Στην πρώτη στάση του ταξιδιού του στη νότια Αργεντινή, ο Ραούλ Ζιμπέκι πήγε να συναντήσει τα δίδυμα αδέρφια Μόιρα και Μάουρο Μιλάν στο lof –μια μη ανθρωποκεντρική κοινοτική μορφή πολύ σημαντική για την κοινωνική οργάνωση των Μαπούτσε– της Pillán Mahuiza, ένα από τα χίλια που υπάρχουν στο Puelmapu, στα ανατολικά της κορδιλιέρας των Άνδεων. Είναι μια έκταση 150 εκταρίων, περιτριγυρισμένη από χιονισμένες κορυφές, που ανακτήθηκε πρώτα από τη Μόιρα, με την κατάληψη ενός εγκαταλελειμμένου αστυνομικού τμήματος, και στη συνέχεια από όλη την ευρύτερη οικογένεια και τους φίλους κομουνέρος. Είναι πολύ πιθανό ότι τα σύννεφα πάνω από τους ουρανούς της εποχής μας δεν ήταν ποτέ τόσο μαύρα, ωστόσο υπάρχουν ακόμα λίγα πράγματα που μπορούν να γίνουν, στην Παλαιστίνη όπως και στην Παταγονία. Όπως λέει συχνά η Μόιρα, έσπειραν τη δολοφονία της γης, αλλά εξακολουθούν ακόμα να θερίζουν εξέγερση.

The post Το ιερό βουνό και η γαιοκτονία, Raúl Zibechi first appeared on Aυτολεξεί.

Σήμερα είναι η σειρά της επαρχίας Jujuy στην Αργεντινή, αλλά χθες συνέβη στο Περού, τη Χιλή και τη Βραζιλία. Και αύριο θα συμβεί ξανά σε οποιοδήποτε μέρος, όπου η συσσώρευση κεφαλαίου μέσω της απαλλοτρίωσης των λαών και της γης είναι ο κύριος τρόπος με τον οποίο λειτουργούν οι πολυεθνικές. Ένας τρόπος για τον οποίο το μόνο που μετράει είναι ο πλούτος του υπεδάφους, ενώ τα ανθρώπινα και μη ανθρώπινα όντα αποτελούν μόνο εμπόδιο για την αύξηση του κεφαλαίου.

Στη Βραζιλία, ο Λούλα δεν μπορεί να τηρήσει την προεκλογική του υπόσχεση, να προχωρήσει, δηλαδή, στην αναγνώριση και την οριοθέτηση των αυτόχθονων εδαφών – την οποία κάθε κυβέρνηση υποχρεούται να κάνει από το Σύνταγμα του 1988 – αλλά που κανείς, ούτε η δεξιά ούτε η αριστερά, δεν διανοήθηκε ποτέ ότι έπρεπε να σεβαστεί μέχρι τέλους.

Στο Περού, η αντιδραστική Ντίνα Μπολουάρτε έχει εξαπολύσει τις στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις εναντίον των λαών των Άνδεων για να διευκολύνει την ασυδοσία των εξορυκτικών εταιριών που αρπάζουν τον πλούτο και αφήνουν σε αντάλλαγμα μόνο περιβαλλοντική και κοινωνική καταστροφή. Οι περισσότεροι από πενήντα νεκροί δεν ενόχλησαν ούτε την κυβέρνηση ούτε τους διεθνείς οργανισμούς που φωνάζουν για τα ανθρώπινα δικαιώματα μόνο όταν τους αφορά άμεσα.

Στη Χιλή, ο «προοδευτικός» πρόεδρος Γκάμπριελ Μπόριτς στρατιωτικοποίησε το Wall Mapu (το όνομα με το οποίο οι Μαπούτσε προσδιορίζουν την επικράτειά τους στη χιλιανή και την αργεντίνικη Παταγονία) με ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων μεγαλύτερη από αυτή των προηγούμενων κυβερνήσεων, για να υπερασπιστεί τα εδάφη που σφετερίστηκαν οι εταιρίες υλοτομίας από τις αυτόχθονες και αγροτικές κοινότητες. Με το ίδιο χέρι με το οποίο στρατιωτικοποιεί τις περιοχές των Μαπούτσε, ο Μπόριτς συγχωρεί στους Carabineros τα περισσότερα από 400 μάτια που τυφλώθηκαν από σφαίρες καουτσούκ ή δακρυγόνα που εκτοξεύτηκαν κατά πρόσωπο στη διάρκεια της εξέγερσης του 2019. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι κρατικοί θεσμοί έχουν τη μεγαλύτερη λαϊκή υποστήριξη της χώρας.
Για να μην μιλήσουμε για την Τσιάπας, όπου υπό την προοδευτική κυβέρνηση του López Obrador υπήρξαν 110 ένοπλες επιθέσεις εναντίον των ζαπατίστικων κοινοτήτων Moisés και Gandhi, του Caracol 10, εντός του δήμου του Ocosingo. Οι παραστρατιωτικές ομάδες έχουν την υποστήριξη του κυβερνώντος κόμματος μέσω της κυβέρνησης της πολιτείας Τσιάπας.

Στο Jujuy, αυτή τη φορά, πρόκειται για την εξόρυξη λιθίου, για την οποία η επαρχιακή κυβέρνηση της Αργεντινής πρέπει να χτυπήσει τους αυτόχθονες πληθυσμούς και τις περισσότερες από 400 κοινότητές τους που αντιτίθενται στο ότι έγιναν αόρατες για το νέο επαρχιακό σύνταγμα. Το ότι ο Κυβερνήτης Χεράρντο Μοράλες είναι γενοκτόνος και οικοκτόνος, πρόθυμος να εξαλείψει οποιονδήποτε για να ικανοποιήσει την πείνα του για εξουσία, δεν πρέπει να μας κάνει να παραβλέψουμε πολλά άλλα σημαντικά γεγονότα.

Το πρώτο είναι ότι αυτός ο κυβερνήτης θα μπορούσε να γίνει ο επόμενος αντιπρόεδρος της Αργεντινής, χάρη στη δράση και τη «μεγαλοψυχία» των μεσαίων στρωμάτων που θεωρούν τους ιθαγενείς ανθρώπους δεύτερης κατηγορίας, που δεν τους θεωρούν, δηλαδή, ανθρώπους σαν όλους τους άλλους.

Το δεύτερο είναι ότι ο Μοράλες είναι μέρος ενός πολιτικού συστήματος που ασχολείται μόνο με τη διαχείριση αυτού του μοντέλου και, υπό αυτή την έννοια, δεν διαφέρει πολύ από τους άλλους πολιτικούς που βρίσκονται και στις δύο πλευρές του πολιτικού «οδοφράγματος». Η εθνική κυβέρνηση δεν θέλει, αν και θα μπορούσε, να παρέμβει στο Jujuy για να βάλει τέλος στην καταστολή, γιατί στην πραγματικότητα, ανεξάρτητα από τις διακηρύξεις της, έχει ήδη στρατιωτικοποιήσει ένα μεγάλο μέρος των εδαφών των μεταλλευτικών δραστηριοτήτων, ξεκινώντας από τη Vaca Muerta.

Τα υπόλοιπα είναι απλώς δηλώσεις για να αποσπάσουν μερικές ψήφους. Όσοι θέλουν, πεισματικά, να πιστεύουν ότι υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ των Macristi (δεξιά) και των Kirchneristi (αριστερά) θα πρέπει να αναρωτηθούν γιατί καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει την παραμικρή πρόθεση να βάλει τέλος στον εξορυκτισμό, στη βιομηχανία των εξορύξεων και τις μονοκαλλιέργειες, την εξόρυξη του χρυσού και του λιθίου, της σόγιας και των προϊόντων υποκαπνισμού.

Η μόνη σοβαρή διαμάχη μεταξύ των δύο πολιτικών σχηματισμών περιστρέφεται γύρω από το πώς αντιμετωπίζουν τις λαϊκές τάξεις. Ορισμένοι επικεντρώνονται στην «εξημέρωση» με «κοινωνικά σχέδια» και μια καλή δόση καταστολής. Οι άλλοι ποντάρουν στη μεγαλύτερη καταστολή και μια καλή δόση «κοινωνικών σχεδίων». Όπως βλέπουμε, είναι απλώς θέμα αναλογιών, γιατί και οι δύο πλευρές ποντάρουν, ταυτόχρονα, στην καταστολή και τα «κοινωνικά σχέδια».

Δεν απομένει τίποτα άλλο παρά η αντίσταση. Και στους μεν και στους δε. Με τον καιρό, οι λαοί ανακαλύπτουν ότι πρόκειται απλώς για τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Αυτή του εξορυκτισμού, που δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τη στρατιωτικοποίηση των εδαφών, που μολύνει τη γη και την καταστρέφει.

Αυτό το μοντέλο δεν έχει όρια. Οι ετήσιες εκθέσεις του Instituto para el Desarrollo Rural de Sudamérica, με το οποίο συνεργάζεται το Grupo de Estudios Rurales de la Universidad de Buenos Aires, διαβεβαιώνουν ότι περίπου το 40% της γης της Λατινικής Αμερικής βρίσκεται ακόμα στα χέρια των ιθαγενών, των μαύρων και των αγροτών, ή πρόκειται για προστατευόμενες περιοχές, αναπαλλοτρίωτες σύμφωνα με τη νομοθεσία.

Ο εξορυκτισμός προελαύνει σε αυτά τα εδάφη, σε όλη την περιοχή. Το να υφαρπάζεις τη γη από τους λαούς ισοδυναμεί με την αφαίρεση της ζωής τους, γι’ αυτό και την υπερασπίζονται τόσο σθεναρά. Δεν μπορούν να διαπραγματευτούν επί αυτού. Δεν θα το κάνουν.

Γι’ αυτό καλό είναι να υπενθυμίσουμε στο πολιτικό σύστημα της Αργεντινής ότι παίζει με τη φωτιά. Η απειλή ότι θα καταδικάζονταν σε εξαφάνιση οδήγησε τις κοινότητες των Μάγια να οργανωθούν στο EZLN και να αποφασίσουν, αρχικά, για μια ένοπλη εξέγερση. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει ήδη στη νότια Χιλή, στη νότια Κολομβία και στην βραζιλιάνικη Αμαζονία. Δεν θέλουν τον πόλεμο, αλλά δεν τον φοβούνται, αν αυτό που διακυβεύεται είναι η ύπαρξή τους ως λαοί.

Αύριο, κανείς δεν θα μπορεί να πει ότι δεν ήξερε.

The post Πού πηγαίνει ο εξορυκτισμός, Raúl Zibechi first appeared on Aυτολεξεί.

Για πολύ καιρό ένα μέρος των μαρξιστών υποστήριζε ότι ο καπιταλισμός έχει δομικά και οικονομικά όρια, θεμελιωμένα σε «νόμους» που θα έκαναν την (αυτο)καταστροφή του αναπόφευκτη. Πρόκειται για νόμους ενυπάρχοντες στο σύστημα που σχετίζονται με κεντρικές πτυχές της λειτουργίας της οικονομίας, σαν αυτή της δυνητικής πτώσης του ποσοστού κέρδους, όπως αναλύεται από τον Μαρξ στο Κεφάλαιο. Αυτή η θέση οδήγησε ορισμένους διανοούμενους να μιλήσουν για «κατάρρευση» του συστήματος, ως συνέπεια, πάντα, των δικών του αντιφάσεων.

Δεν είναι λίγοι οι στοχαστές που υποστήριξαν, προσφάτως, ότι ο καπιταλισμός έχει «περιβαλλοντικά όρια» που θα μπορούσαν να τον οδηγήσουν στην αυτοκαταστροφή ή τουλάχιστον στην αλλαγή των πιο ληστρικών πτυχών του. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που έχει όρια είναι η ίδια η ζωή στον πλανήτη και, συγκεκριμένα, η ζωή του φτωχού και ταπεινωμένου μισού πληθυσμού του.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο καπιταλισμός δεν έχει όρια. Ούτε καν οι επαναστάσεις δεν μπόρεσαν να ξεριζώσουν αυτό το σύστημα γιατί, σταδιακά, οι καπιταλιστικές κοινωνικές σχέσεις επεκτείνονται στο εσωτερικό των μετεπαναστατικών κοινωνιών και μέσα στο ίδιο το Κράτος επανεμφανίζεται η αστική τάξη που έχει επιφορτιστεί με την μακροημέρευσή τους.

Η απαλλοτρίωση των μέσων παραγωγής ήταν, και θα συνεχίσει να είναι, ένα αποφασιστικό βήμα για την καταστροφή του συστήματος, αλλά, περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη Ρωσική επανάσταση, γνωρίζουμε ότι είναι ανεπαρκής αν δεν υπάρχει ο κοινοτικός έλεγχος αυτών των μέσων και της πολιτικής εξουσίας που θα αναλάβει τη διαχείρισή τους.

Γνωρίζουμε επίσης ότι η οργανωμένη συλλογική δράση (ο ταξικός αγώνας, ο αγώνας εναντίον των έμφυλων και των φυλετικών διακρίσεων, εναντίον όλων των καταπιέσεων και των καταπιεστών) είναι καθοριστική για την καταστροφή του συστήματος, αλλά ακόμη και αυτή η διατύπωση είναι μερική και ανεπαρκής, παρόλο που είναι αληθινή.

Η αναθεώρηση της σκέψης για το τέλος του καπιταλισμού μπορεί να συμβαδίσει μόνο με τις αντιστάσεις και τις κοινωνικές δομές των λαών, ιδιαιτέρως των Ζαπατίστας και των Κούρδων της Ροζάβα, των αυτόχθονων λαών σε διάφορα μέρη της δικής μας Αμερικής, αλλά και των μαύρων και των αγροτικών πληθυσμών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δε, μπορεί να συμβαδίσει και με όσα κάνουμε εμείς στις αστικές περιφέρειες.

Οι γυναίκες του Kongra Star -το οργανωμένο γυναικείο κίνημα της Ομοσπονδίας της Βόρειας Συρίας-, έχουν αφοσιωθεί σε κάθε συνοικία στη λαϊκή εκπαίδευση προκειμένου να επεξεργαστούν ελεύθερα και κοινοτικά την αυτονομία, την αυτοδιεύθυνση και την αυτοάμυνα των γυναικών.

Ορισμένα κομβικά σημεία για να ξεπεραστεί αυτή η πρόκληση:

Το πρώτο είναι ότι ο καπιταλισμός είναι ένα παγκόσμιο σύστημα, το οποίο αγκαλιάζει ολόκληρο τον πλανήτη και πρέπει να επεκτείνεται συνεχώς για να μην καταρρεύσει. Όπως μας διδάσκει ο Fernand Braudel, η κλίμακα μεγέθους ήταν σημαντική για την επιβολή του καπιταλισμού, εξ ου και η σημασία της κατάκτησης της Αμερικής, επειδή επέτρεψε σε ένα εμβρυϊκό σύστημα να ξεδιπλώσει τα φτερά του.

Οι τοπικοί αγώνες και οι αντιστάσεις είναι σημαντικές, μπορούν ακόμη και να κάμψουν τον καπιταλισμό σε αυτήν την κλίμακα μεγέθους, αλλά για να τεθεί ένα τέλος στο σύστημα είναι απαραίτητη μια συμμαχία / συντονισμός με τα κινήματα όλων των ηπείρων. Εξ ου και η τεράστια σημασία του Gira por la Vida του EZLN στην Ευρώπη.

Το δεύτερο σημείο είναι ότι το σύστημα δεν καταστρέφεται άπαξ διά παντός, όπως συζητήσαμε κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου με τίτλο El pensamiento crítico frente a la Hidra capitalista, τον Μάιο του 2015. Αλλά εδώ υπάρχει μια πτυχή που είναι τεράστια πρόκληση για μας: μόνο ο επίμονος και διαρκής αγώνας μπορεί να καταπνίξει τον καπιταλισμό. Δεν τον κόβουμε με ένα μόνο χτύπημα, όπως τα κεφάλια της Λερναίας Ύδρας. Χρειάζεται άλλος τρόπος.

Με την ψυχρή λογική, πρέπει να πούμε ότι δεν ξέρουμε ακριβώς πώς να βάλουμε τέλος στον καπιταλισμό, γιατί αυτό δεν συνέβη ποτέ ως τώρα.

Ψυχανεμιζόμαστε, ωστόσο, ότι οι προϋποθέσεις για τη συνέχεια ή/και την αναγέννησή του πρέπει να καθορίζονται και να υπόκεινται σε αυστηρό έλεγχο, όχι από ένα κόμμα ή ένα κράτος, αλλά από κοινότητες και λαούς οργανωμένους.

Το τρίτο σημείο είναι ότι ο καπιταλισμός δεν μπορεί να νικηθεί αν, ταυτόχρονα, δεν χτιστούν ένας άλλος κόσμος και άλλες κοινωνικές σχέσεις. Αυτός ο άλλος ή νέος κόσμος δεν είναι τόπος άφιξης, αλλά ένας τρόπος ζωής που στην καθημερινότητά του θα εμποδίζει τη συνέχεια του καπιταλισμού. Ο τρόπος ζωής, οι κοινωνικές σχέσεις, οι χώροι που θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε πρέπει να λειτουργούν με τέτοιο τρόπο ώστε να βρίσκονται σε διαρκή αγώνα ενάντια στον καπιταλισμό.

Το τέταρτο σημείο είναι ότι, όσο υπάρχει το Κράτος, θα υπάρχει η πιθανότητα να επεκταθεί ξανά ο καπιταλισμός. Σε αντίθεση με αυτό που διακηρύσσει μια συγκεκριμένη σκέψη, ας πούμε προοδευτική ή αριστερή, το Κράτος δεν είναι ένα ουδέτερο όργανο. Η εξουσία των από κάτω, που είναι αυτόνομη μη κρατική εξουσία, γεννιέται και υπάρχει για να αποτρέψει την επέκταση των καπιταλιστικών σχέσεων. Είναι, λοιπόν, εξουσία που πηγάζει από τον αντικαπιταλιστικό αγώνα και στοχεύει σε αυτόν.

Εντέλει, ο νέος κόσμος μετά τον καπιταλισμό δεν είναι ένα ασφαλές λιμάνι, δεν είναι ένας παράδεισος όπου επικρατεί το buen vivir, αλλά ένας χώρος αγώνα στον οποίο, πιθανότατα, εμείς, οι λαοί, οι γυναίκες, οι διαφωνούντες και οι από κάτω γενικά, θα βρεθούμε σε καλύτερες συνθήκες για να συνεχίσουμε να χτίζουμε διαφορετικούς και ετερογενείς κόσμους.

Πιστεύω ότι αν σταματούσαμε να παλεύουμε και να χτίζουμε τον νέο κόσμο, ο καπιταλισμός θα ξαναγεννιόταν, ακόμα και σε αυτόν τον «άλλο» κόσμο. Η ιστορία του γέρο-Αντόνιο που λέει ότι ο αγώνας είναι σαν ένας κύκλος, που ξεκινάει μια μέρα αλλά δεν τελειώνει ποτέ, είναι εξαιρετικά επίκαιρη.

The post Τα (υποτιθέμενα) όρια του καπιταλισμού, Raúl Zibechi first appeared on Aυτολεξεί.

Στα Τετράδια της φυλακής, ο Antonio Gramsci έκανε διάκριση μεταξύ της μεγάλης πολιτικής και της μικρής πολιτικής. Η πρώτη επικεντρώνεται στις λειτουργίες που επιτελούν τα κράτη και στις κοινωνικo-οικονομικές δομές. Η δεύτερη είναι η καθημερινή πολιτική, της κοινοβουλευτικής συζήτησης, των συναλλαγών στους διαδρόμους, της ίντριγκας.

Η μεγάλη πολιτική είναι αναγκαστικά δημιουργική. Η μικρή είναι συντηρητική μόλις και μετά βίας προσπαθεί να διατηρήσει τις προϋπάρχουσες ισορροπίες. Στον σημερινό κόσμο, η υψηλή πολιτική ορίζεται από τις μεγάλες πολυεθνικές, τις ένοπλες δυνάμεις και τα think tank τους, καθώς και από ομάδες πίεσης και εξουσίας, όπως το βαθύ κράτος, το «βαθύ Κράτος» των Ηνωμένων Πολιτειών.

Με τη μικρή πολιτική ασχολούνται οι κυβερνήσεις, ιδίως οι προοδευτικές που δεν έχουν δυνατότητα να επηρεάσουν τη μεγάλη πολιτική, από τη στιγμή που δεν προτείνουν διαρθρωτικές αλλαγές και, κατά συνέπεια, περιορίζονται σε θέματα μακιγιάζ και πολιτικής αισθητικής, χρησιμοποιώντας κυρίως τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Το πιο συνηθισμένο είναι ότι προτείνουν σαν μεγάλη πολιτική ορισμένα ζητήματα που δεν είναι τίποτα περισσότερο από πολιτικές της καθημερινότητας, και τα οποία συχνά αναλαμβάνουν μετά από προηγηθείσες αποτυχίες. Το έργο του φράγματος Belo Monte που προωθήθηκε από την κυβέρνηση Λούλα στη Βραζιλία είχε αποτύχει σχεδόν μισό αιώνα νωρίτερα λόγω της αντίθεσης των λαών του Αμαζονίου στο φαραωνικό αυτό έργο που πρότεινε η στρατιωτική δικτατορία. Το τρένο των Μάγια [μια σιδηροδρομική γραμμή τουριστικού και εμπορικού ενδιαφέροντος κατά μήκος των 1.500 χιλιομέτρων της χερσονήσου Γιουκατάν, το οποίο θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στους ενδιαφερόμενους πληθυσμούς] εμπίπτει στην ίδια κατηγορία της πολιτικής της ίντριγκας, που θέλει να το περάσει ως στρατηγικό έργο.

Από την άλλη πλευρά, η ψηφιακή ανάπτυξη, αποτελεί μέρος της μεγάλης πολιτικής που οι κυβερνήσεις, γενικά, αντιμετωπίζουν με τους τρόπους της μικρής πολιτικής. Περιορίζονται να της δώσουν την ευλογία τους σαν να ήταν μια αναπόφευκτη διαδικασία στην ανθρώπινη ζωή, όπως η γέννηση και ο θάνατος, όπως η ανατολή και η δύση του ήλιου.

Ωστόσο, η ψηφιοποίηση θεωρείται ως η τρίτη ανθρωπολογική επανάσταση, μετά τη δημιουργία της δομημένης γλώσσας και την εφεύρεση της γραφής, όπως υποστηρίζει ο Γαλλο-Αργεντινός ψυχαναλυτής και επιστημολόγος Miguel Benasayag στο βιβλίο του Η τυραννία του αλγόριθμου (Vita e Pensiero, 2020).

Ο Miguel είναι ένας σύντροφος του οποίου οι αναλύσεις είναι οξυδερκείς και διεισδυτικές. Ανήκει στη γενιά του 1968, πέρασε τρία χρόνια στις φυλακές της δικτατορίας εξαιτίας της ένταξής του στον Λαϊκό Επαναστατικό Στρατό και τώρα συμμετέχει στη γαλλική κολεκτίβα Malgré tout. Συνεχίζει να ασχολείται με τα κοινωνικά ζητήματα και έχει επικεντρωθεί στη μελέτη των συνεπειών των νέων τεχνολογιών στην κοινωνία.

Στο προηγούμενο βιβλίο του, Il cervello aumentato, l’uomo diminuito (Erickson, 2016 )*, παρατηρεί ότι, σε αντίθεση με τις προηγούμενες εφευρέσεις, από τον τροχό έως τα αντιβιοτικά, η ψηφιοποίηση δεν καταλήγει να παράγει έναν νέο τρόπο ύπαρξης στον κόσμο για τον άνθρωπο, αλλά απομακρύνει τον άνθρωπο από τον κόσμο και από τη δική του δύναμη να ενεργεί, αν και απελευθερώνει μια πολύ ισχυρή δύναμη σε τεχνολογικό επίπεδο.

Ο Benasayag υποστηρίζει ότι η επανάσταση της ψηφιοποίησης σημαίνει ότι η γνώση μας για τον κόσμο είναι 95% έμμεση. Ωστόσο, αυτή η έμμεση γνώση δεν προστίθεται στη γνώση που προκύπτει από τη σωματική εμπειρία, αλλά την αντικαθιστά και την ακυρώνει. Θεωρεί, επομένως, την ψηφιοποίηση βίαιη, επειδή αρνείται και καταστέλλει τη διαφορετικότητα (και όποιον είναι διαφορετικός) και τις ατομικές ταυτότητες.

Ο Benasayag υποστηρίζει ότι την ψηφιακή επανάσταση χαρακτηρίζουν η ταχύτητα και η πανταχού παρουσία. Στον κόσμο του αλγορίθμου δεν υπάρχει διαφορετικότητα, η ανάθεση των πολιτικών αποφάσεων στους αλγόριθμους αναστέλλει τη σύγκρουση, την εμποδίζει και την αναχαιτίζει. «Η άρνηση της σύγκρουσης μπορεί να προκαλέσει βαρβαρότητα», υποστηρίζει στο Elogio del Conflitto** (Ωδή στη σύγκρουση), που το έγραψε με τη σύντροφό του Angelica del Rey (Feltrinelli, 2008).

Η τυραννία του αλγόριθμου αποικίζει τη ζωή εξαλείφοντας την ιδιαιτερότητα των όντων και, κατά συνέπεια, καταστέλλοντας τις συγκρούσεις. Με αυτόν τον τρόπο μας αφήνει ανυπεράσπιστους, μας αποϋλοποιεί και μας στερεί τη διάσταση του σώματος, μας κάνει μόνο δυαδικά δεδομένα χαραγμένα σε τσιπ, κι αυτό μας ακινητοποιεί φυλακίζοντάς μας στην ατομικότητα.

Για να ξεφύγουμε από αυτή την τυραννία, υποστηρίζει ο Benasayag, πρέπει να αντισταθούμε στην καταστολή της διαφορετικότητας και της σύγκρουσης, πράγμα το οποίο φαίνεται να θέλουν οι κυβερνήσεις, γενικά, ακόμα και οι προοδευτικές. Γι’ αυτό ενδύονται με τα ρούχα των αυτόχθονων λαών και κραδαίνουν τα σκήπτρα της εξουσίας τους, επιχειρώντας να πείσουν ότι όλα είναι το ίδιο πράγμα, ότι όλα είναι ίδια στους πάνω όπως και στους κάτω. Η διαφορετικότητα και οι διαφορετικοί γίνονται αντιληπτοί ως απειλές από ένα σύστημα που δεν είναι ικανό να επεξεργαστεί τις συγκρούσεις, όπως, αντίθετα, έχει κάνει η ανθρωπότητα στην ιστορία της.

Η μικρή κυβερνητική πολιτική αποδεικνύεται ανίσχυρη μπροστά στη μεγάλη πολιτική των μεγάλων εταιρειών της πληροφορίας οι οποίες μπορούν ακόμη και να μπλοκάρουν και να διαγράψουν τους λογαριασμούς των προέδρων της αυτοκρατορίας. Το χειρότερο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε είναι να αγνοήσουμε τη δύναμη αυτής της τυραννίας, την ικανότητά της να εκμηδενίζει τα ανθρώπινα όντα.

Δεν έχουμε βρει ακόμη τρόπους δράσης που να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν την «ψηφιακή επανάσταση», όχι για να την αρνηθούμε, αλλά για να την εμποδίσουμε από το να καταστρέψει τη ζωή. Αυτό που μαθαίνουμε είναι ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει εάν περιοριστούμε στη μικρή «πολιτική των ανακτόρων».

* Cerveau augmenté, homme diminué, Éditions La Découverte, 2016
** Éloge du conflit, Éditions La Découverte, 2007

The post Ο Raúl Zibechi για την τυραννία του αλγόριθμου first appeared on Aυτολεξεί.

«Συμβαίνει πολύ συχνά ορισμένες από τις διαδικασίες που στην Ευρώπη εκδηλώνονται πιο αργά και με λιγότερο έντονο και ορατό τρόπο, να δείχνουν το πρόσωπό τους νωρίτερα και πιο ανοιχτά στη Λατινική Αμερική.

Δυστυχώς, είναι σχεδόν πάντα ένα πρόσωπο ανελέητο. Γνωρίζουμε εδώ και αρκετό καιρό –και πάρα πολύ καλά– τις εξαιρετικές ικανότητες του καπιταλισμού να μετατρέπει τις κρίσεις του, ακόμη και τις βαθύτερες, σε ευκαιρίες. Αυτό συμβαίνει με τον εξορυκτισμό στη Λατινική Αμερική (αλλά και στην Ιταλία), ο οποίος εκμεταλλεύεται την κατάσταση έκτακτης ανάγκης (υγεία, οικονομία κ.λπ.) για να εντείνει την αρπακτική βία και να δικαιολογήσει τις καταστροφικές περιβαλλοντικές και κοινωνικές του συνέπειες. Όπως αναφέρει ο Raúl Zibechi εδώ, ωστόσο, η πανδημία και ο περιορισμός σήμερα παρέχουν την ευκαιρία να ξεκινήσει μια πολύ βίαιη επίθεση στα εδάφη της Λατινικής Αμερικής με μια άνευ προηγουμένου αγριότητα εναντίον εκείνων που αντιτίθενται στον εξορυκτισμό.

Συγκεκριμένα, εκείνοι που το φθινόπωρο του περασμένου έτους ήταν οι πρωταγωνιστές των μεγάλων εξεγέρσεων, όπως αυτές της Χιλής και του Εκουαδόρ, υφίστανται σήμερα ένα ορμητικό κύμα δολοφονιών, συλλήψεων και κατάχρησης εξουσίας από την αστυνομία. Αυτό σε πολλές περιοχές συνοδεύεται από την επίθεση των παραστρατιωτικών και σαρώνει ολόκληρη την ήπειρο. Από την ανάπτυξη του θεσμικού και συστημικού ρατσισμού των Ηνωμένων Πολιτειών στην κανονικοποιημένη καταστολή των Mapuche στην αργεντίνικη και χιλιανή Παταγονία. Όμως, η αντίσταση δεν λείπει και αρχίζει να οργανώνεται».

Ακολουθεί το κείμενο του Zibechi:

Η κραυγή αντηχεί σε όλη την ήπειρο. Αναμιγνύεται με τη ροή των ποταμών, πετά πάνω από τις οροσειρές, χώνεται στους μαιάνδρους της μητρόπολης και συνεχίζει πέρα ​​από τα χωριά. «Μας σκοτώνουν», ακούγεται επανειλημμένα στην τεράστια γεωγραφία που πηγαίνει από τους δρόμους που αντιστέκονται στο Πόρτλαντ προς τις συνοικίες του Μπουένος Άιρες, από τους φλεγόμενους δρόμους της Μπογκοτά ως τις φαβέλες του Ρίο ντε Τζανέιρο, περνώντας από τις κοινότητες της Τίλα (Τσιάπας) και της κολομβιανής Cauca.

«Μας σκοτώνουν».

Η βάναυση δολοφονία ενός δικηγόρου στην Μπογκοτά, ένοχος για παραβίαση της καραντίνας επειδή πήγε να αγοράσει ποτά, πυροδότησε τη συγκρατημένη οργή για τις άλλες 55 σφαγές που καταγράφηκαν το 2020 μέχρι σήμερα. Μια οργή που αθροίζεται με την απελπισία των εβδομάδων της καραντίνας, την ανεργία και την πείνα. Σε μόλις τρεις ημέρες εξέγερσης, υπήρξαν 11 αναγνωρισμένοι θάνατοι, 72 οι τραυματισμένοι από σφαίρες και ένα πλήθος πυροβολισμών από ατιμώρητους ένστολους που επιχειρούν να περιορίσουν το αναπόφευκτο.

Η οργή των νεαρών ανδρών και γυναικών κατέλαβε, περίπου, 70 κτίρια των Διοικητικών Αρχών Άμεσης Δράσης (CAI) της αστυνομίας, 47 από αυτά πυρπολήθηκαν, τα υπόλοιπα καταστράφηκαν. Δεν είναι δικαιοσύνη –αυτή δεν θα υπάρξει– αλλά η αγανάκτηση, η οργή, η λύσσα πολλαπλασιάζονται σε εκατομμύρια ανθρώπους. Δεν θα υπάρξει δικαιοσύνη, επειδή τα εγκλήματα των αστυνομικών εξετάζονται από τη στρατιωτική δικαιοσύνη, όπως συνέβη με τον Dilan Cruz, ο οποίος δολοφονήθηκε σε μια ειρηνική φοιτητική διαδήλωση τον περασμένο Νοέμβριο. Και τι να πούμε για την Cauca, όπου φέτος έχουν ήδη πραγματοποιηθεί πέντε σφαγές και οι παραστρατιωτικοί ενεργούν όπως γουστάρουν; Στις 11 Σεπτεμβρίου, ο Oliverio Conejo Sánchez, συντονιστής του Προγράμματος Υγείας του Αυτόχθονου Συμβουλίου του Totoró και η κόρη του Emily, 22 ετών, ακινητοποιήθηκαν στον δρόμο και δολοφονήθηκαν επειδή ανήκαν στο Περιφερειακό Συμβούλιο αυτόχθονων της Cauca, το οποίο φέρει ως σύμβολο το σύνθημα «Μπορείτε να βασίζεστε σε εμάς για την Ειρήνη, ποτέ για τον πόλεμο».

Στη Χιλή, το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι μεταξύ 18 Μαρτίου και 7 Ιουλίου, οι καραμπινιέροι και η ανακριτική αστυνομία συνέλαβαν 51.439 άτομα, στα οποία πρέπει να προστεθούν και όσοι συνελήφθησαν κατά την απαγόρευση της κυκλοφορίας, άλλα 43.157 άτομα. Πρόκειται για αριθμό, σχεδόν, διπλάσιο από τον αριθμό των συλλήψεων που πραγματοποιήθηκαν την προηγούμενη περίοδο, μεταξύ 18 Οκτωβρίου και 18 Μαρτίου: 27.432 συν άλλα 2.431 για την απαγόρευση της κυκλοφορίας, όταν η εξέγερση ήταν σε πλήρη εξέλιξη με εκατομμύρια ανθρώπους στους δρόμους.

Αυτό δείχνει ότι εκμεταλλεύονται την πανδημία για να εξαπολύσουν μια άγρια ​​καταστολή στα λαϊκά στρώματα που αντιστέκονται στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο. Η «νέα κανονικότητα» σημαίνει περισσότερη καταστολή και βία, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία του ίδιου εισαγγελέα, λαμβάνει χώρα, κυρίως, στα νότια του Σαντιάγο –με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση φτώχειας– και στο κέντρο της πόλης, την κεντρική σκηνή, δηλαδή, των κινητοποιήσεων.

Στην Αργεντινή, ο Συντονισμός ενάντια στην αστυνομική και θεσμική καταστολή (Correpi) καταγγέλλει μια κλιμάκωση της καταστολής, η οποία, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, προκάλεσε εκατοντάδες θύματα. Δολοφονήθηκαν από τη συνήθη «ευερέθιστη σκανδάλη» –και με άλλους παρόμοιους τρόπους– ενώ βρίσκονταν υπό κράτηση με αστυνομική συνοδεία. Φτάνουν τις 6.000 οι άνθρωποι που έχουν ήδη δολοφονηθεί στη «δημοκρατία». Μετά την εξέγερση της αστυνομίας στις 9 Σεπτεμβρίου –όταν διαδήλωσαν οι ένστολοι, με τα όπλα στο χέρι, μπροστά από την προεδρική κατοικία και το σπίτι του κυβερνήτη του Μπουένος Άιρες–, σε μια υποτιθέμενη διεκδίκηση για αυξήσεις μισθών, η οποία αργότερα έγινε αποδεκτή από την κυβέρνηση του Alberto Fernández, η καταστολή συνέχισε να αυξάνεται στις λαϊκές γειτονιές.

Η ιστορία της Miguela, κατοίκου της συνοικίας Ciudad Oculta (φτωχή γειτονιά του Μπουένος Άιρες), όπου η αστυνομία σκότωσε τον γιο της Damián τον Δεκέμβριο του 2019, τα λέει όλα: «Η κατάσταση είναι εύφλεκτη στη γειτονιά, δεν αφήνουν τους ανθρώπους να βγουν έξω· ούτε καν για ψώνια. Τις προάλλες πήραν μερικά παιδιά που πήγαιναν να αγοράσουν κάτι σε ένα περίπτερο, τα σταμάτησαν, τους έκαναν σωματική έρευνα και στη συνέχεια τους σημάδεψαν με το όπλο στο κεφάλι. Ένα από τα παιδιά ήταν τριών ετών».

Ένα άρθρο που εμφανίστηκε αυτή την εβδομάδα στη Le Monde Diplomatique αναφέρεται στην εξέγερση της αστυνομίας και αποκαλύπτει τι εξυπηρετεί: «Από τους 90.000 αξιωματικούς, περίπου το 75% είναι υπαξιωματικοί. Πολλοί από αυτούς τους υφισταμένους πιστεύουν ότι το έργο των αφεντικών τους είναι “να εισπράττουν”. Το λένε έτσι: “Ένας αστυνομικός επιθεωρητής είναι αυτός που εισπράττει”. Λένε ότι η αστυνομική βία έχει αυξηθεί επειδή δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στα “μαύρα” έσοδα, η πανδημία έχει αναστείλει τις δραστηριότητές τους. Τον θυμό της αστυνομίας τον πληρώνουν οι φτωχοί.

Το Εθνικό Κογκρέσο Ιθαγενών-Συμβούλιο Διακυβέρνησης Ιθαγενών καταγγέλλει τη δολοφονία ενός συντρόφου. Δολοφονήθηκε «όταν η παραστρατιωτική ομάδα Ειρήνης και Δικαιοσύνης του Μεξικού, μαζί με ανθρώπους που βρίσκονται κοντά στο δημοτικό συμβούλιο, επιτέθηκαν στον πληθυσμό της Τίλα με όπλα μεγάλου διαμετρήματος. Σύμφωνα με απόφαση της γενικής συνέλευσης, ο σύντροφος, επρόκειτο να ελευθερώσει τα μπλοκ που είχαν εγκαταστήσει οι παραστρατιωτικοί στις εισόδους της πρωτεύουσας του ejido* για να περικυκλώσουν την πόλη μας».

Όπως επισημαίνει ο δημοσιογράφος Hermann Bellinghausen: «Οι κυβερνήσεις αλλάζουν, αλλά ο πόλεμος κατά της εξέγερσης στην Τσιάπας δεν τελειώνει. Πράγματι, κρίνοντας από τα γεγονότα που έλαβαν χώρα τους τελευταίους μήνες στα βουνά των περιοχών των Μάγια, το 2020 η κατάσταση έχει επιδεινωθεί, σε επίπεδο που είχε να φανεί εδώ και χρόνια».

Με το ένα χέρι στέλνουν παραστρατιωτικούς εναντίον των λαών, με το άλλο, ο Τέταρτος Μετασχηματισμός** απειλεί τα κέντρα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα μέσα ενημέρωσης και τις πολιτικές οργανώσεις που αντιτίθενται στο Τρένο των Μάγια και σε άλλα μεγάλα έργα. Τα ονόματά τους θα παραμείνουν χαραγμένα στη λαϊκή μνήμη, όπως και εκείνα των δολοφόνων του Εμιλιάνο Ζαπάτα. Οι κυβερνήσεις διαρκούν λιγότερο, πολύ λιγότερο από τη μνήμη των από-τα-κάτω.

«Μας σκοτώνουν». Μια γενοκτονία διασχίζει όλες τις γωνιές της Αμερικής μας.

Οι άνθρωποι αντιστέκονται, αντιστεκόμαστε. Όπως συμβαίνει στην Μπογκοτά, όπου το CAI (Κέντρο άμεσης προσοχής των αστυνομικών δυνάμεων) της γειτονιάς Suba-La Gaitana πυρπολήθηκε και, στα ερείπια του, οι κάτοικοι δημιούργησαν μια λαϊκή βιβλιοθήκη την οποία ονόμασαν «Νέο Πολιτιστικό Κέντρο Julieth Ramírez», το όνομα ενός 18χρονου κοριτσιού που δολοφονήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου. Στη συνέχεια, η αστυνομία κάλυψε το πρόσωπό της, ξεκινώντας με τα μάτια της –εντελώς συμβολικό. Αργότερα, οι κάτοικοι επέστρεψαν στο μέρος και επιδιόρθωσαν τη ζημιά.

*ejido: είναι τμήμα γης για δημόσια χρήση, το οποίο δεν καλλιεργείται και επιτρέπει τη δημιουργία αλωνιών ή τη συγκέντρωση των βοοειδών. Το ejido μπορεί να ανήκει σε κάποιον δήμο ή στο κράτος.

**Τρίτη μεταρρύθμιση ονομάστηκε η μεταρρύθμιση του Benito Juarez μετά την επανάσταση των Zapata και Villa και την ανεξαρτησία. Εδώ ως Τέταρτη μεταρρύθμιση αναφέρεται το σχέδιο «μεξικανοποίησης» των αυτόχθονων πληθυσμών, όχι με τη βία, αλλά με τα μεγάλα αναπτυξιακά έργα. Η ανάπτυξη της νοτιοανατολικής πλευράς της χώρας θα ξεκινήσει με την τσιμεντοποίηση των χωριών. Στη συνέχεια, θα προχωρήσουν τα μεγάλα έργα: το λεγόμενο Tren Maya, από το Κανκούν στο Palenque, το οποίο θα παραδώσει τα εδάφη στις τουριστικές επιχειρήσεις και το έργο μεγάλων υποδομών ενός οδικού και σιδηροδρομικού διαδρόμου μεταξύ του Ειρηνικού και του Ατλαντικού ωκεανού. Όλα στο όνομα των συμφερόντων του κεφαλαίου.

Μετάφραση: Καλλιόπη Ράπτη

The post Raúl Zibechi: «Μας σκοτώνουν» first appeared on Aυτολεξεί.

Η πανδημία που εξαπλώθηκε τους τελευταίους μήνες επιταχύνει προϋπάρχουσες τάσεις: την διακοπή της οικονομικής ολοκλήρωσης, την πολιτική αποδυνάμωση που προκαλεί την κρίση των κυρίαρχων τάξεων και τους βαθύτατους ψυχολογικούς και πολιτισμικούς μετασχηματισμούς (ο ακτιβισμός των γυναικών και των αυτόχθονων λαών, με την τρομερή κρίση που παρήγαγε στην πατριαρχία και την αποικιοκρατία, είναι η κεντρική πτυχή της κατάρρευσης του κρατο-κεντρικού πολιτισμού μας…)

Και οι τρεις τάσεις αυξάνονται με ταχύτητα και μπορεί να οδηγήσουν στην αποδιάρθρωση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος, στο οποίο είναι αγκυροβολημένος ο πολιτισμός μας.

Οι πανδημίες, ωστόσο, δεν ξεσπάνε τυχαία, σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές, σηματοδοτούν την ολοκλήρωση (το τέλος) ιστορικών περιόδων. Επομένως, αυτό που προκάλεσε ο Covid-19 θα μπορούσε να σηματοδοτεί το τέλος του σύγχρονου πολιτισμού, του δυτικού και καπιταλιστικού, που ηγεμονεύει σε όλο τον πλανήτη. Αυτός δεν είναι ένας δημοκρατικός πολιτισμός γιατί χαρακτηρίζεται από τη στενή σχέση μεταξύ πολέμου, βίας, Κράτους και δικαιοσύνης-δικαίωμα.

Αντιθέτως, ο δημοκρατικός πολιτισμός διαφέρει από τον κρατικό πολιτισμό, γιατί προσπαθεί να ικανοποιήσει το σύνολο της κοινωνίας μέσω της κοινής διαχείρισης κοινών θεμάτων. Η υλική του βάση και η γενεαλογία του πρέπει να αναζητηθούν στις κοινωνικές μορφές που προηγούνται του Κράτους και σε εκείνες που, μετά την εμφάνισή του, παρέμειναν στο περιθώριο.

Μόνο όταν οι κοινότητες κατακτούν την ικανότητα να αποφασίζουν και να ενεργούν για τα θέματα που τους αφορούν, μπορούμε να μιλάμε για δημοκρατική κοινωνία, έγραψε ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν στην υπεράσπισή του, που παρουσιάστηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Για 21 χρόνια ο Κούρδος ηγέτης βρίσκεται θαμμένος ζωντανός στη φυλακή υψίστης ασφάλειας του İmralı, ενός τουρκικού νησιού στη Θάλασσα του Μαρμαρά. Οι «δημοκρατικοί» πολιτικοί θεσμοί της Δύσης δεν κούνησαν ποτέ το δαχτυλάκι τους για να διαμαρτυρηθούν.

Μετάφραση-σύνοψη: Καλλιόπη Ράπτη

The post Raúl Zibechi: Η κατάρρευση του πολιτισμού first appeared on Aυτολεξεί.

Για να πολλαπλασιαστούν, να διαδοθούν και να εξαπλωθούν οι ιοί που προκαλούν τόσο φόβο, χρειάζονται τις κατάλληλες συνθήκες. Αυτό διδάσκει η κοινωνική ιστορία της ιατρικής εδώ και αιώνες. Στην εποχή μας, οι συνθήκες αυτές δημιουργήθηκαν από ένα κυρίαρχο σύστημα «ελεύθερο» να εξυπηρετεί μόνο έναν Κύριο: το χρήμα (και την ακόρεστη συσσώρευσή του). Για αυτόν τον λόγο, τα δάση έχουν καταστραφεί και οι οικότοποι έχουν λεηλατηθεί, μέχρι του σημείου να διαταραχθούν οι ισορροπίες του οικοσυστήματος. Και για τον λόγο αυτόν, επίσης, εξακολουθεί να τροφοδοτείται μια οικονομία που παράγει τεράστιες αλλαγές στο κλίμα.

Η επιδημία που τρομοκρατεί τον κόσμο, λένε στα Ηνωμένα Έθνη, είναι «μια αντανάκλαση της περιβαλλοντικής υποβάθμισης». Για τον ίδιο λόγο που αναφέρθηκε παραπάνω, οι ιταλικές κυβερνήσεις έχουν περικόψει δεκάδες δισεκατομμύρια από τις δημόσιες δαπάνες για την υγεία μας και, μόλις πριν από ένα μήνα, όταν ο ιός ήταν μόνο «Κινέζος», η Ισπανία έστειλε σπίτι τους 18.000 εργαζόμενους στο χώρο της υγείας.

Σήμερα, μας ζητείται να αναστείλουμε κάθε δικαίωμα και κάθε κοινωνική σχέση μέχρι και την απομόνωση των σωμάτων. Θα ήταν υπερβολικό να απαιτήσουμε, δεδομένου ότι δεν μπορούμε πλέον ούτε να βγούμε από το σπίτι, να πάψουμε να εναποθέτουμε τις ελπίδες μας για ζωή στην αστάθεια των αγορών και η υγεία όλων, όλων κυριολεκτικά, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων και των κρατουμένων, να γίνει πιο σημαντική από τη συσσώρευση χρήματος;

Αν, στ’ αλήθεια, η Ιταλία έχει περικόψει τουλάχιστον 37 δισεκατομμύρια από τις δημόσιες δαπάνες για την υγεία μας, ας αρχίσει να σκέφτεται πως πρέπει να επενδύσει 74, γιατί δεν είναι δύσκολο να προβλέψουμε ότι αυτή τη θανατηφόρα κρίση, αργά ή γρήγορα, θα την ακολουθήσουν και αρκετές άλλες. Πρέπει, τώρα πια, να είναι προφανές από πού θα πρέπει να πάρει αυτά τα χρήματα: υπάρχουν παντού (και) πάρα πολλά στα χέρια λίγων.

***

Έχουν περάσει αιώνες από τότε που μάθαμε να αναγνωρίζουμε τη σημασία των κοινωνικών και φυσικών πλαισίων στα οποία ριζώνουν και πολλαπλασιάζονται οι ιοί και, επίσης, επειδή ζούμε μαζί τους και δεν μας απειλούν πάντα. Η μαύρη πανώλη μας έχει διδάξει ότι προϋπάρχοντες ιοί πολλαπλασιάζονται και εξαπλώνονται, όταν δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες για να συμβεί αυτό. Στην περίπτωσή μας, οι συνθήκες αυτές δημιουργήθηκαν από τον νεοφιλελευθερισμό.

Στο «Η πανούκλα στην ιστορία», ο William McNeill επισημαίνει ορισμένα θέματα, πολύ επίκαιρα ακόμη, όταν αναλύει τη μαύρη πανώλη που έπληξε την Ευρώπη από το 1347. Οι χριστιανοί, αντίθετα από τους παγανιστές, φρόντιζαν τους ασθενείς, «βοηθούσαν ο ένας τον άλλον σε περιόδους επιδημίας», και με αυτόν τον τρόπο συγκρατούσαν τις συνέπειες της πανώλης. Ο «κορεσμός των ανθρώπων», ο υπερπληθυσμός, ήταν, αντίθετα, ένας βασικός παράγοντας στην επέκταση της πανώλης.

Η φτώχεια, μια διατροφή χωρίς μεγάλη ποικιλία και η μη τήρηση των «προλήψεων», δηλαδή των τοπικών εθίμων των λαών λόγω της άφιξης των νέων κατοίκων, μετέτρεψαν τις επιδημίες σε καταστροφές. Ο Fernand Braudel προσθέτει ότι η πανούκλα, η «λερναία ύδρα με τα χίλια κεφάλια», αποτελεί μια σταθερά, ένα δομικό στοιχείο της ανθρώπινης ζωής («Η δομή της καθημερινότητας»)

Πόσο λίγο έχουμε μάθει!

Η μαύρη πανώλη κατέστρεψε τη φεουδαρχική κοινωνία -μέσα σε λίγα χρόνια- λόγω της τεράστιας έλλειψης εργατικού δυναμικού εξαιτίας του θανάτου του μισού ευρωπαϊκού πληθυσμού, αλλά και λόγω της απώλειας της αξιοπιστίας των θεσμών. Είναι, κυρίως, ο φόβος της ίδιας απώλειας της αξιοπιστίας που ωθεί σήμερα τα κράτη να εγκλείουν εκατομμύρια ανθρώπους.

Η επιδημία του κορονοϊού, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, έχει ορισμένες ιδιαιτερότητες. Θα προσπαθήσω να επικεντρωθώ στις κοινωνικές, επειδή δεν είμαι ειδήμων στα στοιχειώδη επιστημονικά ζητήματα. Η σημερινή επιδημία δεν θα είχε τον αντίκτυπο που έχει εάν δεν είχαμε στις πλάτες μας τις τρεις μακρές δεκαετίες του νεοφιλελευθερισμού. Έχουν προκαλέσει, πιθανώς, ανεπανόρθωτες περιβαλλοντικές, υγειονομικές και κοινωνικές ζημίες.

Τα Ηνωμένα Έθνη, μέσω του UNEP (Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών), αναγνωρίζουν ότι η επιδημία «είναι αντανάκλαση της περιβαλλοντικής υποβάθμισης». Η έκθεση υπογραμμίζει ότι «οι ασθένειες που μεταδίδονται από τα ζώα στους ανθρώπους αυξάνονται και επιδεινώνονται καθώς οι άγριοι βιότοποι καταστρέφονται από την ανθρώπινη δραστηριότητα» επειδή «οι παθογόνοι παράγοντες εξαπλώνονται ταχύτερα σε αγέλες ή στα κοπάδια και στους ανθρώπους».

Για την πρόληψη και τον περιορισμό των ζωονόσων (λοιμώδεις ασθένειες που μεταδίδονται στον άνθρωπο από τα ζώα), πρέπει να σταματήσουμε «τις πολλαπλές απειλές για τα οικοσυστήματα και την άγρια ζωή -συμπεριλαμβανομένης της μείωσης και του κατακερματισμού των οικοτόπων- το παράνομο εμπόριο, τη μόλυνση και τον πολλαπλασιασμό των αλλόχθονων ειδών και, κατά κύριο λόγο, την αλλαγή του κλίματος».

Στις αρχές Μαρτίου, οι θερμοκρασίες σε ορισμένες περιοχές της Ισπανίας υπερέβησαν κατά 10 βαθμούς τις κανονικές τιμές. Επιπλέον, τα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχει σχέση μεταξύ της «έκρηξης των ιογενών ασθενειών και της αποψίλωσης των δασών».

Το δεύτερο ζήτημα που πολλαπλασιάζει τις επιδημίες είναι οι σοβαρές περικοπές στο σύστημα υγείας. Στην Ιταλία, τα τελευταία δέκα χρόνια, χάθηκαν 70.000 νοσοκομιακές κλίνες με 359 κλειστές μονάδες, εκτός από τα πολυάριθμα μικρά νοσοκομεία που εγκαταλείφθηκαν. Μεταξύ του 2009 και του 2018, οι δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη αυξήθηκαν κατά 10%, έναντι 37% που είναι ο μέσος όρος στις χώρες του ΟΟΣΑ. Σήμερα στην Ιταλία υπάρχουν 3,2 κρεβάτια για κάθε 1.000 κατοίκους, ενώ στη Γαλλία 6 και στη Γερμανία 8.

Μεταξύ Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου, ήδη στη διάρκεια της πλήρους επέκτασης του κορονοϊού, ο ισπανικός τομέας υγείας έχασε 18.320 εργαζόμενους. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις της υγείας καταγγέλλουν «την κατάχρηση της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου και την επισφάλεια στην απασχόληση», ενώ οι συνθήκες εργασίας γίνονται κάθε μέρα όλο και πιο δύσκολες.

Αυτή η νεοφιλελεύθερη πολιτική είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Ιταλία αναγκάστηκε να απομονώσει ολόκληρη τη χώρα και η Ισπανία θα μπορούσε να ακολουθήσει την ίδια πορεία.

Το τρίτο ζήτημα είναι η επιδημία του ατομικισμού και της ανισότητας, που καλλιεργούνται από τα μεγάλα ΜΜΕ, τα οποία φροντίζουν ώστε να εξαπλώνεται ο φόβος, ενημερώνοντας με παραμορφωμένο τρόπο. Για περισσότερο από έναν αιώνα, έχουμε υποστεί ισχυρή επίθεση από το κεφάλαιο και από τα κράτη κατά των λαϊκών χώρων κοινωνικοποίησης, ενώ, αντίθετα, οι καθεδρικοί ναοί της κατανάλωσης, όπως εκείνοι για τα ψώνια, ευλογούνται.

Ο καταναλωτισμός αποπολιτικοποιεί, προκαλεί ένα είδος απώλειας του εαυτού και επιφέρει μια «ανθρωπολογική μετάλλαξη» (όπως αποκάλυψε ο Παζολίνι). Σήμερα, όπως επισημαίνει έρευνα του πανεπιστημίου της Κολομβίας, υπάρχουν περισσότεροι άνθρωποι που θέλουν να έχουν κατοικίδια ζώα παρά παιδιά. Αυτός είναι ο κόσμος που δημιουργήσαμε και για τον οποίο είμαστε υπεύθυνοι.

Τα μέτρα που λαμβάνονται επιδεινώνουν την επιδημία. Το κράτος αναστέλλει την κοινωνία απομονώνοντας και περιορίζοντας τον πληθυσμό στα σπίτια του, απαγορεύοντας ακόμη και τη φυσική επαφή.

Η ανισότητα είναι η ίδια με εκείνη του Μεσαίωνα, όταν οι πλούσιοι έτρεχαν στα σπίτια τους στην εξοχή τη στιγμή που ανακοινωνόταν η πανώλη, ενώ οι φτωχοί «παρέμεναν μόνοι τους, κρατούμενοι στη μολυσμένη πόλη, όπου το κράτος τους έτρεφε, τους απομόνωνε, τους απέκλειε, τους παρακολουθούσε» (Braudel).

Το ψηφιοποιημένο πανοπτικό μοντέλο της φυλακής, το οποίο αναστέλλει τις ανθρώπινες σχέσεις, φαίνεται να είναι ο στρατηγικός στόχος του κεφαλαίου για να μην χάσει τον έλεγχο στην τρέχουσα συστημική μετάβαση.

Μετάφραση: Καλλιόπη Ράπτη από το Comune Info

The post Raúl Zibechi: Η επιδημία του νεοφιλελευθερισμού first appeared on Aυτολεξεί.