Πρόσφατα συζητήσαμε στη συνάντηση “Bostadsvrålet” (Κραυγή για Στέγη)! για το τι μπορούν να μάθουν οι σουηδικές ενώσεις ενοικιαστ(ρι)ών από αγώνες στο εξωτερικό, ακόμα και αυτούς που βρίσκονται σε νηπιακή ακόμα μορφή.

Η Σουηδία έχει μία από τις μεγαλύτερες Ενώσεις Ενοικιαστ(ρι)ών στον κόσμο, αριθμώντας περί τα 500.000 μέλη. Κι όμως, παρά το μέγεθός της, η Ένωση αυτή έχει θεσμοποιηθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε οι εκμισθωτές σημειώνουν νίκες διαρκώς. Παρά τις υποχρεωτικές ετήσιες διαπραγματεύσεις, κατά τις οποίες η Ένωση Ενοικιαστριών διαπραγματεύεται το ποσό των ενοικίων με τις Ομοσπονδίες Εκμισθωτών, τα ενοίκια αυξάνονται κάθε χρόνο. Οι εκμισθωτές αξιοποιούν όλα τα νομικά παραθυράκια, προχωρούν σε αυθαίρετες και ακριβές ανακαινίσεις που τους επιτρέπουν να αυξάνουν τα νοίκια κατά βούληση, οδηγώντας σε εξώσεις (renovictions από τις λέξεις renovation και evictions) και οι ήττες για τις ενοικιαστριες συσσωρεύονται.

Αυτές οι διαδοχικές ήττες έχουν δημιουργήσει απογοήτευση, άλλα έχουν πυροδοτήσει και οργανωτικές προσπάθειες εντός και εκτός της Ένωσης, ώστε να πιέσουν και να αφυπνίσουν τον κοιμώμενο γίγαντα των 500.000 μελών, που διοικείται από μια σοσιαλδημοκρατική ελίτ αποκομμένη από τη βάση της.

Ένα κεντρικό ερώτημα των αυθόρμητων οργανώσεων ενοικιαστριών που δημιουργούνται είναι αν θα πρέπει να μείνουν μέσα ή να πιέσουν από έξω την επίσημη Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών. Για μένα, αυτό δεν είναι το πραγματικό διακύβευμα. Η αλλαγή μπορεί να προωθηθεί και με τους δυο τρόπους, παρ’ ότι καθένας παρουσιάζει τις δικές του ευκαιρίες και τα δικά του όρια. Ένα συμπαγές, διεκδικητικό ρεύμα ανθρώπων που παραμένουν αυτή τη στιγμή στην επίσημη Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών επιμένει πως δεν υπάρχει εναλλακτική από την οργανωτική δουλειά μέσα στην Ένωση. Αλλά αυτή είναι μια θέση που πηγάζει από τον φόβο. Δεν υπάρχει μονόδρομος. Και οι δύο τρόποι μπορούν να λειτουργήσουν – και μέσα και έξω.

Τόνισα τη διαφορά ανάμεσα σε ένα σωματείο βάσης (όπου οι άμεσα πληττόμενοι/ες στηρίζουν η μια την άλλη, ο ένας τον άλλο) και ένα σωματείο υπηρεσιών, που προσφέρει κυρίως την παροχή νομικών συμβουλών από ανθρώπους που δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα προς «ωφελούμενους». Η επίσημη Ένωση έχει σαφώς γείρει εδώ και καιρό, προς το δεύτερο. Και για αυτόν τον λόγο η ανασυγκρότηση ενός σωματείου βάσης, ριζωμένου στην εμπειρία των ίδιων των ενοικιαστ(ρι)ών, είναι θεμελιώδης.

Η Σουηδία προσφέρει μοναδικές ευκαιρίες. Σε αντίθεση με την Ελλάδα, όπου η ιδιοκτησία εξακολουθεί να είναι κατακερματισμένη (παρ’ ότι πράγματι παρατηρούμε την είσοδο μεγάλων θεσμικών εκμισθωτών), εδώ ο αντίπαλος είναι προφανής. Εταιρικοί κολοσσοί όπως η Vonovia έχουν στην ιδιοκτησία τους χιλιάδες οικιστικά ακίνητα, ενώ το δημοτικό απόθεμα συχνά εγκαταλείπεται, αφήνεται να καταρρεύσει ασυντήρητο, ώστε οι δρώντες της «αγοράς» να εμφανιστούν ως σωτήρες. Το καθήκον είναι να οργανωθούμε ενάντια σε αυτούς τους δρώντες, να υπερασπιστούμε ό,τι κατακτήθηκε στο παρελθόν μέσω της δημοτικοποίησης του αποθέματος, να ανακτήσουμε τον έλεγχο αυτού του αποθέματος.

Υποστήριξα, επίσης, ότι πρέπει να διαχωρίσουμε την επικοινωνιακή τακτική από την οργανωτική πρακτική. Χτίζουμε σωματεία ενοικιαστ(ρι)ών. Δεν χτίζουμε αριστερές, αναρχικές ή σοσιαλδημοκρατικές λέσχες, αλλά σωματεία για όλους τους ανθρώπους που ζουν στο ενοίκιο.

Η επικοινωνιακή μας τακτική δεν πρέπει να τρομάζει τον κόσμο με αφηρημένα ιδεολογικά κηρύγματα. Ο αντι-καπιταλισμός, ο αντι-ρατσισμός και η αντι-πατριαρχία πρέπει να καθοδηγούν την οργανωτική μας πρακτική, αλλά δεν χρειάζεται να κυριαρχούν στα δημόσια μηνύματά μας. Συχνά υπάρχει ένα ριζοσπαστικό επικοινωνιακό ύφος και μια ασυνέπεια στην πράξη. Αυτό θα πρέπει να το ανατρέψουμε ώστε να έχουμε μια πλατιά, προσιτή επικοινωνία που θα προσκαλέσει την κοινωνία να αναγνωρίσει τα αιτήματά μας ως δίκαια και ωφέλιμα για την πλειονότητα και μια οργανωτική πρακτική που χτίζει πραγματικές κοινότητες αλληλεγγύης και αγώνα.

Η πορεία της ριζοσπαστικοποίησης επίσης πρέπει να επανεξεταστεί. Πολλές ομάδες ξεκινούν με ακραία ριζοσπαστική ρητορική που τις απομονώνει, ενώ μαλακώνουν τον λόγο τους και εξουδετερώνουν τα ριζοσπαστικά τους αιτήματα όσο μεγαλώνουν. Εμείς χρειαζόμαστε το αντίθετο. Ένα ευρύ ύφος στο ξεκίνημα και σταδιακή ριζοσπαστικοποίηση όσο δυναμώνουμε. Η ενδυνάμωσή μας θα μας επιτρέψει να αμφισβητήσουμε βαθύτερες παραδοχές, και τελικά να φτάσουμε να αμφισβητήσουμε και την ίδια τη λογική του ενοικίου, της προσόδου, του παθητικού εισοδήματος των εκμισθωτών από τον δικό μας κόπο.

Το λεξιλόγιο και τα σύμβολά μας πρέπει επίσης να αλλάξουν. Τα λογότυπα με τη γροθιά που αναδύεται μέσα από ένα κτίριο έχει καταστεί αναχρονισμός. Η ριζοσπαστικότητα δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια αισθητική της ριζοσπαστικής ταυτότητας. Χρειαζόμαστε δημιουργική γλώσσα και εικόνες που ενώνουν τις ενοικιαστ(ρι)ες γύρω από καθαρά αιτήματα προς έναν ορίζοντα αποεμπορευματοποίησης της κατοικίας.

Τέλος, μίλησα για μια διμέτωπη στρατηγική. Αφενός την πάλη για αναγνώριση των σωματείων μας στη δημόσια σφαίρα, τη σταθερή μας θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αφετέρου άμεσες δράσεις που δίνουν συγκεκριμένες λύσεις στα καθημερινά προβλήματα των ενοικιαστ(ρι)ών. Η επίσημη Ένωση Ενοικιαστριών Σουηδίας μπορεί να έχει το πρώτο, αλλά σίγουρα έχει χάσει το δεύτερο στοιχείο. Τα σωματεία βάσης, όμως, μπορούν να οργανώσουν τη βάση μέσα από τις άμεσες δράσεις και παρεμβάσεις!

Ένα σωματείο βάσης πρέπει να πηγαίνει εκεί όπου υπάρχει σύγκρουση. Σε αυτήν εδώ τη συζήτηση έμαθα ότι στη Σουηδία, όταν οι ενοικιαστ(ρι)ες ενός κτιρίου φτιάχνουν το δικό τους κτιριακό σωματείο και κερδίζουν την πλειοψηφία, μπορούν να διαπραγματευτούν απευθείας με τον εκμισθωτή του κτιρίου, παρακάμπτοντας τις εθνικές διαπραγματεύσεις. Αυτό δείχνει τον δρόμο των σωματείων βάσης, προς μια οργάνωση σε επίπεδο κτιρίου, που θα συνδέει τις πιο οξείες συγκρούσεις σε έναν κοινό αγώνα.

Ο εχθρός των οργανώσεων βάσης δεν είναι η επίσημη Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών Σουηδίας αλλά οι εκμισθωτές. Η επίσημη Ένωση πρέπει να αντιμετωπίζεται με κριτική ένταση, όπως αντιμετωπίζονται οι κομματικοί και οι κρατικοί φορείς. Η συνεργασία είναι δυνατή, αλλά πάντα σε μια συνθήκη κριτικής έντασης, ώστε να είναι δυνατό να σπρώχνεται η επίσημη Ένωση προς την κατεύθυνση που θέτει η βάση.

Αυτό είναι το νόημα της δυαδικής εξουσίας: ένα αυτόνομο κίνημα αρκετά δυνατό ώστε να διαμορφώνει θεσμούς ασκώντας πίεση απ’ έξω. Χρειαζόμαστε τόσο όσους αγωνίζονται μέσα στην επίσημη Ένωση όσο και τις οργανώσεις βάσης έξω από αυτήν. Το ζητούμενο είναι ο συντονισμός, όχι η εχθρότητα ή ο φόβος.

Οι προτάσεις μου προς τις αυτόνομες ομάδες και τους συμμάχους τους είναι οι εξής: Χτίστε την ενότητα πάνω σε αρχές και θέσεις, όχι πρόσωπα, ώστε οι διαφωνίες να παραμένουν πολιτικές. Ριζώστε την οργάνωσή σας γύρω από ουσιαστικές συγκρούσεις με τον πραγματικό αντίπαλο (τους εκμισθωτές), γιατί χωρίς αυτές τις συγκρούσεις οι ομάδες βυθίζονται στην εσωστρέφεια. Διατυπώστε καθαρά αιτήματα. Φτιάξτε επικοινωνία που απευθύνεται στην κοινωνική πλειοψηφία. Και αναπτύξτε πρακτικές άμεσης δράσης που φέρνουν μικρές αλλά χειροπιαστές νίκες.

———————————-

The post Η δύναμη των ενοικιαστ(ρι)ών: Σημεία μιας διμέτωπης στρατηγικής! first appeared on Aυτολεξεί.

1.
Παρότι συχνά αόρατη, ακριβώς επειδή είναι πανταχού παρούσα, η γη βρίσκεται στον πυρήνα του καπιταλιστικού τρόπου κοινωνικής οργάνωσης. Είναι θεμελιώδης για τη ζωή, την οργάνωση της συλλογικής ύπαρξης και, άρα, για την ίδια την πολιτική. Είναι ταυτόχρονα η βάση της εξουσίας, ο πόρος που καθορίζει την πρόσβαση σε όλους τους άλλους πόρους της ζωής. Μεσολαβεί κοινωνικές σχέσεις, αγκυρώνει καθεστώτα κυριαρχίας και ελέγχου της εργασίας.

Στην αγροτική γη, η ζωντανή εργασία είναι απαραίτητη για την παραγωγή εμπορευμάτων προς κατανάλωση (πρώτες ύλες, τροφή, ορυκτά κλπ.). Στην αστική γη, αντίθετα, η γη τσιμεντώνεται, γίνεται δομημένο περιβάλλον γεμάτο υποδομές και ανωδομές, μετατρέπεται σε «δεύτερη φύση», εγκιβωτίζοντας τις ροές του αστικού πληθυσμού και παράγοντας συσσώρευση μέσω της προσόδου. Το ποιος ελέγχει τη γη και πώς διανέμεται μέσω της ιδιοκτησίας καθορίζει τη μορφή της κοινωνικής τάξης. Η ιδιοκτησία, επομένως, δεν είναι απλώς μια «δέσμη δικαιωμάτων», αλλά μια κοινωνική σχέση που ορίζει την πρόσβαση σε πόρους και θεσμούς.

Σήμερα, οι κοινωνικές σχέσεις γύρω από τη γη υφίστανται μια βαθιά μεταμόρφωση. Και μάλλον εδώ θα πρέπει να εντοπιστεί και το κατεξοχήν γνώρισμα του νεοφιλελευθερισμού. Ενώ οι περισσότερες κριτικές αναλύσεις συνδέουν τον νεοφιλελευθερισμό με την μετακίνηση των νεοφιλελεύθερων ιδεών από το περιθώριο της δεκαετίας του ‘30 στην κυριαρχία τους τη δεκαετία του ’70 ή με νέες τεχνικές διακυβέρνησης που δημιουργούν εξατομικευμένες υποκειμενικότητες, ίσως το πιο καθοριστικό χαρακτηριστικό του είναι η μαζική, άνευ προηγουμένου ιδιωτικοποίηση της γης (Christophers, 2018).

Σε μια συγκυρία πτώσης της κερδοφορίας του παραγωγικού κεφαλαίου (λόγω αυτοματοποίησης, συρρίκνωσης εισοδημάτων και μείωσης της κατανάλωσης) το κεφάλαιο στρέφεται από την παραγωγή αγαθών στη γη και στις υποδομές. Από το κέρδος περνάμε σε έναν καπιταλισμό της προσόδου, όπου η συσσώρευση βασίζεται στον έλεγχο και την τιμολόγηση της γης. Όχι μόνο η ίδια η γη, αλλά και καθετί που στηρίζεται πάνω της (δρόμοι, αεροδρόμια, λιμάνια, σχολεία, νοσοκομεία, κατοικίες, δίκτυα) αποκτούν τιμή και εμπορευματοποιούνται.

Η πρόσβαση στις υποδομές περιορίζεται ολοένα και περισσότερο σε όσους διαθέτουν μισθό ή πίστωση, δηλαδή σε όσους είναι πλήρως ενσωματωμένοι στην καπιταλιστική σχέση. Έτσι εξαφανίζεται αυτό που ο Loïc Wacquant (2007) αποκάλεσε «ενδοχώρα», εννοώντας τις μη εμπορευματοποιημένες μορφές φροντίδας και διαβίωσης που πρόσφεραν καταφύγιο σε όσους εκτοπίζονταν από την αγορά. Σήμερα, η ίδια η επιβίωση προϋποθέτει μισθό και μεταφράζεται σε χρήμα. Η ζωή γίνεται λογιστικός υπολογισμός, ιδιαίτερα για τους φτωχούς που μετρούν το κόστος κάθε ανάγκης.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Javier Moreno Zacarés (2024) ανέλυσε τη «στεγαστική συσσώρευση», δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο η κατοικία, αυτός ο αναγκαίος για τη ζωή πόρος, μετατρέπεται σε μηχανισμό απορρόφησης προσόδων. Όπως γράφει: «Όταν ένα σπίτι συνδέεται με μια συγκεκριμένη τοποθεσία, παράγει τις προσόδους της γης πάνω στην οποία βρίσκεται. Αυτές συνίστανται σε δύο αλληλένδετες μορφές: την πρόσοδο από την αξία της γης (γαιοπρόσοδος) και την πρόσοδο από την κατασκευή (οικοδομική πρόσοδος)» (Zacarés, 2024, σ. 8). Αλλά μια συγκριτική μελέτη σε 14 ανεπτυγμένες οικονομίες έδειξε ότι από το 1950 έως το 2012, μόλις το 19% της αύξησης στις τιμές κατοικίας οφειλόταν στο κόστος κατασκευής, ενώ το 81% προερχόταν από την άνοδο της αξίας γης (Arbaci et al. 2021). Το συμπέρασμα είναι σαφές: τα στεγαστικά προβλήματα δεν μπορούν να αναλυθούν αποκομμένα από τη δυναμική της γαιοπροσόδου.

2. 
Στην Ελλάδα, ο μικρός κλήρος και γενικά η μικρή ιδιοκτησία δέθηκαν ιστορικά με τον κοινωνικό θεσμό της οικογένειας, θεμελιώνοντας ένα οικογενειοκεντρικό ήθος, διαμορφώνοντας σχέσεις αλληλοϋποστήριξης και στηρίζοντας πελατειακές μορφές εξουσίας. Για δεκαετίες, η πρόσβαση στη γη και στη στέγη περνούσε μέσα από μηχανισμούς πατρωνίας. Πολιτικοί προστάτες, γραφειοκράτες και τοπικές ελίτ αντάλλασσαν ψήφους με χάρες, προσέφεραν άτυπες ρυθμίσεις σε καταπατητές και ανέστελλαν τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του κράτους. Στο κενό ενός πλήρους κτηματολογίου, αυτό το πλέγμα διασφάλιζε την κερδοφορία των μεγαλοϊδιοκτητών (π.χ. Εκκλησία), τη διαιώνιση της πολιτικής ηγεμονίας μέσω πελατειακότητας και τη συμμόρφωση των εργαζομένων που εξασφάλιζαν ένα κομμάτι γης ή μια στέγη μέσω πολιτικής μεσολάβησης.

Σήμερα ζούμε μια κρίση των παγιωμένων κοινωνικών σχέσεων που συγκροτήθηκαν γύρω από τον προηγούμενο τρόπο διαχείρισης της γης. Η συσσώρευση κεφαλαίου, εξαρτάται πλέον από την εγκατάλειψη ή απαλλοτρίωση ολόκληρων κοινοτήτων, την αποδόμηση σχέσεων, την αποδιάρθρωση των υποκειμενικοτήτων και τη ραγδαία αναδιοργάνωση της γης, ώστε να εξυπηρετεί τη λογική της συσσώρευσης μέσω προσόδου. Καθώς αυτή η διαδικασία βαθαίνει, διαβρώνει κοινωνικούς δεσμούς και πλήττει ομάδες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ασφαλείς, αυτές που με τις συμβάσεις του ακαδημαϊκού και του δημόσιου λόγου αποκαλούμε «μεσαίες τάξεις». Η αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος φέρνει μια νέα σύγκρουση ανάμεσα σε κερδοσκόπους διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων και σε όσους αποκλείονται από τη γη, την κατοικία, την πρόσβαση σε υποδομές.

Παρότι οι αναλύσεις εστιάζουν (καλώς) στη δύναμη των πολυεθνικών και των εταιρικών επενδυτών στον τομέα της κατοικίας, ξεχνάμε ότι και μεσαίοι ή μικρότεροι εκμισθωτές, τοπικοί δρώντες με λίγες ιδιοκτησίες, υιοθετούν την ίδια λογική συσσώρευσης μέσω προσόδου. Σύμφωνα με τη Marta Il Raga (2025), η διαδικασία της «περιουσιοποίησης» (assetisation) δεν αφορά μόνο τους μεγάλους παίκτες, αλλά διαχέεται σε όλα τα επίπεδα, εντείνοντας την εκμετάλλευση μέσω προσόδου και υπονομεύοντας την καθολική πρόσβαση στην κατοικία.

3.
Για κάποιους, η κρίση αυτή μεταφράζεται σε πόλεμο ενάντια στους πιο αδύναμους. Η πρόσβαση στη γη περνά μέσα από τον αποκλεισμό ή ακόμη και την καταστροφή περιθωριοποιημένων πληθυσμών που στιγματίζονται ως «άχρηστοι» ή «απειλή». Αυτές οι στρατηγικές ριζώνουν στον φόβο, την αίσθηση σπάνης και την ανάγκη προστασίας μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον.

Όταν η υλική βάση που στηρίζει τις κοινωνικές σχέσεις συρρικνώνεται, οι ρόλοι και οι ταυτότητες αποσταθεροποιούνται. Η απάντηση των κυρίαρχων είναι η εντατικοποίηση της κυριαρχίας. Όπως υπάρχουν αλυσίδες μεταφοράς αξίας, έτσι υπάρχουν και αλυσίδες διάχυσης της κυριαρχίας και μετακύλισής της προς τα κάτω. Δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε μακριά: στις πιεσμένες συνοικίες της Δυτικής Θεσσαλονίκης και της Αθήνας, όπου χαμηλοί μισθοί, φόροι, χρέη και εκρηκτικό κόστος ζωής συνθλίβουν την καθημερινότητα, η αγανάκτηση συχνά στρέφεται ενάντια στους ακόμη πιο αποκλεισμένους. Υπό συνθήκες ακραίας περιθωριοποίησης, αυτοί μπορεί να καταφεύγουν στη μικροπαραβατικότητα, τροφοδοτώντας ομάδες «αυτοδικίας» και μικρούς ηγέτες που πουλάνε ασφάλεια και συσσωρεύουν πολιτικό κεφάλαιο. Έτσι, η κυριαρχία διαχέεται προς τα κάτω: οι κυριαρχούμενοι στρέφουν την κυριαρχία τους ενάντια στους ακόμη πιο αδύναμους.

Η διάχυση της κυριαρχίας εντοπίζεται σε συμπυκνωμένη μορφή στο ελληνικό νοικοκυριό. Καθώς οι μισθοί συρρικνώνονται, η πρόσβαση σε ιδιοκτησία για τις νέες γενιές μένει ορφανή, ο ρόλος του άνδρα-πατέρα-κουβαλητή αποσταθεροποιείται και η ανάγκη του για έλεγχο πάνω στα υπόλοιπα μέλη μπορεί να εκδηλώνεται πιο έντονα, ακόμα και πιο βίαια. Έτσι πολλαπλασιάζεται η εσωτερική κυριαρχία και εμφανίζεται ένα φαινόμενο που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε «αόρατη αστεγία»: άνθρωποι παγιδευμένοι σε βίαια νοικοκυριά χωρίς διέξοδο, καθώς οι εναλλακτικές στέγασης καταρρέουν λόγω εκτόξευσης των ενοικίων και ανυπαρξίας κοινωνικής κατοικίας.

Η δικαιοσύνη γύρω από τη γη δεν αφορά μόνο την αλλαγή των καθεστώτων ιδιοκτησίας. Αφορά τη διάρρηξη των αλυσίδων κυριαρχίας (από την αγορά, στις κοινότητες και στα νοικοκυριά) και τη δημιουργία όρων όπου η επιβίωση δεν θα αντιστρατεύεται την αλληλεγγύη. Όπως οι Ιταλοί εργατιστές (Tronti, 2019) αναζητούσαν το σημείο της αλυσίδας αξίας όπου οι εργάτες ήταν πιο δυνατοί και το κεφάλαιο πιο αδύναμο, έτσι κι εμείς πρέπει να χαρτογραφήσουμε την αλυσίδα της κυριαρχίας για να βρούμε πού μπορεί να σπάσει.

4.
Κάποιοι εναποθέτουν τις ελπίδες τους στην έρευνα, θεωρώντας ότι αυτό που λείπει είναι απλώς περισσότερη πληροφόρηση. Όμως η έρευνα δεν είναι ουδέτερη ούτε θεϊκή δραστηριότητα που προσφέρει αυτόνομες λύσεις. Η αλλαγή ξεκινά από τα κινήματα, όχι από ερευνητ(ρι)ες. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποια γνώση παράγεται, αλλά αν υπάρχει συλλογικό υποκείμενο που μπορεί να τη χρησιμοποιήσει. Οι ερευνητ(ρι)ες που είναι προσανατολισμένες στη δικαιοσύνη πρέπει να ρωτούν: πώς μπορούμε να φανούμε χρήσιμες; Όχι μέσα από μια λογική ατομικής θυσίας που εξαντλεί, αλλά με συλλογικές ερευνητικές πρακτικές, με διαφάνεια, στόχο και λογοδοσία απέναντι στα κινήματα και στις ερευνητικές μας συλλογικότητες.

Πολλοί εναποθέτουν τις ελπίδες αλλαγής στο κράτος. Όπως έγραφε ο Πουλαντζάς (1978), το κράτος είναι συμπύκνωση κοινωνικών σχέσεων και αγώνων. Αυτό που συχνά παραλείπεται είναι η αναγκαία σχέση ανάμεσα στις κινήσεις εντός του κράτους και τα κοινωνικά κινήματα που το πιέζουν απ’ έξω. Η κοινωνική αδικία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με κρατική δράση. Χρειάζονται κινήματα με θέση κριτικής έντασης απέναντι σε κόμματα και θεσμούς. Μια μορφή δυαδικής εξουσίας: κινήματα αρκετά ισχυρά ώστε να πιέζουν το κράτος, παραμένοντας έξω από την ενσωμάτωση στους μηχανισμούς του.

Η πραγματική αλλαγή στην πολιτική της γης, και ιδίως η αποεμπορευματοποίησή της εξαρτάται από αυτή τη διπλή κίνηση. Χωρίς συνεχή πίεση απ’ έξω, οι αγώνες μέσα στους θεσμούς σπάνια φτάνουν στην κορυφή του κράτους. Η αυτονομία των κινημάτων είναι κρίσιμη για να χτίσουν δύναμη και να αμφισβητήσουν τις κρατικές δομές. Η πρόκληση είναι να οικοδομήσουμε συλλογικές απαντήσεις που θα επαναπλαισιώνουν τη γη ως κοινό θεμέλιο αλληλεγγύης και επιβίωσης. Σε αυτό το πλαίσιο αναδύονται νέες διαιρέσεις: εκμισθωτές, ιδιοκατοίκοι, ενοικιαστές. Το ερώτημα είναι: ποια τμήματα της κοινωνικής πλειοψηφίας που πλήττεται μπορούν να συστρατευτούν σε έναν αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη και τι θα απαιτούσε ένας τέτοιος αγώνας;[1]

Βιβλιογραφία

Arbaci, S., Bricocoli, M., & Salento, A. (2021). The value of the city: Rent extraction, right to housing and conflicts for the use of urban space. Partecipazione e Conflitto, 14(2), pp. 774–792. https://doi.org/10.1285/i20356609v14i2p774

Christophers, B. (2018). The new enclosure: The appropriation of public land in neoliberal Britain. Verso.

Ill Raga, M. (2025, August 26–29). From home to asset: How variegated landlords extract rent from tenants in Barcelona [Conference presentation]. Panel: Housing-Assets, Class, and Power II: Landlords, Tenants, and the Political Economy of Contemporary Residential Landscapes, European Consortium for Political Research (ECPR) General Conference, Thessaloniki, Greece.

Moreno Zacarés, J. (2024). Residential Accumulation: A Political Economy Framework. Housing, Theory and Society, 41(1), pp.4–26. https://doi.org/10.1080/14036096.2023.2292567

Poulantzas, N. (1978). State, power, socialism (P. Camiller, Trans.; S. Hall, Intro.). New Left Books.

Tronti, M. (2019). Workers and capital. Verso.

Wacquant, L. (2007). Territorial Stigmatization in the Age of Advanced Marginality. Thesis Eleven, 91(1), pp. 66-77. https://doi.org/10.1177/0725513607082003

[1] Στην Ελλάδα για πρώτη φορά δημιουργήθηκε σωματείο βάσης ενοικιαστριών, στη Θεσσαλονίκη. Βλ. https://www.facebook.com/thessaloniki.tenants.union

The post Γη, ιδιοκτησία, δικαιοσύνη first appeared on Aυτολεξεί.

«Το σπίτι συχνά δεν είναι καταφύγιο»

Οι διαδικασίες της οικιακής φροντίδας, οι χαμηλές αμοιβές και η ενδοοικογενειακή κακοποίηση είναι αλληλένδετες. Οι ευθύνες φροντίδας που βαραίνουν κυρίως τις γυναίκες και το χαμηλό εισόδημα των γυναικών, τις αναγκάζουν συχνά να μετακομίσουν σε κατοικίες γονέων ή άλλων μελών της οικογένειας ή να παραμείνουν σε κακοποιητικές σχέσεις. Η ενδοοικογενειακή βία συνδέεται με τον ρόλο που επιτελούν οι γυναίκες στο σπίτι ως φροντίστριες και εργαζόμενες, χωρίς να έχουν οποιονδήποτε έλεγχο στον χώρο όπου ζουν και εργάζονται. Συχνά, οι γυναίκες υφίστανται βία εξαιτίας της κοινωνικής προσδοκίας να παρέχουν ένα συγκεκριμένο επίπεδο οικιακής άνεσης. Η βία λειτουργεί ως εργαλείο πειθάρχησης της οικιακής εργασίας τους. Αν προσπαθήσουν να φύγουν, η βία μπορεί να κλιμακωθεί, καθώς στοχεύει στη διατήρηση της οικογενειακής ενότητας.

Η έλλειψη ιδιωτικότητας στο σπίτι σημαίνει επίσης ότι οι γυναίκες δεν μπορούν να αποσυρθούν στην ιδιωτικότητά τους όταν οι διαπροσωπικές σχέσεις γίνονται εχθρικές. Επίσης, η ιερότητα της οικογενειακής κατοικίας είναι τόσο βαθιά ριζωμένη στην αστική κουλτούρα που οικιακοί χώροι προστατεύονται από την παρέμβαση γειτόνων και φίλων που θα μπορούσαν διαφορετικά να αντιδράσουν σε περιστατικά κακοποίησης. Το οικιακό περιβάλλον μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για όσες δεν ωφελούνται απαραίτητα από τη διαβίωση σε έναν ιδιωτικό χώρο, απομονωμένο από τη δημόσια σφαίρα.

Για πολλές γυναίκες, παιδιά, queer και τρανς άτομα (ιδιαίτερα νέα, queer και τρανς άτομα), η κατοικία σίγουρα δεν είναι ένα ασφαλές καταφύγιο. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει έναν χώρο κακοποίησης, κυριαρχίας και ελέγχου.

Η ενδοοικογενειακή κακοποίηση αποτελεί πρόβλημα στέγασης όχι μόνο επειδή είναι μία από τις κύριες αιτίες της είναι η έλλειψη πρόσβασης σε κατοικία για τις γυναίκες, αλλά και επειδή ο σχεδιασμός των ιδιωτικών κατοικιών παρέχει προστασία σε βλαβερές συμπεριφορές. Αυτό που υποτίθεται ότι προστατεύει τους ανθρώπους από τη βία – ο ιδιωτικός οικιακός χώρος – γίνεται πηγή βίας και προϋπόθεση για τη συνέχισή της. Όπως αναφέρει η M. E. O’Brien, «υπάρχει μια σαφής διαίρεση σε πολλές οικογένειες μεταξύ της συμπεριφοράς που παρουσιάζεται στον έξω κόσμο και εκείνης που είναι αποδεκτή πίσω από κλειστές πόρτες, δημιουργώντας συνθήκες για κοινωνικά μη αποδεκτή βία». Η ετεροκανονική κουλτούρα είναι συχνά υποτιμητική και επιζήμια τόσο για τα queer άτομα όσο και για τις ετεροφυλόφιλες γυναίκες, οι οποίες επωμίζονται το βάρος της βίας που ασκείται στο όνομα της αγάπης.

Η βία και η παρενόχληση κατά των γυναικών δεν ασκούνται μόνο από συντρόφους και πρώην συντρόφους. Έχω ακούσει γυναίκες ενοικιάστριες να αναφέρουν ότι αισθάνονται ανασφαλείς στα σπίτια τους λόγω σεξιστικής παρενόχλησης και βίας από εκμισθωτές και μεσίτες. Αυτή η παρενόχληση συχνά σημαίνει ότι η ενοικιάστρια δεν μπορεί πλέον να αισθάνεται το σπίτι της ως καταφύγιο, καθώς ο διαρκής φόβος ότι ο εκμισθωτής μπορεί να εμφανιστεί απροειδοποίητα σημαίνει ότι η κατοικία δεν προσφέρει προστασία από τον έξω κόσμο. Αυτό είναι ιδιαίτερα συχνό για τις έγχρωμες γυναίκες και τις μονογονεϊκές μητέρες, οι οποίες αντιμετωπίζουν συνεχή διάκριση, παρενόχληση και βία μέσα σε ένα στεγαστικό σύστημα που ελέγχεται κυρίως από άνδρες. Ενώ η παρενόχληση από εκμισθωτές μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε ενοικιαστή, δεν πρέπει να αγνοούμε τις έμφυλες και φυλετικές διαστάσεις αυτών των σχέσεων.

Το σπίτι, λοιπόν, συχνά δεν είναι καταφύγιο. Ωστόσο, η αποχώρηση από ένα κακοποιητικό σπίτι είναι συχνά εξαιρετικά δύσκολη, τόσο λόγω των συναισθηματικών δεσμών που συνδέουν τα θύματα κακοποίησης με την οικογένεια και την κατοικία (που μπορεί να φαντάζουν ως οι μόνοι δυνατοί συναισθηματικοί δεσμοί) όσο και λόγω του ότι η αποχώρηση μπορεί να σημαίνει αστεγία. Το σπίτι είναι αυτό στο οποίο βασιζόμαστε, ακόμα κι αν είναι επίσης ένας τόπος επιβλαβής. Αν υπάρχει κάτι που έχω μάθει από την εμπλοκή μου σε αγώνες γύρω από την ενδοοικογενειακή βία και την κατοικία είναι ότι η ενδοοικογενειακή βία είναι πρόβλημα στέγασης. Όσες έχουν επιζήσει από την κακοποίηση συχνά δεν θέλουν να δουν τον σύντροφο ή τον πρώην σύντροφό τους στη φυλακή. Αντίθετα, η κύρια προτεραιότητά τους είναι η πρόσβαση σε ασφαλή και σταθερή κατοικία.

Η έλλειψη προσιτών και εύκολα προσβάσιμων κατοικιών σημαίνει ότι πάρα πολλοί άνθρωποι καταλήγουν να παραμένουν σε σπίτια όπου βιώνουν βία ή κακοποίηση. Και όσες καταφέρνουν να φύγουν υφίστανται το στρες και την τραυματική εμπειρία της προσπάθειας πρόσβασης σε στέγαση με τη στήριξη ανεπαρκώς χρηματοδοτούμενων υπηρεσιών. Η έλλειψη πόρων για την πληρωμή της εγγύησης και του πρώτου ενοικίου ή η μη εύρεση εγγυητή για να συνυπογράψει το μισθωτήριο μπορεί επίσης να γίνει εμπόδιο για την εξασφάλιση στέγασης. Οι ενοικιάστριες χρειάζεται συνήθως να προσκομίσουν συστατικές επιστολές από εργοδότες και τον τελευταίο εκμισθωτή τους, κάτι που συχνά δεν μπορούν να αποκτήσουν όσες αναγκάζονται ξαφνικά να εγκαταλείψουν μια κατάσταση βίας.

Ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι που βιώνουν ενδοοικογενειακή βία έχουν νομικά το δικαίωμα να επαναστεγαστούν από το κράτος, στην πράξη αυτή η υποστήριξη είναι συχνά πολύ δύσκολο να αποκτηθεί. Οι τοπικές αρχές, που είναι υπεύθυνες για την επαναστέγαση των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, τείνουν να εφαρμόζουν πρακτικές αποκλεισμού, με αποτέλεσμα όσες φεύγουν από τα σπίτια τους να στερούνται ένα ασφαλές καταφύγιο. Και αυτό γιατί τους ζητάνε υπερβολικά πολλά αποδεικτικά στοιχεία για το ότι υφίστανται βία, τους εξαναγκάζουν σε μακροχρόνια αναμονή για πρόσβαση σε στέγαση και τις αντιμετωπίζουν με δυσπιστία για το αν βιώνουν πραγματικά ενδοοικογενειακή βία, σε σημείο που κάποια θύματα αναφέρουν ότι μετανιώνουν που έφυγαν από τα σπίτια τους. Όταν οι τοπικές αρχές αναγνωρίζουν την υποχρέωσή τους να τους προσφέρουν στέγαση, συχνά τοποθετούν τα θύματα σε ακατάλληλες και κακής κατάστασης κατοικίες, επιδεινώνοντας έτσι το τραύμα της ενδοοικογενειακής βίας και της έλλειψης στέγης. Όπως επισημαίνουν οι Ellen Malos και Gill Hague, η απώλεια του σπιτιού μπορεί να είναι ιδιαίτερα τραυματική για όσες έχουν εργαστεί σκληρά για να δημιουργήσουν ένα σπίτι κάτω από δύσκολες συνθήκες. Η διαφυγή από την ενδοοικογενειακή βία μπορεί να σημαίνει όχι μόνο απώλεια σχέσεων και υποστηρικτικών δικτύων, αλλά και απώλεια μιας αίσθησης του εαυτού, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον οικιακό χώρο που έχουν δουλέψει για να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν.

Σε ένα σύστημα προσωρινής στέγασης που γίνεται όλο και πιο υπερφορτωμένο και παρέχεται από τις τοπικές αρχές, οι γυναίκες που μένουν άστεγες συχνά εκτοπίζονται όχι μόνο από τα σπίτια τους, αλλά και από την περιοχή όπου ζούσαν. Είναι κοινή πρακτική, ειδικά στις μεγάλες πόλεις, τα άστεγα νοικοκυριά να μετακινούνται σε φθηνότερες περιοχές – μερικές φορές σε ένα εντελώς διαφορετικό μέρος της χώρας. Τα άστεγα νοικοκυριά αναγκάζονται να δεχτούν ό,τι τους προσφέρεται, καθώς διαφορετικά διακινδυνεύουν να χάσουν εντελώς το δικαίωμά τους να στεγαστούν.

Αυτό το σύστημα είναι συχνά ιδιαίτερα καταστροφικό για τις γυναίκες. Άτομα που έχουν βιώσει ενδοοικογενειακή βία συχνά αναγκάζονται να μετακομίσουν σε ένα μέρος όπου δεν μπορούν εύκολα να πάνε. Μερικές γυναίκες που βιώνουν ενδοοικογενειακή κακοποίηση επιλέγουν να μείνουν με έναν κακοποιητικό σύντροφο αντί να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν την περιοχή όπου ζουν, με αποτέλεσμα ακόμη και η απειλή του εκτοπισμού να αυξάνει τον κίνδυνο συνεχιζόμενης βίας και κακοποίησης.

Μονογονεϊκές οικογένειες που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω υπερπληθυσμού ή έξωσης χάνουν επίσης το σύστημα υποστήριξης που είχαν. Ειδικά όταν αναγκάζονται να μετακινηθούν μακριά, δεν έχουν πλέον πρόσβαση στην ανεπίσημη φροντίδα παιδιών που παρείχαν φίλοι ή συγγενείς, η οποία τους επέτρεπε να έχουν κάποια μορφή ζωής έξω από το σπίτι και τις ευθύνες φροντίδας.

Οι γυναίκες της εργατικής τάξης τείνουν ιδιαίτερα να εξαρτώνται από μορφές δικτύων φροντίδας που συνδέονται στενά με μια συγκεκριμένη περιοχή, όπως οι ανεπίσημες πρακτικές διαμοιρασμού της ευθύνης για τη φροντίδα των παιδιών που συχνά αναπτύσσουν οι μητέρες σε περιοχές εργατικής τάξης. Η τοποθέτηση μικρών παιδιών σε κέντρα ημερήσιας φροντίδας μπορεί να είναι εξαιρετικά δαπανηρή, πολύ πέρα από τις οικονομικές δυνατότητες γυναικών που μπορεί να έχουν χάσει ακόμη και την ασταθή και χαμηλά αμειβόμενη εργασία τους κατά τη διαδικασία της αστεγίας και της αναγκαστικής μετεγκατάστασης.

Αυτό οδηγεί τις γυναίκες σε μια κατάσταση μοναχικής ευθύνης για τη φροντίδα των μικρών παιδιών, και να τις παγιδεύει σε ένα άγνωστο μέρος μακριά από τα συστήματα υποστήριξής τους. Η απομόνωση που πολλές βιώνουν μέσα στο οικογενειακό σπίτι μπορεί να γίνει ακόμη χειρότερη όταν αναγκάζονται να το εγκαταλείψουν. Ο Watt γράφει ότι πολλοί από τους συνεντευξιαζόμενους του μίλησαν για αυτή την βαθιά αίσθηση απομόνωσης όταν εκτοπίστηκαν μέσω του συστήματος αντιμετώπισης της αστεγίας. Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι αυτή η απομόνωση προκαλεί όχι μόνο συναισθηματική δυσφορία, αλλά και περισσότερη εργασία, καθώς οι πιέσεις της φροντίδας των παιδιών αυξάνονται και οι μητέρες πρέπει να προσπαθήσουν να αντισταθμίσουν τη δυσφορία που βιώνουν τα παιδιά τους όταν μένουν άστεγα.

Η σχέση μεταξύ των ευθυνών φροντίδας, της έλλειψης προσιτής κατοικίας και αξιοπρεπούς μισθού, και της βίας που βιώνουν πολλές γυναίκες μας οδηγεί σε μια κριτική της κατανόησης του σπιτιού ως χώρου προστασίας από τους κινδύνους και το άγχος του εξωτερικού κόσμου. Το σπίτι δεν είναι απαραίτητα ένας χώρος ανάπαυσης – συνήθως είναι ο χώρος όπου κάποιοι άνθρωποι πρέπει να εργαστούν πολύ σκληρά για να διατηρήσουν τους εαυτούς τους και άλλους ανθρώπους σε μια υγιή και ευτυχισμένη κατάσταση. Η ιδιωτικότητα την οποία επικαλούνται πολλοί μπορεί στην πραγματικότητα να βιωθεί ως μια βαθιά απομόνωση, η οποία επιδεινώνει την οικιακή εκμετάλλευση και κακοποίηση. Ενάντια στη ρομαντική υπεράσπιση της ιδιωτικότητας της κατοικάις, μπορούμε να δημιουργήσουμε μια απελευθερωτική πολιτική της κατοικίας που επιδιώκει να διατηρήσει την κατοικία ως χώρο αυτονομίας από τους εργοδότες και τους εκμισθωτές, ενώ ταυτόχρονα δεν απομονώμαστε από τους γείτονες, τους φίλους και τα μέλη των διαφόρων κοινοτήτων μας.

Οι γυναίκες έχουν συχνά διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στους αγώνες για ένα διαφορετικό σύστημα στέγασης. Η απεργία ενοικίων της Γλασκώβης το 1915 ήταν ως γνωστόν καθοδηγούμενη από εργαζόμενες γυναίκες που είχαν κουραστεί να δίνουν ένα ολοένα και μεγαλύτερο μέρος ενός μικρού μισθού στους εκμισθωτές των κατοικιών τους. Με έναν πιο αόρατο τρόπο, αναπαράγοντας όχι μόνο τις οικογένειές τους, αλλά και το ίδιο το κίνημα, οι γυναίκες έκαναν όλη τη δουλειά που επέτρεψε την ανάδυση του κινήματος των καταληψιών των Μπενγκάλι τη δεκαετία του 1970 στο ανατολικό Λονδίνο.

Η Shabna Begum επισημαίνει τον ρόλο των γυναικών στη δημιουργία συλλογικών χώρων όπου οι καταληψίες μπορούσαν να συναντηθούν, να φάνε και να κοινωνικοποιηθούν ως μια βασική πτυχή της δημιουργίας ενός επιτυχημένου κινήματος σε μια εχθρική πόλη. Αυτά δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά, αλλά παραδείγματα του κεντρικού ρόλου που έχουν παίξει οι γυναίκες στην οικοδόμηση και στη διατήρηση των κινημάτων για τη στέγαση. Καθώς είναι οι ίδιες που επηρεάζονται δυσανάλογα από την κρίση στέγασης, δεν πρέπει να μας κάνει εντύπωση που οι γυναίκες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των αγώνων για τη μεταμόρφωση του συστήματος στέγασης στο σύνολό του.

ΒΛ. ΕΠΙΣΗΣ:

Ιδιοκτησία και έμφυλη βία

The post Η ενδοοικογενειακή βία ως πρόβλημα στέγασης first appeared on Aυτολεξεί.

Η σχέση ανάμεσα σε εμένα και τη μητέρα μου ήταν κατά καιρούς τεταμένη, αλλά πρόσφατα έχει αρχίσει να εξομαλύνεται. Παλιότερα, τα διαστήματα μεταξύ της επικοινωνίας μας σταδιακά μεγάλωναν, αλλά τελικά βρήκαμε έναν πιο σταθερό ρυθμό. Όταν περνάει αρκετός καιρός από την τελευταία μας επαφή, μου τηλεφωνεί για να με ενημερώσει για τη ζωή της, και το ίδιο κάνω κι εγώ. Σε αυτό το σημείο, έχει κουραστεί πια να ελπίζει ότι θα παντρευτώ ή θα κάνω παιδιά. Κι αφού αυτά τα σενάρια τα έχουμε αποκλείσει, το μόνο θέμα που μας απομένει μετά τις τυπικές μας ενημερώσεις είναι η απόκτηση σπιτιού.

Παρόλο που έχουμε συζητήσει αμέτρητες φορές το ζήτημα, πάντα καταλήγουμε στο ίδιο σημείο. Ξανά και ξανά, της εξηγώ ότι δεν έχω καμία επιθυμία να αποκτήσω δικό μου σπίτι, αλλά αυτή η ιδέα της έχει σφηνωθεί στο μυαλό. Ίσως πιστεύει ότι δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες της υπόλοιπης οικογένειας. Ή ίσως θεωρεί ότι, αν δεν μπορείς να αποκτήσεις όλα τα στοιχεία της “αγίας τριάδας” (γάμος, παιδιά, σπίτι), τουλάχιστον ένα από αυτά είναι καλύτερο από το τίποτα.

Δεν είναι όμως η μόνη. Ο γάμος, η απόκτηση παιδιών και το να έχεις δικό σου σπίτι έχουν αναχθεί σε σύμβολα σταθερότητας σε μια ζωή γεμάτη αστάθεια. Η ιδιοκατοίκηση, ωστόσο, έχει έναν ξεχωριστό ρόλο: καλύπτει μια ανάγκη επιβίωσης, ιδιαίτερα σε μέρη όπου η αστεγία τιμωρείται αυστηρά. Αλλά αυτό δεν είναι αρκετό για να εξηγήσει τη μοναδικότητα της ιδιοκτησίας σπιτιού. Η ρίζα του ζητήματος είναι ότι η στέγαση έχει μετατραπεί σε εμπόρευμα: μια θεμελιώδης ανάγκη έχει υποταχθεί στη λογική της αγοράς.

Έτσι, η ιδιοκτησία σπιτιού παρουσιάζεται ως η μόνη απάντηση στο κοινωνικά κατασκευασμένο πρόβλημα της αστεγίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, γίνεται πιο εύκολο να κατανοήσω τη λογική της μητέρας μου, όταν λέει: “Το να έχεις δικό σου σπίτι σου δίνει ασφάλεια” ή “Όταν είσαι ιδιοκτήτης, μπορείς να παίρνεις τις δικές σου αποφάσεις”. Τα λόγια της αντικατοπτρίζουν την ατομοκεντρική πεποίθηση ότι, για να εξασφαλίσεις μια θέση στην κοινωνία, πρέπει πρώτα να αποκτήσεις μια θέση στον φυσικό χώρο – και με αυτόν τον τρόπο να αμυνθείς απέναντι στους κινδύνους του καπιταλισμού. Με λίγα λόγια, αν δεν μπορείς να νικήσεις το σύστημα, γίνε μέρος του.

Η μητέρα μου βλέπει την ανισότητα δύναμης ανάμεσα στους ενοικιαστές και τους εκμισθωτές και θεωρεί την ιδιοκτησία σπιτιού ως διέξοδο από αυτήν την άνιση κατάσταση – έναν δρόμο προς την ασφάλεια και την ανεξαρτησία. Όμως αυτό το ιδεώδες βασίζεται στην παραδοχή ότι η συγκεκριμένη κοινωνική δομή είναι η μόνη πιθανή.

Αν και συχνά προβάλλεται ως σύμβολο προσωπικής ελευθερίας, η ιδιοκατοίκηση είναι στην πραγματικότητα μια υποχώρηση στην ατομικότητα. Το ιδιόκτητο σπίτι σου σε απομακρύνει από την κοινότητα των ενοικιαστών και γίνεται καταφύγιο απομόνωσης, ένας προσωπικός θόλος για να προστατευτείς από τις σκληρές πραγματικότητες του κόσμου. Ο απομονωμένος ιδιοκτήτης καταλήγει μόνος σε ένα σπίτι που είναι πιθανώς πολύ μεγάλο για έναν άνθρωπο. Τα δωμάτια και τα γκαράζ γεμίζουν με αντικείμενα, και το επικίνδυνο κοκτέιλ της πλήξης και του υλισμού διαμορφώνει εκ νέου το μυαλό του. Επικρατεί ο φόβος για όσους ζουν έξω από αυτή τη σφαίρα της ιδιοκτησίας του.

Η ζωή αρχίζει να μπαίνει στην υπηρεσία της ιδιοκτησίας.

Πέρα από την απομόνωση, η ιδιοκτησία εξυπηρετεί και έναν άλλο σκοπό: τη συσσώρευση πλούτου μέσω της επένδυσης. Μια ζωή στην υπηρεσία μιας ιδιοκτησίας είναι ουσιαστικά μια ζωή στην υπηρεσία μιας επένδυσης.

Ο ιδιοκτήτης εστιάζει τη ζωή του στη διατήρηση ή την αύξηση της αξίας του ακινήτου του, αγνοώντας τις προειδοποιήσεις από παλαιότερα στεγαστικά κραχ ή από τις μυριάδες περιπτώσεις νοικοκυριών που βρέθηκαν πνιγμένα σε χρέη από τα στεγαστικά τους δάνεια. Κι όμως, παρά τη ρευστότητα των αγορών ακόμα και μια καταρρακτώδης βροχή μπορεί στη στιγμή να εξαφανίσει τις όποιες βελτιώσεις έχουν γίνει σε ένα σπίτι. Οι ιδιοκτησία υπόκειται στις δυνάμεις της αγοράς και της φύσης.

Παρά τους κινδύνους, οι ιδιοκτήτες δε θα διστάσουν να στοιχηματίσουν. Η λαχτάρα για ένα οικόπεδο είναι τόσο ισχυρή, που ώριμοι άνθρωποι φτάνουν να εγκαταλείπουν τις ζωές που έχτισαν προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα οικόπεδο, που βρίσκεται ώρες μακριά από τα μέρη όπου έκαναν φίλους, έφαγαν τα αγαπημένα τους γεύματα και έχτισαν ισχυρές σχέσεις κατά τη διάρκεια των παιδικών τους χρόνων. Και το χειρότερο είναι ότι πρόκειται για μια ιδιοκτησία, η οποία συχνά δεν τους ανήκει ουσιαστικά. Με την τράπεζα να κρατάει τα χαρτιά του δανείου, οι πληρωμές των δόσεων πρέπει να συνεχίσουν να γίνονται στην ώρα τους. Το μόνο που απομένει είναι η ιδιοκτησία να πωληθεί σε μια απροσδιόριστη μελλοντική ημερομηνία για ένα απροσδιόριστο ποσό, με τον «ιδιοκτήτη» να εύχεται ότι θα πουλήσει ακριβότερα από όσο αγόρασε.

Κάποιοι συμβιβάζονται και συνεχίζουν να αποπληρώνουν το δάνειο, ενώ το σπίτι φθείρεται γύρω τους. Άλλοι, όπως η μητέρα μου, θεωρούν πως ένα σπίτι δεν είναι αρκετό. Χρειάζεσαι δύο ή τρία, ή μια μεγάλη πολυκατοικία. Ευτυχισμένοι με τη σκέψη ότι βρήκαν τη λύση – λες και είναι οι πρώτοι που το σκέφτηκαν – ολοκληρώνουν την πορεία τους: από ενοικιαστές, γίνονται ιδιοκτήτες, και τελικά εκμισθωτές.

Εδώ βρίσκεται και η καρδιά του προβλήματος. Η αναζήτηση υλικής ασφάλειας δεν έχει όρια. Το να αποκτήσεις απλώς κάτι δεν είναι ποτέ αρκετό – πάντα θα θέλεις περισσότερο. Κι έτσι, η απληστία μεταμορφώνει το άτομο σε αυτό από το οποίο αρχικά ήθελε να ξεφύγει: τον εκμισθωτή.

Όταν μιλήσαμε τελευταία φορά με τη μητέρα μου, μου είπε ότι έχω αλλάξει και ότι λυπάται που δεν έχω το δικό μου σπίτι. Είναι λυπηρό το γεγονός ότι δεν βλέπει εναλλακτικές πέρα από την απομόνωση. Μακάρι να μπορούσα να της εξηγήσω πόσο έχει αλλάξει εκείνη από τότε που έγινε ιδιοκτήτρια, πόσο επιφυλακτική έχει γίνει απέναντι στους άλλους ανθρώπους και πόσο χρόνο σπαταλά σκεπτόμενη το σπίτι της. Η κοινότητά της έχει μικρύνει στο μέγεθος του σπιτιού της, ενώ η δική μου έχει μεγαλώσει – στο μέγεθος της γειτονιάς και πέρα από αυτήν.

The post H θλίψη του ιδιοκτήτη first appeared on Aυτολεξεί.

Στις 13 Οκτωβρίου ένα τεράστιο πλήθος ανθρώπων διέσχισε το κέντρο της Μαδρίτης, σηματοδοτώντας την αρχή των νέων κινητοποιήσεων που ξεκίνησαν  από την Ανδαλουσία και συνέχισαν στους δρόμους της Βαρκελώνης, του Μπούργος, της Οβιέδο, της Σαραγόσα, της Σαλαμάνκα και του Μπιλμπάο. Στην Καταλονία, αυτόν τον μήνα δημιουργήθηκαν πάνω από 40 τοπικές επιτροπές με περίπου 50 άτομα σε κάθε μία, προκειμένου η πορεία για τη στέγαση της 23ης Νοεμβρίου να αποτελέσει σημείο αναφοράς των κινημάτων στέγασης για τα επόμενα χρόνια. Αλλά αυτό δεν συνέβη από τη μια μέρα στην άλλη. Είναι εδώ και πάνω από επτά χρόνια που οργανώνουμε, συζητάμε και συνδικαλιζόμαστε γύρω από το ζήτημα της στέγασης.

Διαμαρτυρίες και καλέσματα για απεργία ενοικίων, έχουν γεμίσει τα πρωτοσέλιδα των κυριότερων εφημερίδων και τα δελτία ειδήσεων, προκαλώντας συγκρίσεις με το κίνημα της 15ης Μαΐου (15Μ). Κάποιοι/ες από εμάς συμμετείχαμε ενεργά σε εκείνη την περίοδο λαϊκής εξέγερσης και πιστεύουμε ότι στον νέο κύκλο που ξεκινά, πρέπει να διδαχθούμε από τα λάθη και τις αρετές εκείνου του πολιτικού κύκλου, που είτε το θέλουμε είτε όχι, σημάδεψε μια ολόκληρη γενιά. Οι βασικές αρχές εκείνου του προηγούμενου κύκλου βρίσκονται υπό αμφισβήτηση και πράγματι πρέπει να ξεπεραστούν, αλλά χωρίς να παρασυρθούμε από ιδεαλιστικές υπερβολές ή ταυτοτικές περιχαρακώσεις που μας απομακρύνουν από τα πραγματικά πολιτικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

Ο κύκλος του 15Μ, παρά τις σημαντικές του συνεισφορές, έδειξε την αδυναμία του κινηματισμού ως στρατηγική προσέγγιση. Ο συνδυασμός δράσεων συλλογικής κινητοποίησης ανά τομείς και χαλαρών οργανωτικών δομών αποδείχτηκε αδύναμος να διατηρήσει μακροπρόθεσμα την κοινωνική ισχύ του. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι αντιπαραθέσεις που προέκυψαν μετά το 15Μ όχι μόνο να καταστήσουν στάσιμες αλλά να αποδυναμωθούν, επιτρέποντας την ανασυγκρότηση του πολιτικού συστήματος που είχε τεθεί υπό αμφισβήτηση.

Για να αποφευχθεί ένας νέος κύκλος «κρίσης-δυσαρέσκειας-κινητοποίησης-απογοήτευσης-αποδιοργάνωσης» είναι απαραίτητο κάθε νέος κύκλος να οδηγεί στην οικοδόμηση πιο σταθερών και αποτελεσματικών κατακτήσεων, επιτρέποντάς μας να ξεκινήσουμε τον επόμενο κύκλο από μια πλεονεκτική θέση. Δεν βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο 15Μ ούτε θέλουμε άλλο ένα 15Μ, αλλά πρέπει να αξιοποιήσουμε τα μαθήματα για να ξεκινήσουμε έναν νέο πολιτικό κύκλο που θα μας πάει πιο μακριά. Τώρα προτείνουμε ορισμένα βασικά στοιχεία αυτής της πολιτικής υπόθεσης μετά το 15Μ.

Ένα πολλαπλό υποκείμενο      

Για την οικοδόμηση ενός διευρυμένου κινήματος θα πρέπει να δημιουργήσουμε ένα σχέδιο που θα αφορά την κοινωνική πλειοψηφία και θα χαρακτηρίζεται από την επιδίωξη για σύνθεση. Θα πρέπει να αναγνωρίζει την ποικιλομορφία και την πολυπλοκότητα των κοινωνιών μας και κατανοεί ότι το βασικό πολιτικό επίδικο δεν είναι απλώς να φέρουμε κοντά αυτούς/ές που ήδη μοιράζονται κοινές ιδέες ή μονάχα τα αποκλεισμένα και φτωχοποιημένα τμήματα της κοινωνίας.

Για να προχωρήσουμε σε μια μαζική πολιτική δράση με δυνατότητα ηγεμονικής διεκδίκησης, πρέπει να οικοδομήσουμε ένα πολλαπλό υποκείμενο μέσω αγώνων, συμφωνιών και σύνθετων συμμαχιών, αποφεύγοντας να απομονωθούμε κοινωνικά και πολιτικά. Αυτό το υποκείμενο δεν είναι δεδομένο· μπορεί να σχηματιστεί μόνο μέσα από διαδικασίες αγώνων και διεκδικήσεων.

Η πρόκληση είναι να εντοπίσουμε τις βασικές αντιφάσεις του σύγχρονου καπιταλισμού, να διευρύνουμε τα πεδία αγώνα και να δημιουργήσουμε μηχανισμούς για την αποτελεσματική διεκδίκηση. Δεν στοχεύουμε να ενώσουμε άτομα που μοιράζονται ούτως ή άλλως την ίδια ιδεολογία ούτε να εκπροσωπήσουμε αποκλειστικά τους αποκλεισμένους, αλλά να δημιουργήσουμε ένα πολυσύνθετο συλλογικό υποκείμενο.

Συνδικαλισμός βάσης    

Ο συνδικαλισμός βάσης είναι η μέθοδός μας για να οικοδομήσουμε ένα σχέδιο που θα ωφελήσει την κοινωνική πλειοψηφία. Είναι ο τρόπος με τον οποίο η κρίση μετατρέπεται σε αγώνα και ο αγώνας σε λαϊκή οργάνωση. Ο νέος συνδικαλισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες, αντλεί έμπνευση από την παράδοση του αναρχοσυνδικαλισμού, από την κριτική του τόσο στα κοινωνικά κινήματα όσο και στον παραδοσιακό συνδικαλισμό, αλλά και από την ρεαλιστική προσέγγισή του στην οικοδόμηση ενός μαχητικού και δημοκρατικού συνδικαλισμού. Η πολιτική του επιτυχία έγκειται στη δυνατότητα του να δημιουργήσει μια ολοένα και μεγαλύτερη βάση από απλούς ανθρώπους – που ποτέ πριν δεν είχαν εμπλακεί και που δεν θεωρούσαν τους εαυτούς τους ακτιβιστές. Για πολλούς από αυτούς, αυτή θα είναι η πρώτη φορά που συμμετέχουν σε έναν αγώνα, και αυτό είναι το πιο πολύτιμο στοιχείο.

Ο στόχος δεν είναι να δημιουργήσουμε μια βάση από υπερδραστήριους ακτιβιστές που ξεκινούν φιλόδοξες καμπάνιες, αλλά να οικοδομήσουμε μια συνδικαλιστική βάση από απλούς ανθρώπους, που εμπλέκονται σε διαδικασίες αγώνα.

Ο συνδικαλισμός βάσης σπάει το στερεότυπο του κλασικού ακτιβιστή ως κύριου συντελεστή και οργανωτή. Ο στόχος δεν είναι ούτε να “ενεργοποιήσουμε λίγους υπερ-αγωνιστές” ούτε να “βοηθήσουμε” ή να “εκπροσωπήσουμε” όσους υφίστανται την αδικία, αλλά να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε οι άνθρωποι να ενεργοποιήσουν τον δικό τους αγώνα. Οι αγώνες, οι κινητοποιήσεις και οι καμπάνιες πρέπει να θεωρούνται απλά μέσα για τη διεύρυνση της συνδικαλιστικής βάσης και ποτέ αυτοσκοπός.

Ορίζοντες μετασχηματισμού    

Ένα σχέδιο που θα απευθύνεται στην κοινωνική πλειοψηφία χρειάζεται έναν καθορισμένο ορίζοντα μετασχηματισμού, που θα αμφισβητεί τις ηγεμονικές ιδέες για τη ζωή στον καπιταλισμό. Τα κοινωνικά κινήματα συνήθως προσφέρουν ορίζοντες θυσίας: να καταναλώνεις λιγότερο, να μην είσαι τουρίστας, να καταργήσεις την ιδιωτική ιδιοκτησία κ.λπ. – εν ολίγοις, να αφοσιωθείς σε δραστηριότητες που μπορεί να μη σου αρέσουν, αλλά που θεωρούνται κοινωνικά αναγκαίες. Επιπλέον, συνήθως δίνουν έμφαση σε ατομικές συμπεριφορές χωρίς σαφή δομική επίδραση. Έτσι, αντί να αμφισβητούν τις ηγεμονικές ιδέες για τη ζωή που επιβάλλει ο καπιταλισμός, συχνά επιστρατεύουν μια ηθικολογία – κάτι που καθιστά αδύνατη τη συλλογική δράση.

Ένα σχέδιο που θα απευθύνεται στην πλειοψηφία πρέπει να δημιουργεί ορίζοντες μετασχηματισμού που θα είναι επιθυμητοί για τους ανθρώπους. Η αντί-ηγεμονία δεν μπορεί να νοηθεί έξω από την κοινωνία που φιλοδοξεί να μετασχηματίσει, και η μετασχηματιστική πολιτική πρέπει να ενσωματώνει τα θετικά στοιχεία του αποδεκτού τρόπου ζωής και των συνηθισμένων πρακτικών, αποφεύγοντας ελιτισμούς και αριστερίστικους σεχταρισμούς.

Όταν κάποιος συμμετέχει σε έναν αγώνα –για την υπεράσπιση της κατοικίας του, της γειτονιάς του, της επικράτειάς του– πρέπει να αισθάνεται ότι είναι μέρος ενός μεγαλύτερου, επιθυμητού μετασχηματιστικού έργου, που υπερβαίνει την ατομική και υλική διάσταση αυτού του αγώνα.

Μια διαλεκτική συστατικού-καταστατικού χαρακτήρα    

Η πολιτική μας παράδοση μας προσφέρει αρκετές εμπειρίες στην προώθηση διαδικασιών που βασίζονται στην αλληλοϋποστήριξη, την αυτοδιαχείριση ή τον συνελευθερισμό, που δημιουργούν εναλλακτικές μορφές κοινωνικής αναπαραγωγής σε συνθήκες κρίσης, όταν η αγορά και το κράτος αποτυγχάνουν. Αυτές οι προσπάθειες είναι πραγματικά μετασχηματιστικές, αλλά μονάχα σε μικρή κλίμακα: επηρεάζουν μόνο τους ανθρώπους που συμμετέχουν σε αυτές τις ομάδες και κινδυνεύουν να μετατραπούν σε αυτοδιαχείριση της μιζέριας που διευκολύνει την καπιταλιστική αναπαραγωγή, αντί να δημιουργεί προϋποθέσεις ρήξης. Στην πραγματικότητα, αντί να δημιουργούν «κοινοτικές δικτυώσεις», όπως θα έλεγε η Raquel Gutiérrez, συνήθως εμφανίζονται ως μια «συστάδα μικρών έργων», που είναι ανίκανα να συγκροτηθούν ως αντι-ηγεμονική δύναμη και παραμένουν νησίδες αυτόνομων πρακτικών που γίνονται ανεκτές από το κράτος και την αγορά.

Οι απαντήσεις αυτές δεν μπορούν να συσταθούν ως αντι-ηγεμονική δύναμη αν λείπει το καταστατικό τους σκέλος: η αμφισβήτηση και η αποδόμηση των κυρίαρχων δομών. Η καθημερινή σύγκρουση τόσο στις υλικές διαστάσεις της ζωής, αλλά και στο ιδεολογικό-πολιτισμικό πεδίο, είναι απαραίτητη για να αναδειχθούν οι αντιφάσεις του κεφαλαίου, να απονομιμοποιηθεί η εκμετάλλευση, και οι κυρίαρχες δομές του καπιταλισμού.

Συνομοσπονδία αγώνων

Αν οι κοινωνίες μας εισέλθουν σε μια φάση όπου η κρίση βαθαίνει, όπως συνέβη μετά το 2008, θα διαπιστώσουμε ότι οι δυνάμεις μας δεν βρίσκονται σε πολύ καλύτερη κατάσταση απ’ ό,τι πριν από μία δεκαετία. Ο κύκλος του κινήματος 15Μ δεν κατάφερε να συγκεντρώσει αρκετή κοινωνική δύναμη για να αντιμετωπίσει την νέα κρίση από ισχυρότερη θέση.

Η υπόθεση της οπισθοφυλακής, σε ένα πλαίσιο «πολέμου θέσεων», υποδηλώνει ότι ο τρέχων πολιτικός στόχος είναι η δημιουργία των συνθηκών για τη διαμόρφωση ενός αντι-ηγεμονικού μπλοκ. Αυτό το μπλοκ πρέπει να είναι εργαλείο για τη συσσώρευση δυνάμεων, χτίζοντας μια νέα αντι-ηγεμονία βασισμένη στις δικές μας μορφές ζωής.

Η κρίση του καπιταλισμού δημιουργεί ανισορροπίες ταυτόχρονα σε πολλούς τομείς. Αυτό σημαίνει ότι οι αγώνες που περιορίζονται σε συγκεκριμένους τομείς, αν και σημαντικοί για τη συγκέντρωση δυνάμεων, δεν μπορούν από μόνοι τους να ξεπεράσουν τη λογική του κεφαλαίου, που μπορεί να μετατοπίσει τις αντιφάσεις του σε άλλους τομείς.

Έτσι, το αντι-ηγεμονικό, ποικιλόμορφο και λαϊκό μπλοκ πρέπει να είναι το εργαλείο για τη συσσώρευση δυνάμεων, οικοδομώντας μια νέα ηγεμονία βασισμένη στις δικές μας θεσμίσεις και κοινωνικές βάσεις

The post Λαϊκή εξουσία και συνομοσπονδία αγώνων: υποθέσεις για έναν νέο πολιτικό κύκλο στην Ισπανία first appeared on Aυτολεξεί.

The post Μέλη της Ένωσης Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης με αφορμή την επικείμενη ολοκλήρωση του μετρό (ΗΧΗΤΙΚΟ) first appeared on Aυτολεξεί.

Γιατί να ενταχθείς σε μια ένωση ενοικιαστ(ρι)ών; Το ερώτημα αυτό τίθεται συχνά κατά τη δράση μας, αλλά αντί να αναλωθώ σε μια μακροσκελή θεωρητική έκθεση, θέλω να απαντήσω σε αυτό το ερώτημα από τη δική μου οπτική γωνία. Γιατί αφιερώνω την ενέργειά μου στην οικοδόμηση μιας ένωσης ενοικιαστ(ρι)ών;

Στον πυρήνα της η ερώτηση αυτή έχει μια απλή απάντηση. Όχι επειδή ονειρευόμουν να γίνω συνδικαλιστής ενοικιαστ(ρι)ών ούτε επειδή ήθελα να αποκτήσω ένα διασκεδαστικό χόμπι. Είμαι στην ένωση ενοικιαστών^[1] απλώς και μόνο επειδή είμαι ενοικιαστής. Πληρώνω ενοίκιο για το σπίτι όπου μένω. Για μένα το διαμέρισμα είναι ο χώρος όπου λαμβάνει χώρα το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου. Εδώ κοιμάμαι, εδώ τρώω, εδώ χαλαρώνω το βράδυ και μερικές φορές εργάζομαι εδώ. Όταν είμαι άρρωστος το διαμέρισμά μου γίνεται το ιατρείο μου και όταν γιορτάζω το διαμέρισμά μου γίνεται τόπος συγκέντρωσης των φίλων και της οικογένειάς μου. Σχεδόν όλα όσα κάνω εξαρτώνται από αυτό το φθαρμένο διαμέρισμα. Για μένα είναι το σπίτι μου.

Για τον εκμισθωτή μου, αυτός ο ίδιος χώρος δεν είναι παρά το μηνιαίο ποσό του ενοικίου. Όταν σκέφτεται αυτό το κτίριο, σκέφτεται έναν αριθμό κάθε μήνα. Μπορεί να μην έχει επισκεφθεί καν αυτόν το χώρο από τότε που τον αγόρασε και σίγουρα δεν γνωρίζει τα προβλήματα και τις ελλείψεις του χώρου. Εγώ γνωρίζω, γιατί ζω εδώ. Αλλά αντί να διορθώσω τα προβλήματα που εντοπίζω άμεσα, πρέπει πρώτα να υποβάλω αίτηση στον εκμισθωτή μου για να προσπαθήσω να τον πείσω ότι αυτή η εργασία συντήρησης μπορεί να σχετίζεται κάπως με τον πολύτιμο αριθμό του.

Αν αποφασίσει ότι τα προβλήματά μου αξίζουν να λυθούν, θα τα λύσει χρησιμοποιώντας απλά τα χρήματα που του έδωσα τον περασμένο μήνα. Προτού έστω και ένα δολάριο από το ενοίκιό μου χρησιμοποιηθεί για την επιδιόρθωση του διαμερίσματος που πληρώνω, ο εκμισθωτής κατακρατάει κομμάτι του ενοικίου που του δίνω, για να πληρώσει τα δικά του έξοδα, την εξέλιξη του, για να αυξήσει το κέρδος του. Κατά τη διαδικασία αυτή, κατάλαβα ότι ο εκμισθωτής δεν αρκείται απλώς στο να ελέγχει δεσποτικά τον χώρο στον οποίο ζω. Ελέγχει και τον χρόνο μου, με τη μορφή των χρημάτων που απαιτούνται από εμένα για την πληρωμή του ενοικίου. Σε αυτή τη φάρσα που ονομάζεται «ανταλλαγή» ο εκμισθωτής δεν χρειάζεται να επιλέξει να δώσει κάτι.

Κρατάει τον χώρο κρατάει και τα χρήματα, και εγώ δεν μένω με τίποτα στο τέλος της μίσθωσης.

Θα είμαι πάντα ενοικιαστής. Δεν φιλοδοξώ να γίνω ιδιοκτήτης σπιτιού. Η ιδιοκατοίκηση είναι το καρότο που ωθεί σε κίνηση τους συγκατοίκους μου, επίσης ενοικιαστές και αποσπά την προσοχή τους από το συνεχές χτύπημα του μαστιγίου του εκμισθωτή. Η υπόσχεση της ιδιοκατοίκησης που προσφέρεται στους ενοικιαστές τούς κάνει να παραβλέπουν τις πραγματικές συνθήκες της ζωής τους.

Οι ενοικιαστές ονειρεύονται να αφήσουν πίσω τους τη ζωή στο ενοίκιο και να γίνουν ιδιοκτήτες κατοικίας ή ακόμη και να μεταμορφωθούν σε εκμισθωτές με τους δικούς τους υπάκουους ενοικιαστές. Εγώ έχω ξυπνήσει από αυτό το όνειρο. Αντιμετωπίζω αυτή τη φαντασίωση ως τρόπο να αντιμετωπιστούν οι αφόρητες συνθήκες της ζωής στο ενοίκιο. Η φαντασίωση της απόκτησης ιδιοκτησίας μας υπόσχεται ότι αυτές οι συνθήκες είναι προσωρινές, λες και αυτό δικαιολογεί το ότι είναι αφόρητες. Με την ένταξή μου στο σωματείο ενοικιαστ(ρι)ών απορρίπτω αυτή τη «δικαιολόγηση» και αντιμετωπίζω κατα-πρόσωπο τις συνθήκες της ζωής μου. Δεν θα οδηγήσουν και εμένα σε αυτόν τον απατηλό λήθαργο.

Όμως η υπόσχεση της ιδιοκτησίας κατοικίας, όχι μόνο αμβλύνει την ικανότητα των ενοικιαστ(ρι)ών να δουν τις αδικίες που διαπράττονται εις βάρος τους. Συνθλίβει επίσης κάθε αίσθημα ευθύνης για άλλους ενοικιαστές σαν κι αυτούς. Όταν βλέπω τους ενοικιαστές να μετατρέπονται σε άθλιους υποτακτικούς, σε ανθρώπους απρόθυμους να βοηθήσουν τον εαυτό τους ή τους γείτονές τους, ανατριχιάζω. Ποτέ δεν θα γίνω ένας από αυτούς τους αμήχανους εν αναμονή ιδιοκτήτες κατοικίας των οποίων η πρώτη αντίδραση σε έναν σκληρό και αμελή εκμισθωτή είναι να φύγουν και να αφήσουν τους άλλους ενοίκους να υποφέρουν. Δεν επιθυμώ να ζω λες και η πραγματική ζωή με περιμένει στη γωνία αν δώσω μια προκαταβολή. Οι ζωές μας ως ενοικιαστ(ρι)ες βρίσκονται εδώ, αυτή τη στιγμή, στα διαμερίσματά μας. Αυτό που στέκεται ανάμεσα σε εμάς και τον έλεγχο των σπιτιών μας δεν είναι ένας τίτλος ιδιοκτησίας, είναι ο εκμισθωτής που έχει αποκτήσει σχεδόν απόλυτη εξουσία πάνω στις πραγματικές συνθήκες της ζωής μας. Αυτό το κοινό σημείο που ενώνει όλους του ενοικιαστές.

Όχι, δεν φιλοδοξώ να γίνω ιδιοκτήτης κατοικίας, αλλά φιλοδοξώ να έχω τον έλεγχο του σπιτιού μου. Πρέπει να διευκρινίσω ότι όταν λέω έλεγχο, δεν εννοώ μια μοναχική, απόλυτη εξουσία την οποία συνεπάγεται η ιδιοκτησία. Η απομονωμένη ύπαρξη των ιδιοκτητών κατοικίας που στρέφει τους ανθρώπους εναντίον των γειτόνων τους αποτελεί όνειρο του παρελθόντος. Έχω δει τη μικροπρέπεια και τη σκληρότητα στην οποία οδηγούνται οι ιδιοκτήτες κατοικίας από την με κάθε μέσο υπεράσπιση της αξίας της ιδιοκτησίας τους. Και δεν θέλω τίποτα παρόμοιο. Αυτό που εννοώ με τον «έλεγχο του σπιτιού μου» είναι ο δημοκρατικός έλεγχος του χώρου στον οποίο ζω. Εννοώ τον έλεγχο που θα μπορούσε να προκύψει μέσα από την οργάνωση των ανθρώπων που ζουν στα σπίτια από πάνω, από κάτω και γύρω μου. Αυτός ο έλεγχος βασίζεται στην αρχική συνειδητοποίηση ότι είμαι ενοικιαστής και ότι ως ενοικιαστής έχω κοινά συμφέροντα με κάθε ενοικιαστή σε όλη την πόλη. Βρίσκω αμέριστη δύναμη στην ενότητα που θα μπορούσα να δημιουργήσουν τα κοινά μας συμφέροντα, αλλά αισθάνομαι επίσης και μια βαριά ευθύνη. Δεν θέλω να παραμελήσω αυτή την ευθύνη απέναντι σε ενοικιαστές σαν εμένα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο επέλεξα να σταθώ στο ύψος μου και να δημιουργήσω την οργάνωση που χρειαζόμαστε για να αποκτήσουμε τον έλεγχο των σπιτιών μας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είμαι αφοσιωμένος στην οικοδόμηση της ένωσης ενοικιαστ(ρι)ών.

Κάποιοι από εσάς τους ενοικιαστές που το διαβάζετε αυτό μπορεί να έχετε αντίρρηση: «Αλλά το διαμέρισμά μου είναι καλά συντηρημένο!» Για να απαντήσω σε αυτό, μπορώ μόνο να πω «…προς το παρόν». Για κάθε ενοικιαστή που είναι ευχαριστημένος με τη συμφωνία που έχει κάνει με τον εκμισθωτή του, υπάρχει ένας άλλος που ήταν ευχαριστημένος με τη συμφωνία του μέχρι που προέκυψε μια κρίση.

Όταν χτυπάει η κρίση, εύχονται να υπήρχε ήδη μια οργάνωση να τους προστατεύει ακόμα και όταν είχαν θέρμανση, όταν το διαμέρισμά τους δεν είχε υποστεί ζημιές από καπνό ή όταν δεν έσταζε νερό από το ταβάνι τους. Είναι σοφό να μαθαίνουμε από αυτές τις τύψεις. Ξέρω ότι πρέπει να συνδικαλίζομαι ακόμη και σε καλές εποχές, επειδή η ευημερία μου θα έρχεται πάντα σε δεύτερη μοίρα πίσω από το κέρδος του εκμισθωτή. Ο εκμισθωτής θα επιλέγει πάντα τα μετρητά αντί για της ευημερία μας, οπότε ξέρουμε ότι πρέπει να είμαστε προληπτικοί.

Άλλοι ενοικιαστές μπορεί να διαμαρτυρηθούν: «Δεν θέλω να συνδικαλιστώ στην πολυκατοικία μου, γιατί κάποια στιγμή θα μετακομίσω». Λοιπόν, αν μετακομίσετε στην πολυκατοικία μου, θα βρείτε ένα σωματείο ήδη συγκροτημένο και έτοιμο να υπερασπιστεί τα συμφέροντά σας. Πρόκειται για ένα σωματείο που θα υπάρχει ακόμα και όταν λήξει το δικό μου συμβόλαιο και πιθανότατα και το δικό σας. Ελπίζω ότι αν μετακομίσω στη δική σας πολυκατοικία θα βρω το ίδιο.

Τέλος, μπορεί να υπάρχουν κάποιοι ενοικιαστές που μετά από όλα αυτά εξακολουθούν να επιμένουν: «Ο ιδιοκτήτης μου είναι καλός άνθρωπος! Χρειάζεται το εισόδημα από τα ενοίκια για να επιβιώσει!» Σε εσάς, πρέπει να απαντήσω με μια ερώτηση. Είστε εκμισθωτής ή είστε ενοικιαστής; Οι εκμισθωτές ξέρουν ποιοι είναι. Στη νομοθετική μάχη παραμερίζουν τις μικροδιαφορές τους και υπερασπίζονται ενωμένοι τα συμφέροντά τους ως εκμισθωτές. Τα συμφέροντα τους είναι αντίθετα με τα συμφέροντα των ενοικιαστών, δηλαδή με τα δικά σας συμφέροντα! Έτσι, αν είστε πραγματικά ενοικιαστής, συμπεριφερθείτε ως τέτοιος.

^[1] Όπου χρησιμοποιείται αρσενικό γένος εννοείται και το θηλυκό.

The post Γιατί είμαι στην Ένωση Ενοικιαστών: Επιστολή από μέλος του σωματείου «Συμμαχία των ενοικιαστ(ρι)ών του Σικάγο» first appeared on Aυτολεξεί.

Ένας ασυνήθιστος ήχος παρενοχλεί τα ευαίσθητα αυτιά μας. Ένα drone πλανάται πάνω από τα κεφάλια μας στον ασυννέφιαστο ουρανό του Malmö και επιτηρεί τα σώματα που περπατούν στους δρόμους. Ποιος χειρίζεται αυτό το drone και από πού, παραμένει ένα μυστήριο στους επιτηρούμενους. Ο επιτηρητής είναι αγνώστων στοιχείων. Αλλά παρότι αγνοούμε το πρόσωπό του, δεν μας είναι άγνωστος ο θεσμός τον οποίο υπηρετεί. Είναι η αστυνομία που κατευθύνει το μηχάνημα που μουρμουρά ασταμάτητα και δεν μας επιτρέπει να αγνοήσουμε την ύπαρξη και τον σκοπό του.

Υπενθύμιση ότι όλοι/ες όσοι/ες έσπευσαν στο Malmö, να διαμαρτυρηθούν για τη ανεμπόδιστη συμμετοχή του Ισραήλ στην Eurovision, συμπαραστάτες στον Παλαιστινιακό λαό που σφαγιάζεται, είμαστε υπό επιτήρηση.

Στους δρόμους του Malmö δεν συρρέουν μόνο οι αλληλέγγυοι από τις άλλες πόλεις της Σουηδίας, από τη Δανία, τη Γερμανία, τη Νορβηγία. Συρρέουν και τα ειδικά σώματα της αστυνομίας που ζήτησε το σουηδικό κράτος από τα γειτονικά του κράτη. Στους δρόμους οι αστυνομικοί έχουν ενισχύσει τον εξοπλισμό και έχουν αλλάξει τη συμπεριφορά τους. Εκτός από τους ειδικούς φρουρούς, τους χαμηλόβαθμους ένστολους αστυνομικούς που περιπολούν τους δρόμους, κυκλοφορούν σε μικρές ομάδες στρατιωτικοποιημένα σώματα με ημιαυτόματα όπλα, ιππείς θεόρατων αλόγων που στόχο έχουν να εμποδίζουν τη συγκέντρωση και διέλευση του πλήθους, ελεύθεροι σκοπευτές.

Οι σερίφηδες περιπολούν έναν τοίχο, επαναλαμβάνουν την ελλειπτική τους πορεία, προχωρούν παράλληλα στον τοίχο του folketspark (Πάρκο του Λαού). Το δέρμα του κτιρίου είναι διάστικτο με τα ίχνη συμπαράστασης στην Παλαιστίνη. Αυτές τις μέρες προσιτό σε μας απομένει μόνο το δέρμα του folketspark, αλλά όχι η ψυχή του. Τα κατώφλια που χωρίζουν το έξω από το μέσα, επιτρέπεται να τα περάσουν μόνο άκακοι, αμέριμνοι και χαριτωμένοι τουρίστες που απολαμβάνουν τα προεόρτια της Eurovision.

Την Τρίτη 07/05/2024, η δημοτική αρχή του Malmö επέλεξε να αφαιρέσει τα συνθήματα στους τοίχους του Folketpark, να διαγράψει με μια μπογιά όλα τα ίχνη που άφησαν οι υποστηρικτές της Παλαιστίνης τους προηγούμενες μήνες, ενάντια στη γενοκτονία και τον καθημερινό βομβαρδισμό των αμάχων από το κράτος του Ισραήλ.

Η ίδια δημοτική αρχή επέτρεψε σε έναν ιδεολόγο του νέου σουηδικού εθνικισμού να κάψει δημόσια το Κοράνι, σε μια ετήσια τελετουργία που επιλέγει τα νέα σύμβολα με τα οποία στεγανώνεται ο εθνικισμός στις κοινωνίες του προηγμένου καπιταλισμού. Όσο τα ίχνη της αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη διαγράφονταν και όσο το Κοράνι καιγόταν, η αστυνομία προέτρεπε τους κατοίκους του Malmö, τη σουηδική πόλη με τον μεγαλύτερο μουσουλμανικό πληθυσμό στη Σουηδία, να μην επιτρέψουν στους εαυτούς τους να παρασυρθούν από την πρόκληση.

Στολισμένοι με τα σύμβολα της αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη, kufiyyeh και καρφίτσες αποφασίσαμε να καθίσουμε να ξεκουραστούμε σε μια κουρδική μπυραρία της Möllevångstorget. Οι ενδυματολογικοί συμβολισμοί υπερβαίνουν το πλαίσιο της συγκυριακής διαμαρτυρίας. Στην πόλη του Malmö τα σύμβολα της αλληλεγγύης, οι kufiyyeh, οι παλαιστινιακές σημαίες που κρέμονται από τα παράθυρα αποτελούν σταθερό κομμάτι της καθημερινότητας. Ήταν εκεί πριν από την έναρξη της Eurovision και θα παραμείνουν εκεί μετά τη λήξη της.

Αλλά μέσα σε αυτή τη συγκυρία, με την αποδοχή συμμετοχής του Ισραήλ στον χαριτωμένο διαγωνισμό εν μέσω της γενοκτονίας, η καθημερινότητα της πόλης αλλάζει. Η χρήση του αστικού χώρου περιορίζεται, με πρόσχημα την αστυνομική πρόληψη δημιουργούνται ζώνες απαγόρευσης, ώστε να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες διασκέδασης των τουριστών που ήρθαν να καταναλώσουν αμέριμνοι το θέαμα.

Ένας άγνωστος άντρας πλησίασε το τραπέζι μας, ζήτησε συγνώμη που διέκοψε τη συνομιλία μας, συστήθηκε και έπειτα με ρώτησε σε πολύ σοβαρό τόνο, γιατί φοράω την kufiyyeh:

– «Ήρθα από την Uppsala, το κάνουμε σε ένδειξη υποστήριξης για τους Παλαιστίνιους».
– «Αυτό που φοράς έχει σημασία να ξέρεις γιατί το φοράς. Βλέπω όλους αυτούς τους ανθρώπους να φοράνε την kufiyyeh αυτές τις μέρες και αναρωτιέμαι αν ξέρουν γιατί τη φοράνε. Αν το κάνουν για να διαφημίσουν τον εαυτό τους ή αν το κάνουν γιατί το πιστεύουν πραγματικά».

Δεν ξέρω τι σημαίνει να το πιστεύεις πραγματικά. Αλλά θεώρησα ότι αυτό που μου έλεγε αυτός ο άντρας μπορεί να δήλωνε μια ανησυχία, την ανησυχία ότι οι ενδυματολογικές επιλογές μπορούσαν να καταλήξουν σε ένα ακόμα άκακο σύμβολο, μια επίδειξη ταυτότητας που δεν παραβιάζει τίποτα, που δεν αλλάζει τίποτα, αλλά εξακολουθεί να προσφέρει ηθική ικανοποίηση σε όσους περιφέρονται επιδεικνύοντας τα σύμβολα.

Δεν τον ρώτησα από που προέρχεται η ερώτησή του αλλά, αν προέρχεται από αυτή την ανησυχία, τότε είχαμε να κάνουμε με μια ανησυχία ουσιώδη. Οι αγώνες και οι προθέσεις ενσωματώνονται σε προϊόντα. Η αγορά και ο κρατικός μηχανισμός που την υποβοηθά προωθούν έναν εμπορευματοποιημένο αντικαπιταλισμό που παράγει σύμβολα-προϊόντα πάνω στα οποία και γύρω από τα οποία χτίζονται ταυτότητες υποκειμένων και ομάδων. Ο καπιταλισμός παράγει και πουλά αντικαπιταλιστικές ταυτότητες, που πείθουν τους φορείς τους ότι βρίσκονται κάθε φορά στη σωστή πλευρά της ιστορίας. Αλλά όσο επιμένουμε στα σύμβολα, όσο δεν υπερβαίνουμε τη σφαίρα των συμβόλων, παραμένουμε εγκλωβισμένοι στη σφαίρα της αναπαραγωγής των ταυτοτήτων, χωρίς να βλέπουμε και να αντιμετωπίζουμε τις δομές μιας μηχανής που εμπορευματοποιεί τη διαφωνία, την αντιπαράθεση, την επιθυμία της αντίστασης ως τρόπο εξουδετέρωσής τους. Αλλά αν και δεν πρέπει να μας εγκλωβίσει μέσα στην σφαίρα του, ο αγώνας των συμβόλων παραμένει σημαντικός, αποτελεί μια αρχή, ένας προθάλαμος αγώνα.

Η εκμισθώτρια του σπιτιού που μοιράζομαι με πέντε ακόμα συνενοικιαστές, στη συντηρητική πόλη της Uppsala, ανησυχεί για την ιδιοκτησία της. Τη μέρα του Valborg, όταν οι φοιτητές της πόλης ξεκινούν από το πρωί με καρναβαλική διάθεση να γιορτάζουν την έλευση της άνοιξης, οι συνενοικιαστές αποφασίσαμε να κάνουμε μια συμβολική πράξη. Να κρεμάσουμε ένα banner της Παλαιστίνης έξω από το παράθυρο του σπιτιού μας, ώστε τα πλήθη των μαθητών και των κατοίκων που περνάνε από μπροστά να εξοικειωθούν με αυτή τη δημόσια εκδήλωση συμπαράστασης σε έναν λαό υπό σφαγή. Η εκμισθώτρια με τρομακτική ταχύτητα, έφτασε στην πόρτα μας, ζητώντας μας να κατεβάσουμε αυτό το σύμβολο:

– «Πρέπει να με καταλάβετε. Εγώ απεχθάνομαι τις πράξεις του Ισραήλ και στέκομαι με την Παλαιστίνη. Είμαι ριζοσπάστρια από τα γεννοφάσκια μου. Συμμετείχα στις καταλήψεις του ’70 στη Σουηδία. Και ψηφίζω ενεργά το αριστερό κόμμα Σουηδίας. Αλλά πρέπει να πάρετε αυτή τη σημαία από εκεί. Μπορεί να έρθει κάποιος τρομοκράτης, να ρίξει μια βόμβα, να καταστρέψει το σπίτι».

Η εκμισθώτριά μας, ψηφοφόρος της αριστεράς, με τα φιλο-παλαιστινιακά της αισθήματα, δεν πολύ-ανησυχεί για το τι μπορεί να προκαλέσει το απίθανο ενδεχόμενο ρίψης μιας βόμβας σε εμάς, αλλά σίγουρα φοβάται για την καταστροφή της ιδιοκτησίας της.

Αποτελεί το χαρακτηριστικότερο δείγμα μιας κοινωνίας που αναπτύσσει την αυτο-εικόνα της ηθικής ανωτερότητάς της μόνο όταν έχει εξασφαλίσει ότι τίποτα δεν θα απειλήσει τα υλικά θεμέλια της άνεσής της.

Και αυτά τα υλικά θεμέλια είναι συνδεδεμένα με μια σταθερή, ακατάπαυστη αλλά και αόρατη καταπίεση και εκμετάλλευση των φτωχών του κόσμου, τη μετάγγιση πλούτου από τους φτωχούς σε μια κρίσιμη μάζα άνετα διαβιούντων Σουηδών που υπνοβατούν στο προνόμιο. Η εκμισθώτριά μας ζει άνετα, λαμβάνει μηνιαία το δυσθεώρητο ενοίκιο που της καταβάλουμε για να μας αφήνει να ζούμε στην ιδιοκτησία της. Μας παρουσιάζει τα τεκμήρια της αριστεροσύνης της, και αμέσως μετά τα χρησιμοποιεί για να μας πείσει ότι δικαιούται να μας ζητήσει ως αριστερή να κατεβάσουμε ένα σύμβολο αλληλεγγύης σε έναν λαό που καταστρέφεται καθημερινά. Γύρω από σύμβολα καμιά φορά δίνονται σημαντικές μάχες.

Στην πρώτη προβλήτα στο εξευγενισμένο λιμάνι του Malmö, αγκυροβόλησε την Τετάρτη, το Πλοίο για τη Γάζα, που ονομάζεται Handala, ένα πλοίο για τα παιδιά της Γάζας. Οι αλληλέγγυοι/ες συγκεντρώθηκαν στην προβλήτα για να καλωσορίσουν τους επιβαίνοντες, να τραγουδήσουν μαζί τους, να συνεισφέρουν ό,τι μπορούν. Ήταν κυκλωμένοι από δεκάδες αστυνομικούς, άλλους με βαρύ οπλισμό, άλλους με την ετικέτα ‘dialog police’ που καθήκον τους έχουν να επιλύουν διαφορές ανάμεσα σε διαδηλωτές και βίαια αστυνομικά σώματα με τρόπο ειρηνικό.

Κανένα μέλος της dialog police δεν ήταν λίγες μέρες πριν παρόν, στη δημόσια καύση του Κορανίου. Αυτή η χειρονομία που εγγράφεται στο -βαπτισμένο στον αντι-μουσουλμανισμό- κίνημα του ακραίου ‘εθνικισμού της προόδου’ που αναδύεται (και) στη Σουηδία, συντελέστηκε μέσα στον προστατευτικό κλοιό των πιο μάχιμων αστυνομικών σωμάτων.

Το Folketspark, το Πάρκο του Λαού, παραμένει απροσπέλαστο αυτές τις μέρες. Στην είσοδό του μια ντουζίνα ειδικών φρουρών κάνουν διεξοδικό έλεγχο στους επισκέπτες. Δεν μπορούμε να μπούμε στο Πάρκο του Λαού αν κουβαλάμε τσάντες και κάμερες. Είναι διαθέσιμο μόνο για τους μετόχους της γιορτής της Eurovision, όσους ήρθαν αμέριμνοι να γιορτάσουν, κάτω από αφίσες που διαφημίζουν πολύχρωμα: ‘united by music, united by Malmö’.

United;

Η Σουηδική κυβέρνηση έχει κατεβάσει χιλιάδες αστυνομικούς στους δρόμους. Έξω από το Folketspark περιπολούν σε πυκνούς σχηματισμούς αστυνόμοι με βαρύ οπλισμό και ημιαυτόματα όπλα. Στο πλάτωμα του γηπέδου του hyllie όπου θα γίνει ο διαγωνισμός της eurovision έχουν τοποθετήσει ελεύθερους σκοπευτές.

Tην πόλη επισκέφτηκε ο αρχηγός της αστυνομίας του Ισραήλ για να αξιολογήσει αν τα μέτρα προστασίας είναι επαρκή για να προστατεύσουν την Ισραηλινή αποστολή.

Αλλά το Malmö παραμένει πόλη ζωντανή. Οι κάτοικοι έχουν κρεμάσει σημαίες στα παράθυρα, ποδηλατούν και περπατούν με τυλιγμένες τις kufiyyeh τους γύρω από το λαιμό, χαιρετιούνται, και ετοιμάζονται για τη μεγάλη αυριανή διαδήλωση, ενάντια στη συμμετοχή του Ισραήλ, ενάντια στα κρατικά εγκλήματα του Ισραηλινού κράτους, ενάντια στις βιομηχανίες όπλων και εξοπλισμών της Σουηδίας, ενάντια στις επενδύσεις που τροφοδοτούν το apartheid.

Δεκάδες χιλιάδες συγκεντρωθήκαμε στην Stortorget. Αλλά η αστυνομία ήταν έτοιμη, με τα πελώρια άλογα της, με τις ενισχύσεις που ήρθαν από τη δανέζικη Politi, εξοπλισμένη, παραταγμένη μπροστά από τα σκουρόχρωμα της οχήματα, στις παρυφές της συγκέντρωσης να μας ζητάει να αποκαλύψουμε τα πρόσωπά μας.

Οι περισσότεροι μετέχοντες από αυτές τις χιλιάδες του κόσμου δεν είχαν προηγούμενη πείρα από συμμετοχή σε διαδηλώσεις. Όπως διαπιστώσαμε αργότερα, οι περισσότεροι είχαν μια αμετακίνητη άποψη ότι η αστυνομία είναι ένας φίλιος θεσμός.

Αλλά τις προηγούμενες ημέρες, μια ομάδα πιο υποψιασμένων οργανώσεων, είχε κυκλοφορήσει ένα απλό, ολιγοσέλιδο βιβλιαράκι με νομικές πληροφορίες και συμβουλές για τα δικαιώματα των διαδηλωτών: αν επιτρέπεται να αρνηθείς να δώσεις την ταυτότητά σου αν σου ζητηθεί (μπορείς), αν σου επιτρέπει να καλύπτεις το πρόσωπό σου αν θέλεις (μπορείς), αν σου επιτρέπεται να φωτογραφίζεις την αστυνομία (μπορείς) κ.λπ. Στο τέλος του ολιγοσέλιδου leaflet υπήρχε ένα barcode που οδηγούσε τον αναγνώστη στο τηλέφωνο μιας ομάδας δικηγόρων, που μπορούσαν να υπερασπιστούν όσους αντιμετώπιζαν προβλήματα.

Μετά τη μεγαλειώδη πορεία της πρώτης ημέρας, οι ομάδες βρέθηκαν διχασμένες, ως προς το αν θα έπρεπε να συνεχίσουμε με διαμαρτυρίες μπροστά από την αρένα του hyllie όπου διεξάγονται οι προημιτελικοί της Eurovision ή έξω από το folketspark, εκεί όπου διεξάγονταν οι παράλληλες εκδηλώσεις για τους ανθρώπους που τόσο γλυκά και αμέριμνα συμμετέχουν σε έναν όλεθρο.

Από τους εκατοντάδες χιλιάδες της μεσημεριανής πορείας, στην αυθόρμητη πορεία στο folketspark συνέχιζαν περίπου χίλια άτομα, σε μια αρκετά παθιασμένη διαδρομή. Αλλά η πορεία παρέμεινε δίχως περιφρούρηση, η σχέση με την αστυνομία παρέμεινε μια σχέση αναπάντητου ελέγχου.

Λίγο μετά την έναρξη της πορείας μια ομάδα δέκα στρατιωτικοποιημένων αστυνομικών, με αυτόματα όπλα, κράνη, και χακί στολές, εισβάλουν στην πορεία ανενόχλητοι, διεισδύουν στην ψυχή της, πλησιάζουν ανεμπόδιστοι δυο άτομα, και με χειρουργικό τρόπο τα απομακρύνουν με χειροπέδες, χωρίς κανείς να προβάλει αντίσταση.

Πλησιάσαμε έναν από τους οργανωτές που κρατούσαν τα μεγάφωνα και τον παροτρύναμε να προειδοποιήσει τον κόσμο, να τον καλέσει να μην επιτρέπει στην αστυνομία να μπαίνει ανενόχλητη στον πυρήνα της διαμαρτυρίας μας, να σχηματίσουμε ένα όριο:

– «To 90% όσων συμμετέχουν σήμερα δεν έχουν συμμετάσχει ποτέ στο παρελθόν σε μια πορεία. Είναι δύσκολο».

Την ημέρα του Σαββάτου, η πορεία ήταν και πάλι μεγαλειώδης. Περπατώντας προς τα εκεί, στις παρυφές της Stortorget ένας δανός αστυνομικός της Politi στάθηκε μπροστά μου, μου ζήτησε να κατεβάσω τη kufiyyeh μου: «γιατί κρύβεις το πρόσωπό σου»;

Περάσαμε στην καρδιά της πλατείας και ξεκινήσαμε να περπατάμε. Από τους παραδρόμους, όλο και περισσότεροι έρρεαν και ενίσχυαν την κεντρική ροή. Μπάντες κρουστών, συνθήματα και μια πορεία που κράτησε για ώρες χωρίς να χάσει τις δυνάμεις της.

Στο τέλος αυτής της μεγάλης διαδρομής, αποφασίσαμε να πάμε στην αρένα του hyllie. Στις ταράτσες του γηπέδου και των πολυκατοικιών είχαν στηθεί ελεύθεροι σκοπευτές, ψηλότερα ανέμιζε ένα ελικόπτερο, και τα σώματα της αστυνομίας ήταν έτοιμα να ασκήσουν βία. Αστυνομία και glitter.

Επιχειρήσαμε να κλείσουμε την είσοδο στους θεατές. Η αστυνομία άμεσα ενεργοποίησε το άρθρο 24 (PL 24) που μας καθιστούσε επιτόπου στοιχεία διατάραξης της δημόσιας τάξης. Επί την ενεργοποίηση αυτού του άρθρου, από πολίτες, οι συγκεντρωμένοι μετατρέπονται αυτόματα σε ύποπτους για εγκληματικές πράξεις, και η αστυνομία αποκτά δικαιώματα άσκησης υψηλότερων βαθμών βίας. Διαβαθμισμένες χορογραφίες βίας.

Όσους βρισκόμασταν περικυκλωμένοι από την αστυνομία, άρχισαν να μας οδηγούσαν με σπρωξιές μακριά από την είσοδο. Αλλά αυτή η ανεξέλεγκτη βία και ο βαρύς οπλισμός, ασυνήθιστα για μια σουηδική διαμαρτυρία, οδήγησαν σε μια απομυθοποίηση. Η αστυνομία επιτίθεται αναίτια και βίαια, έχει τις κάννες της στραμμένες χωρίς λόγο πάνω στο πλήθος που διαμαρτύρεται. Η νύχτα μπροστά από την αρένα του Hyllie ήταν μια αφύπνιση.

Αυτές τις μέρες, είμαστε μπροστά από τα πανεπιστημιακά κτήρια, κατασκηνώνουμε με τους φοιτητές και τους πολίτες των σουηδικών πανεπιστημίων και πόλεων, οργανώνουμε την καθημερινότητά μας.

ΒΛ. ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ:

Απλουστεύσεις: χώροι, υποκείμενα & καταστολή σε συνθήκες πλανητικής αστικοποίησης

The post Glitter και Καταστολή – μία μαρτυρία από το Μάλμε στη Σουηδία first appeared on Aυτολεξεί.

A recent study published in the journal of the American Philosophical Association^[1] examined the hypothesis of extended cognition, according to which external devices such as smartphones should be considered part of our cognitive processes. The essay reaches a rather radical conclusion, proposing for devices to be legally and ethically treated not as mere objects but rather as extensions of the body.

It is news to nobody that our devices are more than single objects. The psychological and biological transformations brought upon us by cyber-capitalism pose ontological reconsiderations. Our personal and collective histories are encapsulated and archived into devices, sim cards, hard drives or cloud.

No one is surprised when thinkers argue that when we die, our digital devices should be handled as remains that can help those left alive to assemble our traces and reconstitute our post-mortem digital replica. Others, concerned of the judicial innovations needed forJustice to adapt to our brave new world, suggest that trashing someone’s smartphone should be seen as a form of ‘extended’ assault, equivalent to a blow to the head, rather than just destruction of property.

These exemplar philosophical, scientific and judicial reconsiderations of the elements that constitute the core of their discourse reveal the seismic impact that technological omnipresence brings upon the very perception of our selves and our societies. What is now their focal point is not the Cartesian “Ego” but a self on technical support, a mixture of biology and technology, a being that resembles a cyborg rather than a human.

What is striking is that this particular technological progress registered in global, cyber-capitalism is welcomed as a natural phenomenon or a predetermined progress that is not to be questioned; it is not technology that needs to adapt and fit into our constituted discursive systems, but rather the systems’ attempt to adapt in order to embrace technological determinism. The sound absence or muteness of any question interrogating whether technology has actually been serving ideals is due to the inherited poverty of such ideals. Any cyber innovation is welcomed as long as it serves the production of profit and commodification of everything; the current form of cyber-monarchism is compatible with the predominant cultural logic of neoliberalism and its goal-setting. A cyborg is the product of that process, and the ideal being to inhabit the hyper-real scene of images and spectacles and a world treated as a sum of data.

Murray Bookchin was one rare exception of skepticism in the general atmosphere formed by unapologetic evangelists of technological progress. Far from being a luddite, he was rightly questioning why and how technology is registered into societies, to serve what goals, causing what side-effects. He foresaw the potent relation between technological progress and extensive hierarchies of extractive consumer capitalism and how technological innovation could be transformed into a more refined tool of exploitation, manipulated by an ideology of unrestrained and unregulated competition in the pursuit of profit and power at the expense of democracy, society, individuals and the environment: I feel that we are confronted with a revolution of monumental importance and while this revolution is in the hands of capital and the state, its impacts upon society could very well be devastating. I cannot foresee that it will benefit human society or the ecology of our planet as much as is will be utilized for domination and hierarchy, which is what all technological innovation, to one extent or another, has always been utilized for (Bookchin on K.I.O).^[2]

Far from being a neutral force to bring universal reason to our unreasonable world, cyber-capitalism has produced the means of global transmission of fake news, hate speech, conspiracy theories facilitated by algorithms to reach prefabricated audiences. Computation was a prerequisite for the financialization of Capital that now moves unrestrained, able to manipulate the political hardware that needs to be upgraded in cyber-darwinian terms. States and Cities adapt and transform into agents of this de-territorialized force that dictates the course of actions to be followed at the expense of human, social, labour and environmental rights. Political parties cannot anymore articulate a vision that goes beyond balanced budgets, structural reforms and austerity measures, to please the standards set by hedge funds and Markets. Cities are no longer the “genii locurum” of modernity; they are diminished into landscapes of spectacle and a cluster of instagramable sites for touristic consumption. Official institutions are now pawns in a geo-darwinian arena, trying to make all things necessary in an extremely competitive environment to attract unrestrained investors. Geo-darwinism is the atmosphere that dictates institutional adaptation, just like darwinism is the ideological atmosphere that builds the personal agenda of individuals.

Bookchin was much more that a thinker reflecting on the impact of cyber-capitalism. What makes his corpus and thought a nodal point of reference in critical theory is his attempt to challenge the epistemological hegemonism of Darwinism that identifies individuals and institutions. Neoliberalism is another episode in the series of atmospheres established upon the symbolic and literal survival of the fittest. However, for Bookchin, Darwinism is not the moral tale nature provided to humanity rather a projection of our societies onto nature; it is the narrative that we chose to listen to, silencing all other narratives: We must emphasize here that the idea of dominating nature has its primary source in the domination of human by human and in the structuring of the natural world into a hierarchical chain of being (Bookchin,2006:38)

To counter social darwinism’s focus on the individual struggle of species to fit into a competitive environment, he focuses on the ideals of collaboration and diversity necessary to sustain an ecosystem as a whole. And even though, to him nature is neither moral nor immoral he considered our choice of narrative crucial for the quality of our social formations and relational constructions. His narrative of Social Ecology counters competition as the undisputed element that define every face f nature: The Promethean quest of using technology to “dominate nature” is replaced by the ecological ethic of using technology to harmonize humanity’s relationship with nature (Bookchin, 1977:79).

Beyond the proposal to adapt our judicial codes in order to treat someone who breaks a smartphone and wipes its contents as if they had caused their victim a head trauma, I propose that we should articulate more fundamental questions that interrogate the epistemological basis that sustains the cyber-capitalistic dogma and will examine its cost on our already deficit democratic systems, on societies, people, and the environment.

It would not be meaningless to mark on this interrogation according to the criteria set by traditional liberal thought. The messengers of cyber-capitalism always refer back to the sacred liberal discourse of individual rights. However, a careful philosophical interrogation might reveal the inconsistency of the neoliberal turn and cyber-capitalism to the fundamentals even of liberal thinking. This system cannot hold even when evaluated according to the criteria it has set to itself. Privacy, the buzzword and sacred concept of traditional liberal thought, is violated not by a French or Spanish Monarch or a totalitarian state, but by the intrusion of spectacle brought though external devices that calls us to feed an oligopoly of massive tech players with data and power. One the other hand, the technological omnipresence constructs a particular digital public world that is glued with envy, jealousy, competition and unrestrained consumption. This destruction of the public sphere has an unprecedented ontological impact. To Bookchin, the individual who is denied the opportunity to exercise self-administration in the public sphere suffers an attrition not only of self-consciousness but also of selfhood: The shrivelling of the public sphere is followed by the shrivelling of the private sphere—that inviolable area which is presumably the last refuge of the individual in an overly centralized and bureaucratized society. The ego, increasingly desiccated by the aridity of the social sphere becomes fit material for mass culture, stereotyped responses, and a preoccupation with trivia. (Bookchin, 1977:77)

Cyber-capitalism give way to what we can, at all rights now, call cyber-monarchism. Cyber-monarchism requires full attention and personal engagement, constantly surveils us and reshapes even the most private of our private time. Devices exercise brain functions and occasionally substitute them. They ‘know’ whom we speak to, when we speak to them, what we said, where we have been, our purchases, photos, biometric data, even our notes to ourselves—and all this dating back years. Our always available profiles narrate the story of ourselves, our walls are where we publish our emotions, our apps trace our transactions, monitor our meetings, store our memories, map our tastes and preferences, prefabricate the content we are instructed to be looking for. Privacy is not anymore a reflective space time, rather a continuation of spectacular intrusion. We are nurtured in our isolated cyber-bubbles that sustains technological monopolies. And our devices are essential hardware for the hegemonism of an indefinite software that not simply pleases desires but prefabricates these desires and teaches isolated cyborg-beings what to desire, and how to desire it.

The digital sphere is a hyper-real world that has substituted the actual one. Cybertech, no matter the initial intentions, has become a means provided to create a monoculture of cloned individuals reproduced to infinity. This prevailing force, rearranges the meaning of the previous systems, melts down limits and rewrites the codes of subjects, objects, symbols and the relation between them. It has incorporated everything and has colonized even the dreaming life of the population. Architectural hybridism, the melting down of the distinction between left and right in traditional politics, the commodification of political struggle, the blurring of the limits between individual privacy and publicity, are all phenomena of the rewritten codes of reality.

Even rage gave way to hopelessness, the defining emotion of a generation whose every move is anticipated, tracked, bought and sold before it even happens. For now, we all know that we are just another piece of spectacle, that every move is a cliche scripted in advance; even realizing this is a cliche. Innovation is no longer possible. All that is left is to imitate dead styles and practices.

Mass spectacle, facilitated by cyber-monarchism, tragically affects our linguistic skills as well. The cultural production of this generation suffers from word-poverty, a phenomenon that is better described not as dyslexia rather as post-lexia (Fisher,2009). The speed of visual sequences, the bombarding of pictures, hyperreality has nurtured a generation that can fully process visual data, without being able to articulate words. A slogan is more efficient in this fast-paced digital world. But in the lack of words we lack the understanding of what is happening to us and the world around us.

We lack even the most elemental skill that defines us as humans: self-reflection. What is considered sacred for liberal traditional thought, the “Ego”, is now being lost: The Hellenic interpretation of “human” as self-consciousness and self-realization in the private sphere of life recurs throughout western thought from Descartes to the contemporary existentialists. A highly individualistic subjectivism is the intellectual hallmark of philosophy in the modern era. (Bookchin,1977:76)

In cyber-monarchsim, the sacred “ego” of liberalism is narrowed down to three interrelated subjects: Producer of data, creator of content, consumer of prefabricated desires in a digital social sphere sustained by envy. This subject does not anymore have the property of his own private thoughts. It identifies itself through its right to provoke envy. A self that is narrowed down solely to these neoliberal subjectifications cannot be politically active, socially present and self-conscious. Even ideas and thoughts of subversive qualities are assimilated by this massive system and are transformed into commodities. Uprising is transformed into spectacle, poverty into commodity, violence into noir fiction, revolution into a performance, alternativeness into a touristic landscape, punk and hip-hop into a lifestyle one buys into.

Revisiting Bookchin’s corpus may help one grasp the connection between the technological omnipresence and the enormous poverty of the self. Eventually, the rise of crypto-fascist tendencies within the tech industry bears witness to the failures of the ‘digital revolution’ whose promises never came to pass. Following his line of thought, we can start question the human, social, political and environmental cost brought by this technological omnipresence and its unapologetic hegemony. And despite the fact that such a critical plan to interrogate cyber-monarchism and neoliberalism according to their own claimed criteria, is not what Bookchin was engaged in, the outcome of such an inconsistency is related to the problem of scale that he thoroughly examined.

We, the disillusioned masses, are (facing) the results of a defaulting project that cannot anymore hide the side effects of its total domination and we are looking for alternatives. Environmental catastrophe is one such side effect. It might look as climate change and the threat of resource-depletion are not being concealed so much as incorporated into advertising and marketing. However, the relationship between techno-capitalism and eco-disaster is neither coincidental nor accidental, neither is it going to be solved by a set of applications. The sequence of images and lifestyles running on social platforms need aggressive exploitation of natural resources: We must deal with the fact that we are now faced increasingly with social extremes in terms of the future of our planet. Either society will be totally restructured along highly democratic lines, guided by the radical principles of social ecology with their challenge to hierarchy and domination as a whole, or, the ecological deterioration of the planet will “stress not only our resources, but also our democracy” (Bookchin,1992:10).

Another side effect is the mental health epidemic. The system of selfishness, social darwinism and unapologetic competition that laughs at any reference on the importance of community and togetherness reveals the correlation between rising rates of mental distress and the neoliberal mode of capitalism. Moreover, the treatment proposed is even more revealing of the naturalisation of extreme individualism. Mental health is considered privatized and the person is the one responsible to resolve its own psychological distress. The ‘mental health plague’ in capitalist societies would suggest that, instead of being the only social system that works, techno-capitalism is inherently dysfunctional, and that the cost of it appearing to work is very high.

Another crucial side effect is the proliferation of a peculiar bureaucracy. Cyber-capitalist ideologues excoriated the top-down bureaucracy which supposedly led to institutional inefficiency. With the triumph of cybercapitalism and neoliberalism, bureaucracy was supposed to have been made obsolete. Yet, instead of disappearing, bureaucracy has changed its form; and this new, decentralized, form has allowed it to proliferate at the expense of the already malfunctioning institutions of representative democracy.

In view of these deadlocks, a search for an alternative is a crucial collective demand. However, the incapacity of democratic institutions to even regulate banks that were considered to big and embedded to the system to fail after the financial crisis, led to deeper political disappointment and made the hope of a viable alternative seemed impossible. Bookchin’s reflections on scale and beneath the State “small” and “human” ecosystems actually provides such an alternative. His system of thought was not a reflection on techno-capitalism. It was a reflection on contexts and frameworks. Far from rejecting technological innovation, he questioned the context and framework into which this innovation was registered: The question in effect is whether society would be organised around technology or whether technology would be organised around society. Our answer can be obtained by examining the new technology itself with a view toward determine if it can be scaled to human dimensions. (Bookchin, 1971:35)

Against this neoliberal cultural dessert of individual clones reproduced to infinity, Bookchin’s social ecology invites us to reflect on scale and create self-governed communities, ethic social ecosystems that embrace diversity that set their own political norms, criteria and goals. He examines the potential of a human habitat, scaled to human dimensions at least as far as social institutions and communities are concerned. To Bookchin, scale is not merely a matter of dimension rather of a space of qualitative social and political virtue. Small, in Bookchin’s view makes sense as long as it is human, meaning that it allows for individual control over the affairs of the community and the exercise of individual human powers in the social realm: A human habitat minimally presupposes human scale, that is to say, a scale that lends itself to public comprehension, individual participation, and face-to-face relationships. (Bookchin, 1977:78)

Social Ecology is one basic alternative against the obvious contradictions of techno-capitalism. For Bookchin, the political subject cannot be formed into official institutions and heteronomous representations. Eventually though, any such human ecosystem, must include its own political infrastructure, institutions, interpersonal relations and guiding values that justify the use of the word “human” (Bookchin, 1977).             

In the case of cyber-capitalism the proliferation of free trade agreements as well as efforts at a WTO plurilateral on e-commerce intend lock the default of de facto data ownership rights being solely that of the collectors of data. In view of this dead end, a series of studies make a case for collective rights over the economic resource of data. They propose a framework for community data ownership as being necessary for economic justice.^[3]

For Social Ecology, the locus of government, the process of governing, the goal reach as well as the truth according to which governance is taking place are all examined by the diverse people that participate and sustain their collective ecosystem. However, an alliance with official institutions is not to be rejected per se. Scalar political alliances between human habitats, neighbourhoods, eco-social communities in the urban and the rural and municipal authorities as well as parties that recognise the limits of representative democracies and are willing to provide space for social movements can facilitate a move beyond the neoliberal cyber monarchism that thrives on exploitation and social monoculture. It is, however, in this context beyond or rather beneath the State and the Market, that the three-dimensional individual of the neoliberal monoculture can be deconstructed.

Bibliography

Murray Bookchin. “The Concept of Ecotechnologies Ecocommunities,” In Habitat, an International Journal. Vol 2, (Pergamon Press, 1977), pp.73-85.

Murray Bookchin. “A Green Economy or Green Economics?,” In The Newsletter of PEGS. Vol. 2. No. 2. (Penn State University Press, 1992), pp.9-10,

https://www.jstor.org/stable/20710558

Murray Bookchin. A Discussion on ”Listen, Marxist!, transcription by Jonas Holmgren, 1970
https://www.marxists.org/archive/bookchin/1970/ discussion.htm

Murray Bookchin, “Liberatory Technology,” In Our Generation, quarterly, (Montreal: Canada, 1971).

Murray Bookchin, Social Ecology and Communalism, (San Francisco: AK Press, 2006).

K.I.O. Interviews Murray Bookchin. “Where Do We Come From? What Are We? Where Are We Going?”

                http://dwardmac.pitzer.edu/Anarchist_Archives/bookchin/raddemocracy.html

J. Adam Carter & S. Orestis Palermos, “Is Having Your Computer Compromised a Personal Assault? The Ethics of Extended Cognition,” In Journal of the American Philosophical Association, Volume 2, 2016, pp.542-560

Fisher, Mark. (2009). Capitalist Realism, (London: Zero Books, 2009).

P.J. Singh & J. Vipra, “Economic Rights Over Data: A Framework for Community Data Ownership” In Development 62 (2019), pp.53–57.

^[1] https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-american-philosophical-association/article/div-classtitleis-having-your-computer-compromised-a-personal-assault-the-ethics-of-extended-cognitiondiv/AD3872F46DFB86C0A949A9CBD9A15EEC

^[2] http://dwardmac.pitzer.edu/Anarchist_Archives/bookchin/raddemocracy.html

^[3] https://link.springer.com/article/10.1057/s41301-019-00212-5

The post Can Cyborgs Dream of Social Ecology? first appeared on Aυτολεξεί.

Δεν μπορείτε να κάνετε πολιτική μόνος/η σας.

1. Πρώτον, δεν υπάρχει κρίση στέγασης.

2. Η στέγαση δεν βρίσκεται σε κρίση.

3. Η στέγαση δεν χρειάζεται θεραπευτές για τα τραύματά της.

4. Η στέγαση δεν χρειάζεται δικηγόρους. Η στέγαση δεν χρειάζεται συντρόφους ή φίλους. Η στέγαση δεν χρειάζεται αντιπροσώπους. Η στέγαση δεν χρειάζεται οργανωτές.

5. Όταν αποκαλούμε αυτή την κρίση κρίση στέγασης, αυτό ωφελεί τους ανθρώπους που σχεδιάζουν κατοικίες, που χτίζουν κατοικίες, που κερδοφορούν από τις κατοικίες, όχι τους ανθρώπους που ζουν σε αυτές.

6. Μας οδηγεί να σκεφτόμαστε με αφηρημένες έννοιες, για αριθμούς και για «μονάδες» και όχι για ανθρώπους ή για την εξουσία.

7. Δεν είναι κρίση στέγασης. Είναι κρίση των δικαιωμάτων των ενοικιαστών.^[1]

8. Στην Ένωση Ενοικιαστών του Λος Άντζελες, το αντικείμενο της δουλειάς μας δεν είναι η στέγαση. Είναι οι ενοικιαστές.

9. Ένας ενοικιαστής μπορεί να παρενοχληθεί, να υποστεί έξωση, να εκτοπιστεί, να μείνει άφραγκος, χωρίς χαρτιά, να μπουχτίσει ή να είναι οργανωμένος. Ένας ενοικιαστής μπορεί να είναι νηπιαγωγός, δάσκαλος ή δάσκαλος σε απεργία.

10. Ένας ενοικιαστής μπορεί να είναι φυλακισμένος ή άστεγος.

11. Στο LATU (Ένωση ενοικιαστών Los Angeles) ορίζουμε τον ενοικιαστή ως κάτι περισσότερο από έναν μισθωτή. Ενοικιαστής είναι οποιοσδήποτε δεν ελέγχει μόνος του τη στέγασή του.

12. Στη LATU, πλαισιώνουμε το έργο μας γύρω από τον άνθρωπο, όχι γύρω από τη στέγαση.

13. Οι άνθρωποι, σε αντίθεση με τη στέγαση, έχουν φυλή, φύλο, οικογένεια, ιστορία.

14. Οι άνθρωποι, σε αντίθεση με τις κατοικίες, έχουν δύναμη.

15. Ξεκινήσαμε τη LATU το 2015, με μια και μόνη συνάντηση στο Χόλιγουντ.

16. Έκτοτε επεκταθήκαμε σε δέκα τοπικά τμήματα, τα οποία συνεδριάζουν δύο φορές τον μήνα σε όλη την πόλη, και έχουμε πλέον οργανώσει δεκάδες ενώσεις ενοικιαστών, ορισμένες με εκατοντάδες μέλη.

17. Η LATU είναι μια ένωση που χρηματοδοτείται από τα μέλη της. Δεν είμαστε μη κερδοσκοπική οργάνωση. Δεν λαμβάνουμε καμία χρηματοδότηση πέρα από τις συνδρομές, οι οποίες είναι κατά μέσο όρο πέντε δολάρια το μήνα.

18. Είμαστε μια προσπάθεια που βασίζεται αποκλειστικά σε εθελοντές.

19. Έτσι ξεκινήσαμε:

20. Το 2012, το School of Echoes, μια ομάδα ανθρώπων, διαφορετικών ηλικιών, φυλής και οργανωτικής εμπειρίας, κατάλαβε ότι αυτό που είχαμε όλοι κοινό ήταν ότι ζούσαμε σε γειτονιές που βιώνουν μια διαδικασία που συχνά ευφημίζεται ως «αλλαγή».

21. Η αοριστία αυτής της διαδικασίας επέτρεψε σε ορισμένους να την ονομάσουν φυσική, αναπόφευκτη, και ακόμη: καλή.

22. Μιλάω για τον εξευγενισμό, του οποίου η έννοια το 2012 φαινόταν να ορίζεται από τους ανθρώπους που ωφελήθηκαν από αυτόν.

23. Συλλογικά, το School of Echoes θέλησε να επαναπροσδιορίσει τον εξευγενισμό όχι ως μια φυσική διαδικασία, αλλά ως -για να χρησιμοποιήσουμε τη φράση της Ursula K. Le Guinn- μια «ανθρώπινη δύναμη», που παράγεται από ανθρώπους, από φορείς, παράγοντες και στόχους.

24. Έτσι, περάσαμε μερικά χρόνια ακούγοντας: Τους ανθρώπους στο STAY στο Echo Park, όπου η αποκαλούμενη «απαγόρευση συμμοριών» σήμαινε ότι έγχρωμοι νέοι μπορούσαν να φυλακιστούν μόνο και μόνο επειδή κάθονταν μαζί έξω,

25. τους κατοίκους του Frogtown, όπου ένα νέο δημόσιο πάρκο έφτασε ακριβώς αφού οι μισές ιδιοκτησίες της γειτονιάς είχαν αλλάξει χέρια μέσα σε τρία χρόνια,

26. στο Needle Exchange στο Χόλιγουντ, του οποίου οι επιχειρήσεις ενημέρωσης καλούνταν να προλαβαίνουν τις εντατικοποιημένες σαρώσεις καταυλισμών,

27. στην Union de Vecinos, η οποία αγωνίστηκε ενάντια στο Hope VI του Κλίντον, το οποίο σήμαινε την κατεδάφιση περισσότερων από εννιακόσιες δημόσιες κατοικίες από το Boyle Heights.

28. Ακούσαμε: δημοτικές κυβερνήσεις που επέκτειναν τη φορολογική τους βάση αλλά όχι τις υπηρεσίες τους, μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που διαπραγματεύονταν τους όρους της ήττας, δικηγόρους που προσέφεραν ατομικές συμβουλές και ενοικιαστές που δεν γνώριζαν τα δικαιώματά τους και νόμιζαν ότι δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα.

29. Καταλήξαμε να κατανοήσουμε τον εξευγενισμό ως σκόπιμο και παραγόμενο. Ορίσαμε τον εξευγενισμό ως «εκτοπισμό και αντικατάσταση των φτωχών για το κέρδος».

30. Αλλά δεν θέλαμε απλώς να αναλύσουμε το gentrification, θέλαμε να το σταματήσουμε.

31. Εντοπίσαμε την αλληλεγγύη που υπήρχε μεταξύ όσων επωφελούνται από τον εξευγενισμό – αστυνομία, ιδιοκτήτες, εργολάβους, κυβερνητικούς εκπρόσωπους της κτηματομεσιτικής αγοράς – και καταλάβαμε ότι έπρεπε να οικοδομήσουμε την ίδια αλληλεγγύη και ανάμεσά μας.

32. Με άλλα λόγια, γνωρίζαμε ότι δεν μπορούσαμε να πολεμήσουμε μόνοι μας τον εξευγενισμό.

33. Η επικέντρωση μας στους ενοικιαστές και όχι στη στέγαση, στο να γίνουμε οργανωτές ενοικιαστών και όχι ακτιβιστές της στέγασης, διαμόρφωσε ριζικά τα μέλη μας, τις στρατηγικές και τους στόχους μας.

34. Ρωτήσαμε: Σε μια πόλη όπου περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους του Λος Άντζελες στο σπίτι τους μιλούν μια άλλη γλώσσα εκτός από τα αγγλικά, πώς θα οικοδομήσουμε αλληλεγγύη πέρα από τις γλωσσικές διαφορές;

35. Ρωτήσαμε: Ο εξευγενισμός επηρεάζει περισσότερο τους πιο ευάλωτους στην πόλη μας, οπότε πώς θα μετατρέψουμε στο κίνημά μας, τους πιο ευάλωτους, στους πιο ισχυρούς;

36. Ρωτήσαμε: Πώς σεβόμαστε τους ενοικιαστές αν τους αντιμετωπίσουμε ως ειδικούς (experts) σε σχέση με τις εμπειρίες τους;

37. Ρωτήσαμε: Πώς θα κάνουμε την Ένωση Ενοικιαστών του Λος Άντζελες ένα μέρος όπου θα μαθαίνετε ότι δεν είστε μόνοι;

38. Ακολουθούν ορισμένες απαντήσεις που βρήκαμε:

39. Η LATU λειτουργεί με βάση την αρχή της γλωσσικής δικαιοσύνης, με την οποία εννοούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να μιλάει και να γίνεται κατανοητός στη γλώσσα με την οποία αισθάνεται πιο άνετα.

40. Η επιτροπή γλωσσικής δικαιοσύνης πραγματοποιεί ταυτόχρονη διερμηνεία σε κάθε συνάντησή μας – διερμηνεία ισπανικών για τους αγγλόφωνους και διερμηνεία αγγλικών για τους ισπανόφωνους – που σημαίνει ότι ο χώρος μας προσπαθεί να προκρίνει τους δίγλωσσους ομιλητές και καμία γλώσσα έναντι της άλλης.

41. Η LATU είναι ένα οριζόντιο κίνημα: χτίζουμε ενώσεις ενοικιαστών στα κτίρια, σε τοπικά τμήματα στις γειτονιές και φτάνουμε μέχρι το σωματείο μας που εκτείνεται σε όλη την πόλη.

42. Θέλουμε όμως τα μέλη μας και η ηγεσία μας να αντικατοπτρίζουν τους ανθρώπους που επηρεάζονται περισσότερο από την κρίση των δικαιωμάτων των ενοικιαστών. Πράγμα που σημαίνει ότι η οριζοντιότητα δεν μπορεί να είναι απλώς επίπεδη. Με άλλα λόγια, η οριζοντιότητα δεν μπορεί να είναι τυφλή ως προς το χρώμα, το φύλο ή τη διαφορετικότητα.

43. Στο LATU, οι ενοικιαστές μιλούν, καταστρώνουν στρατηγικές και αντιμετωπίζουν ατομικές κρίσεις – μια ειδοποίηση έξωσης, μια τρύπια στέγη, μια απειλή απέλασης, έναν ιδιοκτήτη που οπλοφορεί – αλλά μαθαίνουν επίσης πώς αυτές οι ατομικές κρίσεις αποτελούν μέρος μιας συλλογικής κρίσης, προκαλούνται από αυτήν και συμβάλλουν σε αυτήν.

44. Μαθαίνουμε ο ένας στον άλλο τα δικαιώματα που έχουμε για να υπερασπιστούμε τα σπίτια μας – έλεγχο των ενοικίων, εγγύησης δικαιώματος κατοίκησης – αλλά και τα δικαιώματά μας να οργανωνόμαστε και να διαμαρτυρόμαστε.

45. Ασκούμε και οικοδομούμε αλληλεγγύη πέρα από τη γλώσσα, τη γεωγραφία και τα μεμονωμένα κτίρια.

46. Η LATU δεν είναι ένας οργανισμός παροχής υπηρεσιών – είναι ένα κίνημα.

47. Ο ρόλος του κινήματος δεν είναι να λύσει την κρίση στέγασης, αλλά να κερδίσει στους ενοικιαστές περισσότερα δικαιώματα, να αποκτήσουν οι ενοικιαστές τόσο μεγάλη δύναμη ώστε να προβάλλουμε απαιτήσεις και όχι αιτήματα.

48. Όπως το έθεσε ο αστικός μελετητής Τσέστερ Χάρτμαν, μόνο οι ενοικιαστές θα κερδίσουν στους ενοικιαστές το δικαίωμα να παραμείνουν στη θέση τους.

49. Όταν επαναορίζουμε την κρίση στέγασης ως κρίση δικαιωμάτων των ενοικιαστών, καταλαβαίνουμε γιατί η κρίση φαίνεται να είναι μόνιμη, ένα μόνιμο χαρακτηριστικό και όχι ένα περιστασιακό σφάλμα, από τη δεκαετία του 1920. Καταλαβαίνουμε γιατί αυτό που αποκαλούμε λύσεις – προσιτά συμβόλαια που λήγουν, επιδοτήσεις που κανένας ιδιοκτήτης δεν δέχεται – φαίνεται ότι μόνο αποτυγχάνουν.

50. Όταν αποκαλείτε αυτή την κρίση, κρίση στέγασης, παρεξηγείτε το πρόβλημα αντιμετωπίζοντας το ως πρόβλημα παραγωγής κατοικίας – τη λεγόμενη « έλλειψη» – και όχι ως πρόβλημα διανομής. Για κάθε άστεγο στη χώρα υπάρχουν δύο κενά σπίτια που ανήκουν σε επενδυτές – οι πόλεις υπερκατασκευάζουν πολυτελείς κατοικίες για να κατευνάσουν τους επενδυτές ενώ τα ενοίκια για τους εργαζόμενους δεν μειώνονται παρά την πληθώρα αυτή.

51. Αλλά το έχετε ακούσει ένα εκατομμύριο φορές και θα το ακούσετε ακόμα ένα εκατομμύριο φορές: υπάρχει κρίση στέγασης και για να βγούμε από αυτήν θα χτίσουμε περισσότερο.

52. Από το «Σχέδιο Μάρσαλ» του Gavin Newsom μέχρι την πλήρη απορρύθμιση από τον Ben Carson, αυτή η στρατηγική της προσφοράς, του χτίζω-χτίζω-μωρό μου-χτίζω απλά κάνει αυτό που παρουσιάζεται ως οικονομική κοινή λογική.

53. Αλλά εμείς αντιλαμβανόμαστε την πολιτική της προσφοράς ως μια προσπάθεια να κυβερνηθεί η στέγαση χωρίς έλεγχο, να εξοβελιστούν οι άνθρωποι από τη σφαίρα της πολιτική. Για να ωφεληθούν οι άνθρωποι που επωφελούνται από την κατοικία, όχι οι άνθρωποι που ζουν σε αυτήν.

54. Θα πρέπει ακούσουμε στην πολιτική της προσφοράς τον απόηχο των σχεδίων «εκκαθάρισης των παραγκουπόλεων», μέσω των οποίων η επικέντρωση στα κτίρια και όχι στους ανθρώπους επέτρεψε τον μαζικό εκτόπισμό τους.

55. Δεν υπάρχει έλλειψη κατοικίας παρά μόνο για τους φτωχούς και τους εργαζόμενους, την οποία η αγορά δεν κάλυψε και δεν θα καλύψει ποτέ.

56. Όπως είπε το 1935, η συνήγορος της δημόσιας κατοικία, Catherine Bauer: η κατάσταση είναι μόνιμη.

57. Όπως και με την κρίση στέγασης, έτσι και εδώ πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε τις έννοιες: Οι ιδιοκτήτες δεν παρέχουν κατοικία, αλλά αποσπούν το ενοίκιο από την κατοικία. Οι εργολάβοι δεν παρέχουν στέγαση, κερδοσκοπούν από τη στέγαση.

58. Οι YIMBYs (Yes in my back yard) δεν είναι ακτιβιστές της κατοικίας, αλλά ακτιβιστές της ανάπτυξης ακινήτων.

59. Να θυμάστε: Η στεγαστική δικαιοσύνη είναι ένας αγώνας και όχι μια συζήτηση. Όπως σε κάθε μάχη, έτσι και εδώ υπάρχουν πλευρές.

60. Αντί να ρωτάμε γιατί δεν υπάρχουν αρκετά οικονομικά προσιτά σπίτια, θα πρέπει να ρωτάμε γιατί κάθε σπίτι γίνεται απρόσιτο.

61. Προϋπόθεση για τη δικαιοσύνη των ενοικιαστών είναι ο δημόσιος έλεγχος του κόστους της ιδιωτικής κατοικίας. Για τη δικαιοσύνη των ενοικιαστών χρειάζεται δημόσιος έλεγχος όλων των κατοικιών.

62. Αλλά πώς θα αποκτήσουμε αυτόν τον έλεγχο;

63. Δεν θα μας τον δώσουν οι άνθρωποι που κατασκευάζουν, μεταπωλούν και στοιχηματίζουν σε κατοικίες ή που τις χρησιμοποιούν σαν τραπεζικά προϊόντα.

64. Δεν θα μας τον δώσουν οι πολιτικοί αντιπρόσωποί μας, με την τάση τους να παίρνουν μίζες.

65. Δεν θα μας τον χαρίσουν οι φιλανθρωπικές οργανώσεις του Ζούκερμπεργκ.

66. Ο έλεγχος του κόστους της στέγασης δεν θα προέρχεται από την ανάπτυξη μη κερδοσκοπικών «προσιτών κατοικιών» ή από τις επιδοτήσεις ενοικίου.

67. Να θυμάστε: η «προσιτή κατοικία» εξακολουθεί να είναι το αντίθετο της δημόσιας κατοικίας.

68. Όταν ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια Γκάβιν Νιούσομ αποκαλεί το σχέδιό του για τα κίνητρα στέγασης «σχέδιο Μάρσαλ», δεν πρέπει να αγνοούμε μέσα στη μεταφορά που χρησιμοποεί, τον αντικομμουνισμό της εποχής του Ψυχρού Πολέμου.

69. Επειδή από την άποψη των δικαιωμάτων των ενοικιαστών, δεν χρειάζεται απλώς να ελέγξουμε την αγορά, αλλά να την πετάξουμε έξω από τη ζωή μας.

70. Πρέπει να σταματήσουμε να περιμένουμε από τους ιδιοκτήτες, τους εργολάβους, τους πολεοδόμους και τους οικονομολόγους να λύσουν ένα πρόβλημα του οποίου η μη λύση είναι προϋπόθεση για τα συμφέροντά τους.

71. Αντίθετα, πρέπει να κοιτάξουμε ο ένας τον άλλον, να σεβαστούμε την τεχνογνωσία που αποκτήθηκε μέσα από τον αγώνα. Στη LATU, η λύση είναι η εξής:

72. Ο Σύλλογος Ενοικιαστών Exposition από το Νότιο Λος Άντζελες οργάνωση τις διαμαρτυρίες του μπροστά από την έπαυλη του εκτπιστή τους, επισημαίνοντας ότι μέσα σε αυτήν την έπαυλη υπήρχε αρκετός χώρος για όλους.

73. Στεκόμενοι μπροστά στην πόρτα, θυμόμαστε ότι η έξωση είναι προσωπική. Στις κινητοποιήσεις μας δε διστάζουμε να κάνουμε και τον αγώνα κατά της έξωσης προσωπικό.

74. Όπως και με τη μεταφορά πλούτου από το Νότιο Λος Άντζελες στην κομητεία Όραντζ, ο πλουτισμός μιας γειτονιάς δεν είναι τυχαίος, αλλά βασίζεται στην υποταγή και την εκμετάλλευση μιας άλλης γειτονιάς.

75. Το ενοίκιο που πληρώνουμε είναι η υποθήκη για το δεύτερο σπίτι ενός ιδιοκτήτη, είναι η εγγύηση για τη διατήρηση του διαγεννεακού πλούτου, είναι οι ροές εισοδήματος για τις εταιρείες, είναι μια χρηματιστικοποιημένη ασφάλεια που προσφέρεται στα hedge funds (κερδοσκοπικά ταμεία) ως ομόλογο.

76. Ο Σύλλογος Ενοικιαστών Hillside Villa έστρεψε την προσοχή της πόλης στη λήξη των συμφωνιών «προσιτής στέγασης». Η «προσιτή στέγαση», η προτιμώμενη λύση της εξουσίας της πόλης, της πολιτείας και της κομητείας στην κρίση, προσφέρει κίνητρα ή επιδοτήσεις στους ιδιοκτήτες ως αντιστάθμισμα για τα όρια στα ενοίκια, τα οποία έχουν ημερομηνία λήξης. Σε όλο το Λος Άντζελες, η λήξη τους απειλεί τώρα να εκτοπίσει χιλιάδες κατοίκους.

77. Ζητώντας την απαλλοτρίωση του κτιρίου εκείνου που υποθηκεύτηκε με δάνεια μηδενικού επιτοκίου, οι ενέργειες της ένωσης ενοικιαστών Hillside Villa εξέθεσαν την απάτη των δημοσίων επενδύσεων που χρηματοδοτούσαν τα ιδιωτικά κέρδη και το ίδιο το ψέμα της οικονομικά προσιτής κατοικίας.

78. Ο Σύλλογος Ενοικιαστών της East Second Street στο Boyle Heights, αποφασισμένος να συνεδριάζει εβδομαδιαία και να δρα από κοινού, συνέχισε την απεργία ενοικίου για σχεδόν δώδεκα μήνες, ενέπνευσε κατασκηνώσεις μπροστά από τα σπίτια των ιδιοκτητών, έλαβε περισσότερη προβολή στον εθνικό Τύπο από όσο μπορούμε να μετρήσουμε και τελικά κέρδισε την πρώτη συλλογική σύμβαση της LATU, με την οποία ασκεί έλεγχο στις αυξήσεις ενοικίων και εξασφαλίζει το δικαίωμα επαναδιαπραγμάτευσης ενοικίου.

79. Ως τακτική, οι απεργίες ενοικίου καταδεικνύουν τη δύναμη του σωματείου μας: Ακόμη και όταν δεν έχουμε νόμους για να μας προστατεύουν ως ενοικιαστές, έχουμε η μια την άλλη.

80. Παρόλο που δεν υποστηρίζονται από τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, παρόλο που αποθαρρύνονται από το Τμήμα Στέγασης και περιορίζονται από δικαστικές αποφάσεις, οι απεργίες ενοικίου μερικές φορές φέρνουν αποτέλεσμα.

81. Υπάρχουν κι άλλα:

82. Η Ένωση Ενοικιαστών Burlington Unidos, η μεγαλύτερη απεργία ενοικίου στην ιστορία του Λος Άντζελες.

83. #FuckYourFlips: μια viral media καμπάνια που ενθάρρυνε παρεμβάσεις ενάντια στις τοπικές διαδικασίες της μεταπώλησης και της αρπαγής κατοικίας, και το γκρέμισμα των πινακίδων των μεσιτών που έγραφαν «προσφέρουμε μετρητά για τα σπίτια σας».

84. Μηνιαίες γενικές συνελεύσεις, οι εκπαιδευτικοί μας χώροι, στους οποίους πραγματοποιήθηκαν εστιασμένα εργαστήρια για νέες τεχνικές αντιμετώπισης εξώσεων – για το ρόλο της αστυνομίας στον εξευγενισμό – για στρατηγικές νομικής και εξωθεσμικής άμεσης δράσης.

85. Αρνούμαστε να δούμε τα σπίτια μας ως ποσοτικοποιήσιμες αφηρημένες έννοιες. Τα αναγνωρίζουμε ως τόπους που η καταπίεση συναντά την εκμετάλλευση, αλλά και ως τόπους εμπιστοσύνης, κοινότητας και δύναμης.

86. Είμαστε οργανωτές των δικαιωμάτων των ενοικιαστών και όχι ακτιβιστές για τη στέγαση.

87. Με άλλα λόγια, νοιαζόμαστε περισσότερο για τους ανθρώπους παρά για τις κατοικίες στις οποίες ζούμε.

88. Θα ήθελα να σκεφτείτε πόσο κοντά είμαστε στη νίκη, για τη στέγαση ως δικαίωμα. Στην ικανοποίηση της βασικής ανάγκης στέγασης για όλους.

89. Ποια πράγματα θα πρέπει να αλλάξουν για να φτάσουμε εκεί; Ίσως το πιο σημαντικό, πού θα πραγματοποιηθεί αυτή η εργασία; Πώς θα μοιάζει το δωμάτιο; Ποιος θα έχει την ευκαιρία να μιλήσει; Τι είδους φαγητό θα σερβίρεται;

90. Είμαι προκατειλημμένη, το ξέρω, αλλά νομίζω ότι αυτό το σημείο είναι το σημείο όπου βρίσκεται η Ένωση Ενοικιαστών του Λος Άντζελες.

91. Αυτή τη στιγμή, εργαζόμαστε ώστε να δυναμώσουμε. Θέλουμε να υπάρχει ένα τοπικό παράρτημα για κάθε συμβούλιο γειτονιάς, ώστε να πάρουμε πίσω την ενέργεια που σπαταλιέται όταν η πολιτική συμμετοχή δε συνοδεύεται από συλλογική δύναμη.

92. Εργαζόμαστε για να βρούμε την ισορροπία ανάμεσα στη μακροπρόθεσμη στρατηγική και στο επείγον ζήτημα της παρεμπόδισης των εξώσεων.

93. Εργαζόμαστε για να κρατήσουμε τους ανθρώπους ενεργούς και συμμέτοχους ανεξάρτητα από το πώς θα επιλυθούν οι υποθέσεις τους, για να διανείμουμε τη δύναμη μας μέσω των τοπικών οργανώσεων, των επιτροπών και της ένωσης ενοικιαστών.

94. Έχουμε ξεκινήσει μια μηνιαία συναντήσεις μεταξύ αυτόνομων σωματείων ενοικιαστών από όλη τη χώρα, δημιουργώντας το δίκτυο ATUN για την ανταλλαγή αναλύσεων, τακτικών και στρατηγικών.

95. Ξεκινάμε μια πρακτική καταλήψεων για να υποδεχόμαστε τους αστυνομικούς και τους σερίφηδες όταν φτάνουν.

96. Οργανώνουμε ενοικιαστές σε πολλαπλά κτίρια που ανήκουν στον ίδιο ιδιοκτήτη.

97. Και σχεδιάζουμε τα μικρότερα βήματα πριν από μια γενική απεργία για τα ενοίκια.

98. Σας καλώ όλους να συμμετέχετε μαζί μας. Αν δεν είστε στο Λος Άντζελες, μπορείτε να οργανωθείτε σε ένα άλλο αυτόνομο σωματείο ενοικιαστών.

99. Η ήττα δεν είναι αναπόφευκτη.

100. Φτιάχνουμε την κοινότητα υπερασπιζόμενοι την.

101. Δεν μπορείτε, σε καμία περίπτωση, να κάνετε πολιτική μόνος/η σας.

Σημειώσεις

^[1] Σε όλα τα σημεία όπου χρησιμοποιείται το αρσενικό γένος εννοείται επίσης η χρήση του θηλυκού.

The post 101 σημειώσεις για την Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών του Los Angeles first appeared on Aυτολεξεί.