Ποιος το περίμενε μετά από εξήντα χρόνια, ένα τοπικό περιβαλλοντικό κίνημα να υπερασπίζεται τις τεχνητές λίμνες του Αχελώου από επιθετικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ;

Η πετυχημένη διαδήλωση που διοργάνωσε η Επιτροπή Αγώνα Ευρυτάνων & Αιτωλοακαρνάνων στις 30 Ιουνίου στη Γέφυρα της Τατάρνας ήταν από εκείνες τις σπάνιες περιπτώσεις αιτήματος προστασίας ενός τεχνητού περιβάλλοντος από επιπλέον επιβάρυνσή του. Πρόκειται για εναντίωση των τοπικών κοινωνιών σε εγκαταστάσεις επίγειων και πλωτών φωτοβολταϊκών, αντλησιοταμιεύσεων και ανεμογεννητριών.

Η απάντηση των ενεργειακών επενδυτών επικεντρώνεται στο ότι τα οικοσυστήματα των μεγάλων τεχνητών λιμνών είναι έτσι κι αλλιώς υποβαθμισμένα. Με την ίδια αντίληψη αντιμετωπίζεται και η επιπλέον δημιουργία μεγα-φραγμάτων στον ίδιο ποταμό, αυτά της Συκιάς και της Μεσοχώρας. Ότι δηλαδή ο Αχελώος είναι ήδη ένα σύστημα τεχνητών λιμνών παρά ένα φυσικό ποτάμιο οικοσύστημα και ως εκ τούτου δεν τρέχει τίποτα να του κοτσάρουμε άλλες δύο τεχνητές λίμνες στη Συκιά και τη Μεσοχώρα.

Όμως οι τωρινές διαμαρτυρίες δεν αφορούν συνολικά το ποτάμιο οικοσύστημα αλλά τη δυνατότητα για συνέχιση και ενίσχυση των τουριστικών δραστηριοτήτων στις τεχνητές λίμνες και τη διατήρηση και επέκταση της κτηνοτροφίας στους βοσκοτόπους της Βελαώρας. Έτσι, τα επενδυτικά ενεργειακά σχέδια της ΔΕΗ και της ΤΕΡΝΑ έρχονται αντιμέτωπα με την τοπική οικονομία, με τα όνειρα των ανθρώπων που παρέμειναν ή επιθυμούν να επιστρέψουν στον τόπο τους, δεκαετίες μετά τον μεγάλο ξεριζωμό της δεκαετίας του ’60.

Το παράδοξο είναι πως οι Ευρυτάνες και οι Αιτωλοακαρνάνες αναφέρουν σε ανακοίνωσή τους τα υδροηλεκτρικά φράγματα ως «καθαρή ηλεκτρική ενέργεια» παρόλο που παραδέχονται το ξεκλήρισμα των τοπικών κοινοτήτων στις πνιγμένες περιοχές εξ αιτίας τους αλλά και την απόλυτη υποβάθμιση του φυσικού οικοσυστήματος. Μόνο και μόνο ο ξεριζωμός χιλιάδων ανθρώπων και η καταστροφή του περιβάλλοντος σε αυτές τις περιοχές, είναι η απόδειξη ότι τα φράγματα δεν είναι καθαρή ηλεκτρική ενέργεια.

Από τη μέχρι τώρα ενασχόλησή μας με τα τοπικά περιβαλλοντικά κινήματα διαπιστώνουμε ότι υπάρχει ανάγκη ενημέρωσης και κυρίως αυτοεκπαίδευσης των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα. Η επιστημονική τεκμηρίωση είναι πλέον δυνατή αφού οι έρευνες είναι συνήθως στη διάθεση όλων ενώ περιβαλλοντολόγοι και άλλοι ειδικοί επιστήμονες βρίσκονται ανάμεσά μας.

Δεν είναι καθόλου απαραίτητο ένα τοπικό κίνημα να κάνει τον καλό στο πολιτικό σύστημα εν γένει αναμασώντας τον κατεστημένο περιβαλλοντικό λόγο. Η ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν τα υδροηλεκτρικά φράγματα είναι βρόμικη ενέργεια και αυτή η διαπίστωση είναι πλέον γνωστή σε όλους.

Το φράγμα των Κρεμαστών δεν έγινε για να ηλεκτροδοτήσει την καημένη Ελλάδα που μόλις είχε βγει λαβωμένη και ταλαιπωρημένη από έναν παγκόσμιο πόλεμο και έναν εμφύλιο αλλά έγινε για να ηλεκτροδοτήσει την ΠΕΣΙΝΕ, τη Γαλλική εταιρία με το μεγα-εργοστάσιο παραγωγής αλουμινίου – σήμερα ιδιοκτησία της «Μυτιληναίος» ή Metlen Energy & Metals. Εκείνη την εποχή, τα χωριά συνέχιζαν να ερημώνουν, δεν είχαν καν ηλεκτρικό ρεύμα.

Πώς είναι δυνατόν να θεωρείται ενεργειακά δίκαιη η επιλογή της κατασκευής των μεγάλων φραγμάτων στον Αχελώο όταν αυτά ευθύνονται για την καταστροφή των οικοσυστημάτων μιας ολόκληρης περιοχής και τη διάλυση των τοπικών κοινωνιών;

Η σκέψη των τοπικών κινημάτων δεν θα πρέπει να περιορίζεται στα «του τόπου μας» γιατί απλούστατα κανένα περιβαλλοντικό ζήτημα δεν είναι αμιγώς τοπικό. Η δράση, από την άλλη, θα πρέπει να είναι τοπική και με τη μεγαλύτερη ένταση, για να έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Η φράση «σκέψου παγκόσμια, δράσε τοπικά» δεν ήταν απλώς μια ατάκα του ΟΗΕ αλλά ένα δυνατό και ουσιαστικό συμπέρασμα που διατυπώθηκε πριν από 50 χρόνια και είναι επίκαιρο όσο ποτέ.

Τι είναι η υπεράσπιση των τεχνητών λιμνών του Αχελώου; Πρόκειται μήπως για αντισταθμιστικό όφελος; Αντισταθμιστικό όσον αφορά τον κοινωνικό πόνο και την περιβαλλοντική καταστροφή τριών συνεχόμενων δεκαετιών (’60, ’70, ’80) οι οποίες μετάλλαξαν τον ποταμό; Είναι μήπως για ό,τι έχει απομείνει από το φυσικό περιβάλλον το οποίο μπορεί να μας κρατήσει σε αυτόν τον τόπο έστω μέσω του τουρισμού; Μήπως για τη διατήρηση και ενίσχυση της κτηνοτροφίας;

Σίγουρα η υπεράσπιση των λιμνών του Αχελώου είναι όλα τα παραπάνω. Και είναι όλα αυτά ουσιώδη και σημαντικά ζητήματα ικανά να κινητοποιήσουν τον κόσμο.

Θα πρέπει να έχουμε όμως υπόψη μας ότι το ποτάμι συνεχίζει και μετά τη Στράτο και καταλήγει στη θάλασσα δημιουργώντας ένα σπουδαίο οικοσύστημα. Ένα οικοσύστημα το οποίο εξαρτάται από όλα τα νερά του Αχελώου ανεξαιρέτως και που τα φράγματα, του έχουν στερήσει μεγάλο μέρος από τις φερτές του ύλες και την επικοινωνία των ειδών. Οι ανθρώπινες παρεμβάσεις μεγάλου μεγέθους ξεκίνησαν στο Δέλτα του ποταμού από τη δεκαετία του 1930 και συνεχίζονται αδιαλείπτως μέχρι σήμερα στο εξαρτώμενο από το ποτάμι περιβάλλον. Ξεκινώντας από την επιθετική και παράνομη τουριστική δραστηριότητα των ντόπιων στον Λούρο φτάνοντας μέχρι την κεφαλαιουχική καταστροφική δραστηριότητα των αλυκών οι οποίες έχουν καλύψει τεράστια πλέον έκταση της λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου.

Είναι και οι πηγές του, η Βερλίγκα, όπου πρόσφατα έφτασε δρόμος μέχρι εκεί για φτάνουν οι βάρβαροι με τα σούπερ σκληροτράχηλα τροχοφόρα τους. Αιολικά πάρκα λίγο πιο κάτω, τα έργα εκτροπής με τα δύο τεράστια φράγματα Μεσοχώρας και Συκιάς, μικρότερα φράγματα , αντλησιοταμιεύσεις, τώρα φωτοβολταϊκά στις λίμνες, πράγματι μοιάζει να μην μένει χώρος για καμιά άλλη δραστηριότητα πέραν της ενεργειακής. Από την άλλη έχεις τους επιχειρηματίες των Τρικάλων που περιμένουν πώς και πώς να γεμίσει η λίμνη της Μεσοχώρας για να ξετυλίξουν εκεί τα τουριστικά επενδυτικά τους σχέδια.

Ζούμε έναν περιβαλλοντικό τραγέλαφο!

Σε αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα προτείνεται ως σωτηρία η οικονομική εκμετάλλευση των περιοχών Natura 2000, πρόγραμμα που έχει ήδη ξεκινήσει στο φαράγγι της Σαμαριάς και στο Εθνικό πάρκο Σποράδων. Είναι, άραγε, αυτός ο τρόπος σωτηρίας του περιβάλλοντος; Ποια στοιχεία μπορούν να μας δώσουν σιγουριά περί αυτού όταν μέχρι τώρα η οικονομική εκμετάλλευση οδήγησε στην καταστροφή του περιβάλλοντος;

Πιθανόν να ευημερήσουν οι επιχειρηματίες με τις τουριστικές επενδύσεις τους στις τεχνητές λίμνες του Αχελώου, πιθανόν να ευημερήσουν και με τις τουριστικές επενδύσεις σε περιοχές Natura 2000.

Τίποτα όμως δεν φαίνεται ικανό να ανακόψει την πορεία ερημοποίησης του φυσικού περιβάλλοντος ως απόρροια της οικονομικής του εκμετάλλευσης.

Για την περίπτωση διάσωσης του Αχελώου και των οικοσυστημάτων που αναπτύσσονται εξ αιτίας του, τα αιτήματα ξεκινούν από τις πηγές του και φτάνουν έως τις εκβολές του:

– Προστασία της Βερλίγκας από επίσκεψη τροχοφόρων και άλλων επιθετικών δραστηριοτήτων
– Σταμάτημα κάθε ενεργειακής επένδυσης στις παρθένες περιοχές κοντά στις πηγές του
– Οριστική απόρριψη της εκτροπής του Αχελώου προς τον Θεσσαλικό κάμπο, ακόμη και της ελάχιστης
– Οριστική ακύρωση του υδροηλεκτρικού φράγματος Μεσοχώρας και εκπόνηση τεχνικής – περιβαλλοντικής μελέτης για το γκρέμισμά του
– Ακύρωση ολοκλήρωσης του φράγματος Συκιάς
– Ακύρωση των επενδύσεων σε μικρά υδροηλεκτρικά σε παραποτάμους και σε αντλησιοταμιευτικά έργα
– Ακύρωση των επενδύσεων φωτοβολταϊκών στις τρεις τεχνητές λίμνες του Αχελώου και στους βοσκότοπους της Βελαώρας – ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών
– Ρύθμιση από τη ΔΕΗ της ροής των νερών του ποταμού στις πόρτες των φραγμάτων, σύμφωνα με τις ανάγκες των οικοσυστημάτων και των υδροβιότοπων των εκβολών
– Σταμάτημα των επιθετικών τουριστικών δραστηριοτήτων σε όλη την περιοχή των εκβολών. Αποτροπή της πρόσβασης σε μηχανικά μέσα μεταφοράς, απαγόρευση γεννητριών ηλεκτρικού ρεύματος και κάθε είδους ηχορύπανσης, απομάκρυνση όλων των αυθαιρέτων κατασκευών, απαγόρευση κυνηγιού
– Απομάκρυνση όλων των τεχνητών υδατοκαλλιεργειών από την ευρύτερη περιοχή των εκβολών και σε όλο το Εθνικό Πάρκο Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Αιτωλικού – Εκβολών του Αχελώου, συμπεριλαμβανομένης όλης της περιοχής Εχινάδων Νήσων

Όλα αυτά αποτελούν αιτήματα που κατά καιρούς, σε διάρκεια πολλών δεκαετιών, έχουν διατυπωθεί αποσπασματικά από κινήσεις πολιτών σε όλο το μήκος του ποταμού Αχελώου και προφανώς υπάρχουν και άλλα τα οποία μου διαφεύγουν. Ένας πολιτικός οικολογικός λόγος θα έπρεπε να τα συμπεριλαμβάνει, έτσι ώστε να μπορεί να έχει αξιώσεις για τη διάσωση του ποταμού.

Είναι αδιανόητο να μην μπορούν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους οι ενδιαφερόμενοι κάτοικοι χωριών και πόλεων που ζουν από και με το ίδιο ποτάμι.

Είναι αδιανόητο να ζω δίπλα στον Αχελώο και να μη με νοιάζει τι συμβαίνει στα ανάντη ή στα κατάντη!

Για το Eco School Eco Act – τμήμα περιβάλλοντος της ATHENS SCHOOL ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ

The post Αχελώος – Ποιος το περίμενε; first appeared on Aυτολεξεί.

Αν θέλουμε να μιλήσουμε με ειλικρίνεια θα πρέπει να πούμε ότι ο Αχελώος είναι αληθινό ποτάμι από τα Κρεμαστά και προς τις πηγές του στη Νότια Πίνδο. Από την πρώτη τεχνητή λίμνη των Κρεμαστών και μέχρι τις εκβολές του οι παρεμβάσεις που έχει δεχτεί επί έναν αιώνα είναι απολύτως καταστροφικές για το περιβάλλον. Το ποτάμι διακόπτεται από τρία μεγάλα φράγματα ενώ ένας κύριος παραπόταμός του, ο Μέγδοβας, έχει ήδη αποκοπεί από το 1960, για να τροφοδοτήσει τελικά το 1967 τη λίμνη Κρεμαστών. Ήταν οι δεκαετίες ’50, ’60, ’70, ’80 κυρίως όπου ο Αχελώος σε ένα μεγάλο μέρος του, εκεί που γινόταν μεγάλο ποτάμι, εγκιβωτίζεται. Μεταξύ των τεχνητών λιμνών Κρεμαστών, Καστρακίου και Στράτου αναπτύσσονται αποκομμένα και υποβαθμισμένα οικοσυστήματα. Η περιβαλλοντική μεταλλαγή των εκβολών του είναι τέτοιου μεγέθους ώστε έχει επηρεάσει άμεσα την οικονομική και πολιτισμική σύνθεση των τοπικών κοινωνιών. Χαρακτηριστικότερο στοιχείο μεταλλαγής είναι η δραματική μείωση των αλιευμάτων με αντίστοιχη μείωση των αλιέων η οποία επηρέασε αρνητικά τις τοπικές κοινωνίες. Σίγουρα δεν θα πρέπει να παραλείψουμε ότι οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες ανέπτυξαν επί δεκαετίες μια επιθετική συμπεριφορά στο ποτάμιο και θαλάσσιο περιβάλλον των εκβολών.

Τα καταστροφικά αποτελέσματα των φραγματικών παρεμβάσεων φάνηκαν ήδη από τα πρώτα εγχειρήματα αλλά λοιδορήθηκαν μπροστά στη σαρωτική ορμή της ανάπτυξης.

Σε αυτό το ορμητικό αναπτυξιακό πλαίσιο ήταν ενταγμένη και η φαεινή ιδέα της εκτροπής του Αχελώου στη Θεσσαλία. Μέρος αυτής της ιδέας ήταν το υπό κατασκευή φράγμα της Συκιάς και το κατασκευασμένο ήδη από το 2001 φράγμα της Μεσοχώρας. Αναπτύχθηκε ένα κίνημα κατά της εκτροπής του Αχελώου, σε θεσμικό επίπεδο από τη μια μεριά με προσφυγές στο ΣΤΕ δήμων της Αιτωλοακαρνανίας και συλλόγων και ατόμων της Μεσοχώρας. Από την άλλη, όπως συνέβη στα πνιγμένα χωριά του φράγματος Κρεμαστών και οι άνθρωποι αντέδρασαν, έτσι και στη Μεσοχώρα αναπτύχθηκε ένα τοπικό κίνημα. Η διαφορά ήταν όμως ότι εδώ επρόκειτο για μια εκτροπή ποταμού και όχι για ένα μόνο φράγμα. Στην περίπτωση των Κρεμαστών οι κάτοικοι των 15 χωριών συμβιβάστηκαν με τις αποζημιώσεις και μεταφέρθηκαν στα μεγάλα αστικά κέντρα. Στην περίπτωση της Μεσοχώρας όμως το διακύβευμα ήταν η εκτροπή, κάτι που υπερέβαινε το τοπικό.

Έτσι, και ενώ είχαμε φτάσει στο 2007 με προσφυγές και νίκες για τον Αχελώο, δημιουργήθηκε ένα πανελλαδικό κίνημα κατά της εκτροπής που για τρία περίπου χρόνια έβαλε το ζήτημα στην κεντρική πολιτική συζήτηση. Ήταν η περίοδος όπου στις κινητοποιήσεις συμμετείχαν άνθρωποι από τις πηγές μέχρι τις εκβολές του Αχελώου, με ένα κοινό αίτημα: Να μη γίνει η εκτροπή του Αχελώου, να πέσει το φράγμα της Μεσοχώρας, να μη γίνει ποτέ το φράγμα της Συκιάς.

Πέντε χρόνια μετά, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αποφασίζει την «οριστική» παύση της εκτροπής αλλά και τη λειτουργία του φράγματος Μεσοχώρας ως υδροηλεκτρικό. Το κίνημα αυτό των τοπικών κοινωνιών δεν ξανασήκωσε κεφάλι. Το πρόβλημα έγινε μόνο της Μεσοχώρας και η λειτουργία του φράγματος δρομολογήθηκε με βάση το εθνικό συμφέρον, απελευθερωμένη από τη λέξη ταμπού: Εκτροπή!

Ωστόσο τα φράγματα Μεσοχώρας και Συκιάς θα αποδυναμώσουν τον Αχελώο ακόμη πιο πολύ. Θα υποβαθμιστεί ό,τι άγριο έχει απομείνει. Η υποβάθμιση αυτή είναι έτσι κι αλλιώς μεταφερόμενη στα κατάντη. Κανένα τμήμα του ποταμού και των τεχνητών λιμνών δεν θα μείνει αλώβητο και η γνώση περί αυτού είναι δεδομένη από τη δεκαετία του ’50 όπου παρακολουθεί η επιστήμη και καταγράφει η κοινωνική εμπειρία.

Και ενώ αυτά συμβαίνουν βλέπουμε νέες επιθετικές επεμβάσεις στον Αχελώο. Πλωτά φωτοβολταϊκά στις τρεις μεγάλες τεχνητές λίμνες. Με αυτό τον τρόπο διαλύονται οι ελπίδες για κάποια σχετική έστω τουριστική ανάπτυξη στις παραλίμνιες περιοχές. Έτσι ξεσηκώθηκε ένα κίνημα πολιτών στην Αιτωλοακαρνανία και την Ευρυτανία που ζητά να παύσει κάθε σχεδιασμός αλλοίωσης του τοπίου των τεχνητών λιμνών. Περιγράφουν την ερημοποίηση που επήλθε με την κατασκευή των φραγμάτων, την βίαιη αστικοποίηση όπου μετακινήθηκαν χιλιάδες άνθρωποι, την περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική υποβάθμιση που υπέστη ο τόπος τους.

Η θυσία του περιβάλλοντος και της τοπικής κοινωνίας εκείνη την εποχή που ξεκίνησε το ξεκοίλιασμα του Αχελώου (ΠΕΣΙΝΕ), οφείλεται σε βιομηχανικές κυρίως ανάγκες και λιγότερο σε αστικές. Σήμερα οι ανάγκες είναι κυρίως χρηματιστηριακές αλλά και ανάγκες στήριξης των δεικτών της πράσινης οικονομίας.

«Πόσο ακόμα Αχελώο θα μετατρέψετε σε ανάπτυξη;» μοιάζει να λένε στο κείμενό τους τοπικές κινήσεις που καλούν σε διαδήλωση στη Γέφυρα της Τατάρνας την Κυριακή 30 Ιουνίου το πρωί για τα φωτοβολταϊκά στις λίμνες, για φωτοβολταϊκά σε βοσκοτόπους, για αντλησιοταμιεύσεις, για ανεμογεννήτριες. Η εξόντωση του περιβάλλοντος τελικά δεν διακρίνει χρώμα ανάπτυξης. Όταν προσπαθούμε να το μετατρέψουμε σε χρήμα χάνεται κάθε είδους χρώμα.

Ωστόσο ένα ποτάμι όσες φορές και αν ανακοπεί ο ρους του, όσες φορές και αν διακοπεί το ενιαίο οικοσύστημά του, πάντα όσο κυλάει το νερό έστω κι έτσι, είναι μια γραμμή ζωντανή. Ξεκινάει από τις πηγές του και εκβάλει στη θάλασσα. Ο Αχελώος είναι ένα ενιαίο περιβαλλοντικό θέμα. Τοπικά μόνο, οι κοινωνίες σπάνια κέρδισαν κάποια νίκη. Αυτό συνέβη μόνο όταν βρέθηκαν ενωμένες ή έστω απλώς στην ίδια πλευρά.

Το σχεδόν έτοιμο φράγμα της Μεσοχώρας και το υπό κατασκευή φράγμα της Συκιάς, θα είναι ο οριστικός θάνατος του Αχελώου αν λειτουργήσουν. Είναι το σπουδαιότερο αίτημα που θα μπορούσαν περήφανα να προτάσσουν οι τοπικές κοινωνίες που ζουν γύρω από τον Αχελώο από τις πηγές του μέχρι τις εκβολές του. Όλες μαζί να πάλευαν όλες τις υποθέσεις υποβάθμισης και τότε θα είχαν σίγουρα μια ευρεία κοινωνική υποστήριξη.

Δεν είναι απαραίτητη άμεσα η αναζήτηση συμμαχιών μέσω γραφειοκρατικού τρόπου. Αρκεί αρχικώς η συμπερίληψη στον λόγο διαμαρτυρίας όλων, των κεντρικών ζητημάτων όπως αυτά εκφράζονται τοπικά. Ο λόγος θα είναι αυτός που θα φέρει τους ανθρώπους κοντά σε έναν τόσο δίκαιο αγώνα. Να μιλήσουν για τα φωτοβολταϊκά στις τεχνητές λίμνες όλοι, όπως όλοι να μιλήσουν για τα φράγματα, για την συνεχή υποβάθμιση των εκβολών, για την εκτροπή.

Ό,τι έχει μείνει από τον Αχελώο είναι οι άνθρωποι που αγωνίζονται να σώσουν οτιδήποτε αν σώζεται.
Είμαστε μαζί τους και στην Τατάρνα και παντού!

The post Τι έχει απομείνει από τον Αχελώο; first appeared on Aυτολεξεί.

The post Κάλεσμα σε συλλαλητήριο: Σώστε τις λίμνες του Αχελώου first appeared on Aυτολεξεί.

Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται αυτή την περίοδο μια ακόμη μελέτη της ΔΕΗ για τη λειτουργία του φαραωνικού φράγματος ύψους στον άνω ρου του Αχελώου (Ασπροπόταμος) στη Μεσοχώρα Τρικάλων.

Πρόκειται για μια κατασκευή η οποία σχεδιάστηκε ως έργο κεφαλής για να προχωρήσει η πολυπόθητη εκτροπή των νερών του Αχελώου προς τη Θεσσαλία, με πρόσχημα την αντιμετώπιση των υδατικών της προβλημάτων, χωρίς να υπολογίζονται οι υδροβόρες καλλιέργειες της χημικής γεωργίας, η κατασπατάληση νερού, η απουσία μικρότερων φραγμάτων πάνω από τη θεσσαλική πεδιάδα (τα οποία τώρα συζητώνται), οι επιπτώσεις στο οικοσύστημα του ποταμού.

Είναι ένα έργο που κρατά σε ομηρία επί 35 χρόνια ένα ολόκληρο χωριό και σήμερα βαπτίζεται «ενεργειακό», αφήνοντας παράλληλα ανοιχτή την πόρτα της εκτροπής την οποία επιθυμούν τα εργολαβικά λόμπι και τα λόμπι της ενέργειας που εκμεταλλεύονται τα νερά του Αχελώου για να ενισχύσουν τη θέση τους και τα κέρδη τους στο λεγόμενο χρηματιστήριο της ενέργειας. Η υποβληθείσα μελέτη στηρίζεται σε στοιχεία ανακριβή, ελλιπή και κατά κανόνα ανεπίκαιρα, σε πολλά σημεία αντιγράφει παλιότερες ΜΠΕ, υποτιμώντας τις μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον (οικισμός Μεσοχώρας και γειτονικοί, μνημεία, χλωρίδα, πανίδα, ορνιθοπανίδα, ιχθυοπανίδα, δασικά οικοσυστήματα, οικοτόπους, περιοχές NATURA, σημαντικές περιοχές για τα Πουλιά (ΣΠΠ).

Ενώ η εκτροπή έχει ακυρωθεί τόσες φορές από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), είναι χαρακτηριστικό το παρακάτω σημείο από τη σελίδα 500 της μελέτης:

«Με τη λειτουργία του φράγματος της Μεσοχώρας καμία επίπτωση δεν αναμένεται κατάντη των Κρεμαστών, καθόσον οι εκροές ρυθμίζονται ήδη από τη λειτουργία του εκεί φράγματος. Δεδομένου δε ότι η εκτροπή του Αχελώου προς τη Θεσσαλία θα γίνει από τον ταμιευτήρα του φράγματος της Συκιάς, ουδεμία εμπλοκή έχει το φράγμα της Μεσοχώρας στις επιπτώσεις του έργου αυτού. Συνεπώς, η λειτουργία του φράγματος της Μεσοχώρας δεν θα έχει επίπτωση στην Αιτωλοακαρνανία και στις εκβολές του Αχελώου, είτε με παρεμβολή, είτε χωρίς παρεμβολή Εκτροπής του ποταμού Αχελώου προς τη Θεσσαλία».

Η κοινωνία της Αιτωλοακαρνανίας γνωρίζει από πρώτο χέρι τις επιπτώσεις από τη λειτουργία τεσσάρων (!) μεγάλων φραγμάτων κατά μήκος του ποταμού. Γνωρίζει την αλλαγή του μικροκλίματος και τις επιπτώσεις στις εκβολές του ποταμού, τα ψάρια, τα πουλιά, τις καλλιέργειες.

Τυχόν λειτουργία του φράγματος στη Μεσοχώρα – όταν μάλιστα ο σχεδιασμός προβλέπει ένα ακόμη φράγμα στην κοιλάδα του Αχελώου στον Μεσόπυργο Άρτας ύψους 90 μέτρων το οποίο προωθεί η ΤΕΡΝΑ– θα σημάνει τη χαριστική βολή στο σπάνιο και ανέγγιχτο οικοσύστημα του άρω ρου, τον ξεριζωμό ανθρώπων, θυσία στον βωμό της «ανάπτυξης» όποιο χρώμα και αν έχει.

Ο Αχελώος, όπως όλα τα ποτάμια, δεν είναι κυβικά νερού – είναι μνήμες, πολιτισμός, είναι οι άνθρωποι και τα οικοσυστήματα που γεννιούνται και δημιουργούν στο πλάι του.

Για τη μελέτη καλείται –από τον νόμο– να γνωμοδοτήσει μέχρι τις 3 Νοεμβρίου 2021 το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας, η πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση, οι τοπικοί φορείς.

Καλούμε όλους να λάβουν ξεκάθαρη θέση, μακριά από μικροκομματικούς σχεδιασμούς ή τη στοίχιση γύρω από κεντρικές πολιτικές αποφάσεις που υποδεικνύουν τα εργολαβικά-ενεργειακά λόμπι. Η διατήρηση των φραγμάτων σε Μεσοχώρα και Συκιά που αποτελούν έργα κεφαλής της εκτροπής, σημαίνει παντοτινή απειλή της εκτροπής, αφού θα είναι κάτι που θα μπορεί να γίνει με μια οποιουδήποτε πολιτική απόφαση.

Καλούμε τους πολίτες να τοποθετηθούν και να δράσουν άμεσα ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω μετατροπή του θεού-ποταμού σε άθροισμα τεχνητών λιμνών, στηρίζοντας και το αίτημα για κατεδάφιση του φράγματος στη Μεσοχώρα, έναν δρόμο που ακολουθούν πλέον τα κινήματα πολιτών στην Ευρώπη και τα Βαλκάνια, στηρίζοντας έμπρακτα τον ελεύθερο ρου των ποταμών, τον ελεύθερο ρου της ζωής.

The post Η μελέτη για το φράγμα Μεσοχώρας μιλά και για εκτροπή του Αχελώου first appeared on Aυτολεξεί.

Την τελευταία μέρα του οδοιπορικού κατά μήκος του Αχελώου (5-8/8/2021) και στο πλαίσιο της εκδήλωσης – συζήτησης στην πλατεία της Μεσοχώρας, το Δίκτυο «Μεσοχώρα – Αχελώος SOS», έβαλε στο τραπέζι της δημόσιας συζήτησης την ιδέα να συγκροτηθεί πλατιά πρωτοβουλία για την κατεδάφιση του φράγματος στη Μεσοχώρα, σε συνεργασία με αντίστοιχα αντιφραγματικά κινήματα των Βαλκανίων και της Ευρώπης, ως μέσο

• οριστικής απαλλαγής της Μεσοχώρας από την πολύχρονη ομηρία και
• αποτροπής κάθε άλλης προσπάθειας κατασκευής νέων φραγμάτων στον Αχελώο και τα άλλα μεγάλα ποτάμια της χώρας

Καλούμε όσους/ες συμμερίζονται την ιδέα και το σκεπτικό της πρότασης να συνυπογράψουν το σχετικό κείμενο και να ενημερώσουν στη removemesochoradam@gmail.com.

Το αν και με ποιο τρόπο θα συγκροτηθεί μια τέτοια πρωτοβουλία εναπόκειται στη συλλογική βούληση όσων συνυπογράψουν το κείμενο, που θα κληθούν να αποφασίσουν συλλογικά και με ισότιμο τρόπο, στο προσεχές διάστημα. Για το λόγο αυτό, είναι αναγκαίο να δίνονται ακριβή στοιχεία επικοινωνίας (κατά προτίμηση mail).

Ακολουθεί το κείμενο της «έκκλησης»:

ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ ΤΟΥ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΜΕΣΟΧΩΡΑ

Το φράγμα της ΔΕΗ στη Μεσοχώρα σηματοδοτεί την πλήρη μετατροπή του Αχελώου, από ποταμό σε άθροισμα τεχνητών λιμνών, ανοίγει το δρόμο στην εκτροπή του προς το Θεσσαλικό κάμπο και κρατά σε ομηρία, για πάνω από 35 χρόνια, τους κατοίκους της Μεσοχώρας, με την απειλή του κατακλυσμού. Είναι χαρακτηριστικό δείγμα της προσπάθειας να τιθασευτούν τα τελευταία άγρια ποτάμια των Βαλκανίων, που επονομάζονται «η μπλε καρδιά της Ευρώπης». Συμβολίζει την απληστία ενός συστήματος, που μπροστά στην επιδίωξη του κέρδους, της εμπορευματοποίησης και της επιβολής ελέγχου στο νερό, «βιάζει» και λεηλατεί τη φύση, καταστρέφει πανάρχαια φυσικά οικοσυστήματα και υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής των τοπικών κοινωνιών.

Ο πολύχρονος αγώνας των Μεσοχωριτών, που έχουν στο πλευρό τους ένα πανελλαδικό κίνημα στήριξης, έχει καταφέρει κάτι μοναδικό: έχει εμποδίσει τη λειτουργία ενός μεγάλου έργου, που η κατασκευή του έχει ολοκληρωθεί, εδώ και 20 χρόνια. Η εμπειρία αυτού του αγώνα έχει δείξει ότι η απεμπλοκή από τη διαρκή ομηρία και την περιοδική αναζωπύρωση του προβλήματος -στη Μεσοχώρα και σε κάθε άλλο απείραχτο σημείο του Αχελώου- περνά μέσα από την οριστική απαλλαγή από το βασικό αντικείμενο των επιδιώξεων κράτους και εταιρειών. Το ώριμο αίτημα για γκρέμισμα του φράγματος στη Μεσοχώρα και για αποτροπή κάθε νέου φράγματος, από ώριμο κινηματικό σύνθημα, πρέπει να γίνει σαφής πολιτικός στόχος και να καταβληθεί συστηματική προσπάθεια για να διασφαλιστούν οι όροι για την υλοποίησή του, συμπεριλαμβανομένων των αναγκαίων κινηματικών συμμαχιών.

Η κατεδάφιση ενός φράγματος -με τα χαρακτηριστικά αυτού της Μεσοχώρας- αποτελεί ένα σύνθετο τεχνικό και οικονομικό αντικείμενο, θα είναι πρωτόγνωρη για τα διεθνή δεδομένα και η υλοποίησή της θα δώσει τεράστια ώθηση στο ευρύτερο αντιφραγματικό κίνημα.

Οι Μεσοχωρίτες και οι αλληλέγγυοι, που βρεθήκαμε στη Μεσοχώρα, τον Αύγουστο του 2001, απευθύνουμε δημόσια έκκληση για την ανάληψη μιας πλατιάς πρωτοβουλίας, στη βάση του παραπάνω στόχου και σε συντονισμό με τα αντίστοιχα κινήματα στα Βαλκάνια και στην Ευρώπη, που αγωνίζονται για την απαλλαγή των ποταμών από τα φράγματα και για τη διασφάλιση του ελεύθερου ρου τους. Καλούμε τα κινήματα των πολιτών, τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τις «ζωντανές» δυνάμεις του τεχνικού και ακαδημαϊκού χώρου να συνυπογράψουν την παρούσα έκκληση, που φιλοδοξούμε να οδηγήσει σε μια ανοιχτή συνάντηση συγκρότησης πρωτοβουλίας για την κατεδάφιση του φράγματος της Μεσοχώρας.

Μεσοχώρα, Αύγουστος 2021

The post Έκκληση για τη συγκρότηση πρωτοβουλίας για την κατεδάφιση του φράγματος στη Μεσοχώρα first appeared on Aυτολεξεί.

Το Δίκτυο «Μεσοχώρα-Αχελώος SOS» διοργανώνει διαδικτυακή δημόσια συζήτηση, στην οποία θα τεθούν επί τάπητος:

•οι επιπτώσεις στα οικοσυστήματα,
•η κοινωνική αντίσταση στον έλεγχο του νερού και της ενέργειας, από τους αυθαίρετους κρατικούς ή εταιρικούς σχεδιασμούς, καθώς και
•ο αγώνας των κατοίκων της Μεσοχώρας, σε συνδυασμό με τις διεθνείς και, ιδιαίτερα, τις βαλκανικές πρωτοβουλίες για τη διάσωση των ποταμών και την πρόταση για κατεδάφιση του φράγματος, πρόταση που ήδη υλοποιείται στην Ευρώπη σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ολλανδία.

ΤΕΤΑΡΤΗ 14 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2021, ΣΤΙΣ 7 ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ

ΜΙΛΟΥΝ:
– Ulrich Eichelmann, πανευρωπαϊκό δίκτυο River Watch
– Θεοχάρης Ζάγκας, Καθηγητής Τμήματος Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος Α.Π.Θ.
– Γιάννης Παπαδημητρίου, Μέλος Δικτύου oικολογικών οργανώσεων Ιωαννίνων
– Χρήστος Βλάχος, κάτοικος Μεσοχώρας

Η συζήτηση μεταδόθηκε από το κανάλι του Δικτύου Μεσοχώρα-Αχελώος SOS στο youtube. ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΥΝΔΕΣΜΟ:

The post Βίντεο εκδήλωσης: «Τα άγρια ποτάμια των Βαλκανίων σε κίνδυνο Αχελώος-Μεσοχώρα: 35 ΧΡΟΝΙΑ ΑΓΩΝΑΣ» first appeared on Aυτολεξεί.

Γέρασε το φράγμα της Μεσοχώρας, κοντεύει τα σαράντα. Και στα σαράντα, ένα πράγμα μπορούμε και πρέπει να κάνουμε: ένα καλό μνημόσυνο!

40 χρόνια ομηρίας της Μεσοχώρας και του Αχελώου

The post Στη Μεσοχώρα βρίσκεται το μεγαλύτερο αυθαίρετο και παράνομο κτίσμα της χώρας first appeared on Aυτολεξεί.

Του Χρήστου Βλάχου, Μεσοχωρίτη

Με την κατασκευή του φράγματος του Αχελώου στις αρχές της δεκαετίας του ’80, το χωριό μας μπήκε σε μια σχεδόν σαραντάχρονη ομηρία.

Ένα αμφιλεγόμενο από την αρχή παράνομο τείχος, σύμφωνα με τις 6 αποφάσεις του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας (ΣΤΕ), άφησε πίσω του μόνο την καταστροφή. Ανυπολόγιστη καταστροφή στο ποτάμι, στο περιβάλλον και στο χωριό.

Μια ολόκληρη γενιά κατοίκων που έχει φύγει από τη ζωή, με αξιοθαύμαστη πολιτική ωριμότητα και ανιδιοτέλεια, τάχθηκε απέναντι σε πολύ δυνατούς αντιπάλους (το κράτος, τη ΔΕΗ, όλες τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις μέχρι σήμερα, τις κατασκευαστικές εταιρίες, τοπικούς βουλευτές και δημάρχους), αντιστάθηκε στην κατασκευή του έργου και στη γενιά αυτή οφείλουμε την ύπαρξη του χωριού σήμερα, έστω με τα πολύ σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει.

Το κίνημα εναντίον του φράγματος στη Μεσοχώρα, είναι το μακροβιότερο κίνημα για το περιβάλλον, παράδειγμα για ανάλογες αντιστάσεις που δημιουργούνται σε όλη τη χώρα.

Αντιστάσεις απέναντι στην επίθεση, στη λεηλασία που δέχεται η πανέμορφη ελληνική φύση, από αδίστακτα συμφέροντα λίγων μαφιόζων που πάντα βαφτίζουν ότι κάνουν έργα <<για το δημόσιο συμφέρον>> και πάντα το συμφέρον είναι ιδιωτικό.

Ο ιστορικός κύκλος του αγώνα της προηγούμενης γενιάς των κατοίκων της Μεσοχώρας, πιστεύω, έκλεισε οριστικά και αποδόθηκε με τον καλύτερο τρόπο στο ντοκιμαντέρ του αγαπημένου φίλου σκηνοθέτη, Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου, Ο ΗΡΑΚΛΗΣ Ο ΑΧΕΛΩΟΣ ΚΑΙ Η ΜΕΣΟΧΩΡΑ.

Τα τελευταία χρόνια πολλές περιβαλλοντολογικές ομάδες και συλλογικότητες έρχονται στο χωριό μας κατασκηνώνουν στο ποτάμι, ζουν την καλοκαιρινή ζωή του χωριού, δηλώνουν έμπρακτα την αλληλεγγύη τους στον αγώνα μας, κάνουν γνωστό τον Αχελώο και τη Μεσοχώρα σε όλο τον κόσμο. Τους και τις ευχαριστούμε!!

Οι κάτοικοι όμως, η νέα γενιά, τι κάνουν; Δηλώνουν τη μεγάλη τους αγάπη για το χωριό και το ποτάμι και το δείχνουν με τη μεγάλη προσέλευση στα καλοκαιρινά μπάνια στις όχθες του Αχελώου και στη μοναδική νυχτερινή ζωή του χωριού. Αυτά όμως δεν φτάνουν…

Αν κλείσει η πόρτα στο φράγμα, η Μεσοχώρα… ΤΕΛΟΣ. Αυτό δεν είναι μια φαντασία, αλλά ένα υπαρκτό σενάριο. Ποτέ δεν ήταν τόσο υπαρκτό, όσο είναι σήμερα.

Το σχέδιο είναι η Μεσοχώρα και ό,τι απόμεινε από τον Αχελώο να σβηστούν από τον χάρτη. Το σχέδιο είναι να σβηστούν όλα, ακόμη και τα βουνά από τον χάρτη!!

Με μια τεχνητή λίμνη μέσα στον βούρκο και τις ανεμογεννήτριες που θέλουν να βάλουν σε αποψιλωμένα βουνά (στο Αυγό, στο Χατζή, στη Μαλλόραχη, στον Ιταμο), φανταστείτε πώς θάναι η Μεσοχώρα τα επόμενα χρόνια.

Από τον παππού μου Χρήστο Βλάχο δεν έχω, δεν σώζεται, καμιά του φωτογραφία. Δεν ξέρω πώς ήταν.

Έχω ακούσει όμως τα καλύτερα λόγια. Ότι ήταν ένας πολύ καλός και τίμιος άνθρωπος. Άφησε πίσω του τρία παράσημα. Δύο δικά του για τα 15 χρόνια που πολέμησε να απελευθερωθεί η πατρίδα, σε όλες σχεδόν τις μεγάλες μάχες της σύγχρονης Ελληνικής ιστορίας και ένα παράσημο από τον γιο του που σκοτώθηκε στην Αλβανία.

Τα παιδιά μου όλον τον χρόνο περιμένουν πώς και πώς να βρεθούν στο σπίτι μας στη Μεσοχώρα και να κολυμπήσουν στον Αχελώο, στα καζάνια του Ντάβανου.

Όταν κλείσω με τη σειρά μου τον βιολογικό μου κύκλο, δεν θέλω να αφήσω στα παιδιά μου κανένα παράσημο. Θέλω να τους αφήσω το σπίτι μας, το χωριό και το ποτάμι.

The post 40 χρόνια ομηρίας της Μεσοχώρας και του Αχελώου first appeared on Aυτολεξεί.

Το φάντασμα της εκτροπής του Αχελώου είναι εδώ

Την Παρασκευή 5 Ιούνη, στις 18:00, στο Σύνταγμα, δίνουμε το δικό μας ραντεβού με ένα ποικιλόχρωμο ρεύμα αντιστάσεων και διεκδικήσεων, που αναπτύσσονται στα πεδία της διαχείρισης της ενέργειας, των αποβλήτων και του νερού, των εξορύξεων, της προστασίας του περιβάλλοντος, των οικοσυστημάτων και των ελεύθερων χώρων κ.α.. Η Παγκόσμια Μέρα Περιβάλλοντος θα μας βρει όλους και όλες μαζί να διαδηλώνουμε ενάντια στους καταστροφικούς σχεδιασμούς κυβέρνησης και οικονομικών λόμπι.

The post Κάλεσμα από το Μεσοχώρα-Αχελώος SOS για την Παγκόσμια Μέρα Περιβάλλοντος first appeared on Aυτολεξεί.