ΕΙΧΑΜΕ ΚΑΠΟΤΕ ΔΑΣΗ… Αυτός θα μπορούσε να είναι ο τίτλος ενός εφιαλτικού σεναρίου για την Ελλάδα. Ενός σεναρίου που δεν προκύπτει από την ευαισθησία των στιγμών, ζώντας τις χθεσινές, τις προχθεσινές και τελικά τις συνήθεις και συχνές πια καταστροφές των ελληνικών δασών και των ανθρώπινων περιουσιών από τις πυρκαγιές –οι οποίες περιουσίες μοιραία σχετίζονται με τη φύση, έχοντας σχέση αλληλεξάρτησης με αυτήν στο πλαίσιο του ζην ολιστικώς κατά το γίγνεσθαι στη χώρα–, αλλά δημιουργείται λογιζόμενοι για την κατάστασή μας σε σχέση με τη φυσική καταστροφή που συντελείται και που την προσλαμβάνουμε ως αναγκαία λειτουργική συνθήκη (λόγω των ακραίων κλιματικών συνθηκών), όντας τελικώς ασύνειδοι και τραγικά αδιάφοροι στο ελληνικό μας δράμα!

Τα πευκοδάση καίγονται και η επίκριση του Νεοέλληνα γι’ αυτά αποτελεί την επικρατούσα αντιμετώπισή τους. Μην τα κατακρίνουμε όμως και τα καταδικάζουμε για τη φτωχότητα (ορθότερα, τη λιτότητα) και την ευφλεξιμότητά τους διότι αποτελούν την επικρατούσα φύση στα ελληνικά περιβάλλοντα, που συγκροτήθηκε κατά τη φυσική τους προόρηση. Τα πευκοδάση καλώς ήλθαν κι επικράτησαν διότι αυτός ήταν ο φυσικός κανόνας. Το πεύκο μπορεί ν’ ανταποκριθεί σε περιβάλλοντα φτωχά και ξηρά, έχοντας τη θαυμαστή ικανότητα της προσαρμογής στην πτωχεία. Και καλώς ήλθε κι έμεινε, υπό την έννοια που ήλθε…

Το πεύκο έχει προσαρμογή στην ακρότητα. Είναι λιτοδίαιτο κι ολιγαρκές είδος, και το μόνο που απαιτεί είναι φως, που αυτό το έχει άφθονο η Ελλάδα. Το μυστικό του, δε, είναι ο Ιχώρ του, η εσωτερική του ουσία, η ρητίνη, που είναι βασική ύλη για τη λειτουργία του. Η ρητίνη ενοχλεί τον άνθρωπο διότι κάνει «επικίνδυνο» για φωτιά το δένδρο, κι αποτελεί τη βασική αιτία που το όμορφο αυτό ελληνικό δένδρο καταδικάζεται. Η ρητίνη περιέχεται σε αγωγούς του κορμού και του φλοιού του πεύκου, που ονομάζονται ρητινοφόροι αγωγοί κι αποτελούν ένα δίκτυο συγκοινωνούντων αγγείων. Πέραν όμως των βασικών ρητινοφόρων αγωγών του ξύλου και του φλοιού του δένδρου, που είναι ενσωματωμένοι στη δομή του κι εξυπηρετούν τη βιολογική του λειτουργία, υπάρχουν και οι εκχυματικοί τραυματικοί ρητινοφόροι αγωγοί, οι οποίοι όταν προκληθούν με τραυματισμό του δένδρου από διάφορες αιτίες (πληγώσεις, άνεμο, φωτιά, κεραυνό, πουλιά κ.ά.) εκκρίνουν τη ρητίνη, που είναι ένα πυκνόρρευστο, κολλώδες, άχρωμο υγρό, που καλύπτει την πληγή και προστατεύει το δένδρο από προσβολές υγρασίας, σήψης και ξηροφθόρων εντόμων. Είναι όμως και εξαιρετικά εύφλεκτο υγρό κι ευθύνεται κατά βάσιν για τη μεγάλη ευφλεξιμότητα του πεύκου. Έχει κι άλλες άμυνες το πεύκο προκειμένου να επιβιώσει: τη βελονοφορία, το κλείσιμο των στοματίων κατά τις θερμές ώρες της ημέρας, για να καταστέλλονται οι λειτουργίες του φυτού σε στιγμές θερμοκρασιακού σοκ, την επιπολαιοριζία κ.λπ.

Καίγεται λοιπόν το πεύκο λόγω της εύφλεκτης ρητίνης του, και καταδικάζεται από τον Έλληνα για το λόγο αυτό! Καίγεται ακόμα και εκ της φύσης του γιατί διά της φωτιάς αναγεννάται. Ώριμα πευκοδάση, με έλλειψη αναγέννησης, με αντιστάσεις μικρές και βάρος ξηρής ύλης τεράστιο για τις δυνατότητες αφομοίωσής του από το παρόν σύστημα, μοιραία παραδίδονται στην παράγοντα που θα τα πλήξει και θα τα παραδώσει στις φλόγες. Η φωτιά εν προκειμένω, αποτελεί τη λύση, καθώς τα απελευθερώνει θα λέγαμε από το βάρος της ύλης τους! Οι φυσικοί παράγοντες επενεργούν λυτρωτικά για τα συγκεκριμένα συστήματα, και η πυρκαγιά που συμβαίνει, τα «καθαρίζει», τ’ ανανεώνει και τ’ αναζωογονεί. Έχει υπολογιστεί ότι τα πευκοδάση εάν αφεθούν καίγονται φυσικώς κάθε 100 με 150 χρόνια. Ο κύκλος αυτός, διά των ετών παρέμβασης του ανθρώπου, έχει κατέλθει στα 50 με 60 χρόνια. Και τελευταίως, λόγω των κλιματικών και κοινωνικοοικονομικών συνθηκών, ο κύκλος κλείνει στα 15-30 χρόνια. Λαμβάνοντας δε υπόψη ότι το πεύκο ωριμάζει προς παραγωγική καρποφορία από τα 15 χρόνια του, καταλαβαίνουμε ότι κατεβάζοντας τον κύκλο φωτιάς των θερμόβιων πευκοδασών, τα φτάνουμε στο όριο της δυνάμενης δυνατότητάς τους για ν’ αναγεννηθούν.

Όμως δεν περιοριζόμαστε σε τούτα. Καίγουμε τα πευκοδάση μας πολύ νωρίτερα από την ωριμότητά τους, με αποτέλεσμα να τα χάνουμε οριστικά. Είναι τα λεγόμενα διπλοκαμμένα πευκοδάση, που με τον τρόπο αυτό χάνονται.

Εμείς όμως, όντας αστόχαστοι στον ρόλο μας ως διαχειριστές του όμορφου μα επικίνδυνου, όπως θεωρείται, ελληνικού μας περιβάλλοντος (ευαίσθητου θα το χαρακτηρίζαμε, παρά την ανταπόκρισή του στην ακρότητα), οδηγούμαστε στη συνεχή υποβάθμισή του κι εντέλει στην απώλειά του. Δε γνωρίζουμε την οικολογία του και δεν μας ενδιαφέρει να τη μάθουμε. Η απώλειά του μπορεί αρχικά να ταράζει, μα έπειτα ξεπερνιέται ως ένα δύσκολο μα συμβαίνον, αναπότρεπτο γεγονός! Οι περιβαλλοντικές και κλιματικές συνέπειες από την απώλεια φοβίζουν κι όχι το ίδιο το γεγονός της φυσικής απώλειας που δημιουργεί τις συνέπειες. Η οποία απώλεια προκύπτει με τις συνεχείς πυρκαγιές που μ’ ευθύνη του ανθρώπου συμβαίνουν. Αρνητικοί όντας στο πεύκο δεν το υπολογίζουμε ως προς την ειδική, ιδιαίτερη ή ακόμα την προσεκτική αντιμετώπισή του, με αποτέλεσμα να το χάνουμε.

Τι έπεται; Ένα διάδοχο οικοσύστημα θάμνων και, εν απωλεία κι αυτού (διότι νομοτελειακά ο Έλληνας θα το απωλέσει κι αυτό, όπως η ιστορία του το δείχνει!), ένα οικοσύστημα φρυγάνων. Εδώ σταματούμε… Τα φρύγανα, κατά το πώς το θέλησε η ελληνική εξουσία, δεν είναι φύση, αφού δεν είναι δασικό οικοσύστημα (δασική έκταση), και άρα συνιστούν εκτάσεις υποκείμενες σε παντοειδή χρήση. Ως απροστάτευτα οικοσυστήματα είναι μοιραίο ν’ απωλεσθούν κι αυτά, κάτι που είναι δεδομένο λαμβάνοντας υπόψη ότι απόλλυνται δάση και δασικές εκτάσεις που προστατεύονται αυστηρά (και μάλιστα Συνταγματικά).

Η απώλεια των φρυγάνων οδηγεί σε τι; Σε βραχοποιημένη, γυμνή γη, σε κατάσταση ερημοποίησης, ή, υπό μιαν άλλη εκδοχή, στην “αξιοποίηση” της φρυγανικής γης σύμφωνα με τον οικονομικό παράγοντα!

Για να μην επιβεβαιωθούμε λοιπόν σε σχέση με τον τίτλο του κειμένου, καλούμε να λογιστούμε για την ελληνική φύση και να την προστατεύσουμε –όση απέμεινε… Η κήρυξη των καμένων εκτάσεων ως αναδασωτέων βοηθά στη νομική προστασία τους, δεν είναι όμως αρκετή. Χρειάζεται η ανθρώπινη ενέργεια στη φύση, όπου απαιτείται. Όχι άσκοπες αναδασώσεις στις καμένες πευκόφυτες εκτάσεις. Θ’ αναγεννηθεί από μόνο του το θερμόβιο ελληνικό πεύκο, αρκεί να προστατευτεί. Να προστατευτεί ουσιαστικά κι αποτελεσματικά˙ κι όχι τύποις! Αναδασώσεις να γίνουν όπου η φύση αδυνατεί να επανέλθει με είδη του οικείου περιβάλλοντος, σύμφωνα με την επιστημονική κρίση και μελέτη. Μπορεί ν’ απαιτηθεί να εμπλουτιστεί το υπάρχον διάδοχο φυσικό περιβάλλον με είδη θερμοξηρόβια θαμνώδη και δενδρώδη, αλλά έως εκεί˙ όχι ριζική αλλαγή και απώλεια της θέλουσας από τη φύση φυσικής συνέχειας.

Οι διπλοκαμένες πευκόφυτες δασικές εκτάσεις, στις οποίες έχει απωλεσθεί η αναπαραγωγική ικανότητα του πεύκου, ή αυτό το ίδιο έχει απωλεσθεί, πρέπει να καταγραφούν και να μελετηθούν ως προς την αναδάσωσή τους. Σε αυτές μπορούμε να εισάγουμε είδη θερμοξηρόβια ελληνικά, που σε συνέργεια με το πεύκο θ’ αποτελέσουν τους πυρήνες νεοπαγών ελληνικών δασών με αντοχή στις ακραίες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή (ή η κλιματική κρίση ή η κλιματική απειλή…, ή όπως αλλιώς πέστε το –οι καθηγητάδες εξάλλου και οι τεχνοκράτες του συστήματος αρέσκονται στο να εφευρίσκουν όρους και να εξηγούν διαφόρως και κατά συνθήκη τις καταστάσεις!) Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι δυνατό να υπάρξουν φυτεύσεις με είδη όπως δρυ, χαρουπιά, κυπαρίσσι, κουκουναριά, σχίνο, κουμαριά, δάφνη, φιλλύκι, αριά, μυρτιά, αγριελιά, κοκκορεβιθιά, κουτσουπιά, μελικουκιά, αρωματικά φυτά κ.ά. –με δασικά, δηλαδή, είδη από την πλούσια ελληνική χλωρίδα, που φτιάχνουν το όμορφο, λιτό και με πλούτο ζωής περιβάλλον της ξεχωριστής ελληνικής φύσης.

(Από το βιβλίο του ιδίου “ΠΕΡΙ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΜΜΥΡΩΝ. Η κατάσταση των πραγμάτων – Σκέψεις, κρίσεις και απόψεις για την πυρική και πλημμυρική ελληνική πραγματικότητα”, έκδοση ιδίου, Αθήνα 2026.

——————————————
(Φωτογραφία κειμένου: © Αντώνιος Β. Καπετάνιος

The post ΕΙΧΑΜΕ ΚΑΠΟΤΕ ΔΑΣΗ… first appeared on Aυτολεξεί.

Όλα καίγονται ήδη – κι όμως, όλα συνεχίζονται σαν να μην έχει συμβεί τίποτα.

«Το ότι όλα συνεχίζονται έτσι, αυτή είναι η πραγματική καταστροφή». Με αυτή τη φράση, ο Γερμανός φιλόσοφος και ιστορικός Βάλτερ Μπένγιαμιν, σύγχρονος της ανόδου του ολοκληρωτισμού, ζήτησε να σταματήσει το ξέφρενο τρένο της νεωτερικότητας και του καπιταλισμού. Όπως και άλλοι, δεν αρκέστηκε στην καταγγελία της «επερχόμενης» καταστροφής, αλλά κατήγγειλε εκείνη που είναι ήδη εδώ, μπροστά στα μάτια μας. Σταματήστε την ξέφρενη μηχανή που μας οδηγεί κατευθείαν στον τοίχο.

Μετά από δύο μήνες καύσωνα και ξηρασίας, η Γαλλία βιώνει τη μεγαλύτερη πυρκαγιά στην ιστορία της. Σαράντα χιλιάδες εκτάρια κάηκαν μόνο στην περιοχή της Ζιρόν μέσα σε λίγες ημέρες και 100.000 σε ολόκληρη τη Γαλλία. Ο στρατός αναπτύσσεται. Σχεδόν 200.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί, ενώ ορισμένοι από αυτούς έχουν εγκλωβιστεί σε βάρκες σε μια χερσόνησο. Η κυβέρνηση διανέμει 2,5 εκατομμύρια μάσκες FFP2 για την προστασία του πληθυσμού από τις τοξικές αναθυμιάσεις. Αυτά είναι στοιχεία πολέμου. Οι αρχές καλούν επειγόντως τις επιχειρήσεις να διαθέσουν εκσκαφείς και άλλο εξοπλισμό χωματουργικών εργασιών. Ο ουρανός είναι πορτοκαλί πάνω από τις παραλίες και κόκκινος το σούρουπο στο Μπορντό. Δάση γεμάτα κάρβουνα ξερνούν τρομοκρατημένα ελάφια. Και ύστερα υπάρχει το άγνωστο: μια «καταιγίδα φωτιάς» ή ένας πυροσωρειτομελανίας, που σχηματίστηκε στις 24 Ιουλίου – ένα φαινόμενο που δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ ξανά στη Γαλλία και εκδηλώνεται όταν μια πυρκαγιά είναι τόσο μαζική, ώστε δημιουργεί το δικό της καιρικό σύστημα.

Όλα καίγονται ήδη. Κι όμως, όλα συνεχίζονται σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Η δουλειά συνεχίζεται κανονικά. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές κερδοσκοπούν πάνω στην ενέργεια, τα σούπερ μάρκετ είναι γεμάτα, τα αεροπορικά ταξίδια δεν βρίσκονταν ποτέ σε τόσο υψηλά επίπεδα και τα SUV είναι παντού στους δρόμους. Οι άνθρωποι πηγαίνουν διακοπές έπειτα από αυτή την καταθλιπτική χρονιά. Κάνουν αυτό που έκαναν πάντα, για να μη χάσουν τα λογικά τους. Στις παραλίες και στους δρόμους σκέφτονται κάτι άλλο, ακόμη κι όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα τείχος καπνού. Τα παιδιά χτίζουν κάστρα από άμμο κάτω από έναν αποκαλυπτικό ουρανό. Οι άνθρωποι βήχουν πηγαίνοντας στη δουλειά. Η ζέστη τούς κάνει να λιποθυμούν στην άσφαλτο. Αλλά όλα πρέπει να συνεχιστούν κανονικά, μέσα σε ένα είδος συλλογικής άρνησης. Κι όμως, βιώνουμε μια κατάρρευση. Τώρα πια, δεν πρόκειται για την αναδημιουργία του κόσμου, αλλά για την προστασία όσων μπορούν ακόμη να σωθούν.

Το Καπ Φερέ, το οποίο καίγεται αυτή τη στιγμή, είναι ένα προπύργιο προνομιούχων παραθεριστών και θεωρείται το «Σεν Τροπέ της ακτής του Ατλαντικού», με μερικές από τις υψηλότερες τιμές ακινήτων στη Γαλλία. Είναι ένας τόπος διαχωρισμού για τους πλούσιους, που τώρα καταστρέφεται από φλόγες τις οποίες οι πυροσβέστες δεν μπορούν να ελέγξουν, λόγω έλλειψης πόρων. Πόρων που οι ίδιοι οι πλούσιοι έχουν αρνηθεί να διαθέσουν στις δημόσιες υπηρεσίες.

Στην Ισπανία, 63.000 άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί ή τεθεί σε περιορισμό στην περιοχή της Μαδρίτης, όπου έχουν καεί 25.000 εκτάρια. Έχει κηρυχθεί εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Σπίτια δυτικά της πρωτεύουσας έχουν ήδη καεί. Ο νομάρχης θεωρεί πλέον «αδύνατη» την κατάσβεση της πυρκαγιάς. Στην Ιταλία, δεκάδες πυρκαγιές εξακολουθούν να μαίνονται, ενώ ένας πυροσβέστης έχει χάσει τη ζωή του εν ώρα καθήκοντος.

Στην Ιρλανδία, τα βουνά Slievenamon δεν έχουν ξαναδεί κάτι παρόμοιο. Συνήθως είναι καταπράσινα, με πλούσια βλάστηση, και έχουν εμπνεύσει την κελτική μυθολογία εδώ και αιώνες. Αλλά ακόμη και εκεί μαίνεται μια τεράστια πυρκαγιά, η οποία έχει καταστρέψει εκατοντάδες εκτάρια. Πυροσβέστες και στρατιωτικά ελικόπτερα αγωνίζονται να την περιορίσουν, ενώ η μυρωδιά του καπνού ερεθίζει τα ρουθούνια μέχρι το Κορκ, στη νότια Ιρλανδία.

Ακόμη και στη βόρεια Σκωτία, σε γεωγραφικά πλάτη όπου η ακραία ζέστη και η ξηρασία είναι σπάνιες, ένα τείχος καπνού προχωρά μέσα από τη βλάστηση. Μια τεράστια πυρκαγιά έχει ξεσπάσει στο Εθνικό Πάρκο Cairngorms. Εκατοντάδες Σκωτσέζοι πυροσβέστες έδωσαν μάχη το Σάββατο, για να θέσουν τη φωτιά υπό έλεγχο.

Στον Καναδά, η καταστροφή κλιμακώνεται. Στην επαρχία του Οντάριο, τα δάση του βορρά κατακαίγονται από 177 ταυτόχρονες πυρκαγιές. Η μεγαλύτερη από αυτές έχει ήδη κάψει 350.000 εκτάρια, έκταση αντίστοιχη με εκείνη ενός γαλλικού νομού.

Εν τω μεταξύ, οι πολυεθνικές πετρελαϊκές εταιρείες συνεχίζουν να αποκομίζουν δισεκατομμύρια και να εγκαινιάζουν νέα έργα γεώτρησης. Η TotalEnergies κατέγραψε κέρδη 11,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Η γαλλική πετρελαϊκή εταιρεία διπλασίασε τα καθαρά της κέρδη το δεύτερο τρίμηνο, ενισχυμένα από την αύξηση των τιμών των υδρογονανθράκων λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Και ολόκληρος ο τομέας των ορυκτών καυσίμων ακμάζει.

Μπροστά σε μια τόσο ξεκάθαρη κατάσταση, με τους υπεύθυνους να έχουν εντοπιστεί και τις γραμμές της μάχης να έχουν αποκαλυφθεί, δεν γίνεται τίποτα. Το πιο εκπληκτικό φαινόμενο της εποχής μας είναι ότι η φωτιά της οργής δεν εξαπλώνεται προς τους αυτουργούς της οικοκτονίας.

The post Σταματήστε τα πάντα για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε first appeared on Aυτολεξεί.

Η κρίση του κοινοβουλευτισμού και η αποσάθρωση του νεοφιλελεύθερου οικοδομήματος, αποτελούν την επιφάνεια μιας βαθύτερης διάρρηξης του κοινωνικού φαντασιακού της νεωτερικότητας. Το σχέδιο της απεριόριστης προόδου και της απεριόριστης ορθολογικότητας – εκείνο που κάποτε υποσχόταν χειραφέτηση και ευδαιμονία – έχει εκφυλιστεί σε τεχνικό-οικονομική διαχείριση και σε μια αέναη επέκταση της εμπορευματοποίησης, με τραγικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Η δε πολιτική, έχει μετατραπεί σε μηχανισμό συντήρησης της υπάρχουσας τάξης και η οικονομία έχει αυτονομηθεί σε μια ξεχωριστή σφαίρα που επιβάλλει τους δικούς της νόμους σαν να ήταν φυσικοί και αναπόδραστοι.

Απογοητευμένοι από αυτήν την παρακμή, πολλοί βλέπουν ως μόνη λύση – και επιλέγουν – την αποχώρηση από το δημόσιο πεδίο, καταφεύγοντας σε μια ζωή κλειστής ιδιωτικότητας. Όμως αυτή η αποστασιοποίηση δεν συνιστά ρήξη με το κυρίαρχο φαντασιακό, αντίθετα αποτελεί την πλήρη ενσωμάτωση σε αυτό. Ο νεοφιλελευθερισμός προϋποθέτει το άτομο-μονάδα. Εκείνο τον ανθρωπολογικό τύπο δηλαδή, που θεωρεί τον εαυτό του υπεύθυνο μόνο για την ατομική του ζωή, εντελώς αποκομμένο από το κοινό. Σε αυτό το πλαίσιο, η ιδιώτευση δεν μπορεί να είναι χειραφετητική και φυσικά δεν μπορεί να συμβάλλει στην αυτονομία κανενός. Αντίθετα είναι και αυτή ετερονομία, καθώς συνίσταται στη σιωπηρή αποδοχή των κυρίαρχων κοινωνικών σημασιών χωρίς καμία απόπειρα μετασχηματισμού τους.

Οι καταστροφικές πυρκαγιές που φέτος, όπως και κάθε καλοκαίρι, σαρώνουν την Ελλάδα (αλλά και όλο τον δυτικό κόσμο – μην ξεχνάμε τι έγινε πρόσφατα στην Αμερική) είναι ένα σκληρό παράδειγμα αυτής της κατάστασης. Το κράτος, ανίκανο, αδιάφορο και παγιδευμένο σε μια λογική ελάχιστης δαπάνης και διαχειριστικού αυτοματισμού, αδυνατεί να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Ο πολίτης παραμένει θεατής, περιμένοντας “από τα πάνω” λύσεις που ποτέ δεν έρχονται έγκαιρα και, όταν οι φλόγες φτάνουν κυριολεκτικά έξω από τις πόρτες, η ευθύνη περιορίζεται κυρίως στην ατομική διάσωση της ατομικής μας ιδιοκτησίας.

Υπάρχουν βέβαια και λαμπρά παραδείγματα αλληλεγγύης: εθελοντές και συλλογικότητες που κινητοποιούνται, παρά τον κίνδυνο, προσφέροντας βοήθεια και προστασία με ελάχιστα μέσα και χωρίς καμία θεσμική υποστήριξη. Αντίθετα, πολλές φορές αντιμετωπίζοντας και την στοχοποίηση και καταστολή του κράτους (βλ. Ρουβίκωνας). Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες, όσο σπουδαίες κι αν είναι, παραμένουν αποσπασματικές και ανεπαρκείς μπροστά στο τεράστιο μέγεθος της απειλής. Για να υπάρξει πραγματική άμυνα απέναντι στην καταστροφή, η συλλογική κινητοποίηση πρέπει να γίνει υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας, όχι μόνο λίγων.

Απουσιάζει η οργανωμένη, καθολική αντίδραση που θα μπορούσε να προλάβει την καταστροφή, να συντονίσει δυνάμεις, να δημιουργήσει μόνιμους μηχανισμούς προστασίας. Αυτή η απουσία είναι σύμπτωμα μιας κοινωνίας που έχει αποδεχτεί την αδυναμία της να αυτοθεσμίζεται και να αυτοπροστατεύεται. Μια κοινωνία που μπορεί να υποκαθιστά το κράτος σε κρίσιμες στιγμές είναι μια κοινωνία που κάνει βήματα προς την αυτονομία της. Όχι επειδή περιορίζεται σε μια αφηρημένη θεωρητική άρνηση του υπάρχοντος, αλλά επειδή διεκδικεί να οργανώνει η ίδια συλλογικά και ισότιμα τη ζωή της, χωρίς μεσάζοντες εξουσίας και τάχα ειδικούς διαχειριστές. Η άμεση δημοκρατία δεν αναγνωρίζει σε κανέναν θεσμό το μονοπώλιο της φροντίδας, της προστασίας και της πολιτικής βούλησης – αυτά είναι έργα της ίδιας της κοινότητας, η οποία αποφασίζει και πράττει για τον εαυτό της, μέσα από οριζόντιες διαδικασίες και αλληλεγγύη.

Εν κατακλείδι, η αυτονομία, δεν μπορεί να γεννηθεί στην ιδιώτευση, αλλά μονάχα στην ενεργό συμμετοχή στην κοινή ζωή. Μια κοινωνία που αντιμετωπίζει τις πυρκαγιές – ή οποιαδήποτε κρίση- ως τεχνικό πρόβλημα που θα το λύσει κάποιος άλλος, πέραν του ότι αφήνει την τύχη της σε μια ανίκανη ελίτ που ενδιαφέρεται μονάχα για τα δικά της συμφέροντα, είναι μια κοινωνία που έχει παραιτηθεί από το έργο της αυτοθέσμισης και έχει παραδώσει το μέλλον της σε εξωτερικές δυνάμεις. Τα άτομα ήδη ζουν πλάι-πλάι, αλλά όχι μαζί. Δεν συγκροτούν κοινό προσανατολισμό, ούτε κοινή μοίρα. Άρα, η πραγματική απάντηση δεν μπορεί να είναι η περαιτέρω ιδιώτευση, αλλά η ανασυγκρότηση της συλλογικής δημιουργικής φαντασίας. Και αυτό σημαίνει ανάληψη της ευθύνης για την αυτοθέσμιση της ζωής μας.

Στις φωτιές, στις πλημμύρες, στις καθημερινές ανάγκες, η αληθινή ελευθερία δεν θα φανεί όταν ο καθένας σώζει τον εαυτό του, αλλά εκεί όπου όλοι μαζί θεσμίζουμε τους όρους για να σωθούμε ως κοινότητα. Άρα το άτομο που θέλει να είναι πραγματικά αυτόνομο πρέπει να απομακρυνθεί από την ψευδαίσθηση της ατομικής ελευθερίας και να μάθει να είναι πολίτης – δηλαδή συνδημιουργός του κόσμου που κατοικεί.

The post Συλλογικότητα ή στάχτες και καταστροφή; first appeared on Aυτολεξεί.

Οι συγγραφείς γνώριζαν πως η πυρκαγιά αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας αυτής της περιοχής. Αλλά ο τρόπος με τον οποίο καίγεται αυτή η διαιρεμένη πόλη έχει πια αλλάξει.

Οι συζητήσεις για τις πυρκαγιές και το Λος Άντζελες μοιάζουν με άσκηση επανάληψης. Η Νότια Καλιφόρνια έχει εποχές, σημείωνε η Joan Didion στο βιβλίο της Blue Nights, και ανάμεσά τους βρίσκεται και «η εποχή που φτάνει η πυρκαγιά».

Οι πυρκαγιές στο Λος Άντζελες έχουν μια μοναδική ικανότητα να σοκάρουν, με την καταστροφικότητά τους που παίρνει «ζοφερά οικεία μονοπάτια», πρώτα κάτω από τα φαράγγια και έπειτα μέσα στις συνοικίες. Η φράση βρίσκεται στο δοκίμιο, του 1995, του συγγραφέα και ακτιβιστή Mike Davis, που έχει για τίτλο «Μια υπόθεση για τον λόγο που το Malibu αφέθηκε να καεί» (The Case for Letting Malibu Burn). Και ισχύει όχι μόνο για τις πυρκαγιές αλλά και για τις συζητήσεις που κάνουμε για τις πυρκαγιές. Ακόμα και οι σκέψεις μας αποκτούν την ίδια ζοφερή οικειότητα: Παραθέτουμε τη Joan Didion που με τη σειρά της παραθέτει τον Nathanael West. Συντασσόμαστε με τους μεγάλους συγγραφείς αυτής της μεγάλης πόλης, που είναι πάντα έτοιμοι να την επικρίνουν.

Οι πυρκαγιές του Λος Άντζελες συνήθως ερμηνεύονται ως ετυμηγορία για την πόλη. Η Eve Babitz αφηγείται την ιστορία της σταρ του βωβού κινηματογράφου Alla Nazimova, η οποία κλήθηκε να περισώσει τα υπάρχοντά της από μια πυρκαγιά αλλά αποφάσισε να μην το κάνει: «Είναι μια ιστορία με ένα ηθικό δίδαγμα», γράφει η Babitz, «για την ασημαντότητα των υλικών πραγμάτων, αν και υπάρχουν κάποιοι που ισχυρίζονται πως πρόκειται για την αγανάκτηση που προκαλεί το Λος Άντζελες».

Η ιστορία που έλεγε ο Davis ήταν διαφορετική: στα βιβλία του όπως το Πόλη από Χαλαζία (City of Quartz), Η Οικολογία του Φόβου (Ecology of Fear) ή  το Νεκρές Πόλεις: Και Άλλες Ιστορίες (Dead Cities: And Other Tales), υπερασπιζόταν την πόλη και τους ανθρώπους της, επιφυλάσσοντας τον κατηγορητικό του λόγο για τις δυνάμεις του αχαλίνωτου καπιταλισμού και της λευκής υπεροχής που την είχαν καταντήσει σχεδόν αδύνατο να κατοικηθεί. Διάβαζε την πόλη μέσα από τα σημάδια που έδειχναν τι επρόκειτο να ακολουθήσει, με καχυποψία απέναντι στις δυνάμεις που είχαν δώσει σε αυτόν τον πολύπλοκο, εξοργιστικό, γοητευτικό τόπο «τον διπλό ρόλο της ουτοπίας και της δυστοπίας του προηγμένου καπιταλισμού».

Ο Davis έγραψε το «Μια υπόθεση για τον λόγο που το Malibu αφέθηκε να καεί» μετά από τις πυρκαγιές που ξέσπασαν στο τέλος του φθινοπώρου του 1993 – ανάμεσά τους και μια πυρκαγιά που έπληξε το Topanga Canyon βουτώντας στις πλαγιές των λόφων προς το Malibu, και άλλη μια που έπληξε το Eaton Canyon, διασχίζοντας την Altadena. Δύο μέρη, δηλαδή, που φλέγονται και πάλι αυτή την εβδομάδα.

Και όμως, χωρίς να αλλάξουν πολλά, πολλά άλλαξαν.

Αυτή την εβδομάδα οι πυρκαγιές επέστρεψαν στο Topanga Canyon και το Eaton Canyon, ξεχύθηκαν πάλι στο Malibu και την Altadena, αλλά σε μια κλίμακα αδιανόητη, δίχως προηγούμενο. Πέντε χιλιάδες κτίσματα κάηκαν σε κάθε μέρος – εκτεταμένες επαύλεις στις πλαγιές των λόφων, κοινές μονοκατοικίες και πολυκατοικίες. Τουλάχιστον 16 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, και οι πυρκαγιές μετά βίας έχουν τεθεί υπό έλεγχο. Η κλιματική κρίση μεταμορφώνει την Καλιφόρνια, και αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο καίγεται αυτός ο τόπος που έχει συνηθίσει σε καταστροφικές πυργκαγιές. Όταν ο Davis έγραφε, το έκανε στον απόηχο μίας από τις 20 καταστροφικότερες πυρκαγιές στην ιστορία της Καλιφόρνια. Η Didion έγραφε στον απόηχο μιας από τρεις καταστροφικές πυρκαγιές. Αλλά αυτή ήταν οι λίστα των ρεκόρ πριν από τις πυρκαγιές αυτής της εβδομάδας που σίγουρα θα ενταχθούν στις λίστες.

Στις καταγραφές τους, εύκολα γίνεται σαφές πως η ψυχραιμία με την οποία αξιολογούσαν τις πυρκαγιές είχε να κάνει με την κανονικότητα που τις εντόπιζαν, σαν την αρχή μιας εκθετικής καμπύλης. Αλλά διαβάζοντάς τους πάλι σήμερα, εν μέσω μιας καταστροφικής κλιματικής αλλαγής, καταλαβαίνεις πώς αυτό που ήταν σχεδόν κανονικότητα έχει πλέον σταδιακά κλιμακωθεί ώστε να γίνει πρωτοφανές. Οι πυρκαγιές της Νότιας Καλιφόρνια ήταν καταστροφές με τις οποίες είχε μάθει κανείς να ζει. Μόνο που πλέον δεν είναι. Ο Davis ειδικότερα υπήρξε εξαιρετικά οξυδερκής ώστε να εντοπίσει τις δονήσεις που προμήνυαν αυτή την εξέλιξη.

Το δοκίμιο του Davis αφηγείται τη γεωγραφία ενός φυσικού τοπίου επιρρεπούς σε περιοδικές αλλά σύντομες πυρκαγιές, το οποίο συμπληρώνεται βίαια από μια άλλη γεωγραφία: μια γεωγραφία που διαμορφώνεται από οικόπεδα, πολυτελείς ιδιωτικές κατοικίες, πυροσβέστες, γενναιόδωρα ασφάλιστρα και ατελείωτα αυτοκίνητα, που συνδέονται με πιο σπάνιες αλλά κατακλυσμιαίες πυρκαγιές. Έγραφε για έναν τεχνητό «οικοτόνο που εναλλάσσεται ανάμεσα σε θαμνόφυτα και προάστια» που «πολλαπλασιάζει τον φυσικό κίνδυνο πυρκαγιάς». Όπως παρατηρεί ο Davis, αυτή η γεωγραφία συνδεόταν με μια κυβέρνηση που έκανε όλο και λιγότερα για να βοηθήσει τις φτωχότερες κοινωνικές ομάδες, καθώς – κατόπιν παράκλησης των ιδιοκτητών πολυτελών κατοικιών που ανησυχούσαν για τις περιουσίες τους – αγόραζε με δημόσιους πόρους, αστυνομικά ελικόπτερα και αεροπλάνα μεγάλου μεγέθους για να αντλούν νερό από τον ωκεανό ώστε να το ρίχνουν πάνω από τα φλεγόμενα σπίτια στις πλαγιές των λόφων.

Οι αγωνίες του Λος Άντζελες είναι συλλογικές αλλά οι χαρές του ιδιωτικοποιημένες.

Ο Davis ήταν ο μεγάλος χρονογράφος τους. Οι πυρόπληκτες περιοχές του Malibu, σημείωνε, θα μπορούσαν να είχαν μετατραπεί σε δημόσιο πάρκο, αν ο Frederick Law Olmsted Jr είχε καταφέρει να υλοποιήσει αυτό που οραματιζόταν. Ο αρχιτέκτονας είχε προτείνει τη μετατροπή μεγάλου μέρους των βουνών της Σάντα Μόνικα σε δημόσια γη. Αντ’ αυτού, η περιοχή παρέμεινε ιδιωτικοποιημένη και απομονωμένη, μια παιδική χαρά για εργολάβους και ενώσεις ιδιοκτητών ακινήτων. Και κάθε νέο σπίτι που χτιζόταν όλο και ψηλότερα στις πλαγιές των λόφων κοινωνικοποιούσε περαιτέρω τους κινδύνους και ιδιωτικοποιούσε τα οφέλη της περιοχής. Το μόνο που δόθηκε στον ευρύτερο πληθυσμό σαν ψίχουλο -τυπικό για την περιοχή- ήταν η λεωφόρος Pacific Coast Highway, η οποία «έδωσε στους Angelenos την πρώτη τους θέα στην υπέροχη ακτή του Malibu». Όπως σημείωνε ο Davis, «εισήγαγε επίσης ένα νέο ισχυρό κίνητρο στο τοπίο – το αυτοκίνητο».

Το «Μια υπόθεση για τον λόγο που το Malibu αφέθηκε να καεί» παραμένει επίκαιρο καθώς οι πυρκαγιές δεν είναι ποτέ μεμονωμένα φαινόμενα στην περιοχή του Los Angeles. Εμφανίζονται σε διάφορες τοποθεσίες, υποδαυλίζονται από την πολύμηνη ξηρασία και τους πανταχού παρόντες ανέμους Santa Ana. Ενώνουν την περιοχή, τους πλούσιους και τους φτωχούς, τα τροχόσπιτα και τις βίλες στις πλαγιές των λόφων, τις κοινότητες στην ενδοχώρα και την ακτή. Όπου κι αν εμφανίζονται, πλήττουν τον χαρακτηριστικό τύπο κτιρίου – τη μονοκατοικία. Στο βιβλίο του Πόλη από Χαλαζία, ο Davis κατέγραψε την άνοδο και τη συχνά οργισμένη υπεράσπιση αυτού τύπου κατοικίας ενάντια στις πολυκατοικίες και την «προαστιακή απορρύθμιση».

Οι φωτιές ισοπεδώνουν ολοκληρωτικά, αλλά επίσης διαιρούν. Την εβδομάδα του 1993 κατά την οποία κάηκαν τα φαράγγια Topanga και Eaton Canyons, κάηκε και μια μεγάλη, πυκνοκατοικημένη πολυκατοικία στο Westlake, σκοτώνοντας 10 άτομα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το δοκίμιό του συνδέει το Malibu -«πρωτεύουσα των πυρκαγιών της Βόρειας Αμερικής και, ενδεχομένως, του κόσμου», όπως παρατηρεί ο Davis- με το Westlake, το οποίο ηγήθηκε της υπόλοιπης Αμερικής όσον αφορά την «αστική συχνότητα πυρκαγιών». Στο δοκίμιό του με τίτλο Νεκρές Πόλεις: Μια Φυσική Ιστορία (Dead Cities: A Natural History), ο Davis επισημαίνει τον ρόλο των εμπρησμών στην αναδιαμόρφωση των αστικών κέντρων στην ανατολική πλευρά των ΗΠΑ. Αλλά το Λος Άντζελες δεν χρειαζόταν εμπρηστές. Είχε χαλαρούς πυροσβεστικούς κώδικες, ενώσεις ιδιοκτητών κατοικίας που ήταν θεμελιακά εχθρικές απέναντι στην κατασκευή πολυκατοικιών και απέναντι σε όσους ζούσαν σε διαμερίσματα – και τους ανέμους της Santa Ana.

Ο Davis αντιπαραβάλλει τη συνεχή ικανότητα του Malibu να εκπλήσσεται από τις συχνές πυρκαγιές που ξεχύνονται στο φαράγγι Topanga με την αδιαφορία με την οποία γίνονται δεκτές οι συχνά πολύ πιο θανατηφόρες πυρκαγιές σε πολυκατοικίες. Πού κατανέμει τους πόρους το Λος Άντζελες; Ποιων η ζωή εκτιμάται; Για τον Davis, οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα φωτίζονται ακόμη εντονότερα από τις φλόγες των πυρκαγιών.

Αυτή την εβδομάδα, σχεδόν 800 πυροσβέστες, περικυκλωμένοι δίνουν μάχη με τις φονικές φλόγες για ένα ημερομίσθιο που κυμαίνεται από 5,80 έως 10,24 δολάρια (συν 1 δολάριο για τα επείγοντα ενεργά περιστατικά). Και όλα αυτά ενώ οι δισεκατομμυριούχοι ζητούν οργισμένα να μάθουν με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γιατί κόπηκε η παροχή του νερού τους και πού πηγαίνουν οι φόροι τους. Οι ιδιωτικοί πυροσβέστες προστατεύουν τα σπίτια των πελατών τους χρησιμοποιώντας δημόσιους κρουνούς, ενώ οι μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες τούς προσφέρουν επιπλέον υπηρεσίες.

Ο Davis επεσήμανε αυτές τις εξελίξεις πριν από δεκαετίες. Ίσως αυτό είναι το πιο τρομακτικό συμπέρασμα από την πυρκαγιά που ξέσπασε αυτή την εβδομάδα: πως αυτά τα τραύματα είναι μεν εποχιακά όπως και πριν, αλλά είναι πολύ βαθύτερα. Αυτή η αίσθηση κανονικότητας εν μέσω μιας Αποκάλυψης διατρέχει ένα μεγάλο μέρος των γραπτών του Davis για το Λος Άντζελες. Και το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι τίποτα απ’ όλα αυτά δεν ήταν προκαθορισμένο να συμβεί, ότι όλα θα μπορούσαν να είχαν γίνει διαφορετικά. Από αυτή την άποψη, όλοι μας γινόμαστε ή οδεύουμε προς το να γίνουμε Angelenos.

Η Didion στο δοκίμιό της για τη Santa Anas αναφέρει πως «ο καιρός του Λος Άντζελες είναι ο καιρός της καταστροφής, της αποκάλυψης». Αν αυτή η φράση διαβαστεί με την αποστασιοποιημένη ψυχραιμία πατρικίου που χαρακτηρίζει τη Didion, ακούγεται σχεδόν σεμνή. Σύμφωνα με αυτή τη φράση, ο καιρός είναι αποκαλυπτικός, ναι, αλλά τελικά είναι απλώς ο καιρός. Στην εποχή της επιταχυνόμενης κλιματικής αλλαγής, δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια μιας τέτοιας αποστασιοποίησης. Γιατί φυσικά δεν είναι πλέον μόνο το Malibu που καίγεται. Και δεν είναι πλέον μόνο η εποχή των πυρκαγιών που φοβόμαστε.

Ο συγγραφέας Thomas Mann παραπονιόταν τον Οκτώβριο του 1942, στο ημερολόγιό του για την «αποπνικτική ζέστη». Από τον κήπο έξω από το σπίτι του στο Pacific Palisades διάβαζε τις ειδήσεις για τον μακρινό πόλεμο και έγραφε τις σκέψεις του για «μια καταστροφική πυρκαγιά στα κοντινά φαράγγια». Δύο καταστροφές στις οποίες ένας άνθρωπος που στεκόταν με ασφάλεια στο γκαζόν του στο Pacific Palisades ήταν αποστασιοποιημένος θεατής. Αυτή την εβδομάδα, η πυρκαγιά στο Palisades έφερε τις φλόγες σχεδόν μέχρι τον κήπο του Mann.

Τι κάνουμε με μια περιοχή που εδώ και καιρό επιμένει να εμφανίζει την αποκάλυψη που ελλοχεύει στην καθημερινότητά της;

Τι κάνουμε τώρα που η αποκάλυψη κανονικοποιείται σε παγκόσμια κλίμακα;

The post Πώς η Τζόαν Ντίντιον & ο Μάικ Ντέιβις κατανόησαν το Λος Άντζελες. Οι αγωνίες είναι συλλογικές αλλά οι χαρές ιδιωτικοποιημένες first appeared on Aυτολεξεί.

Αλυσίδες κατοίκων στην Αναπαύσεως για να μην περάσει απέναντι η φωτιά και κάψει 10, 100, 1000 σπίτια, μαγαζιά, τα πάντα.

Αλυσοπρίονα να ρίχνουν μάντρες, μπουλντόζες να καβαλανε εισόδους μαγαζιών για να ανοίξουν δρόμους σε πολίτες με βρεγμένα μαντίλια στα πρόσωπα τους μήπως και σώσουν ο,τι σώζεται. Στο Χαλάνδρι. Στο Χαλάνδρι. Στα Βριλήσσια. Στα Μελίσσια. Στον Γέρακα. Αδιανόητα πράγματα.

Η χώρα των καταστροφών, όπου οι άνθρωποι για να επιβιώσουν πρέπει διαρκώς να την εγκαταλείπουν. Ζωές κορώνα γράμματα.

Η Δασική Υπηρεσία ζήτησε το 2021, 17.7 εκατομμύρια ευρώ για τον ετήσιο σχεδιασμό της. Αντί αυτού έλαβε 1.7 εκατομμύρια (με μέσο όρο των κυβερνήσεων Τσίπρα και Μητσοτάκη μόλις 1.72 εκ ευρώ).

Ένα κράτος που απλά κρατάει το σκορ. Τόσοι νεκροί, τόσα στρέμματα, τόσα ελικόπτερα.

Ένα κράτος το οποίο αποδίδει τιμές συνήθως σε νεκρούς ήρωες, σχεδόν ποτέ σε εν ζωή κοινότητες.

Ένα κράτος που τρέφεται από τις θυσίες, πότε των παιδιών στα Τέμπη, πότε των νεκρών πιλότων, άλλοτε των μεταναστών, της Νάντιας που κάηκε στο Πάτημα Χαλανδρίου.

Αυτό το κράτος που διαρκώς βρίσκεται σε πόλεμο πότε με τον αέρα, πότε με την θάλασσα, άλλοτε με τη βροχή, τα χιόνια, τις φωτιές, τον λαϊκισμό, τα συνδικάτα, τις συντεχνίες, την αριστερά, τους πρόσφυγες, άλλα που στην πραγματικότητα βρίσκεται σε πόλεμο με όλους εμάς, αυτό το κράτος πρέπει να το γκρεμίσουμε ρε γαμώτο.

Δεν πάει άλλο.

————————————–

Καταστράφηκε ολοσχερώς το Οικολογικό Αγρόκτημα του βιοκαλλιεργητή Θοδωρή Αρβανίτη – Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε:

——————————————

Δεν έλειψαν οι αυτοοργανωμένες προσπάθειες κατάσβεσης και αλληλεγγύης:

Να μην ξεχάσουμε τη Νάντια:

Κεντρική : ArisOik Onomou / Agence France-Presse

The post Ένα κράτος που βρίσκεται σε πόλεμο με όλους εμάς first appeared on Aυτολεξεί.

Τα είχαμε πει και παλαιότερα, τα λέμε κάθε χρόνο, που δυστυχώς έχουμε και μια νέα οικολογική καταστροφή στη χώρα λόγω των μεγα-δασοπυρκαγιών που συμβαίνουν, τις σύγχρονες «οικολογικές μας Χιροσίμες». Είναι προφανές, κατάδεικτο, ότι πια το παρόν μοντέλο δασοπυρόσβεσης που εφαρμόζεται, παρά τη γιγάντωσή του σε μέσα και προσωπικό, είναι όχι απλά αναποτελεσματικό, αλλά καταστροφικό. Κι ότι, εξαιτίας και τούτου του γεγονότος, το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας γίνεται κάθε χρονιά και φτωχότερο, οδηγούμενη η χώρα στην ερημοποίησή της!

Πάντα, για κάθε καταστροφικό γεγονός δασοπυρκαγιάς υπάρχει η εύσχημη δικαιολόγηση της κατάστασης: φταίει ο καύσωνας, φταίνε οι άνεμοι, φταίει η “κλιματική κρίση” (όπως νεωτερικώς βαπτίστηκε η κλιματική αλλαγή) – (εξού και οι μεγαπυρκαγιές στη χώρα…), φταίνε οι εμπρηστές, φταίει γενικώς “ο κακός μας ο καιρός” (κυριολεκτικά και μεταφορικά). Όμως εκείνο που βασικά φταίει είναι η κακή δασοπροστασία-δασοπυρόσβεση, που ξεκινά από το ζήτημα της πρόληψης και φτάνει στο κρίσιμο ζήτημα της κατάσβεσης. Και είναι βασικό να κατανοηθεί πως αυτά τα δύο ζητήματα, η πρόληψη και η καταστολή, είναι αλληλένδετα, και πως πρέπει ν’ ασκούνται από ένα όργανο, που θα έχει και τη συνολική ευθύνη της κατάστασης. Το πώς στην καλή μας την Ελλάδα αυτά κατορθώσαμε με μια έωλη δικαιολογητική λογική να τα διαχωρίσουμε, και να πούμε ότι την πρόληψη ασκεί η δασική υπηρεσία και την καταστολή η πυροσβεστική υπηρεσία, ε αυτό με αφήνει (χρόνους τώρα…) κυριολεκτικά εμβρόντητο (με ταράσσει δε, και με κάμνει να εξανίσταμαι, ως επιστήμονα περί της δασοπροστασίας…)

Μας είπαν, μάλλον θα το ξαναπούν…, να μην κάνουμε “κριτική του καναπέ” (ή “της πολυθρόνας”). Γιατί έτσι αερολογούμε και μόνον κακό κάμνουμε στην ίδια τη φύση. Όμως κρίνουμε διότι γνωρίζουμε ως ειδικοί επιστήμονες, και μάλιστα επί του πεδίου, αφού “μπαρουτοκαπνιστήκαμε” στις δασικές πυρκαγιές, κι όχι “επί του καναπέως”, όπως μας κατηγορούν, κι έχουμε το δικαίωμα και την υποχρέωση να το κάμνουμε, όσο το μπορούμε και μας “αφήνουν να μιλούμε”, διότι πρέπει ν’ αλλάξει αυτή η τραγική κατάσταση. Και ως προς τούτο θεωρούμε ότι η κριτική μας συμβάλλει.

Τι πρέπει να γίνει, λοιπόν; Πρέπει να γίνει κείνο που χρόνους πριν σχεδιάστηκε, και για πολιτικούς λόγους δεν τελεσφόρησε – σήμερα δε, για λόγους “άλογους” δεν βλέπεται ως λύση στο πρόβλημα δασοπροστασίας της χώρας.

Η ίδρυση Ενιαίου Φορέα Δασοπροστασίας, που προβλεπόταν στο άρθρο 37 του νόμου 1845/1989, αποτελεί τον βασικό-κεντρικό πυλώνα της ουσιαστικής δασοπροστασίας. Η λειτουργία του, σύμφωνα με τα τότε προβλεπόμενα, θα είχε κάθετη δομή και την πλήρη ευθύνη για την προστασία των δασών σε όλα τα στάδια της δασοπροστασίας, ήτοι την πρόληψη, τη διαχείριση, την ανάπτυξη, αλλά και τη δασοπυρόσβεση, δηλαδή την αντιμετώπιση όλου του κύκλου κι όλων των παραγόντων που συνδέονται άμεσα και καθοριστικά με την υγεία και την προστασία των δασών.

Στα πλαίσια αυτού του φορέα εντάσσονταν και η ίδρυση του Δασικού Σώματος. Αυτό το Σώμα θα ήταν ένα ανεξάρτητο (της πυροσβεστικής υπηρεσίας) Σώμα, που θ’ ασχολείτο αποκλειστικά με την πρόληψη (οργανώνοντας, σε συνεργασία με τη δασική υπηρεσία, προγράμματα καθαρισμών, διαχείρισης και φύλαξης των δασών) και την καταστολή των δασικών πυρκαγιών.

Κάποτε το Σώμα αυτό δημιουργήθηκε στα χαρτιά, καταργήθηκε όμως στην πράξη! Συγκεκριμένα, με το Προεδρικό Διάταγμα αριθμ. 242/16‐6‐1993, δημοσιευμένο στο ΦΕΚ 107/Α ́/22‐6‐1993, θεσμοθετήθηκε η σύσταση του Δασικού Σώματος (ΔΑ.ΣΩ.), για την προστασία των δασών της χώρας «από κάθε φύσεως κινδύνους και ιδιατέρως από τις πυρκαγιές».

Είναι περιβαλλοντικό το έγκλημα που γίνεται κάθε χρόνο στην Ελλάδα με τις μεγαπυρκαγιές που συμβαίνουν. Και πρέπει ν’ αποδοθούν, επιτέλους, οι διαχρονικές ευθύνες, κατά βάσιν σε πολιτικό επίπεδο, καθώς και σε επιχειρησιακό, για το έγκλημα αυτό!

Η δασοπυρόσβεση που εφαρμόζεται είναι καταστροφική, κι εξ αυτού του λόγου εγκληματική. Τα λέγαμε από θέσεις διοικητικής ευθύνης και τα γράφαμε επί χρόνια. Λέγαμε ότι θα πρέπει να συγκροτηθεί το δασοπυροσβεσικό σώμα, που θα ασχολείται αποκλειστικά με τις δασικές πυρκαγιές, καθώς και με τη δασοπροστασία συνολικά, για να προστατευτεί επιτέλους ο εναπομείναν φυσικός μας πλούτος. Μας αγνοούσαν και μάς επέκριναν μάλιστα για την “αδόκιμη” και “άστοχη”, όπως τη χαρακτήριζαν, επιμονή μας. Τα τραγικά αποτελέσματα των πολιτικών αυτών για το περιβάλλον της χώρας και τις περιουσίες των πολιτών, τα πληρώνουμε δυστυχώς ακριβά κάθε χρονιά όλο και περισσότερο!..

Ερημοποιούμαστε, έτσι, ως χώρα και ως ψυχές…

(Η μεγαπυρκαγιά στον Βαρνάβα Αττικής, που ξεκίνησε την 11η-8-2024, κατακαίει φυσικές αναδασώσεις, δημιουργημένες μετά από προηγούμενη πυρκαγιά – το δάσος εν προκειμένω ΧΑΝΕΤΑΙ…)

——————————————————

ΒΛ. ΣΧΕΤΙΚΑ:

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ από τη δασοπυρόσβεση (εν σχέσει με την πυροσβεστική υπηρεσία σήμερα)

Μεσόγειος – Έρημη και πολεμοχαρής

The post Ερημοποιούμαστε ως χώρα και ως ψυχές!… first appeared on Aυτολεξεί.

Βλέποντας άλλη μια φωτιά χθες να σταματά 3,5 χιλιόμετρα έξω απ’ τις πόρτες μας ας ξεκαθαρίσουμε ορισμένα βασικά πράγματα για τις πυρκαγιές. Στη συνέχεια, για να μην κλαίμε μόνο τη μοίρα μας, ας προτείνουμε κι ας κάνουμε κάτι.

Αιτίες

Ας ξεκινήσουμε με μερικά στοιχεία. Το 90% των περιπτώσεων πρόκλησης πυρκαγιών οφείλεται σε ανθρώπινες δραστηριότητες. Συγκεκριμένα, το 35% οφείλεται σε «ατυχήματα» όπως βραχυκυκλώματα σε γραμμές ή υποσταθμούς της ΔΕΗ. Ειδικά, σ’ έναν τόπο σαν το δικό μας όπου έχουμε γίνει ηλεκτρικό εργοτάξιο και οι ανθρωπογενείς παρεμβάσεις στο περιβάλλον είναι σημαντικές είναι ένα στοιχείο που πρέπει να έχουμε στο νου μας. Το 20% επίσης οφείλεται σε εμπρησμούς και τέλος ένα 45% παραμένει αδιευκρίνιστο.

Συχνότητα πυρκαγιών

Κλιματική κρίση; Ανικανότητα; Μεσογειακό κλίμα; Ερήμωση της υπαίθρου; Έχουν συντελέσει σε διαφορετικούς βαθμούς στην αύξηση των πυρκαγιών στη χώρα. Με βάση τα περσινά στοιχεία αθροιστικά η καμένη έκταση στην Ελλάδα, καταγράφει αύξηση +195% σε σύγκριση με την έκταση που κατά μέσο όρο (2002 – 2022) καίγεται ετησίως στη χώρα μας. Καταγράφοντας 1.281.480 στρέμματα καμένων εκτάσεων, η Ελλάδα κατατάσσεται πρώτη μεταξύ 20 Μεσογειακών χωρών. Η μέση καμένη έκταση ανά μεγάλη δασική πυρκαγιά στην Ελλάδα, από την αρχή του έτους έως και το τέλος της θερινής περιόδου το 2023, σημειώνει αύξηση +517% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μέσο όρο της περιόδου 2002 – 2022.

Σχέση πυρκαγιών με ανεμογεννήτριες

Ειδικά στην περιοχή μας είναι κάτι που ακούγεται συχνά. Σύμφωνα με το άρθρο 117 Παρ. 3 του Συντάγματος, από τη στιγμή που ένα δάσος καεί και κηρυχθεί υποχρεωτικά αναδασωτέο, απαγορεύεται ρητά και κατηγορηματικά η χρήση του για οποιοδήποτε άλλο σκοπό πλην της αναδάσωσης. Οποιεσδήποτε χρήσεις οι οποίες, καλώς ή κακώς, επιτρέπονται μέσα στα δάση, απαγορεύονται στα αναδασωτέα μέχρι να ολοκληρωθεί η αναδάσωση, δηλαδή το καμένο να ξαναγίνει πραγματικό δάσος. Επομένως, μια φωτιά γενικά θα έκανε πιο δύσκολη τη ζωή στους επίδοξους επενδυτές.

Στο σημείο αυτό όμως αρχίζει να γίνεται κάτι πραγματικά πολύ ενδιαφέρον. Στα ανυπέρβλητα εμπόδια των επενδυτών που θέτει το Σύνταγμα στην κάθε μορφή εκμετάλλευσης έρχεται η απόφαση 2499/2012 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η οποία παρά την κατηγορηματικά αντίθετη διάταξη του Συντάγματος, έκρινε ότι «στα αναδασωτέα επιτρέπεται να εγκαθίσταται κάθε έργο που αποβλέπει την εξυπηρέτηση ανάγκης με ιδιαίτερη κοινωνική, εθνική ή οικονομική σημασία». Έτσι ο κάθε επίδοξος επενδυτής δεν χρειάζεται να περιμένει την ολοκλήρωση της αναδάσωσης, αλλά μπορεί ευθύς αμέσως να ξεκινήσει το «κοινωνικό» του έργο.

Συμπέρασμα

Δεν βοηθούν εδώ συνωμοσιολογικές θεωρίες. Η αλήθεια είναι μπροστά στα μάτια μας. Δεν χρειάζεται να μπουν στον κόπο και να κάψουν τα δάση, ενώ μπορούν να προχωρήσουν στα έργα τους έτσι κι αλλιώς . Τους το δίνουν το ελεύθερο οι νόμοι του Κράτους μας. Αυτό που θα πρέπει λοιπόν να αμφισβητηθεί είναι το παρόν μοντέλο ανάπτυξης και διαχείρισης που αφήνει έξω από τη συζήτηση τις τοπικές κοινωνίες. Οι οποίες στην «καλύτερη» περίπτωση, άντε να βλέπουν και κάποια ανταποδοτικά. Θα πρέπει όμως να αναρωτηθούμε, αξίζουν άραγε αυτά τα ανταποδοτικά το όποιο κόστος; Θα πρέπει κάποια στιγμή να αλλάξουμε γραμμή διεκδίκησης και αντί του «κάνε, αλλά θα δώσεις και κάτι παραπάνω» να πούμε «φτάνει ως εδώ, δεν αντέχει άλλο ο τόπος»;

Προτάσεις

Έτσι αφού δεν υπάρχει κράτος για να προστατεύσει τα συμφέροντα της ζωής μας, θα πρέπει να αναλάβουμε εμείς οι ίδιοι. Νούμερο ένας στόχος είναι η πρόληψη. Εάν ανάψει η φωτιά λίγα πράγματα μπορούν να γίνουν, ειδικά από μη εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό το οποίο με τις καλύτερες προθέσεις καταφθάνει στην περιοχή για να βοηθήσει αυθόρμητα. Πολλές φορές όμως με αυτόν τον τρόπο στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα, λόγω μη γνώσης, μπορεί να προκληθούν επιπρόσθετα εμπόδια από αυτά που προσπαθούν να επιλυθούν. Θυμάμαι πέρυσι στην φωτιά στον Ελικώνα, μια παρέα νεαρών να ανεβαίνει στο βουνό, από κακό χωματόδρομο με ένα μικρού κυβισμού, χαμηλωμένο αυτοκινήτου.. παρκαρισμένα αυτοκίνητα, άναρχα να εμποδίζουν τα πυροσβεστικά οχήματα κ.α. Εάν θέλουμε να βοηθήσουμε πρέπει να το κάνουμε οργανωμένα.

Πρώτον μέσα από ομάδες πυρασφάλειας. Δεύτερον, μέσω της εκπόνησης και εφαρμογής σύγχρονων τοπικών σχεδίων πρόληψης και αντιπυρικής προστασίας. Τρίτον, εκπαίδευση, κατάρτιση και ενημέρωση των εθελοντών, των πυροσβεστών, των τοπικών αρχών, των εκπαιδευτικών και του ευρύτερου κοινού σε θέματα πρόληψης. Τέταρτον, θα πρέπει να εφαρμοστεί μία σύγχρονη δασική διαχείριση, με έμφαση στη διαχείριση της βλάστησης και συνεπώς και της δυνητικά διαθέσιμης καύσιμης ύλης, καθώς και την υιοθέτηση καινοτόμων διαχειριστικών μεθόδων, όπως η προδιαγεγραμμένη καύση.

The post Ορισμένα πράγματα για τις πυρκαγιές first appeared on Aυτολεξεί.

Ξανά θα πνιγούν πόλεις και χωριά από κάποιον «Ιανό» ή από κάποιον «Ντάνιελ» ή από κάποιον «Ηλία» και θα θρηνούμε για τις πνιγμένες και τους πνιγμένους, για τις στάνες, τα σπίτια, τις εγκαταστάσεις. Ξανά θα καούν τα δάση και θα φτάσουν να καούν μέχρι ενός. Και θα θρηνούμε για τα καμένα δάση, τα σπίτια και τις στάνες, θα θρηνούμε τους καμένους ανθρώπους. Δεν θα θρηνούμε για όλους στον ίδιο βαθμό, βεβαίως, αλλά, να: όπως συνέβη με τους πρόσφυγες που κάηκαν στο δάσος της Δαδιάς, που στάθηκαν τυχεροί για λίγο και γλίτωσαν από τα νερά του ποταμού-νεκροταφείου αλλά τους πρόλαβε η μεγάλη φωτιά. Κανείς δεν τους θυμάται.

Ξανά και ξανά!

Θα οδηγούμαστε σταδιακά και μεθοδικά σε μια περιβαλλοντική «δυστοπία» όπου θα έχουμε συνηθίσει τον θάνατο, την έρημο και την αναγκαστική εκ των πραγμάτων τεχνικοποίηση ακόμη και της παραμικρής πτυχής της ζωής μας.

Και θα είμαστε όλες και όλοι πάλι εδώ και θα αναρωτιόμαστε πώς φτάσαμε σε αυτή την κατάσταση. Οι λόγοι είναι προφανείς όμως κανείς μας δεν θέλει να τους δει. Ο δρόμος που έχουμε τραβήξει σαν ανθρωπότητα, το πλαίσιο στο οποίο έχουμε εντάξει τη ζωή μας δεν περιλαμβάνει κάποια πρόληψη μεγέθους που να μπορεί, έστω, να μετριάσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Η βασική αρχή που διέπει τον σύγχρονο οικονομοκεντρικό πολιτισμό, δημιουργεί τυφλότητες που δεν επιτρέπουν στην ανθρωπότητα να «δει» το δυστοπικό περιβαλλοντικό της μέλλον. Πρόκειται για την αρχή του άμεσου κέρδους με το μικρότερο κόστος. Του πολύ άμεσου κέρδους όμως.

Θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι καμιά δασική πολιτική δεν πρόκειται να υπάρξει που να είναι ικανή να δημιουργήσει ένα πλέγμα αειφορικής διαχείρισης των δασών με στόχο την καλύτερη προστασία από τις πυρκαγιές και την καλύτερη προστασία από τις πλημμύρες. Δεν πρόκειται να υπάρξει καμιά τέτοια πολιτική επειδή δεν προσφέρει το άμεσο κέρδος με το μικρότερο κόστος και επειδή η κυβερνητική διαχείριση ισοδυναμεί με την διαχείριση μιας μεγάλης, πολύ μεγάλης κεφαλαιουχικής επιχείρησης. Τα κράτη έχουν πλήρως μετατραπεί σε κεφαλαιουχικές επιχειρήσεις εξαρτώμενες από το χρηματοπιστωτικό σύστημα και τις αγορές.

Τα πραγματικά προληπτικά έργα, τουλάχιστον όπως μας τα εξηγούν οι δασολόγοι και οι περιβαλλοντολόγοι, δεν αποδίδουν από καιροσκοπικής οικονομικής άποψης. Πρόκειται για έργα με σχέδια που πρέπει να μελετηθούν σε βάθος και που χρειάζεται να αρχίσουν να υλοποιούνται κάποτε αλλά που χρειάζεται και να μην τελειώσουν ποτέ.

Σχέδια και έργα διαρκείας τα οποία θα απορροφούσαν τεράστια ποσά, μεγαλύτερα και από τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς των χωρών. Θα χρειαζόταν η Ρωσία, η Κίνα, οι ΗΠΑ, η Γαλλία να αλλάξουν την πολιτική τους. Θα χρειαζόταν να καταργήσουν τη σάπια ιδέα, το σάπιο εθνικό-κρατικό τους σύστημα. Μα τότε θα ήταν σαν να αυτοκαταργούταν – και έπειτα ποιος θα προστάτευε την οικονομική δραστηριότητα των κεφαλαιουχικών επιχειρήσεων; Δηλαδή θα μιλούσαμε για τη διάλυση του παγκόσμιου πολιτικού, οικονομικού και στρατιωτικού συστήματος. Και τότε τι; Τι;

Ας κατέβουμε όμως ξανά στα μέρη της Θεσσαλίας, του Έβρου, του Βόλου και της Εύβοιας. Τα βάζουμε με τον περιφερειάρχη Αγοραστό, όμως η πολιτική του η οποία είναι και πολιτική της κυβέρνησης, κινείται σε αυτά τα πλαίσια περί οικονομίας και απόδοσης κέρδους. Κέρδος για τον κατασκευαστή εργολάβο που θα δημιουργήσει και κάποιες θέσεις εργασίας, που θα αποδώσει φόρους, θα συντηρήσει προμηθευτές, θα φτιάξει οικονομικό κύκλο ο οποίος θα ευνοήσει όλα τα μαγαζιά κ.λπ. κ.λπ. Θα φτιάξει κάποια έργα που θα ευνοήσουν τη μαζική κτηνοτροφία και την υδροβόρα υπερκαλλιέργεια και όχι έργα που δεν αποδίδουν οικονομικά, που δεν φέρνουν πίσω λεφτά.

Δεν θα κάνει έργα τα οποία συν τοις άλλοις δεν αποδίδουν και από εκλογικής-ψηφοθηρικής άποψης αφού και οι κάτοικοι των πληγεισών περιοχών κινούνται στο ίδιο κυρίαρχο οικονομοκεντρικό μοντέλο. Η κοινωνίες έχουν εκπαιδευτεί να λειτουργούν σε αυτά τα πλαίσια και οι κοινωνικές διεκδικήσεις έχουν αυτή την αναφορά.

Ο κάτοικος του θεσσαλικού κάμπου ή των μεγάλων αστικών κέντρων ζητά πρωτίστως την εξυπηρέτηση των μικρών και εφήμερων συμφερόντων του – των οποίων συμφερόντων η εξυπηρέτηση στις περισσότερες των περιπτώσεων συμβάλουν στον πολλαπλασιασμό των επιπτώσεων των έντονων κλιματικών φαινομένων. Για παράδειγμα, θα βγαίνει ο Αγοραστός στη Θεσσαλία για πάντα αν πραγματοποιήσει την εκτροπή του Αχελώου και φουσκώσουν παντού βαμβάκια και καλαμπόκια και γιατί όχι ακόμη και ρύζια!

Έτσι έχουν, λοιπόν, τα πράγματα εδώ στις Θεσσαλίες μας. Η κρίση των υποδομών στην Ελλάδα δεν είναι τωρινό φαινόμενο. Έχει καταγωγή δεκαετιών και οφείλεται στη διαχρονική πολιτική που υποβάθμιζε μέχρι εξαφανίσεως την προετοιμασία και την πρόβλεψη. Εάν αυτή η αντίληψη επικρατεί σε μεγάλο βαθμό σε παλιές τεχνικοποιημένες και προηγμένες χώρες φανταστείτε τι γίνεται στη χώρα μας όπου κυριαρχούν τα λόμπι και τα καρτέλ. Το καρτέλ του γάλακτος, το καρτέλ της ιχθιοκαλλιέργειας, το καρτέλ της αλιείας, το καρτέλ του κρέατος μέχρι και στο εμπόριο σκόρδων έχουμε καρτέλ. Ίσως η Ελλάδα αποτελεί σύμβολο των κατακερματισμένων κοινωνιών παγκοσμίως. Μπορεί όλες οι ετερόνομες κοινωνίες να χωρίζονται σε λόμπι και καρτέλ όμως η Ελλάδα πιθανόν αποτελεί το βασίλειο του είδους.

Ποιες προσδοκίες έχουμε, άραγε, για πρόληψη απέναντι στη λαίλαπα της κλιματικής αλλαγής; Τί να προσδοκούμε περί αυτού στη χώρα όπου το πολιτικό προσωπικό είναι στην ουσία υπαλληλικό προσωπικό μερικών εκ των ισχυρότερων καρτέλ όπως αυτά της κατασκευής και της ενέργειας;

Τίποτα απολύτως βελτιωτικό δεν θα δούμε. Η πρόσφατη ανακοίνωση περί εφαρμογής στην Ελλάδα σχεδίων τύπου σκανδιναβικών χωρών με τεσσεράμισι χιλιάδες προσλήψεις κ.λπ., είναι απλώς στοιχεία επικοινωνιακού πολιτικαντισμού. Θα έπρεπε τουλάχιστον να ακούσουμε πρώτα πρώτα για την εκπόνηση κάποιας σοβαρής μελέτης που να μιλάει για το ένα ή το άλλο δάσος, για τα βουνά τις πεδιάδες και τα άναρχα χτισμένα αστικά συμπλέγματα.

Πραγματικά δασικά έργα με μέθοδο και στηριγμένα σε μελέτες έχουν να γίνουν στην Ελλάδα εδώ και δεκαετίες. Πολλές δεκαετίες. Τα δάση έχουν εγκαταλειφθεί και λόγω της απουσίας δασικής πολιτικής έχουν εγκαταλειφθεί και τα τελευταία ορεινά χωριά. Χάθηκε ανεπιστρεπτί εκείνος ο ορεινός κοινοτικός πολιτισμός που προστάτευε τα δάση στο βαθμό που τα είχε ανάγκη για την ύπαρξή του. Προηγήθηκε η απότομη εισβολή του φαντασιακού της ανάπτυξης και της αστυφιλίας μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο όπου συρρίκνωσε κάθε είδους παραδοσιακή κοινοτική λειτουργία. Η στρατηγική της εγκατάλειψης και η ενίσχυση της κατασκευαστικής και μεταπρατικής οικονομίας των αστικών κόμβων έδωσε τη χαριστική βολή.

Σήμερα έχουμε τεράστιες εκτάσεις ορεινών όγκων και δασών όπου επικρατούν πρωτόγνωρες κλιματικές συνθήκες. Λίγα χιόνια το χειμώνα και παρατεταμένοι καύσωνες το καλοκαίρι. Οι εναπομείναντες ελάχιστοι κάτοικοι ορεινών χωριών είναι ιδιαίτερα ανήσυχοι για την περίπτωση κάποιας φωτιάς. Χαμηλού ύψους δάση αείφυλλων – πλατύφυλλων είναι σήμερα αδιαπέραστες φυτικές μάζες  που το καλοκαίρι μετατρέπονται σε εύφλεκτη ύλη. Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η φωτιά θα εισβάλει εύκολα στα όμορα δροσερά δάση όπως έχει συμβεί ήδη σε ανάλογες περιπτώσεις. Επιπλέον, όπου αναπτύσσεται ορεινός τουρισμός έχουμε παρεμβάσεις των ντόπιων και άλλων μικροεπενδυτών οι οποίες μπορεί να αποβούν μοιραίες. Επεκτάσεις των εγκαταστάσεων προς τη δασική έκταση χωρίς σοβαρές περιβαλλοντικές μελέτες, μικρές και μεγάλες ηλεκτρογεννήτριες, εκσκαφείς, εμπορικές δραστηριότητες οι οποίες αν μη τι άλλο υποβαθμίζουν και αυτή την ίδια την ποιότητα του ορεινού τουρισμού. Υπάρχει τρόπος σίγουρα να λειτουργήσουμε με το ελάχιστο επιχειρηματικό και τουριστικό αποτύπωμα πράγμα όμως που απαιτεί άλλη οικονομική στόχευση. Απαιτεί μια άλλη πολιτική συγκρότηση της κοινωνίας γιατί πώς θα εφαρμοστούν όλα αυτά χωρίς να χρειαστεί να τα επιβάλει μια στυγνή οικολογική δικτατορία;

Η ανόητη δικαιολογία των κυβερνήσεων ανά τον κόσμο, αυτή της κλιματικής αλλαγής, ούτε από τον πιο αδαή δεν θα έπρεπε να είναι πιστευτή. Ήδη από τη δεκαετία του ’80 διαβάζαμε στις επιστημονικές μελέτες για τις επιπτώσεις που δεν ήταν άλλες από αυτές που βιώνουμε τώρα. Επιστημονικές μελέτες που διαβάζαμε σαράντα χρόνια πριν. Η υπερβολικά καθυστερημένη απάντηση των προηγμένων κυβερνητικών και οικονομικών συστημάτων σε αυτή τη λαίλαπα ήταν η πράσινη ανάπτυξη και μάλιστα πράσινη ανάπτυξη χωρίς έλεος, χωρίς κανένα περιβαλλοντικό έλεος. Ειδικά σε χώρες όπως η Ελλάδα όπου η οικονομία και η πολιτική καθορίζονται από ισχυρά κατασκευαστικά και ενεργειακά λόμπι η πράσινη ανάπτυξη μετατράπηκε σε μια τραγική ιστορία για το περιβάλλον – βλέπε βιομηχανικού τύπου εγκαταστάσεις ΑΠΕ χωρίς χωροταξικό σχέδιο  χωρίς πραγματική περιβαλλοντική πρόβλεψη και με κατ’ επίφαση διαβούλευση.

Τι όμως αποφέρει μια κατ’ επίφαση και για τα μάτια διαβούλευση; Ακόμη και αν δεν είχαμε να κάνουμε με μια κατ’ επίφαση αλλά με μια ουσιαστική διαβούλευση θα διαπιστώναμε εύκολα ότι: πέραν του συμβουλευτικού χαρακτήρα των απόψεων που καταθέτουν οι συμμετέχοντες κοινωνικοί φορείς, στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν μεσάνυχτα για το θέμα της διαβούλευσης ή κυριαρχούνται από μικρά χαζοσυμφέροντα στην υπηρεσία μεγαλύτερων συμφερόντων.

Και γιατί να μείνουμε στη διαβούλευση; Και τι θα πει διαβούλευση; Μεταξύ ποιων; Καλούμαστε να διαβουλευθούμε, οι ανίσχυροι και χωρίς κανένα δικαίωμα απόφασης φορείς, με το πολιτικό προσωπικό. Να διαβουλευθούμε με περιφερειάρχες και υπαλλήλους  υπουργείων, γύρω από μια ήδη παρμένη απόφαση.

Δεν θα ήταν πιο λογικό την απόφαση αυτή να την έπαιρναν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι; Υπάρχουν άμεσα ενδιαφερόμενοι; Ή θα έπρεπε να υπάρχουν αλλά δεν υπάρχουν; Ή μήπως οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, οι πραγματικά άμεσα ενδιαφερόμενοι είναι οι επενδυτές της κάθε κατασκευής είτε αυτή αφορά αντιπλημμυρικά έργα είτε αντιπυρικά έργα είτε ενεργειακά έργα; Εάν μπορούμε να παραδεχτούμε κάτι τέτοιο, τότε όλα είναι στον σωστό δρόμο. Εάν δεν μπορούμε να ζήσουμε με αυτή την παραδοχή, τότε θα πρέπει να δούμε τι θα κάνουμε με την περίπτωσή μας.

Να δούμε πώς θα μπορέσουν οι τοπικές κοινωνίες να κατακτήσουν τη θεσμική λειτουργία της απόφασης. Και ποιο θα είναι αυτό το σώμα που θα αποφασίζει για τις ουσιώδεις υποθέσεις μας; Από ποιες και ποιους θα αποτελείται; Σε ποια πληθυσμιακή βάση και με ποιο έννομο συμφέρον θα συγκροτείται; Αυτά είναι κάποια σοβαρά ερωτήματα που προκύπτουν. Σε μια κοινωνία κατακερματισμένη και με διαλυμένες τις παλιές θεσμισμένες λειτουργίες μέσα από τις οποίες εκφραζόταν η θέση της απέναντι στις παντοειδής διαχωρισμένες εξουσίες, θα ήταν πολύ δύσκολο να ψάξουμε και να βρούμε νέους φορείς μιας αυτοκυβερνητικής πρότασης.

Ωστόσο υπάρχουν σημαντικότατες θεσμίσεις στο υπάρχον ετερόνομο πλαίσιο λειτουργίας από τις οποίες εξαρτώνται σχεδόν όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Είναι οι θεσμοί διαχείρισης των κοινών αγαθών. Είναι ο παγωμένος δημόσιος χώρος όπου μια διαχωρισμένη αρχή, σήμερα, κανονίζει τη ζωή μονάδων που ονομάζει πολίτες. Σε αυτό το πλαίσιο δεν είμαστε παρά μονάδες μιας διαρκούς αριθμητικής πράξης. Είμαστε αριθμητικές μονάδες στο μπακαλοτέφτερο του μαφιόζου Μπέου, του τσαρλατάνου Αγοραστού και του κάθε επαγγελματία πολιτικού.

Θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε τον δημόσιο χώρο εξ αρχής; Να αναδημιουργήσουμε τον δημόσιο χώρο έτσι που από μονάδες αριθμητικών πράξεων να μετασχηματιστούμε σε πραγματικούς πολίτες;

Αυτό είναι ένα ερώτημα!

Προς το παρόν ας αρκεστούμε στο να παρακολουθούμε «πολιτικά» τη μικρή εικόνα της κοινωνίας στο σταματημένο καντράν των εκλογικών αποτελεσμάτων. Η μεγάλη εικόνα είναι μια τραγική και δυστοπική εικόνα του μέλλοντος μας, του περιβαλλοντικού και κατ’ επέκταση του γενικότερου μέλλοντος μας.

The post Φωτιά, νερό και άνθρωπος στις νέες κλιματικές συνθήκες first appeared on Aυτολεξεί.

Είναι ακατανόητο πώς η κυβέρνηση πιστεύει ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να αποτελέσει δικαιολογία για την αδράνειά της απέναντι στις πυρκαγιές και τις πλημμύρες. Αν μη τι άλλο, επιστήμονες και κοινωνικά κινήματα από όλο τον κόσμο έχουν προειδοποιήσει ότι με την υπερθέρμανση του πλανήτη δημιουργούνται συνθήκες για μεγαλύτερες και ισχυρότερες πυρκαγιές, για εντονότερα και συχνότερα φαινόμενα, και επομένως πρέπει να δοθεί πολύ μεγαλύτερη έμφαση σε προληπτικά μέτρα και υπηρεσίες. Κάτι που οι κυβερνώντες σαφώς δεν κάνουν – δηλαδή εγκληματούν με την αδράνειά τους.

Ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι κάποιοι άνθρωποι φαίνεται να αναμασούν αυτόν τον παραλογισμό: κάποιοι απαλλάσσοντας την κυβέρνηση από την κύρια ευθύνη, ενώ άλλοι υιοθετώντας την κλιματική άρνηση, συμμετέχοντας έτσι στη σκοταδιστική χορωδία.

Η κλιματική αλλαγή δεν είναι μια δικαιολογία, αλλά ένα επείγον κάλεσμα για δράση που τοποθετεί τις τοπικές κοινότητες και τα κινήματα στην πρώτη γραμμή του αγώνα ενάντια στον καπιταλισμό και τον κρατισμό (δύο παράγοντες που έχουν συμβάλει σε τεράστιο βαθμό στην εμβάθυνση της κλιματικής κρίσης).

Όπως γράφει ο συγγραφέας και σύντροφος Μπράιαν Τόκαρ, με τον οποίο είχαμε τη χαρά ως Αυτολεξεί να εκδώσουμε το βιβλίο Πόλη και Οικολογία: «Μια πιο γνήσια απάντηση στην οικονομική, αλλά και στην κλιματική, κρίση απαιτεί συστημική αλλαγή στον χαρακτήρα των δημόσιων πολιτικών, αλλά και στον τρόπο που αποφασίζουμε γι’ αυτές τις πολιτικές. Πράγματι, τόσο η κρίση του παγκόσμιου κλιματικού χάους όσο και η κρίση της νεοφιλελεύθερης οικονομίας απαιτούν έναν θεμελιώδη μετασχηματισμό της οικονομικής και πολιτικής κατάστασης. Όπως γνωρίζουμε, ο καπιταλισμός προϋποθέτει μη βιώσιμους περιβαλλοντικά ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης ενώ ταυτόχρονα ευνοεί τη συγκέντρωση της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας σ’ όλο και λιγότερα χέρια. Αυτό το σύστημα δεν εξυπηρετεί εύκολα ούτε την εκχώρηση του οικονομικού και πολιτικού ελέγχου ούτε την απαραίτητη μείωση στην κατανάλωση από τις παγκόσμιες ελίτ. Αυτά ακριβώς, όμως, είναι τα μέτρα που χρειάζονται για ένα δίκαιο και βιώσιμο μέλλον, τόσο για την ανθρωπότητα, όσο και για κάθε μορφή ζωής της Γης».

Σε αυτή τη γραμμή σκέψης είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι εν μέσω των καταστροφικών πλημμυρών και πυρκαγιών, λόγω της καθυστερημένης ή ανεπαρκούς βοήθειας από τις Αρχές, παρατηρείται ένα εντυπωσιακό κύμα αυτοοργάνωσης και αλληλοβοήθειας – οι κάτοικοι αναμετρώνται μόνοι τους με τις συνέπειες της καταστροφής. Σε τέτοιες περιόδους μεγάλης καταστροφής οι άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι οι υφιστάμενοι μηχανισμοί εξουσίας δεν είναι σε θέση και δεν επιθυμούν να τους βοηθήσουν και ότι έχουν μόνο ο ένας τον άλλον.

Αυτό μας θυμίζει την αναφορά του Κροπότκιν για τον κρίσιμο ρόλο που παίζει η αλληλοβοήθεια στις ανθρώπινες κοινωνίες: «Η άσκηση της αλληλοβοήθειας αποτελεί το ασφαλέστερο μέσο για να δώσουμε ο ένας στον άλλον και σε όλους τη μεγαλύτερη ασφάλεια, την καλύτερη εγγύηση, για την ύπαρξη και την πρόοδο – σωματική, πνευματική και ηθική».

Η αγνόηση της κλιματικής αλλαγής δεν ήταν ποτέ επιλογή.

Αντίθετα, είναι απαραίτητο να συνειδητοποιήσουν όσοι αισθάνονται πιο σκληρά τις συνέπειες αυτής της κρίσης τους δομικούς λόγους που κρύβονται πίσω από την αποτυχία του έθνους-κράτους και του πράσινου καπιταλισμού να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε από τις εκτυλισσόμενες οικολογικές κρίσεις. Πέρα από αερολογίες περί “μέτρων που πρέπει να παρθούν”, οι πολιτικές των παγκόσμιων ελίτ όχι μόνο δεν αποδίδουν, αλλά ακολουθούν μία αιματηρή εχθρότητα προς τον οικολογικό ακτιβισμό. Μια πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι οι υπερασπιστές του περιβάλλοντος δολοφονούνται διεθνώς με ρυθμό που αντιστοιχεί σε έναν κάθε δεύτερη μέρα το 2022.

Είναι καιρός να συνειδητοποιήσουμε ότι το πρόβλημα έχει συστημικό και όχι συνωμοτικό χαρακτήρα, και ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη από ουσιαστικές απαντήσεις από τα κάτω, βασισμένες στην αυτοοργάνωση και την αλληλοβοήθεια (όπως συχνά εκφράζεται από τις κοινότητες που έχουν ανάγκη), στις καταστροφές που εξαπολύει ο θανάσιμος συνδυασμός της εκμετάλλευσης και της κλιματικής κρίσης.

The post Η αγνόηση της κλιματικής αλλαγής δεν ήταν ποτέ επιλογή first appeared on Aυτολεξεί.

Την ΤΕΤΑΡΤΗ 23/8 έλαβε χώρα αντιφαστική συγκέντρωση στο Αναγνωστήριο στην Αλεξανδρούπολη. Ακολουθεί η ανακοίνωση από την Κατάληψη Παλιού Νεκροτομείου για τη συγκέντρωση και τη φασιστική επίθεση που αυτή δέχτηκε:

Τις τελευταίες μέρες ακροδεξιοί κύκλοι βρήκαν την ευκαιρία να βγουν για ακόμα μια φορά στο δημόσιο πεδίο στον Έβρο δημιουργώντας πολιτοφυλακές, κυνηγώντας και “συλλαμβάνοντας” μετανάστες. Υποστηρίζουν, χωρίς προφανώς κανένα στοιχείο, ότι οι μετανάστες είναι αυτοί που ανάβουν τις φωτιές και καλούν τον κόσμο να συμμετάσχει στις περιπολίες. Μάλιστα, έφτασαν στο σημείο να εγκλωβίσουν δεκάδες μετανάστες μέσα σε κοντέινερ.

Την ίδια στιγμή είναι γνωστό ότι 26 μετανάστες, ανάμεσά τους και 2 παιδία βρέθηκαν απανθρακωμένοι στη Δαδιά από τη φωτιά.

Μάλιστα, ο Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ζαμπούκης κατά τη συνομιλία του με τον Κουτσούμπα στο Δημαρχείο σήμερα, ανέφερε ότι “ευτυχώς δεν χάθηκαν ανθρώπινες ζωές”. Πιθανότατα ο Δήμαρχος της Αλεξανδρούπολης δεν υπολογίζει σαν ανθρώπινες τις ζωές των 26 μεταναστών. Παραλληλα, τα γνωστά ακροδεξιά καθάρματα, Βελόπουλος της Ελληνικής Λύσης και Στύγκας των Σπαρτιατών, επισκέπτονται την Αλεξανδρούπολη, επιδοκιμάζοντας τα φασιστικά πογκρόμ, τις απαγωγές και τα βασανιστήρια προς τους μετανάστες.

Οι φασίστες με τις πλάτες των ακροδεξιών βουλευτών του Νομού, της πένας τοπικών ενημερωτικών και την κρατική προπαγάνδα, επιχειρούν να αποπροσανατολίσουν από την ολοσχερή καταστροφή που μαίνεται στην περιοχή του Έβρου. Κατηγορούν τους μετανάστες για μια ακόμα φορά ως εμπρηστές και υπεύθυνους για την κατάσταση αυτή.

Παίζουν για μια ακόμα φορά τον ρόλο που του έχει δώσει το σύστημα, ως πλυντήρια και συγκαλυπτές των πραγματικών ευθυνών. Σε μια κρίσιμη στιγμή, διαχέουν τον ακροδεξιό οχετό στον κοινωνικό ιστό, επιχειρώντας να διασπάσουν τις οργανωμένες προσπάθειες του λαού, ντόπιων και ξένων.

Οι πραγματικές ευθύνες δεν είναι άλλες από κρατικές. Η ελλιπής δασοπροστασία και δασοπυρόσβεση, τα ανεπαρκή μέτρα προστασίας των ζωών και της φύσης είναι η κρατική πολιτική που οδηγεί σε καταστροφές όπως αυτή στον Έβρο. Το κράτος επιλέγει να δίνει εκατομμύρια στους μηχανισμούς καταστολής μπάτσους και στρατό, να περνά νόμους που επιτρέπουν στα αφεντικά να καταπατούν και να καταστρέφουν το φυσικό περιβάλλον για να εξυπηρετήσουν τα επιχειρηματικά τους σχέδια. Γνωρίζουμε πολύ καλά πως οι φωτιές δεν μπαίνουν για να μπορούν να περάσουν τα σύνορα οι μετανάστες. Τεράστιες εκτάσεις γίνονται στάχτη και αποκαΐδια για να εξυπηρετήσουν επιχειρηματικά συμφέροντα στην περιοχή. Από την καμμένη γη επωφελούνται όσοι λεηλατούν την φύση για την ανέγερση τουριστικών θερέτρων, αιολικών πάρκων, για την διάνοιξη δρόμων για την εξυπηρέτηση των πολεμοχαρών σχεδίων των ιμπεριαλιστών και για πολλούς άλλους λόγους. Όπως βλέπουμε αλλωστε καθημερινά η φύση του λυσσαλέου κρατικοκαπιταλιστικού συστήματος δεν λογαριάζει ανθρώπινες ζωές, φύση, οικοσύστημα στο όνομα του κέρδους.

Μέσα σε αυτή την ανθρώπινη και φυσική τραγωδία το δάχτυλο πρέπει να το σηκώσουμε για να αναδείξουμε τον πραγματικό υπαίτιο και να λογαριαστούμε με αυτόν. Και δεν είναι οι κατατρεγμένοι πρόσφυγες και μετανάστες όπως θέλουν να μας πείσουν τα παιδιά του συστήματος.

Είναι η ίδια η κυριαρχία, το κράτος το κεφάλαιο οι δολοφόνοι και οι εμπρηστές.

Απέναντι στον φασιστικό οχετό να οργανωθούμε και να δράσουμε για τις πραγματικές ανάγκες της τάξης μας και να απλώσουμε ένα ακόμα μεγαλύτερο δίκτυο αλληλεγγύης για να μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε στο σήμερα, να αναμετρηθούμε με όσους λεηλατούν τη φύση και τις ζωές μας στο αυριο.

ΔΟΛΟΦΟΝΟΙ ΚΑΙ ΕΜΠΡΗΣΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΕΣ
ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΟΝ ΕΒΡΟ ΔΕΝ ΘΑ ΞΕΧΑΣΤΕΙ
ΦΑΣΙΣΤΕΣ ΠΙΣΩ ΣΤΙΣ ΤΡΥΠΕΣ ΣΑΣ

Για την επίθεση στην αντιφασιστική συγκέντρωση στην Αλεξανδρούπολη:

Την Τετάρτη 23 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε επίθεση στον χώρο του Αναγνωστηρίου και στον κόσμο που ήταν συγκεντρωμένος για την καλεσμένη αντιφασιστική συγκέντρωση. Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης, ομάδα περίπου 30 ατόμων προσέγγισε συντεταγμένα από το απέναντι πεζοδρόμιο και προσπαθούσε να προκαλέσει συμπλοκή. Δεδομένης της κατάστασης η περιφρούρηση κράτησε αμυντική στάση προσπαθώντας να περιορίσει τα άτομα. Στη συνέχεια μετά από την συμπλοκή, τα άτομα αποχώρησαν και ο συγκεντρωμένος κόσμος παρέμεινε για κάποια ώρα στο σημείο και στη συνέχεια μεταφέρθηκε μέσα στο Αναγνωστήριο, όπου και ακολούθησε ανοιχτή συνέλευση. Κατά τη διάρκεια της συνέλευσης ομάδα δεκάδων ατόμων, με κάποια να έχουν καλυμμένα χαρακτηριστικά και να είναι οπλισμένοι, προσπάθησαν να επιτεθούν στον κόσμο που βρισκόταν στον χώρο για ακόμα μία φορά. Μετά από μικρής έντασης συμπλοκή, τα άτομα αποχώρησαν.

Η παρουσία αστυνομίας και ασφάλειας καθ’ όλη την διάρκεια των επιθέσεων ήταν διακριτική. Οι επιθέσεις οργανώθηκαν από τα ίδια group chat που χρησιμοποιούνται για την αναζήτηση μεταναστών.

Το Αναγνωστήριο και ο κόσμος που συμμετέχει στις δομές του χώρου, από την πρώτη στιγμή των πυρκαγιών στον Έβρο, έχει στηρίξει έμπρακτα και έχει δώσει όλες του τις δυνάμεις για να στήσει ένα δίκτυο αλληλεγγύης που βοηθά στην πρώτη γραμμή των πυρκαγιών με όλα τα απαραίτητα. Μέσα σε αυτές τις δύσκολες μέρες έχουν συγκεντρωθεί τρόφιμα, είδη πρώτης ανάγκης, φάρμακα για τα άτομα που συμμετέχουν στην πυρόσβεση, για αυτούς που εκκένωσαν τις κατοικίες τους. Από το Αναγνωστήριο ξεκίνησε και η συνεργασία με την Κοινωνική Κουζίνα “Ο Άλλος Άνθρωπος”, που τις τελευταίες μέρες καθημερινά προσφέρει εκατοντάδες μερίδες τροφής σε όσα άτομα είναι στην πρώτη γραμμή των πυρκαγιών.

Σε αυτόν τον κόσμο επέλεξαν να επιτεθούν. Στον κόσμο της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας, που μέρα – νύχτα βρισκόταν στους δρόμους βοηθώντας με κάθε τρόπο.

Καλούμε τους εργαζόμενους, τους νέους, τους ντόπιους, τους ξένους και κάθε άτομο που ζεί εδώ να αντιληφθεί και να σκεφτεί ποιος είναι ο πραγματικός υπαίτιος για τα δεινά μας. Εμείς το λέμε και θα το ξαναλέμε με όλη μας την φωνή. Οι πραγματικές ευθύνες δεν είναι άλλες από τις κρατικές. Η ελλιπής δασοπροστασία και δασοπυρόσβεση, τα ανεπαρκή μέτρα προστασίας των ζωών και της φύσης είναι η κρατική πολιτική που οδηγεί σε καταστροφές, όπως αυτή στον Έβρο. Το κράτος επιλέγει να δίνει εκατομμύρια στους μηχανισμούς καταστολής μπάτσους και στρατό, να περνά νόμους που επιτρέπουν στα αφεντικά να καταπατούν και να καταστρέφουν το φυσικό περιβάλλον για να εξυπηρετήσουν τα επιχειρηματικά τους σχέδια.

Χωρίς προφανώς κανένα στοιχείο οι φασίστες αναπαράγουν το αφήγημα ότι οι μετανάστες είναι αυτοί που ανάβουν τις φωτιές και καλούν τον κόσμο να συμμετάσχει στις περιπολίες.

Γνωρίζουμε πολύ καλά πως οι φωτιές δεν μπαίνουν για να μπορούν να περάσουν τα σύνορα οι μετανάστες. Τεράστιες εκτάσεις γίνονται στάχτη και αποκαΐδια για να εξυπηρετήσουν επιχειρηματικά συμφέροντα στην περιοχή. Από την καμμένη γη επωφελούνται όσοι λεηλατούν τη φύση για την ανέγερση τουριστικών θερέτρων, αιολικών πάρκων, για τη διάνοιξη δρόμων για την εξυπηρέτηση των πολεμοχαρών σχεδίων των ιμπεριαλιστών και για πολλούς άλλους λόγους. Όπως βλέπουμε άλλωστε καθημερινά η φύση του λυσσαλέου κρατικοκαπιταλιστικού συστήματος δεν λογαριάζει ανθρώπινες ζωές, φύση, οικοσύστημα στο όνομα του κέρδους.

Η ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΟΠΛΟ ΜΑΣ
ΚΟΝΤΡΑ ΣΤΟΝ ΦΑΣΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΑΝΙΒΑΛΙΣΜΟ

The post Ακροδεξιοί & φασίστες, ως ΣΥΓΚΑΛΥΠΤΕΣ των ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΕΥΘΥΝΩΝ, κατηγορούν τους μετανάστες first appeared on Aυτολεξεί.