Η πρόσφατη απόφαση επιχείρησης κατεδαφίσεων από την ΤΑΛΩΣ ΑΤΕ των λιγοστών καλυβιών στις παραλίες της Γαύδου υπό τις εντολές της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης και με τη στήριξη της δημάρχου είναι ένα ακόμα τρανταχτό παράδειγμα νομικού παραλογισμού της εποχής μας και μία κατάφωρη παρανόηση της έννοιας της οικολογίας. Είναι η στιγμή που η τυφλή προσήλωση στο γράμμα του νόμου χρησιμοποιείται εξοντώνοντας το πνεύμα του. Την ουσιαστική προστασία της φύσης.

Με πρόσχημα την προστασία του περιβάλλοντος, το κράτος εξαντλεί την αυστηρότητά του, χαρακτηρίζοντας ως αυθαίρετα μικροσκοπικές κατασκευές που είναι η επιτομή της αρχιτεκτονικής μηδενικού αποτυπώματος, φτιαγμένες εξ ολοκλήρου από φυσικά υλικά (ξύλα που ξεβράζει η θάλασσα, καλάμια και ξερά κλαδια) και ταυτόχρονα αποτελούν βασικό στοιχείο της ταυτότητας του νησιού. Όμως ένα προσωρινό κατάλυμα που αποσυντίθεται πλήρως στη φύση χωρίς να αφήσει ίχνος τσιμέντου υπηρετεί το πνεύμα της προστασίας του οικοσυστήματος πολύ περισσότερο από τις “νόμιμες” γιγάντιες τσιμεντένιες υποδομές που προωθεί η τουριστικοποίηση και που βιάζουν τη γη και το τοπίο.

Την ίδια στιγμή που στην Κρήτη ο κανόνας είναι η συστηματική καταπάτηση του αιγιαλού από ξενοδοχειακές μονάδες με πισίνες πάνω στο κύμα, οι εξπρές νομιμοποιήσεις και τα πρόστιμα-χάδια που αποτελούν στην πραγματικότητα το λειτουργικό κόστος της παρανομίας, και τελεσίδικα πρωτόκολλα κατεδάφισης παραμένουν στα συρτάρια για χρόνια, το κράτος ξεσπάει στους αμμόλοφους της Γαύδου προτεραιοποιώντας την κατεδάφιση ελαφριών κατασκευών από καλάμια και ξύλα υπονομεύοντας το πνεύμα της ισονομίας, αγνοώντας την κοινωνική και γεωγραφική ιδιαιτερότητα της Γαύδου και ουσιαστικά επιτίθεται σε μια εναλλακτική κουλτούρα δεκαετίων που ενσαρκώνει την αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης έξω από τη λογική της άκρατης ανάπτυξης με μοναδικό στόχο το κέρδος.

Αποδεικνύει, με αυτό τον τρόπο, ότι ο στόχος δεν είναι η νομιμότητα αλλά η προσπάθεια σταδιακής μετατροπής και της Γαύδου σε ακόμα ένα εξευγενισμένο τουριστικό πάρκο.

Η απόδραση των ανθρώπων από την πίεση του σύγχρονου τρόπου ζωής και η αναζήτηση μιας απομακρυσμένης παραλίας για μια απλή ζωή κάτω από τα αστέρια, για λιγότερο ή περισσότερο καιρό, δεν είναι πρακτική κάποιων περιθωριακών αλλά κομμάτι μιας κουλτούρας και μιας παράδοσης που μας ακολουθεί από τα παιδικά μας χρόνια και ταυτόχρονα είναι βασικό συστατικό της εμπειρίας του ελληνικού καλοκαιριού και ως τέτοιο οφείλει να προστατευτεί.

Οι κάτοικοι των παραλιών της Γαύδου, λόγω της βαθιάς αγάπης για τον τόπο που διάλεξαν για σπίτι τους ή και για ισόβιο τόπο των καλοκαιρινών διακοπών τους, στην πραγματικότητα λειτουργούν ως η άτυπη δομή προστασίας αυτού του ευαίσθητου οικοσυστήματος αναγνωρίζοντας την αντικειμενική αδυναμία του δήμου εξαιτίας της έλλειψης πόρων και της δυσκολίας προσέγγισης των παραλιών και των δασών του νησιού, αλλά και της έλλειψης διάθεσης από την πλευρά του για διάλογο και συνεργασία για την φροντίδα ενός τόσο διαφορετικού και ξεχωριστού τόπου:

~ Καθαρίζουν συστηματικά τις παραλίες από τόνους πλαστικών που φέρνουν τα θαλάσσια ρεύματα αλλά και από αυτά που μπορεί να μένουν από τον καλοκαιρινό τουρισμό αποτρέποντας τη μετατροπή ενός σπάνιου οικοσυστήματος σε χωματερή. Είναι αυτοί που καθάρισαν τις βορειοδυτικές παραλίες του νησιού από τόνους πίσσας μεταφέροντας τη με βάρκες και κανό. Η εκδίωξη των ανθρώπων που προσέχουν την κάθε σπίθα και το κάθε σκουπίδι σημαίνει ότι ο Λαυρακάς και ο Αη-Γιάννης μένουν ουσιαστικά απροστάτευτοι. Ποιος θα μαζέψει τα σκουπίδια και αν υπάρχει γιατί δεν το κάνει τόσες δεκαετίες;

~ Λειτουργούν ως πυροσβεστική έχοντας αγοράσει και κατανήμει γεωγραφικά πυροσβεστήρες και αποτελούν ουσιαστικά τα μάτια του δάσους. Είναι αυτοί που, λόγω της εμπειρικής γνώσης του χώρου, θα εντοπίσουν και θα κατασβέσουν μια εστια φωτιάς προτού πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, προστατεύοντας το σπάνιο κεδροδάσος που είναι και ο βασικός πόλος έλξης επισκεπτών οι οποίοι είναι και η μοναδική πηγή εισοδήματος των ανθρώπων που θέλουν να ζήσουν στο νησί και να βιοποριστούν μέσω μιας ήπιας τουριστικής ανάπτυξης. Τον Αύγουστο, όταν η πίεση κορυφώνεται, ποιος θα αποτρέψει το άναμμα μιας φωτιάς μέσα στο δάσος;

~ Η ύπαρξη μιας οργανωμένης κοινότητας με οικολογική συνείδηση αποτρέπει την ανεξέλεγκτη και ανεύθυνη χρήση του δάσους από τον μαζικό ανώνυμο τουρισμό που μπορεί να μην γνωρίζει την ευαισθησία του οικοσυστήματος και τις πρακτικές προστασίας των αμμόλοφων και του κεδροδάσους. Με πρωτοβουλία της κοινότητας τοποθετούνται ξύλινες πινακίδες για την ενημέρωση των επισκεπτών που συμπληρώνονται από προφορική καθοδήγηση.

~ Ταυτόχρονα η ύπαρξή τους έχει βοηθήσει ένα νησί με ελάχιστους μόνιμους κατοίκους να έχει κοινωνική ζωή, οικονομική δραστηριότητα και εργατικά χέρια όλο το χρόνο, συμβάλλοντας έτσι στην αποφυγή της πλήρους ερήμωσης του τους χειμερινούς μήνες, και οι σχέσεις τους με τον ντόπιο πληθυσμό χαρακτηρίζονται από αμοιβαίο σεβασμό και αλληλοβοήθεια. Το νησί δεν έχει σπίτια για να κατοικήσουν αυτοί οι άνθρωποι οπότε οι παραλίες είναι το μόνο μέρος όπου μπορούν να μείνουν.

Η επιχείρηση εκκαθάρισης της Γαύδου από την κοινότητα των κατοίκων των παραλιών δεν είναι απλώς μια πράξη κρατικής αυστηρότητας. Είναι ένα στρατηγικό λάθος που θα οδηγήσει στην υποβάθμιση του νησιού.

Καμία άλλη δημοτική αρχή στο παρελθόν δεν έχει αντιμετωπίσει με τόσο σκληρό τρόπο αυτή τη μικρή κοινότητα αλλά, αντιθέτως, αναγνώριζαν την πολυεπίπεδη συμβολή της στο νησί. Η Γαύδος υπήρξε ιστορικά τόπος εξορίας και ελευθεριακής δημιουργίας. Οι “καβάτζες” της Γαύδου αποτελούν στοιχείο της πολιτισμικής κληρονομιάς του νησιού και πόλο έλξης ανθρώπων από όλο τον κόσμο που αναζητούν το διαφορετικό. Παρόμοια παραδείγματα παγκοσμίως καταδεικνύουν την πολιτισμική τους σημασία και την ανάγκη για διαφοροποιημένες προσεγγίσεις στη ρύθμισή τους. Η βίαιη επιβολή μιας αποστειρωμένης νομιμότητας ισοπεδώνει την ιδιαίτερη πολιτισμική ταυτότητα του τόπου και διαλύει την κοινωνική συνοχή μιας κοινότητας που λειτουργεί εκτός του κλασικού αστικού πλαισίου.

Η σχεδιαζόμενη κατεδαφιση των καλυβιών της Γαύδου αποτελεί μια πράξη οικολογικής και κοινωνικής οπισθοδρόμησης και μια επίθεση στην ιδέα ότι ο άνθρωπος μπορεί να ζει χωρίς να κατέχει, ελεύθερα κάτω από τον ουρανό. Δεν είναι απλώς ένα θέμα πολεοδομικής εφαρμογής, αλλά μια βαθιά πολιτική και ηθική σύγκρουση. Ο αγώνας για τη σωτηρία τους δεν είναι ένας αγώνας για τη διατήρηση του τρόπου ζωής δέκα ανθρώπων καθώς οι καλύβες δεν έχουν ιδιοκτήτες αλλά λειτουργούν σαν καταφύγια, αφού είναι ελεύθερες για χρήση όταν είναι κενές και οι κάτοικοί τους εναλλάσσονται οργανικά. Είναι ένας αγώνας για να παραμείνει η Γαύδος ένας τόπος στον οποίο ζουν άνθρωποι και να μην γίνει άλλο ένα real estate project. Η Γαύδος δεν είναι Κυκλάδες και ούτε μπορεί να γίνει. Ο λόγος που προσελκύει ανθρώπους από όλο τον πλανήτη είναι η διαφορετικότητά της, η φύση της, οι άνθρωποί της και ο γεμάτος αστέρια ουρανός της και αυτά πρέπει να αγκαλιάσει και να φροντίσει.

Ο δήμος Γαύδου οφείλει να ανοίξει έναν ειλικρινή διάλογο με τους λιγοστούς κατοίκους του νησιού (ανάμεσά τους και οι κάτοικοι των παραλιών) με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος και την κοινωνική ευημερία και όχι τη στοχοποίηση και την εκδίωξή τους, έχοντας υπόψη την ιστορική, κοινωνική και γεωγραφική ιδιαιτερότητα του νησιού. Όσοι και όσες έτυχε να ζήσουμε και να αγαπήσουμε αυτόν τον τόπο (ντόπιοι και μη) είμαστε εδώ για να προσφέρουμε τις γνώσεις μας και την ενέργειά μας για αυτόν τον σκοπό.

Καταγγέλλουμε την τακτική της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης και της αναδόχου εταιρείας ΤΑΛΩΣ ΑΤΕ να εμφανίζονται ως θεματοφύλακες της νομιμότητας μόνο εκεί που το πολιτικό κόστος είναι μηδαμινό και οι στόχοι τους δεν έχουν “πλάτες”.

Απαιτούμε:

~ Την άμεση αναστολή του πλάνου κατεδαφίσεων μέχρι να υπάρξει ένα ενιαίο και δίκαιο σχέδιο για όλη την επικράτεια που δεν θα χαρίζεται στους ισχυρούς και δεν θα εξαντλείται στους αδύναμους.
~ Την αναγνώριση του κοινωνικού και περιβαλλοντικού ρόλου της κοινότητας των παραλιών.
~ Τη στροφη της κρατικής προσοχής στα πραγματικά αυθαίρετα-τέρατα της Κρήτης και της υπόλοιπης Ελλάδας.
~ Τον τερματισμό της στοχοποίησης ανθρώπων που επιλέγουν να ζουν έξω από το πλαίσιο του καταναλωτικού προτύπου.
~ Τον σεβασμό στην ιδιαιτερότητα της Γαύδου ως τόπου ελευθερίας και εναλλακτικής διαβίωσης.

Η Γαύδος δεν ανήκει στους εργολάβους και στις μπουλντόζες.

Ανήκει στους κέδρους, στην άμμο και στο φως και σε όσους και όσες περπατούν πάνω της χωρίς να την πληγώνουν.

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ: ΠΑΡΑΛΙΕΣ

———————————————————————————-

THE ATTACK ON THE KAVATZES OF GAVDOS
WHEN SELECTIVE LEGALITY “DEMOLISHES” REAL ECOLOGY

The recent decision to carry out demolitions by TALOS ATE of the few huts on the beaches of Gavdos, under the orders of the Decentralized Administration of Crete and with the support of the mayor, is yet another glaring example of the legal absurdity of our times and a flagrant misunderstanding of the concept of ecology. It is the moment when blind adherence to the letter of the law is used to destroy its spirit. The substantive protection of nature.

Under the pretext of environmental protection, the state exhausts its severity by labeling as “unauthorized” tiny structures that are the epitome of zero-footprint architecture, made entirely from natural materials (driftwood, reeds, and dry branches) and at the same time are a fundamental element of the island’s identity. Yet a temporary shelter that fully decomposes in nature without leaving a trace of cement serves the spirit of ecosystem protection far more than the “legal” giant concrete infrastructures promoted by touristification that violate the land and the landscape. At the very same time that in Crete the norm is the systematic encroachment on the shoreline by hotel complexes with pools right on the waterfront, express legalizations and slap-on-the-wrist fines that are in reality the operating cost of illegality, and final demolition orders remain in drawers for years, the state lashes out at the sand dunes of Gavdos, prioritizing the demolition of lightweight structures made of reeds and wood — undermining the spirit of equal treatment under the law, ignoring the social and geographic uniqueness of Gavdos, and essentially attacking a decades-old alternative culture that embodies the harmonious coexistence of humans and nature outside the logic of unbridled development with profit as the sole objective. In doing so, it proves that the goal is not legality but the attempt at the gradual transformation of Gavdos, too, into yet another gentrified tourist park.

The escape of people from the pressure of modern life and the search for a remote beach for a simple life under the stars, for shorter or longer periods, is not the practice of a few marginals but part of a culture and a tradition that has followed us since childhood and is at the same time an essential ingredient of the Greek summer experience — and as such, it deserves to be protected.

The residents of Gavdos’s beaches, because of their deep love for the place they have chosen as their home or as their lifelong summer holiday destination, effectively function as the informal structure for protecting this fragile ecosystem, recognizing the objective inability of the municipality due to lack of resources and the difficulty of accessing the beaches and forests of the island, but also its lack of willingness for dialogue and cooperation for the care of such a different and unique place.

– They systematically clean the beaches of tons of plastics brought by sea currents and those that may be left behind by summer tourism, preventing the transformation of a rare ecosystem into a landfill. They are the ones who cleaned the northwestern beaches of the island of tons of tar, transporting it by boats and canoes. The expulsion of the people who watch over every spark and every piece of trash means that Lavrakas and Ai-Giannis are left essentially unprotected. Who will collect the garbage — and if there is anyone, why haven’t they been doing so for all these decades?

– They act as a fire brigade, having purchased and geographically distributed fire extinguishers, and they are essentially the eyes of the forest. They are the ones who, thanks to their experiential knowledge of the area, will detect and extinguish a fire before it gets out of control, protecting the rare cedar forest, which is also the main attraction for visitors — who are the sole source of income for the people who want to live on the island and make a living through mild tourist development. In August, when pressure peaks, who will prevent someone from lighting a fire inside the forest?

– The existence of an organized community with ecological consciousness prevents the uncontrolled and irresponsible use of the forest by mass anonymous tourism, which may not be aware of the ecosystem’s sensitivity and the practices for protecting the dunes and the cedar forest. On the community’s initiative, wooden signs are placed to inform visitors, complemented by oral guidance.

– At the same time, their presence has helped an island with very few permanent residents to have social life, economic activity, and working hands year-round, helping prevent its complete desertion during the winter months, and their relationships with the local population are characterized by mutual respect and mutual aid. The island does not have houses for these people to live in, so the beaches are the only place they can stay.

The “cleansing” operation of Gavdos from the beach residents’ community is not merely an act of state severity. It is a strategic mistake that will lead to the degradation of the island. No other municipal authority in the past has treated this small community in such a harsh way; on the contrary, they recognized its multi-layered contribution to the island. Gavdos has historically been a place of exile and libertarian creation. The “kavatzes” (shelters) of Gavdos are an element of the island’s cultural heritage and an attraction for people from all over the world who seek something different. Similar examples worldwide demonstrate their cultural significance and the need for differentiated approaches in their regulation. The violent imposition of a sterilized legality levels the unique cultural identity of the place and dissolves the social cohesion of a community that operates outside the classic urban framework.

The planned demolition of the huts of Gavdos constitutes an act of ecological and social regression and an attack on the idea that a person can live without possessing, freely under the sky. It is not merely a matter of urban planning enforcement but a deep political and moral conflict. The struggle to save them is not a struggle to preserve the way of life of ten people, since the huts have no owners but function as shelters, as they are free for use when vacant and their inhabitants rotate organically. It is a struggle for Gavdos to remain a place where people live and not become yet another real estate project. Gavdos is not the Cyclades, nor can it become them. The reason it attracts people from all over the planet is its distinctiveness, its nature, its people, and its star-filled sky — and these are what it must embrace and care for.

The Municipality of Gavdos must open an honest dialogue with the island’s few residents (including the beach residents) with the aim of environmental protection and social well-being, not their targeting and expulsion, bearing in mind the historical, social, and geographic uniqueness of the island. All of us who have had the chance to live in and love this place (locals and non-locals alike) are here to offer our knowledge and energy for this purpose.

We denounce the tactic of the Decentralized Administration of Crete and the contractor company TALOS ATE of appearing as guardians of legality only where the political cost is minimal and their targets have no one backing them.

We demand:
~ The immediate suspension of the demolition plan until there is a unified and fair plan for the entire territory — one that does not give favors to the powerful and does not target the weak.
~ The recognition of the social and environmental role of the beach community.
~ The redirection of state attention to the real monstrous unauthorized constructions of Crete and the rest of Greece.
~ The end of the targeting of people who choose to live outside the framework of the consumerist model.
~ Respect for the uniqueness of Gavdos as a place of freedom and alternative living.

Gavdos does not belong to contractors and bulldozers.
It belongs to the cedars, the sand, and the light — and to all those who walk upon it without harming it.

#saveGavdos #Gavdos_Island #ecology

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ: ΠΑΡΑΛΙΕΣ

The post Η επίθεση στις καβάτζες της Γαύδου: Όταν η επιλεκτική νομιμότητα κατεδαφίζει την πραγματική οικολογία first appeared on Aυτολεξεί.

Στην εποχή της αχαλίνωτης εμπορευματοποίησης των πάντων και της κλιμακούμενης περιβαλλοντικής καταστροφής, κρίνεται παραπάνω από αναγκαίο να επαναπροσδιορίσουμε ως κοινωνία την κατανόησή μας για τις παραλίες και τις παράκτιες περιοχές γενικότερα, όπως επίσης και τη θέση και τη στάση μας απέναντι σε αυτές και τη διαχείρισή τους.

Οι παραλίες δεν είναι τουριστικοί προορισμοί, ή οικόπεδα προς οικονομική εκμετάλλευση, αντίθετα είναι κοινοί πόροι που ανήκουν σε όλη την ανθρωπότητα και στον φυσικό κόσμο. Αυτή η αλλαγή παραδείγματος είναι απαραίτητη για την προώθηση της βιώσιμης διαχείρισης τους και την αντιμετώπιση των πολύπλευρων αρνητικών επιπτώσεων του υπερτουρισμού.

Θεωρητικό πλαίσιο: Οι παραλίες ως Κοινά

Η έννοια των Κοινών, όπως διατυπώθηκε από μελετητές όπως η Elinor Ostrom, ή ο David Harvey, δίνει έμφαση στη συλλογική ιδιοκτησία και διαχείριση. Το πρωτοποριακό έργο της Ostrom για τη διακυβέρνηση των κοινών πόρων αμφισβητεί το αφήγημα της «τραγωδίας των κοινών» του Hardin (1968), το οποίο διατείνεται ότι δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική πέρα από την εξωτερική παρέμβαση και ότι ένας κοινός πόρος μπορεί να είναι βιώσιμος μονάχα όταν, είτε ελέγχεται και ρυθμίζεται από το κράτος, είτε ιδιωτικοποιείται.

Σε αντίθεση όμως με αυτή τη μονοδιάστατη θεώρηση, η νομπελίστρια Ostrom στο μνημειώδες έργο της «Η διαχείριση των κοινών πόρων» του 1990, απέδειξε – μέσα από πληθώρα παραδειγμάτων από όλα τα μήκη και πλάτη της γης – ότι οι κοινότητες μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τους πόρους τους μέσω της συλλογικής δράσης και της αυτορρύθμισης (Ostrom, 2002). Επιπλέον, η κοινωνική οικολογία του Bookchin επεκτείνει αυτή την ιδέα συνδέοντας τα περιβαλλοντικά ζητήματα με κοινωνικές δομές, υποστηρίζοντας την αποκεντρωμένη, κοινοτική διαχείριση των φυσικών πόρων (Bookchin, 2016). Ο Harvey (2006), από τη μεριά του, ασκεί κριτική στην εμπορευματοποίηση των φυσικών πόρων και υποστηρίζει την ανάκτηση των Κοινών ως μέρος μιας ευρύτερης πάλης ενάντια στην σαρωτική επέλαση του νεοφιλελευθερισμού.

Η τραγωδία του υπερτουρισμού

Δεν αποτελεί μυστικό ότι ο υπερτουρισμός επιφέρει σημαντικές απειλές στα παραθαλάσσια περιβάλλοντα, με αποτέλεσμα να ερχόμαστε συχνά αντιμέτωποι με μια σύγχρονη εκδήλωση της «τραγωδίας των κοινών», την τραγωδία του υπερτουρισμού. Η τεράστια εισροή τουριστών σε δημοφιλείς παραλιακούς προορισμούς, όπως συμβαίνει άλλωστε και στην Ελλάδα, ασκεί τεράστια πίεση στα τοπικά οικοσυστήματα, η οποία εκδηλώνεται με διάφορους επιβλαβείς τρόπους, όπως:

Α) Περιβαλλοντική υποβάθμιση

Η αύξηση του αριθμού των τουριστών διαταράσσει τα θαλάσσια και παράκτια οικοσυστήματα. Η ρύπανση από απορρίμματα, λύματα κλπ συμβάλλει στην υποβάθμιση της ποιότητας του νερού, στην καταστροφή των θαλάσσιων οικοτόπων και υπονομεύει επίσης οικολογικές λειτουργίες των παραλιών όπως την προστασία της βιοποικιλότητας.

Β) Διάβρωση και απώλεια οικοτόπων

Η αυξημένη τουριστική κυκλοφορία και η κατασκευή τουριστικών υποδομών επιταχύνουν επίσης τη διάβρωση των ακτών. Όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Hall (2001) για τους αμμόλοφους, η καταστροφή τους κάνει τις παράκτιες περιοχές πιο ευάλωτες σε φυσικές καταστροφές όπως οι καταιγίδες και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας. Αυτή η διάβρωση δεν απειλεί μόνο την άγρια ​​ζωή αλλά και τις ανθρώπινες κοινότητες οι οποίες εξαρτώνται από αυτά τα οικοσυστήματα για τη διαβίωσή τους.

Γ) Πολιτιστική διάβρωση

Η εμπορευματοποίηση των παραλιών συχνά περιθωριοποιεί και κατακερματίζει τις ντόπιες κοινωνίες. Τα παραδοσιακά μέσα διαβίωσης, όπως η αλιεία, υπονομεύονται από την τουριστική οικονομία, οδηγώντας σε κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και απώλεια πολιτιστικής κληρονομιάς. Καθώς οι παραλίες μετατρέπονται σε εμπορεύματα, τα τοπικά έθιμα και πρακτικές συχνά παραγκωνίζονται υπέρ των δραστηριοτήτων που εξυπηρετούν τις χιλιάδες των τουριστών, με αποτέλεσμα την πολιτιστική ομογενοποίηση.

Δ) Οικονομική ανισότητα

Ενώ ο ήπιος τουρισμός μπορεί να τονώσει τις τοπικές οικονομίες, ο all inclusive υπερτουρισμός που παρατηρείται στην Ελλάδα, αλλά και γενικώς, οδηγεί μαθηματικά σε οικονομική ανισότητα. Τα κέρδη από τον τουρισμό ωφελούν είτε εξωτερικούς επενδυτές και πολυεθνικές εταιρείες, είτε τους «εκλεκτούς» του εγχώριου κεφαλαίου, και όχι τους τοπικούς πληθυσμούς, επιδεινώνοντας με τον τρόπο αυτό τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες. Αυτή η δυναμική μπορεί επιπλέον να δημιουργήσει εξάρτηση από ασταθείς τουριστικές αγορές και να εκτοπίσει τις παραδοσιακές οικονομικές δραστηριότητες.

Προς μια βιώσιμη διαχείριση των παραλιών

Για τον μετριασμό αυτών των αρνητικών επιπτώσεων, είναι απαραίτητο κατά τη γνώμη μας να υιοθετηθούν πρακτικές βιώσιμης διαχείρισης οι οποίες έχουν τις ρίζες τους στις αρχές των Κοινών. Αυτές περιλαμβάνουν:

Α) Εμπλοκή της κοινότητας

Η ενδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων ώστε να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διαχείριση και τη διακυβέρνηση των παραλιών διασφαλίζει ότι οι γνώσεις και οι ανάγκες τους θα έχουν προτεραιότητα στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Η διαχείριση από την κοινότητα – για την κοινότητα οδηγεί σε πιο αποτελεσματικές και πολιτιστικά κατάλληλες στρατηγικές διακυβέρνησης.

Β) Ρύθμιση και επιβολή

Η εφαρμογή αυστηρών κανονισμών για τον έλεγχο του αριθμού των τουριστών, τον περιορισμό των κτηρίων, των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων κλπ και τη μείωση της ρύπανσης είναι κρίσιμη. Οι αποτελεσματικοί μηχανισμοί επιβολής είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης και την προστασία των εύθραυστων οικοσυστημάτων. Οι πολιτικές αυτές, οι οποίες θα λαμβάνουν φυσικά υπόψη τα οικολογικά όρια της εκάστοτε παραλίας και της ευρύτερης περιοχής, θα πρέπει να αποφασίζονται και να εφαρμόζονται από τις ίδιες τις κοινότητες που τις διαχειρίζονται. Όπως υποστηρίζει ο Bollier (2016), τα Κοινά προκύπτουν όταν μια κοινότητα παίρνει την απόφαση να διαχειριστεί έναν πόρο συλλογικά και ρυθμίζει τη δίκαιη πρόσβαση, χρήση και βιωσιμότητά του.

Γ) Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση

Η ευαισθητοποίηση των τουριστών, αλλά και των μόνιμων κατοίκων σχετικά με τις επιπτώσεις του υπερτουρισμού είναι επίσης ζωτικής σημασίας. Οι εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες μπορούν να προωθήσουν υπεύθυνες τουριστικές πρακτικές και να καλλιεργήσουν μια κουλτούρα σεβασμού. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει για παράδειγμα την ενημέρωση των επισκεπτών για την οικολογική και πολιτιστική σημασία των παραλιών που επισκέπτονται.

Μοντέλα βιώσιμου τουρισμού

Η ενθάρρυνση τουριστικών μοντέλων που δίνουν προτεραιότητα στη βιωσιμότητα έναντι του κέρδους είναι απαραίτητη. Ο ήπιος οικολογικός τουρισμός, ο οποίος σχεδιάζεται και ωφελεί την εκάστοτε κοινότητα μπορεί να προσφέρει μια εναλλακτική λύση η οποία αποφέρει οικονομικά οφέλη διατηρώντας παράλληλα την περιβαλλοντική και πολιτιστική ακεραιότητα. Αυτά τα μοντέλα τουρισμού βασίζονται στον χαμηλότερο αριθμό επισκεπτών και στην πιο ουσιαστική δέσμευση με τις τοπικές κοινότητες και τα οικοσυστήματα.

Για παράδειγμα, στην Τοσκάνη της Ιταλίας, εφαρμόζονται πρακτικές του αγροτουρισμού συνδυάζοντας τις αγροτικές δραστηριότητες με τον τουρισμό και παρέχοντας στους επισκέπτες την εμπειρία της αγροτικής ζωής. Οι επισκέπτες μπορούν να μείνουν σε αγροκτήματα όπου εργάζονται και συμμετέχουν στη συγκομιδή σταφυλιών, μαθαίνουν για την παραγωγή κρασιού και απολαμβάνουν τοπικά τρόφιμα, προωθώντας βιώσιμες γεωργικές πρακτικές και υποστηρίζοντας την τοπική οικονομία.

Ένα ακόμη παράδειγμα, είναι αυτό της Κεράλα στην Ινδία όπου εφαρμόζονται πρωτοβουλίες υπεύθυνου τουρισμού με προγράμματα που περιλαμβάνουν περιηγήσεις στα χωριά, πολιτιστικές παραστάσεις και προώθηση τοπικών χειροτεχνιών. Η Kerala Responsible Tourism Mission Society είναι μια πρωτοβουλία που εργάζεται υπό το Υπουργείο Τουρισμού, για να διαδώσει και να εφαρμόσει τις ιδεολογίες και τις πρωτοβουλίες του υπεύθυνου τουρισμού σε όλη την Πολιτεία.

Φυσικά, οι πρωτοβουλίες αυτές για να είναι πρωτοβουλίες Κοινών, οφείλουν να αναλαμβάνονται από την κοινότητα των «κοινωνών» (commoners) και όχι από εξωτερικές συνιστώσες όπως το κράτος, ή την κεφαλαιοκρατική ελίτ. Στη βάση αυτή, αρχίζει δειλά δειλά να εμφανίζεται μια κίνηση προστατευτισμού από τα κάτω, μια «διπλή κίνηση» δηλαδή με Πολάνυικούς όρους από τη μεριά της κοινωνίας, όπου παρατηρούμε πολίτες να αντιστέκονται στον μαζικό τουρισμό και να ξεκινούν διαμαρτυρίες διεκδικώντας πίσω τις παραλίες τους.

Για παράδειγμα, στην γειτονική και εξίσου καταπονημένη από τον υπερτουρισμό Ισπανία έχουν ξεκινήσει διαμαρτυρίες σε διάφορες περιοχές. Στη Μαγιόρκα δημιουργήθηκε προσφάτως ένα κίνημα κατάληψης των παραλιών από τους κατοίκους, οι οποίοι υπό το σύνθημα «Menys Turisme, Més Vida» (Λιγότερος Τουρισμός, Περισσότερη Ζωή), διαμαρτύρονται για τον υπερτουρισμό. Το ίδιο και στα Κανάρια Νησιά, όπου 50.000 κάτοικοι κατέβηκαν στους δρόμους με σύνθημα «Canarias se agota», δηλαδή τα Κανάρια έχουν εξαντληθεί. Στη Γρανάδα, οι ντόπιοι κινητοποιούνται για να εκφράσουν τα προβλήματά τους από την εισροή τουριστών, η οποία, όπως ισχυρίζονται, έχει καταστήσει τη γειτονιά τους κάτω από το παλάτι της Αλάμπρα μη κατοικήσιμη.

Συμπέρασμα

Το να ανακτήσουμε τις παραλίες μας και να τις διαχειριστούμε ως Κοινά δεν αποτελεί αυθαιρεσία ή ακαδημαϊκή άσκηση, αλλά μια επείγουσα ανάγκη για τη διασφάλιση της επιβίωσής τους απέναντι στον νεοφιλελεύθερο υπερτουρισμό. Υιοθετώντας μια προσέγγιση που βασίζεται στα Κοινά και στη ρητή συλλογική αυτοθέσμιση, μπορούμε να προστατεύσουμε τις παραλίες και την πολιτιστική ταυτότητα του εκάστοτε τόπου, καθώς και να προωθήσουμε την κοινωνική ισότητα και μια πιο βιώσιμη και δημοκρατική σχέση μεταξύ ανθρώπου και φύσης.

Οι κοινότητες πρέπει να βγουν μπροστά και να αναλάβουν την ευθύνη για τη διαχείριση των φυσικών πόρων που τους ανήκουν. Αυτό σημαίνει ότι μέσα από συλλογικές διαδικασίες και δημοκρατικές αποφάσεις, μπορούν – και οφείλουν – να καθορίζουν το πώς αυτοί θα χρησιμοποιούνται και θα προστατεύονται. Με αυτόν τον τρόπο, οι παραλίες δεν αντιμετωπίζονται ως προϊόντα προς εκμετάλλευση, αλλά ως κοινά αγαθά που ανήκουν στην κοινότητα και απαιτούν τη φροντίδα της.

Είναι καιρός να επανεξετάσουμε τη σχέση μας με τη φύση και να δεσμευτούμε για τη διατήρησή της για τις μελλοντικές γενιές. Αυτό όμως δεν γίνεται να επιτευχθεί χωρίς κινητοποίηση από την πλευρά της κοινωνίας. Η διαχείριση των παραλιών ως Κοινά και η υιοθέτηση της ρητής συλλογικής αυτοθέσμισης αποτελούν κεντρικά στοιχεία αυτής της υπόθεσης. Μόνο με τον τρόπο αυτόν μπορούμε να ελπίζουμε στη διατήρηση της φυσικής ομορφιάς και της βιοποικιλότητας, προχωρώντας ταυτόχρονα σε πιο συνεκτικές δίκαιες και δημοκρατικές κοινωνίες.

Βιβλιογραφικές αναφορές

Bollier, D. (2016). Κοινά, μια σύντομη εισαγωγή.

Bookchin, Μ. (2016). Η Οικολογία της Ελευθερίας: Η Ανάδυση και η Διάλυση της Ιεραρχίας.

Hall, C. M. (2001). Trends in ocean and coastal tourism: the end of the last frontier?. Ocean & coastal management, 44(9-10), 601-618.

Hardin, G. (1968). The tragedy of the commons: the population problem has no technical solution; it requires a fundamental extension in morality. Science, 162(3859), 1243-1248.

Harvey, D. (2006). Ο Νέος Ιμπεριαλισμός.

Ostrom, Ε. (2002). Η διαχείριση των κοινών πόρων.

The post Υπερτουρισμός: Οι παραλίες ως Κοινά απέναντι στην καταστροφή first appeared on Aυτολεξεί.

Δεν είναι κίνημα της πετσέτας. Είναι Κίνημα για Ελεύθερες Δημόσιες Παραλίες προσβάσιμες σε όλες και όλους. Την εσκεμμένη αλλαγή ονόματος ενός ολόκληρου κινήματος από τα ΜΜΕ και το πολιτικό σύστημα τη ζήσαμε και το 2011, όταν το αυτοονομαζόμενο κίνημα της Άμεσης Δημοκρατίας, μετονομάστηκε και τότε από τα ΜΜΕ και το πολιτικό σύστημα σε κίνημα των αγανακτισμένων*.

Οι μετονομασίες αυτές δεν είναι ούτε αθώες, ούτε τυχαίες. Αποσκοπούν στην αποσιώπιση του πραγματικού διακυβεύματος και στον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης από τα πραγματικά αιτήματα.

Διότι το όνομα «Άμεση Δημοκρατία» θα ανάγκαζε ακόμα και τον ελάχιστα σκεπτόμενο μέσο τηλεθεατή να αναλογιστεί, τι είναι αυτή η Άμεση Δημοκρατία, που διεκδικεί όλος αυτός ο κόσμος και τι διαφορά έχει από την “Δημοκρατία” που έχουμε σήμερα;

Φανταστείτε τον Χατζηνικολάου, τον Πορτοσάλτε, την Τρέμη, τον Πρετεντέρη και όλες τις υπόλοιπες πληρωμένες πένες καθώς επίσης και τους κυβερνητικούς και κομματικούς εκπροσώπους να αναφέρονταν καθημερινά στα τηλεοπτικά πάνελ στο κίνημα των πλατειών ως το κίνημα της Άμεσης Δημοκρατίας.

Ενώ, μετονομάζοντάς το σε κίνημα των αγανακτισμένων, κατάφεραν όχι μόνο να αποπροσανατολίσουν την κοινή γνώμη από το πραγματικό αίτημα, αλλά και να εμφανίζονται ως εκπρόσωποι της μοναδικής Δημοκρατίας που μπορεί να υπάρχει, μιας κατ’ ευφημισμό και μόνο Δημοκρατίας, αυτής της Αστικής Κοινοβουλευτικής.

Έτσι ακριβώς λειτουργούν και με το κίνημα για τις Ελεύθερες Παραλίες. Φανταστείτε την λίστα Πέτσα, τους κυβερνητικούς εκπροσώπους και κάθε τηλεοπτικό διαμορφωτή της κοινής γνώμης να αναγκάζονται να μιλάνε για ελεύθερες παραλίες. Φανταστείτε τους αρμόδιους Υπουργούς, τον Πρωθυπουργό, τους Εισαγγελείς, τους Δημάρχους, την Αστυνομία και τους Διευθυντές των αρμόδιων ελεγκτικών μηχανισμών να αναφέρονται στις ελεύθερες παραλίες. Θα ακύρωναν την ίδια τους την ύπαρξη. Θα πυροβολούσαν τα ίδια τους τα πόδια. Διότι αυτοί που υποτίθεται πως είναι οι θεματοφύλακες του Συντάγματος και της νομιμότητας, θα φαινόντουσαν πως διαπλέκονται όλα αυτά τα χρόνια άμεσα με τις επιχειρηματικές μαφίες, κάνοντας τους πλάτες με το αζημίωτο, ώστε να κερδοσκοπούν πάνω στα συνταγματικά δικαιώματα όλων μας.

Όπως ακριβώς θα πυροβολούσαν τα ίδια τους τα πόδια, αν το 2011 αναφέρονταν στο κίνημα της Άμεσης Δημοκρατίας, παραδεχόμενοι ουσιαστικά πως οι ίδιοι όλα αυτά τα χρόνια είναι σφετεριστές και υπονομευτές της έννοιας και της ουσίας της Δημοκρατίας ή όποια δεν μπορεί να υπάρχει παρά μόνο ως Άμεση.

Γι’ αυτό άλλαξαν τη λέξη «ελευθερία» του κινήματος για Ελεύθερες Παραλίες με τη λέξη «πετσέτα» και το βάφτισαν Κίνημα της Πετσέτας.

Μην την ξαναπατήσουμε, λοιπόν. Να λέμε το Κίνημα για τις Ελεύθερες Παραλίες με το πραγματικό του όνομα, ώστε αυτό να μείνει παρακαταθήκη ως αγώνας και ως δικαίωμα και στις επόμενες γενιές.

———————————————————–

*Στην Ισπανία, το αντίστοιχο κίνημα αυτοπροσδιορίστηκε ως κίνημα της «Πραγματικής Δημοκρατίας» και οι εκεί συστημικοί μηχανισμοί τους ονόμασαν αγανακτισμένους, ονομασία την οποία αντέγραψαν και εδώ. Τι νομίζετε; Πώς η δική μας αστική τάξη είναι καμιά πρωτοπορία; Έτοιμες λύσεις αντιγράφει. Όπως ακριβώς έκανε και με την επικοινωνιακή διαχείριση της πανδημίας στη θανατοπολιτική που εφάρμοσε και εφαρμόζει.

** Ο τίτλος «Κίνημα της πετσέτας» εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε πρωινή εκπομπή της ΕΡΤ1 την Τρίτη 1/8. Η παρουσιάστρια έκανε σαρδάμ λέγοντας κάτι σαν «Είναι σε εξέλιξη ένα κίνημα, το κίνημα για τις Ελ …. …… εεεεεεε …. το Κίνημα της Πετσέτας». Παρότι τα -προσκεκλημένα στην εκπομπή- μέλη της «Κίνησης Πολιτών Πάρου για Ελεύθερες Παραλίες» έσπευσαν να τη διορθώσουν, από τη στιγμή εκείνη ο τίτλος υιοθετήθηκε και διαδόθηκε αστραπιαία στη μεγάλη πλειονότητα των ΜΜΕ.

The post Δεν είναι κίνημα της πετσέτας. Είναι Κίνημα για Ελεύθερες Δημόσιες Παραλίες! first appeared on Aυτολεξεί.

H Κίνηση Πολιτών Πάρου για Ελεύθερες Παραλίες καλεί στην Πάρο για συγκέντρωση εκ νέου στις 30/07 στις 18:00, Μαρτσέλο &Κριός.

Η Κίνηση Πολιτών Πάρου για Ελεύθερες Παραλίες είναι μία “από τα κάτω” συλλογικότητα πολιτών του νησιού. Μας ενώνει η έγνοια για τη συρρίκνωση του δημόσιου χώρου και ο εκτοπισμός μας από τις παραλίες του τόπου μας. Ανησυχούμε για την παγίωση της ανομίας και ασυδοσίας στις παραλίες της Πάρου από επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται τμήματα παραλιών και καταλαμβάνουν αυθαίρετα με ξαπλώστρες και ομπρέλες τον κοινόχρηστο χώρο, πολύ πέραν των ορίων που προβλέπουν οι συμβάσεις παραχώρησης που έχουν υπογράψει. Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα των πολιτών και επισκεπτών του νησιού μας για ελεύθερη πρόσβαση στις παραλίες που αγαπάμε. Το ελληνικό καλοκαίρι είναι κομμάτι της ψυχής μας, είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας: ας μην επιτρέψουμε σε κανέναν να μας το πάρει!

Στο κάλεσμά τους αναφέρουν:

“Διεκδικούμε το δικαίωμά μας στο δημόσιο χώρο, το δικαίωμά μας να απολαμβάνουμε τις παραλίες μας που καταπατούνται από άπληστους, κοινωνικά ανεύθυνους επιχειρηματίες που καταλαμβάνουν παραλίες στο σύνολό τους (βλ. Κριός) ή υπερβαίνουν τα όριά τους μέχρι και 100 φορές περισσότερο από την έκταση που νομίμως μισθώνουν (βλ. Μαρτσέλο)”.

Via Damianos Gavalas:

“Ο παρακάτω διάλογος είναι αυθεντικός και έχει ήδη δημοσιοποιηθεί. Έλαβε χώρα στην παραλία Μικρή Σάντα Μαρία της Πάρου, στις 23/7/2023, στη διάρκεια μιας ειρηνικής διαμαρτυρίας της Κίνησης Πολιτών Πάρου κατά της αυθαίρετης κατάληψης της παραλίας από 2-3 «επιχειρήσεις» που νοικιάζουν ομπρελοκαθίσματα, κατά παράβαση απόφασης του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Πάρου που αποφάσισε να ΜΗΝ παραχωρήσει κανένα τμήμα της παραλίας. Η παραλία θα έπρεπε να είναι (αλλά δεν είναι) 100% ελεύθερη για τους πολίτες. Συνομιλούν μέλη της Κίνησης Πολιτών με έναν εκ των «επιχειρηματιών»:
-Είστε παράνομος, δεν έχετε άδεια.
-Το ξέρω!
-Άρα πρέπει να απομακρύνετε τις ξαπλώστρες και να καθαρίσετε την παραλία.
-Όχι, δεν θα το κάνω.
-Μα, έχετε καταλάβει χώρο που ανήκει στους πολίτες.
-Κάντε ό,τι καταλαβαίνετε. Ας έρθει η αστυνομία! Ας μου κάνει μήνυση. Μου έχουν κάνει ήδη!

Ο διάλογος, πέραν από κωμικοτραγικός, είναι υπέροχα αποκαλυπτικός. Πόσο πιο κυνικά θα μπορούσε να δηλώσει ο «επιχειρηματίας» την περιφρόνησή του απέναντι στις Αρχές της ευνομούμενης (not) πολιτείας μας;

Δείτε ένα time lapse της Πάρου από το 1984 έως το 2020:

Στα χρόνια που έχουμε διανύσει στον 21ο αιώνα μόνο, το δομημένο περιβάλλον του νησιού έχει μεταβληθεί περισσότερο από όσο στα προηγούμενα 3500+ χρόνια που κατοικείται από τον άνθρωπο!

Ειδικά από το 2015 (αεροδρόμιο) και μετά οι αλλαγές είναι τρομακτικές. Από το time lapse, μάλιστα, λείπουν τα τελευταία 2 χρόνια της απόλυτης οικοδομικής φρενίτιδας. Μόνο οι ορεινοί όγκοι στο κέντρο του νησιού έχουν μείνει σχετικά ανεπηρέαστοι. Οι λόφοι ισοπεδώνονται ο ένας μετά τον άλλο για να ξεπηδήσουν τουριστικά χωριά, ολότελα έρημα το χειμώνα. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν 1000+ εκκρεμείς οικοδομικές άδειες σε Πάρο και Αντίπαρο (είναι σαν το 3ο σε πληθυσμό χωριό της Πάρου να χτιστεί στα επόμενα 2-3 χρόνια!) Μπορούμε να φανταστούμε τις επιπτώσεις λειτουργίας του νέου διεθνούς αεροδρομίου στο δομημένο περιβάλλον; Υπάρχει κανείς που να πιστεύει στα σοβαρά ότι αυτό το μοντέλο ανάπτυξης είναι βιώσιμο; Ότι θα μπορούμε, εμείς και τα παιδιά μας, να ευημερούμε μετά από λίγα χρόνια στον τόπο μας, αν κάτι δεν αλλάξει δραστικά; Γιατί πρέπει να περιμένουμε την ολοκληρωτική καταστροφή (που άλλοι τόποι έχουν υποστεί ήδη) για να αντιδράσουμε;

Πότε επιτέλους θα πατήσουμε το φρένο;

Καιρός να αρχίσουμε να συνδέουμε τα συμπτώματα (παραλίες, καταπάτηση δημόσιου χώρου, κυκλοφοριακή ασφυξία, parking, ραγδαία υποβάθμιση υδάτινων πόρων, περιβαλλοντική καταστροφή, εγκατάλειψη πρωτογενούς τομέα, κλπ) με τις αιτίες: υπερτουρισμός και υπερδόμηση. Και να σκεφτούμε πως πρέπει, ως κοινωνία, να απαντήσουμε σε αυτές τις προκλήσεις. Όσο ακόμα μένει καιρός.

Και ο σύνδεσμος εδώ:

Φωτογραφίες: Στέφανος Μαγκριώτης

————————————————-

ΒΛ. ΕΠΙΣΗΣ:

Κάμπινγκ Βούλας: ο πρώτος οργανωμένος παραλιακός χώρος που λειτούργησε με αυτοδιαχείριση

The post Reclaim the beach – H Πάρος για ελεύθερες παραλίες! Νέο κάλεσμα 30/07 first appeared on Aυτολεξεί.

Η ιδέα του ανοίγματος του πρώην κάμπινγκ της Βούλας και της διαχείρισής του από τους ίδιους τους πολίτες, δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Οι συλλογικότητες και οι πολίτες που αγωνιζόμασταν επί πολλά χρόνια για την προστασία των ελεύθερων δημόσιων χώρων και, ιδιαίτερα οι συλλογικότητες που λειτουργούμε στους δήμους του παραλιακού μετώπου του Σαρωνικού, επανειλημμένα είχαμε συζητήσει για το πώς θα μπορούσαμε αποτελεσματικά να προστατεύσουμε τις παραλίες και να τις διατηρήσουμε ως δημόσιους κοινόχρηστους χώρους με ελεύθερη πρόσβαση για όλους τους ανθρώπους, όπως το Σύνταγμα ορίζει. Στις συζητήσεις όμως που κάναμε, είτε οι συλλογικότητες του κάθε παραλιακού δήμου χωριστά, είτε όλες οι συλλογικότητες μαζί, μέσω του Δικτύου Προστασίας του Σαρωνικού, διαπιστώναμε ότι παρά τους αγώνες τις κινητοποιήσεις και τις πολύμορφες άλλες εκδηλώσεις (επιστημονικές ημερίδες, ενημερωτικές συναντήσεις, αρθρογραφία σε εφημερίδες, παραγωγή ενημερωτικών εντύπων κ.ά.) η ιδιωτικοποίηση των παραλιών και η παραχώρησή τους σε «επενδυτικούς» ομίλους συνεχώς επεκτείνοταν σε όλη την ακτογραμμή του Σαρωνικού.

Η πολιτική, όμως που εφάρμοσε η μνημονιακή κυβέρνηση του 2012 και συνέχισαν όλες οι κυβερνήσεις μέχρι σήμερα, δηλαδή, να εκποιηθεί ολόκληρο το παραλιακό μέτωπο, από τον Πειραιά μέχρι το Σούνιο, μαζί με τις υποδομές (παραλίες, λιμάνια, μαρίνες κ.ά.) σε ιδιωτικές επιχειρήσεις με σκοπό να δημιουργηθεί η «Αθηναϊκή Ριβιέρα», ήταν η σταγόνα που ξεχείλησε το ποτήρι της αγανάκτησης, γιατί «έκρουε, πλέον, πολύ δυνατά τον κώδωνα» για τους επερχόμενους κινδύνους, τόσο για το φυσικό περιβάλλον και τα ιστορικά μνημεία, όσο και για τις τοπικές κοινωνίες και την οικονομική τους λειτουργία.

Παράλληλα, οι μεγάλες λαϊκές κινητοποιήσεις της περιόδου εκείνης στην πλατεία Συντάγματος και σε άλλες πλατείες, που ανέδειξαν μέσα από τις πλούσιες συζητήσεις την ανάγκη της αποφασιστικής συμμετοχής των πολιτών σε όλα τα ζητήματα που τους αφορούν -μέσα από ποικίλες μορφές αυτοοργάνωσης, αυτοδιαχείρισης και άμεσης δημοκρατίας- πρόσφεραν πολύ τροφή για σκέψη και για αναζήτηση νέων μορφών αγώνα.

Η Εναλλακτική Δράση που συμμετείχε σε όλες τις κινητοποιήσεις για την προστασία του παραλιακού μετώπου (ήταν η συλλογικότητα που πρότεινε και συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στη δημιουργία του Δικτύου Προστασίας Σαρωνικού) και παράλληλα τα μέλη της είχαν ενεργητική παρουσία στις ανοιχτές συνελεύσεις στο Σύνταγμα, το 2011, κάλεσε τον Φεβρουάριο του 2012 συνάντηση συλλογικοτήτων του Δήμου Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, όπου εκτός των άλλων προτείναμε να ανοίξει ο χώρος του π. κάμπινγκ του ΕΟΤ, που ήταν κλειστός για περισσότερα από 20 χρόνια και να λειτουργήσει με διαχείριση από τους ίδιους τους πολίτες. Η πρόταση αυτή έγινε αποδεκτή απ’ όλες τις συλλογικότητες του δήμου που παραβρέθηκαν στη συνάντηση, ενώ αργότερα υιοθετήθηκε και με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης

Το κάμπινγκ άνοιξε στις 10 Ιουνίου του 2012 και από την πρώτη εβδομάδα της λειτουργίας του καθιερώθηκε η ανοιχτή συνέλευση, η οποία συνεδρίαζε ανελλιπώς κάθε Τετάρτη με ελεύθερη συμμετοχή όλων όσων επιθυμούσαν και αποτελούσε το μοναδικό όργανο που μπορούσε να πάρει αποφάσεις. Το κάμπινγκ της Βούλας είχε γίνει ο πρώτος οργανωμένος παραλιακός χώρος που λειτουργούσε με αυτοδιαχείριση και άμεση δημοκρατία.

Η ανοιχτή συνέλευση, από την πρώτη συνεδρίασή της αποφάσισε ότι το κάμπινγκ δεν θα εξασφάλιζε μόνο δωρεάν πρόσβαση σε μια πεντακάθαρη παραλία, αλλά θα λειτουργούσε και ως χώρος όπου εθελοντικά θα πραγματοποιούνταν πολύμορφες εκδηλώσεις (μορφωτικές, πολιτιστικές, αθλητικές, οικολογικές, καλλιτεχνικές, ψυχαγωγικές, δράσεις κοινωνικής αλληλεγγύης κ.ά.). Με τον τρόπο αυτό πολύ γρήγορα ο αυτοδιαχειριζόμενος χώρος κέρδισε την εκτίμηση και την αποδοχή χιλιάδων συνανθρώπων μας με αποτέλεσμα, αφενός πολλά μέσα ενημέρωσης (ελληνικά και ξένα) να γράφουν επαινετικά άρθρα και, αφετέρου πολλές συλλογικότητες, από τη χώρα μας και από άλλες χώρες, να επισκέπτονται το κάμπινγκ για να ενημερωθούν.

Η επιτυχία αυτή ενόχλησε το κράτος και τις ιδιωτικές εταιρείες, που έβλεπαν το αυτοδιαχειριζόμενο κάμπινγκ σαν το μεγάλο εμπόδιο στα σχέδια ιδιωτικοποίησης, όχι μόνο των παραλιών της Βούλας και του Σαρωνικού αλλά και γενικότερα όλου του ελληνικού παράκτιου χώρου. Για τον λόγο αυτό, αφενός άρχισαν τη δυσφήμιση του εγχειρήματος με τα γνωστά «παπαγαλάκια» σε πληρωμένα μέσα ενημέρωσης και αφετέρου επιστράτευσαν την κρατική καταστολή σε βάρος των εθελοντών με αστυνομική βία, συλλήψεις και δικαστικές διώξεις.

Τελικά, μετά από δέκα χρόνια, πέτυχαν το στόχο τους, δηλαδή, να παραδώσουν το κάμπινγκ σε ιδιωτική εταιρεία, η οποία αν και αρχικά, με πληρωμένες διαφημίσεις, υποσχόταν ότι το κάμπινγκ θα γίνει μια «πράσινη όαση», τελικά, μόλις μπήκαν μέσα και ξεκίνησαν τα έργα, λεηλάτησαν το τοπίο, ξερίζωσαν πεύκα και μετέτρεψαν το χώρο σε «κρανίου τόπο», όπως, χαρακτηριστικά, έγραψαν τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Ήταν τέτοια η καταστροφή, ώστε ακόμη και η δημοτική αρχή (προσχηματικά ή όχι) τους επέβαλε πρόστιμο και διέταξε την διακοπή των εργασιών.

Μετά απ’ αυτές τις εξελίξεις και ανεξάρτητα από τις εκτιμήσεις που μπορεί κάποιος/α να κάνει, οι πολίτες έχουν μπροστά τους δύο πραγματικότητες:

• Η μία είναι η πλούσια και πολύμορφη δράση που αναπτύχθηκε στο αυτοδιαχειριζόμενο κάμπινγκ σχεδόν επί δέκα χρόνια, με απόλυτο σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και σε όφελος της κοινωνίας και
• Η άλλη είναι η καταστροφή και η λεηλασία που φέρνουν οι «»επενδύσεις», πράσινες ή άλλες, όταν γίνονται με σκοπό το κέρδος

Κείμενο: Εναλλακτική Δράση για Ποιότητα Ζωής

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης δέκα χρόνων, η Εναλλακτική Δράση για Ποιότητα Ζωής, που πήρε την πρωτοβουλία για το εγχείρημα αυτό, πραγματοποιεί σχετική εκδήλωση. Στην εκδήλωση μιλούν μέλη από άλλα αυτοδιαχειριζόμενα εγχειρήματα που συμμετείχαν σε αρκετές εκδηλώσεις απ’ αυτές που έγιναν στο  αυτοδιαχειριζόμενο κάμπινγκ. Συγκεκριμένα θα μιλήσουν:

Κώστας Χαριτάκης, από το αυτοδιαχειριζόμενο εργοστάσιο της ΒΙΟΜΕ

Κυριάκος Μπάνος, από το αυτοδιαχειριζόμενο θέατρο ΕΜΠΡΟΣ

Νίκος Κοτσελόπουλος, από το αυτοδιαχειριζόμενο πάρκο Ναυαρίνου

Μάκης Σταύρου, απο την Εναλλακτική Δράση

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Θοδωρής Λυμπερόπουλος, μέλος της ομάδας νέων της Εναλλακτικής Δράσης

Στην εκδήλωση θα παρουσιαστεί επίσης το βιβλίο «2012-2022–Δέκα χρόνια αυτοδιαχειριζόμενο κάμπινγκ Βούλας» που εξέδωσε πρόσφατα η Εναλλακτική Δράση, επειδή θεωρούμε πολύ χρήσιμη την εμπειρία του εγχειρήματος αυτού. Το βιβλίο, με  πλούσιο φωτογραφικό υλικό και κείμενα του Μάκη Σταύρου, θα είναι διαθέσιμο πολύ σύντομα στα βιβλιοπωλεία, όπως είναι και τα υπόλοια βιβλία που έχει εκδώσει, μέχρι τώρα, η Εναλλακτική Δράση.

Η εκδήλωση γίνεται τη Δευτέρα  4 Ιουλίου, 7μμ. στο ανοιχτό θεατράκι του πάρκου της Πνευματικής Εστίας (Κεντρική Πλατεία Βούλας) απέναντι από την Εκκλησία του Αγ. Ιωάννη.

The post Κάμπινγκ Βούλας: ο πρώτος οργανωμένος παραλιακός χώρος που λειτούργησε με αυτοδιαχείριση first appeared on Aυτολεξεί.