίδια δύναμη που μεταμορφώνει το ανθρώπινο σύμπαν σε θέαμα, είναι η ίδια δύναμη που έχει εξουδετερώσει τη δύναμη του Κράτους και το έχει απομειώσει σε μια διεκπεραιωτική δύναμη με αστυνομία και στρατό. Το Κράτος που τόσο μισούν οι εξεγερμένοι, στο πρόσωπο της αστυνομίας, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙ. Τόσο η λυρική Αριστερά όσο και η ρεαλιστική Δεξιά, στο αντιπροσωπευτικό μας δίπολο, δεν μπορούν να αρθρώσουν ένα πολιτικό όραμα που να μιλά για κάτι πέρα από τον ετήσιο προϋπολογισμό, τις ισοσκελισμένες δαπάνες και τις μεταρρυθμιστικές ανάγκες. Καλώς ή κακώς, η εξουσία έχει μετατοπιστεί από τα κοινοβούλια που λίγο πολύ έχουν υποβιβαστεί σε διαχειριστές αποφάσεων που λαμβάνονται από μια απεδαφικοποιημένη γραφειοκρατία. Όσες διαδηλώσεις και αν πραγματοποιηθούν στο Σύνταγμα, το Σύνταγμα δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στα λαϊκά συναισθήματα.

Η λυρική Αριστερά και η ρεαλιστική Δεξιά, γνωρίζουν ότι παίζουν σε ένα τεραίν με περιορισμένες δυνατότητες, που πλέον σβήνει τα όρια και τις διακρίσεις ανάμεσά τους. Αυτό που απομένει είναι κάποιες συμβολικές κινήσεις που μπορούν ίσως να πείσουν τον κόσμο ότι υπάρχει κάποια διαφορά ανάμεσά τους.

Τα Εξάρχεια είναι τόσο σημαντικά γιατί αποτελούν ένα δάσος συμβόλων[1], μια επικράτεια που μπορεί ακόμα να διχάσει πολιτικά την κοινή γνώμη και να κινητοποιήσει συλλογικά συναισθήματα. Στη μιντιακή κάλυψη των Εξαρχείων το μόνο που έχει απομείνει είναι αυτά τα σύμβολα και οι αντιπρόσωποί τους. Ένα δίπολο εξέγερσης και καταστολής που αποκρύπτει τον πλούτο της καθημερινής ζωής στη γειτονιά. Η γειτονιά των Εξαρχείων στον δημόσιο λόγο, δεν έχει τη δική της καθημερινότητα, τους μικρομαγαζάτορές της, τους γειτόνους και τη ροή της. Προβάλλεται ως μια χώρα διαρκούς και ακατάπαυστης σύγκρουσης. Το οικείο, το καθημερινό αποσιωπάται ώστε να απομείνει μόνο η εικόνα μιας αποδιοργανωμένης, ιδιαίτερης αστικής ζώνης, όπου παλεύουν οι δυνάμεις της Τάξης και της αστικής ομοιογένειας με τις δυνάμεις της αναρχίας και της βίας.

Ο υπουργός προστασίας του Πολίτη, γνωρίζει πόσο πολιτικά κερδοφόρα είναι η περιοχή. Υπόσχεται να κάνει τα Εξάρχεια, μια γειτονιά κανονική. Η κανονικότητα που επικαλείται εκτός από μυθολογία είναι και ένα από τα ελάχιστα πολιτικά επιχειρήματα που μπορούν να τον διαφοροποιήσουν από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Όταν ο Μπαλάσκας, αρχηγός της Αστυνομίας, μιλάει για σκουπίδια που πρέπει να καθαριστούν, γνωρίζει πως με την ακρότητα της δήλωσής του, θα κινητοποιήσει τα συντηρητικά αντανακλαστικά ενός κόσμου που τον στηρίζει. Προϋπόθεση γι’ αυτό το πολιτικό παιχνίδι είναι τα Εξάρχεια να υποκύψουν στο βάρος της εικόνας που έχει κατασκευάσει το θέαμα γι’ αυτά.

Μα η εξαρχειώτικη καθημερινότητα βρίσκεται όχι μόνο υπό καθεστώς απόκρυψης αλλά και υπό την απειλή έξωσης. Τα Εξάρχεια της Αποκάλυψης, τα Εξάρχεια της Εξέγερσης ενάντια στην καταστολή, είναι τα Εξάρχεια που προσελκύουν τα τουριστικά κύματα που θέλουν να γίνουν μάρτυρες αυτής της εναλλακτικής ατμόσφαιρας και των δημοσιογράφων που θέλουν να καταγράψουν τις σκηνές των αντιστάσεων. Η κουστωδία διεθνών ανταποκριτών που συνοστίζεται για να πάρει ένα καλό πλάνο των συγκρούσεων ή μια συνέντευξη από τους πρωτεργάτες των κινημάτων, στεγάζεται και αυτή σε κάποιο airbnb της γειτονιάς και διώχνει έναν μετανάστη, έναν φοιτητή ή όποιον δεν έχει να πληρώσει το μαρούλι για τα ακριβά νοίκια.

Όταν τον Μάρτη του ’18, ο Guardian, προσέφερε στους αναγνώστες της εφημερίδας μια επίσκεψη στην Αθήνα της κρίσης υπό την συνοδεία του ανταποκριτή της, για 2.500£[2], η κατακραυγή ήταν μεγάλη. Το σκάνδαλώδες της όλης υπόθεσης βρισκόταν στον δημόσιο χαρακτήρα της παραδοχής. Το προϊόν υπήρχε και από τα πριν, αλλά ποτέ δεν διαφημίστηκε τόσο απροκάλυπτα. Πού ακούστηκε να ψαρεύονται με τέτοιο τρόπο εύποροι αριστεριστές, που δεν το βρίσκουν προβληματικό να σουλατσάρουν στα σοκάκια της πόλης για να συναντήσουν τις εικόνες της φτώχειας και της βίας; Η φτώχεια γινόταν από θέμα στην εφημερίδα, θέαμα σε ζωντανό χρόνο, μουσειακό έκθεμα σε μια Αθηναϊκή αστική προθήκη.[3] Μπορεί ο Guardian να κατέβασε τη διαφήμιση μετά την κατακραυγή, αλλά το φαινόμενο παραμένει. Πριν λίγες ημέρες, μια άλλη ομάδα, οι Αthens Urban Andentures, μια τουριστική υπηρεσία των Εξαρχείων, ενέγραψε στον τομέα “Experiences” της πλατφόρμας Airbnb, την εμπειρία που προσέφερε: μια ματιά στα μποέμικα καφέ της γειτονιάς, συζητήσεις με αναρχικούς και άλλα ανατριχιαστικά και εναλλακτικά.[4]

Η γειτονιά των εξεγέρσεων βρίσκει τη θέση της στις πλατφόρμες του Airbnb και των τουριστικών γραφείων, στο θέαμα και τα Media. Η ιστορία είναι γνωστή. Κάτοικοι και ένοικοι σε ανάγκη για ένα επιπλέον εισόδημα, δημιουργούν προσφορά. Εναλλακτικοί τουρίστες και δημοσιογράφοι της κρίσης, καλύπτουν τη ζήτηση. Και κάπως έτσι τα Εξάρχεια έχουν γίνει η δεύτερη πιο δημοφιλής γειτονιά της Αθήνας στο Airbnb, εμπορευματοποιώντας την εναλλακτικότητα. Οι τελετουργικές συναντήσεις της Τοσίτσας τα βράδια της Παρασκευής είναι άλλη μια, λίγο πιο ακραία, εκδοχή αυτής της εναλλακτικότητας προς πώληση. Μια performance κατά τη διάρκεια της οποίας, οι περίεργοι flaneurs, μπορούν να δουν σε ζωντανό χρόνο τους κληρονόμους και συνεχιστές του πνεύματος της Εξέγερσης.

Το τελετουργικό των συγκρούσεων, το μονοπώλιο των συμβόλων της σύγκρουσης που έχουνε καταπιεί τη γειτονιά, ενδυναμώνει τους πολιτικούς που υπόσχονται Τάξη, υποβαθμίζει την αχαρτογράφητη και ζωογόνα καθημερινότητα των Εξαρχείων και ενδυναμώνει την εγγραφή της γειτονιάς στο συλλογικό συνειδητό του μαζικού τουρισμού, ως εξωτικό θέαμα προς εναλλακτική κατανάλωση.

Μπορεί όμως αυτή η γειτονιά να ξεφύγει από τη μυθολογία της και τις σύγχρονες επιπτώσεις που εκδηλώνονται με τις συνεχείς εξώσεις των καθημερινών ανθρώπων της;

Ο John Berger μιλούσε και έγραφε ενάντια στις αυθεντίες της τέχνης που μυστικοποιούν και συσκωτίζουν το νόημα των εικόνων. Μιλούσε ενάντια στη μουσειοποίηση και την αποστείρωση της τέχνης. Έβλεπε μια απελευθερωτική δύναμη, στους αυτοσχέδιους τοίχους των νέων που έκοβαν εικόνες και κείμενα περιοδικών και έφτιαχναν έναν δικό τους κώδικα, μια δική τους προσωπική αφήγηση, μακρυά από την οποιαδήποτε αυθεντία.

Νομίζω πως μια τέτοια δυναμική απομάκρυνσης από τα προσχέδια της συλλογικής αυθεντίας του θεάματος μπορεί να απελευθερώσει ολόκληρα τοπία. Η πραγματικά ζωογόνος δύναμη βρίσκεται στην καθημερινή ζωή της γειτονιάς που χρειάζεται χώρο. Χώρο για να στεγάσει και να περιθάλψει τη διαφοροποίηση που δεν υποκρίνεται την εναλλακτικότητα. Χώρο σε μια καθημερινή ζωή που φτιάχνει τον δικό της κώδικα και οδηγεί σε μια εναλλακτικότητα οργανική και όχι εσκεμμένη, που δεν χρειαζεται να υποκύψει σε κάποιο προσχέδιο.

Το μαζικό θέαμα είναι η πολιτισμική εκδοχή ενός συστήματος που πλέον έχει επικρατήσει παντού και απλά στρέφεται ξανά στα πράγματα που έχει καταπιεί. Γράφει και ξαναγράφει τους κώδικές τους, επιστρέφει σε παλιά σύμβολα και τα παρουσιάζει ως νέα, επιβάλλει στυλ βίου και σε καλεί να αγοράσεις, συσκευάζει ολόκληρες γειτονιές και χωνεύει ακόμα και την εξέγερση. Αλλά υπάρχουν και διαρροές και ρωγμές που δεν μπορούν πια να αποκρυφτούν. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση που δεν επιλύνεται με μια μολότοφ σε μπάτσους. Η επιδημία ψυχικών διαταραχών που μαστίζει τις μητροπόλεις και αντιμετωπίζεται ατομικά με την ευθύνη να διανέμεται στους πάχοντες και όχι στις δομικές αντινομίες των κανόνων που ορίζουν τη μαζική μας κοινωνία. Υπάρχει και μια γραφειοκρατία απεδαφικοποιημένη που διαφεντεύει τις εγχώριες πολιτικές επιλογές, ενώ σε ατομικό επίπεδο διαμορφώνει συνειδήσεις και επιθυμίες, κατασκευάζει τις εικόνες τις οποίες καταναλώνουμε ως θεατές και παράγουμε ως perfromers.

Ο κώδικας της γειτονιάς των Εξαρχείων και κάθε γειτονιάς όπως και κάθε τόπου θα ξεκολλήσει από τη μυθολογία του θεάματος αν ξεκινήσει να γράφεται από τους ανθρώπους που θέλουν να γίνουν οργανικά τους κομμάτια. Μόνη προϋπόθεση της συγγραφής είναι να ξαναθυμηθούμε να γράφουμε.

Όταν ο Fisher μιλάει για μετα-λεξία αντί για δυσλεξία, νεύει προς αυτό το πρόβλημα της αδυναμίας των λέξεων. Ο κόσμος έχει περικυκλωθεί από εικόνες που διαδέχονται η μια την άλλη ταχύτατα, και εμείς αναπτύσσουμε την ικανότητα να επεξεργαστούμε τα δεδομένα τους, αποδυναμώνοντας την ικανότητα μας να μιλάμε και να γράφουμε λεπτομερώς. Ένα slogan αρκεί.

Το μάτι έχει κερδίσει και η λέξη ηττάται.

Μόνο που οι εικόνες ξεγελούνε το μάτι, και τα δεδομένα δεν αρκούν για μια αφήγηση που να μπορεί να βγάλει νόημα. Η διαδοχή των κάδρων αποσυνδέει τη σχέση μεταξύ των γεγονότων.

Ίσως με αφορμή την ιδιαίτερη περίπτωση των Εξαρχείων, μπορέσουμε να μιλήσουμε για το πρόβλημα των πόλεων, με το μυαλό μας στα προβλήματα που μας ξεπερνούν: την ατομική ακινησία, την επιδημία της μοναξιάς, την πολιτική αποδυνάμωση, την περιβαλλοντική υποβάθμιση, την εμπορευματοποίηση των πόλεων και των γειτονιών.

Σε αυτή την επανασυγγραφή του κώδικα με νέους όρους, χρειάζονται σύμμαχοι. Πολιτικές συλλογικότητες που είναι πρόθυμες να αντιμετωπίσουν τις αστικές και δημογραφικές επιπτώσεις του μαζικού τουρισμού[5], ομάδες που χακάρουν τα εργαλεία των νέων ψηφιακών πολυεθνικών[6], αλλά κυρίως οι καθημερινοί άνθρωποι που θέλουν να ζήσουν αλλιώς[7].

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:
[1] https://www.lifo.gr/articles/opinions/251798/eksarxeia-i-to-dasos-ton-symvolon

[2] https://twitter.com/johnjohnstonmi/status/978942559199334400?

[3] https://parallaximag.gr/parallax-view/tourismos-tou-ponou

[4] https://www.urbanadventures.com/Athens-tour-Exarcheia-Neighbourhood-Sweet-Sins-Anarchy

[5] https://www.newyorker.com/magazine/2019/04/29/the-airbnb-invasion-of-barcelona?fbclid=IwAR1eScsGMzb4xw7GYeZHR6Lq_7zQ0zDpvR2zdq7K29o5lOK_GQfPIq1aI6g#

[6] https://fairbnb.coop/?fbclid=IwAR2a7mxEVa6OvEUmujx15pO6TK7zoHvyw-ODNRm30u-dVg-7jvxLcvNm2YQ

[7] https://www.babylonia.gr/2018/08/21/fytronei-elpida-sto-tsimento/

The post Εξάρχεια & η σκηνοθεσία της εξέγερσης first appeared on Aυτολεξεί.