Σε μια συνέντευξη για τον ιστότοπο Zur ο διανοούμενος και ακτιβιστής Raúl Romero*, αναφερόμενος στη Ρόζα Λούξεμπουργκ, τονίζει ότι «στον Ζαπατισμό υπάρχουν τρία βασικά χαρακτηριστικά που συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με όσα συνέβησαν στην Κομμούνα του Παρισιού: Πρώτον, η αποδόμηση του κρατικού μηχανισμού και η δημιουργία μιας μορφής λαϊκής αυτοδιοίκησης βασισμένης στη λήψη αποφάσεων από συνελεύσεις και σε ίδιες κυβερνητικές δομές. Δεύτερον, η διάλυση του κατασταλτικού μηχανισμού του κράτους και η αντικατάστασή  του από έναν λαϊκό στρατό με κοινοτικές αρχές, που προκύπτει από αυτήν την αυτόνομη αυτοκυβέρνηση των κοινοτήτων. Και τρίτον, και ίσως το πιο σημαντικό, η ανάκτηση των εδαφών ως μέσων παραγωγής που καθιστούν δυνατή την υλική και πολιτιστική αναπαραγωγή της ζωής, η οποία είναι αυτό που συντηρεί όλα τα άλλα».

Ο Raúl Romero, ακαδημαϊκός στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών και καθηγητής στη Σχολή Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών του Εθνικού Αυτόνομου Πανεπιστημίου του Μεξικού, είναι τακτικός αρθρογράφος της μεξικανικής εφημερίδας La Jornada και ανθολόγος του τόμου «Τοπικές Αντιστάσεις, Παγκόσμιες Ουτοπίες» (2015). Ο Romero τονίζει ότι ο ζαπατισμός, «μέσα από το ενοποιημένο έδαφός του και την ένοπλη οργανωτική του δομή, βρίσκεται σε διάλογο με τους αυτόχθονες πληθυσμούς του Μεξικού και του κόσμου».

Βασιζόμενος στις γνώσεις και τη δέσμευσή του ως μέλος διαφόρων συλλογικοτήτων υποστηρικτών και συμπαθούντων των αυτόνομων ιδεών που έχουν αναδυθεί από την Τσιάπας, πιστεύει ότι «ο ζαπατισμός σήμερα, σε παγκόσμιο επίπεδο, αποτελεί έναν από τους πυρήνες του αντικαπιταλιστικού κινήματος, σε μια εποχή που ο κόσμος έχει μετατοπιστεί σημαντικά προς τα δεξιά και βιώνει αυτό που ορισμένοι θα περιέγραφαν ως κρίση του πολιτισμού».

Αναπτύσσοντας περαιτέρω αυτό το σκεπτικό, επισημαίνει: «Ακριβώς στο πλαίσιο αυτής της κρίσης της φιλελεύθερης διαχείρισης του καπιταλισμού – η οποία προώθησε ορισμένες ιδέες που ήταν ψευδείς αλλά έγιναν αποδεκτές ως αλήθειες, όπως η φιλελεύθερη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι αφηγήσεις περί προόδου και επιστήμης – και ενώ, ιδίως στη Λατινική Αμερική, τα προοδευτικά κόμματα απέτυχαν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των λαϊκών στρωμάτων, αναδύεται η φασιστική προσέγγιση. Πρόκειται για μια εντελώς οπισθοδρομική και αντιδικαιωματική λογική, που λειτουργεί ακόμη και με όρους εξάλειψης πληθυσμών και εφαρμογής μοντέλων συσσώρευσης μέσω της αποστέρησης, της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, της υποβάθμισης των εδαφών και της σύγκρουσης με τους αυτόχθονες πληθυσμούς. Σε αυτή την κατάσταση πολέμων, κλιματικής κρίσης και ανόδου της δεξιάς, ο ζαπατισμός τοποθετείται ως ένα αντικαπιταλιστικό σημείο αναφοράς, ικανό να προσφέρει όχι μόνο λόγο, πρακτική και θεωρία, αλλά και μια συνολική εννοιολόγηση του κόσμου».

Για να αναπτύξει αυτό το σημείο, στο πλαίσιο μιας συζήτησης αποσπάσματα της οποίας μεταδόθηκαν στην εκπομπή Después de la deriva (Μετά την παρασυρόμενη πορεία) στο Μπουένος Άιρες, ο Raúl καταφεύγει σε μια ισχυρή μεταφορά, αντλημένη από την πλούσια μεταφορική παράδοση που είναι εγγενής στο ίδιο το EZLN, υποστηρίζοντας: «Ενώ ο ζαπατισμός ήταν πάντοτε προσηλωμένος στο να βλέπει και να οικοδομεί το έργο του από την αυτονομία των εδαφών του, δεν έπαψε ποτέ να ονειρεύεται ένα όραμα τόσο ευρύ όσο ο κόσμος. Γι’ αυτό πιστεύω ότι δεν πρόκειται για ένα τοπικιστικό ή εθνικιστικό κίνημα, αλλά για ένα διεθνές κίνημα»

Πόσο πιστεύετε ότι η έννοια της μη ιδιοκτησίας επηρεάζει τη διεθνή θέση του κινήματος των Ζαπατίστας;

Το θεωρώ ένα από τα πιο τολμηρά και καινοτόμα προτάγματα, διότι πηγάζει από την αντίληψη ότι τα ανακτηθέντα εδάφη μπορούν να μοιραστούν με άλλες κοινότητες που δεν ανήκουν στους Ζαπατίστας, ακόμη και με εκείνες που στο παρελθόν τους αντιτάσσονταν, ώστε να καλλιεργούν τη γη από κοινού. Αυτή η ιδέα οδήγησε και σε άλλες πρωτοβουλίες, όπως η κατασκευή νοσοκομειακού χειρουργείου που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη σε ζαπατιστικό έδαφος, με τη συμμετοχή τόσο κοινοτήτων Ζαπατίστας όσο και μη Ζαπατιστικών κοινοτήτων.

Η πρακτική αυτή επαναπροσδιορίζει την ίδια την έννοια του ριζοσπαστισμού, όπως οι Ζαπατίστας λένε ότι την επεξεργάστηκαν μέσα από διαβούλευση με τους πρεσβύτερους και τους προγόνους τους. Τους ρώτησαν πώς κατάφεραν να επιβιώσουν, στο παρελθόν, από την εκμετάλλευση, την περιφρόνηση και την κυριαρχία των τοπικών αφεντικών και γαιοκτημόνων. Η απάντηση ήταν ότι βρήκαν κοινό έδαφος όταν δραπέτευσαν από τις φυτείες και πήγαν να ζήσουν στα βουνά και στη ζούγκλα.

Μπορεί αυτή η θέση να ερμηνευθεί ως απάντηση στις πρακτικές των προοδευτικών κυβερνήσεων που προώθησαν την ατομική ιδιοκτησία γης;

Στο Μεξικό έχουμε σήμερα μια κυβέρνηση που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί προοδευτική· πρόκειται, ωστόσο, για μια πολύ αδύναμη, «δεύτερης γενιάς» προοδευτικότητα, η οποία στερείται της δυναμικής και της ριζοσπαστικότητας άλλων εμπειριών, όπως εκείνων του Ούγκο Τσάβες και του Έβο Μοράλες. Η μεξικανική κυβέρνηση υπό την Κλαούντια Σέινμπαουμ, πέρα από το πλαίσιο των μεγαλεπήβολων εξορυκτικών έργων και της στρατιωτικοποίησης, υλοποιεί το πρόγραμμα Sembrando Vida, το οποίο παρουσιάζει ως τη μεξικανική εκδοχή του «καλού βίου».

Το πρόγραμμα αυτό βασίζεται στην κατανομή πόρων, ώστε οι αγρότες να μπορούν να φυτεύουν δασικά και οπωροφόρα δέντρα – συχνά προερχόμενα από φυτώρια του στρατού-  και, σε αντάλλαγμα, να λαμβάνουν επιδότηση για τις καλλιέργειές τους. Ωστόσο, μία από τις βασικές προϋποθέσεις του προγράμματος είναι οι αγρότες και οι αυτόχθονες πληθυσμοί να καταχωρίσουν στο όνομά τους δύο εκτάρια ιδιωτικής γης. Πρόκειται για μια απαίτηση που συνιστά συνέχεια της νεοφιλελεύθερης αγροτικής μεταρρύθμισης και αποσκοπεί στην περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της γης, σε ευθεία αντίθεση με τη λογική της κοινοτικής ιδιοκτησίας.

Το αποτέλεσμα είναι πολλοί νέοι να καταλήγουν να πουλούν τη γη τους σε νέους γαιοκτήμονες και να χρησιμοποιούν τα χρήματα για να πληρώσουν τον κογιότ, τον διακινητή που τους μεταφέρει παράνομα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκεί, όμως, έρχονται αντιμέτωποι με μια ιδιαίτερα σκληρή μεταναστευτική πολιτική, απελαύνονται και επιστρέφουν στο Μεξικό χωρίς γη, υπερχρεωμένοι και ως εύκολη λεία για το οργανωμένο έγκλημα.

Ακριβώς, από χώρες όπως η Κολομβία και ο Ισημερινός, μεταξύ άλλων, υπάρχουν προειδοποιήσεις για ομάδες διακίνησης ναρκωτικών που καταλαμβάνουν εδάφη που αποτελούσαν μέρος των δικτύων αυτόνομων αυτόχθονων κοινοτήτων. Τι συμβαίνει με αυτό το φαινόμενο στην περιοχή που επηρεάζεται από τον Ζαπατισμό;

Ενώ το λαθρεμπόριο ναρκωτικών παραμένει μία από τις σημαντικότερες πηγές εισοδήματος για αυτά τα δίκτυα στο Μεξικό, σήμερα οι οργανωμένες εγκληματικές ομάδες έχουν ως κύρια δραστηριότητα την εμπορία ανθρώπων, στο πλαίσιο του νέου φαινομένου της παγκόσμιας εξόδου. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται άμεσα με μια τεράστια κρίση αγνοουμένων.

Αυτή τη στιγμή στη χώρα καταγράφονται σχεδόν 140.000 αγνοούμενοι, περίπου 500.000 δολοφονημένοι, σχεδόν 1 εκατομμύριο εκτοπισμένοι και κατά μέσο όρο 13 γυναικοκτονίες την ημέρα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, από το 2018 και μετά, παρατηρείται αυξημένη παρουσία οργανωμένων εγκληματικών ομάδων στις αυτόχθονες κοινότητες, καθώς και η εμφάνιση νέων από αυτές τις κοινότητες με προβλήματα εθισμού σε συνθετικά ναρκωτικά.

Αντίθετα, οι Ζαπατίστας βρίσκονται σε μια ιδιότυπη «φούσκα», σε μια ζώνη ειρήνης. Στα εδάφη τους δεν καταγράφονται αναγκαστικές εξαφανίσεις, δεν υπάρχει διακίνηση ναρκωτικών ούτε εμπορία ανθρώπων – κανένα από τα φρικτά φαινόμενα που μαστίζουν την υπόλοιπη χώρα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι έχουν καταφέρει να προστατευθούν μέσω ισχυρής οργανωτικής και κοινοτικής δουλειάς, όπως συμβαίνει επίσης στην Ostula, στο Michoacán, και σε κοινότητες του Guerrero που ανήκουν στο Ιθαγενές και Λαϊκό Συμβούλιο Emiliano Zapata.

*Ο Raúl Romero Gallardo είναι κοινωνιολόγος με έδρα την Πόλη του Μεξικού, λατινοαμερικανιστής και ακαδημαϊκός τεχνικός στο Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών της UNAM. Διδάσκει στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών, καθώς και στην UNAM. Ως υποστηρικτής των Ζαπατίστας και ακτιβιστής κατά του καπιταλισμού, είναι μέλος της Red Universitaria Anticapitalista. Συντονίζει το βιβλίο Resistencias locales, utopías globales (2015) και γράφει συχνά για την μεξικανική εφημερίδα La Jornada. Τα θέματα που τον ενδιαφέρουν περιλαμβάνουν τον αντικαπιταλισμό, τα κοινωνικά κινήματα, τις αυτονομίες, την κοινωνικο-περιβαλλοντική αντίσταση και τις διαδικασίες χειραφέτησης.

The post Raúl Romero: Ο ζαπατισμός είναι σήμερα ένα από τα κέντρα του αντικαπιταλιστικού κινήματος first appeared on Aυτολεξεί.

ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΟΥ ΙΡΑΝ

Ζούμε μια καταιγίδα. Δεν είναι νέα ούτε παροδική. Είναι η καταιγίδα του καπιταλισμού, του ιμπεριαλισμού, της πατριαρχίας και των κρατών που διαχειρίζονται τον θάνατο ενώ μιλούν για τάξη, σταθερότητα ή ασφάλεια. Σε αυτή την καταιγίδα, οι αποπάνω συγκρούονται για εδάφη, πόρους και εξουσία· οι αποκάτω βάζουν τα σώματα, τις ζωές, τον φόβο και την ελπίδα.

Στο Ιράν, σήμερα, αυτή η καταιγίδα χτυπά με ιδιαίτερη σφοδρότητα. Ο ιρανικός λαός έχει κινητοποιηθεί ξανά ενάντια στο καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας, το οποίο δεν δίστασε να προχωρήσει σε βίαιη καταστολή εναντίον όσων βγαίνουν στους δρόμους. Αυτές οι κινητοποιήσεις δεν είναι μεμονωμένο γεγονός ούτε στιγμιαία αντίδραση: είναι το αποτέλεσμα δεκαετιών πολιτικής καταπίεσης, οικονομικής εκμετάλλευσης, πατριαρχικής βίας, συστηματικής καταστολής και άρνησης δικαιωμάτων. Είναι αγώνες που ξεκινούν από τα κάτω, από την ασφυκτική καθημερινότητα, από όσους δεν μπορούν και δεν θέλουν να συνεχίσουν να επιβιώνουν στη σιωπή.

Πάνω οι κυβερνήσεις και οι μεγάλες δυνάμεις αξιολογούν την κατάσταση από γεωπολιτική άποψη. Υπολογίζουν τα πλεονεκτήματα, τις περιφερειακές ισορροπίες, τις ενεργειακές διαδρομές, τις συμφέρουσες συμμαχίες. Πάνω το έγκλημα κανονικοποιείται, δικαιολογείται ή αποκρύπτεται με όρους «σταθερότητας», «ασφάλειας» ή «πολιτικού ρεαλισμού». Πάνω, ακόμη και όσοι παρουσιάζονται ως εχθροί του ιρανικού καθεστώτος, δεν διστάζουν να νομιμοποιήσουν τη σφαγή, όταν αυτή εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους.

Κάτω, αντίθετα, ο ιρανικός λαός αγωνίζεται για τη ζωή:

Κάτω είναι οι γυναίκες που αψηφούν καθημερινά τον πατριαρχικό έλεγχο.

Κάτω είναι οι εργαζόμενοι που έχουν φτωχοποιηθεί από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές.

Κάτω είναι οι σεξουαλικές διαφορετικότητες, οι θρησκευτικές μειονότητες, οι καταπιεσμένοι λαοί, όσοι ζουν στις περιφέρειες που έχουν πληγεί από την κρίση του νερού, της στέγασης και της εργασίας.

Κάτω είναι αυτοί που βγήκαν στους δρόμους ξανά και ξανά, πολλές φορές με άδεια χέρια, χωρίς ευρείες οργανώσεις –κατεστραμμένες από την καταστολή– και παρ’ όλα αυτά προχώρησαν πιο μακριά από οποιαδήποτε θεσμική αντιπολίτευση.

Καταγγέλλουμε με σθένος την εξωτερική χειραγώγηση αυτών των διαδηλώσεων. Καμία ξένη δύναμη, καμία κυβέρνηση του βόρειου ημισφαιρίου, κανένα ιμπεριαλιστικό σχέδιο δεν έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τον πόνο του ιρανικού λαού ως πιόνι στη σκακιέρα του. Αυτή η εργαλειοποίηση όχι μόνο διαστρεβλώνει τους πραγματικούς αγώνες, αλλά θέτει σε μεγαλύτερο κίνδυνο όσους αντιστέκονται, καθιστώντας τους πρόσχημα για ακόμη πιο άγρια καταστολή.

Επαναβεβαιώνουμε το αναφαίρετο δικαίωμα των λαών στην αυτοδιάθεση. Η ελευθερία δεν εξάγεται, ούτε αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ κρατών. Καμία ιμπεριαλιστική επέμβαση δεν έχει φέρει ποτέ δικαιοσύνη ή αξιοπρέπεια στους λαούς που υποτίθεται ότι «απελευθερώνει». Το γνωρίζουμε από την ιστορία και το επιβεβαιώνουν ξανά και ξανά τα ερείπια που αφήνουν στο πέρασμά τους. Υπάρχουν εκείνοι που, από έξω, κοιτάζουν προς τα πάνω και όχι προς τα κάτω: εκείνοι που δικαιολογούν το ιρανικό καθεστώς στο όνομα ενός υποτιθέμενου αντιιμπεριαλισμού, αγνοώντας ότι το ίδιο αυτό καθεστώς εφαρμόζει εναντίον του λαού του λογικές κατοχής, απαρτχάιντ, λεηλασίας και νεοφιλελευθερισμού· και εκείνοι που προωθούν αντιδραστικές, αυταρχικές και εξαρτημένες εναλλακτικές λύσεις, που υπόσχονται σωτηρία ενώ αναπαράγουν την κυριαρχία.

Είναι ψευδείς διχοτομίες. Πάνω εναντίον πάνω. Εξουσία εναντίον εξουσίας. Κάτω μένει ο λαός, παγιδευμένος ανάμεσα σε δύο δυνάμεις που ισχυρίζονται ότι είναι αντίθετες, αλλά ενεργούν συντονισμένα.

Η θέση μας είναι σαφής: δεν είμαστε με τις κυβερνήσεις, είμαστε με τους λαούς. Όχι με τα κράτη, αλλά με όσους αντιστέκονται. Όχι με τις ελίτ, αλλά με όσους αγωνίζονται για να ζήσουν.

Σήμερα, ενώ ο ιρανικός λαός αντιμετωπίζει διακοπή των επικοινωνιών, κατάσταση έκτακτης ανάγκης και στρατιωτικοποίηση της καθημερινής ζωής, προσκαλούμε να ακούσουμε τις προειδοποιήσεις των συντρόφων μας ζαπατίστας: η καταιγίδα είναι παγκόσμια· όποιος πιστεύει ότι δεν τον αφορά, ότι δεν έχει καμία σχέση με αυτόν ή αυτήν, κάνει λάθος. Μπροστά σε αυτή την καταιγίδα, δεν υπάρχουν σωτήρες ούτε λύσεις από ψηλά. Αυτό που υπάρχει είναι η επείγουσα δυνατότητα να ενώσουμε τους αγώνες των αποκάτω, να αναγνωρίσουμε το κοινό πεπρωμένο όσων αντιστέκονται στο κεφάλαιο, στον ιμπεριαλισμό και σε όλες τις μορφές κυριαρχίας.

Απλώνουμε το χέρι μας προς τον ιρανικό λαό.

Όχι για να τον κηδεμονεύσουμε.

Όχι για να μιλήσουμε εκ μέρους του.

Αλλά για να πούμε: δεν είστε μόνοι.

Γιατί ο αγώνας στο Ιράν είναι και αγώνας για τη ζωή παντού.

Και γιατί μόνο από τα κάτω, όλες και όλοι μαζί, θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την καταιγίδα και να φανταστούμε την επόμενη μέρα.

Για υπογραφές, στο declaracion.iran@gmail.com

Από τις διαφορετικές γωνιές του κόσμου που αντιστέκονται και εξεγείρονται.

Υπογραφές:

Ejército Zapatista de Liberación Nacional (EZLN)

Asamblea Libertaria Autoorganizada Paliacate Zapatista, Grecia

Cafè Rebeldía-Infoespai, Barcelona-Catalunia

CafeZ, Bélgica

Caracoleras De Olba, Teruel, Estado Español

Centro de Documentación sobre Zapatismo (CEDOZ), Estado Español

Colectivo Armadillo Suomi, Finlandia

Colectivo Calendario Zapatista, Grecia

Confederación General del Trabajo (CGT) Estado Español

Cooperazione Rebelde Napoli, Italia

CSPCL, Paris, Francia

Frankfurt International, Alemania

Lumaltik Herriak, País Vasco

Mujeres y disidencias de la Sexta en la otra Europa y Abya Yala, RRR

Mut Vitz 31 Toulouse, Francia

Nodo Solidale Roma/México

Tatawelo Italia

Terra Insumisa Alcamo/Sicilia Sud Globale, Sicilia, Italia

20zln, Italia

Y Retiemble, Madrid, Estado Español

The post Οι Ζαπατίστας για την εξέγερση στο Ιράν first appeared on Aυτολεξεί.

Μοιραζόμαστε, μέσα από το ημερολόγιο, εικόνες-θραύσματα από τις Συναντήσεις Αντιστάσεων και Εξεγέρσεων στη ζούγκλα Λακαντόνα. Εικόνες-θραύσματα-στιγμές μιας εξέγερσης που δεν έμεινε ουτοπία. Και που μας προ(σ)καλεί να ανοίξουμε δρόμους για τη ΖΩΗ, βαδίζοντας μαζί.

Τα έσοδα θα διατεθούν για τη στήριξη του Χειρουργείου ΤΟ ΦΩΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ στο πλαίσιο Καμπάνιας που οργανώνεται από το Δίκτυο EuropaZapatista. Στην πρώτη φάση της Καμπάνιας ΕΝΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ ΣΤΗ ΖΟΥΓΚΛΑ ΛΑΚΑΝΤΟΝΑ συγκεντρώθηκαν 136.000 ευρώ, από άτομα, συλλογικότητες και οργανώσεις της Ευρώπης.

Ομάδα Calendario Zapatista  –  Επικοινωνία: calendariozapatista@gmail.com

facebook: Calendario Zapatista | instagram: calendariozapatista_

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ:

Ήταν μια χρονιά συναντήσεων και μοιράσματος το 2025 για τους ζαπατίστας. Μας κάλεσαν ξανά και ξανά να βρεθούμε στην ελεύθερη γη τους και να μοιραστούμε με λόγο, με τέχνη, με παιχνίδι, με θέατρο, με χορό, με τραγούδι τους αγώνες και τις αγωνίες μας.

Γενάρης 2025: Η πρώτη από τις Διεθνείς Συναντήσεις Αντιστάσεων και Εξεγέρσεων έδωσε προτεραιότητα στον λόγο και την ανάλυση. Κυριάρχησαν οι διαπιστώσεις, τα ερωτήματα, το «τι κάνουμε;».

Και ήρθαν οι συναντήσεις του Απρίλη, οι Συναντήσεις της Εξεγερμένης και Αποκαλυπτικής Τέχνης (Arte Rebel y Revel), να ανιχνεύσουν απαντήσεις μέσα από την τέχνη. Εκατοντάδες ομάδες από όλο τον κόσμο μαζί με τους ζαπατίστας, μέσα από θεατρικά δρώμενα, μουσική, χορό μίλησαν για τη ΖΩΗ, σπέρνοντας το αύριο. «Να ονειρευτούμε, κι έπειτα να φανταστούμε. Να ονειρευτούμε μια επόμενη μέρα όπου η τέχνη του καθενός θα υπηρετεί την ανθρωπότητα και τη συλλογική επιβίωση, θα είναι μια ΤΕΧΝΗ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ…»

Και τον Αύγουστο, από τις 2 έως τις 17, στο Σπορείο Κομαντάντα Ραμόνα του καρακόλ της Μορέλια, προστέθηκε στην ιστορία των αποκάτω μια ακόμα σπουδαία από πολλές απόψεις συνάντηση: η «Συνάντηση Αντιστάσεων και Εξεγέρσεων – Μερικά Μέρη του Όλου».

Εκεί συναντηθήκαμε χιλιάδες άτομα από ομάδες, συλλογικότητες, οργανώσεις και κινήματα (από 48 γεωγραφίες) που είχαν υπογράψει τη Διακήρυξη για τη Ζωή και συζητήσαμε για την επέλαση του καπιταλισμού και της Καταιγίδας, την καταστροφή της φύσης, τις επιθέσεις στη διαφορετικότητα σε όλες τις παραλλαγές της, τον αφανισμό λαών και κοινοτήτων, τη μετανάστευση, το ρατσισμό, το ρήμαγμα της ζωής από τους πολέμους. Κι ακόμα, μιλήσαμε για την ανάπτυξη των αντιστάσεων και τη σπορά των εξεγέρσεων και σε άλλες γεωγραφίες, για την αντιμετώπιση της Καταιγίδας και για την οργάνωση της Επόμενης Μέρας. Ενώσαμε τις κραυγές μας οι γυναίκες που αγωνιζόμαστε σε διαφορετικές γεωγραφίες. Συζητήσαμε όσες και όσοι εμπνεόμαστε από τον αγώνα των ζαπατίστας βάζοντας ο καθένας και η καθεμία το λιθαράκι μας για τις αντιστάσεις εδώ και τώρα ή το σποράκι μας για τις εξεγέρσεις που έρχονται. Ενώσαμε τις φωνές μας για την Παλαιστίνη, όπου χτυπά η καρδιά του κόσμου όλου. Αναζητήσαμε τις δυνατότητες ενός κόσμου που μπορεί να είναι αλλιώς, τις δυνατότητες της ύπαρξής μας.

Το κάλεσμα των ζαπατίστας για τον Αύγουστο έδειχνε τον τρόπο και το λόγο αυτής της Συνάντησης:

«Δεν πρόκειται για μια συνάντηση αναλύσεων ή θεωρητικών προσεγγίσεων, αλλά για μια συνάντηση πρακτικών εμπειριών αντίστασης. Όσοι και όσες από εμάς θα είμαστε εκεί, ξέρουμε ήδη τι είναι το καταραμένο σύστημα και τι κάνει ενάντια σε όλους, όλες και όλα, καθώς και ενάντια στη φύση, τη γνώση, τις τέχνες, την πληροφόρηση, στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, στον πλανήτη ολόκληρο. Δεν πρόκειται λοιπόν να εκθέσουμε θεωρητικά τα δεινά του καπιταλιστικού συστήματος, αλλά το τι κάνουμε για να αντισταθούμε και να εξεγερθούμε, δηλαδή για να αγωνιστούμε εναντίον του.

Δεν σας καλούμε να παραδώσετε μαθήματα. Δεν είμαστε οι μαθητές σας ή οι μαθητευόμενοί σας· ούτε είμαστε δάσκαλοι ή καθοδηγητές. Είμαστε, μαζί με εσάς, μέρη ενός συνόλου που αντιτίθεται σε ένα σύστημα. Δίνουμε αμοιβαία. Μας λέτε τις εμπειρίες σας, κι εμείς οι ζαπατιστικοί λαοί τις δικές μας».

Μας μίλησαν λοιπόν με τον λόγο και τις πράξεις τους:

• Με την απίστευτη συλλογική οργάνωση, όχι μόνο της ίδιας της συνάντησης αλλά κάθε πτυχής της ζωής τους. Μια αυτοοργάνωση που αποτελεί θεμέλιο λίθο της αυτονομίας τους και που αντιστρατεύεται κάθε μοντέλο ιεραρχικής οργάνωσης.

• Με την αυτογνωσία εκείνων που γνωρίζουν ότι ο πρώτος δεσμώτης της εξουσίας είναι ο ίδιος ο άνθρωπος και πως μόνο μια συλλογική, τολμηρή και συντροφική αυτοκριτική μπορεί να αποκαλύψει τις πυραμίδες που χτίζουμε από φόβους, ατομικές ανάγκες και ματαιοδοξία την ίδια στιγμή που αγωνιζόμαστε ενάντια στο σύστημα και τις εξουσίες του. Μια αυτοκριτική που αποδομεί, αναποδογυρίζει και ξεγυμνώνει παλιές πρακτικές και συνήθειες, και παράλληλα δημιουργεί νέους θεσμούς, νέο συλλογικό φαντασιακό σε απόλυτη διάδραση και ισορροπία με ένα νέο συλλογικό πραγματικό.

• Με τα θεατρικά τους έργα: οι νεκροί του αγώνα, αναπόσπαστο κομμάτι της συλλογικής ματιάς στο παρόν, σε μια τρυφερή συνομιλία με τους ζωντανούς. Και οι ζωντανοί, να μεταφέρουν τις σκέψεις τους ως μέρος της συλλογικής ματιάς στο μέλλον, σ’ αυτούς που δεν έχουν ακόμα γεννηθεί (τους υποδύθηκαν εκατό άτομα ντυμένα σπερματοζωάρια και ωάρια). Κανείς δεν είναι μόνος του εδώ: νεκροί, ζωντανοί και μελλούμενοι βαδίζουν μαζί «σε ένα δρόμο που δεν έχει πάρει ακόμα μορφή, όμως τον βαδίζουμε κιόλας».

• Με το συμβολικό κάψιμο της πυραμίδας, που αντιπροσωπεύει κάθε εσωτερική και εξωτερική ιεραρχική δομή που εχθρεύεται την αυτονομία των ζαπατίστας, τον κόσμο που χτίζουν εδώ και 30 χρόνια χωρίς αφέντες και υπηρέτες, μόνο με τα βήματα των κοινοτήτων τους που περπατούν αργά, όπως φυτρώνει το καλαμπόκι –μέσα στη σιωπή–, με ρίζες βαθιές και βλέμμα οριζόντιο.

• Με το χειρουργείο που χτίζουν από κοινού οι ζαπατίστας μαζί με τα «αδέρφια» τους ιθαγενείς μη ζαπατίστας, αλλά και με αλληλέγγυους και αλληλέγγυες από όλον τον κόσμο. Δεν είναι ακόμα ένας τόπος που θεραπεύει. Είναι όμως ένας τόπος που αφουγκράζεται και φροντίζει ήδη τις ανάγκες των ανθρώπων που θα έρχονται από μακριά χτίζοντας χώρους φιλοξενίας δίπλα στο θεραπευτήριο.

• Με τις χιλιάδες παλαιστινιακές σημαίες, υψωμένες στα βουνά της Τσιάπας, να δηλώνουν όχι μόνο την αλληλεγγύη τους στο λαό της Παλαιστίνης που ακόμα αντιστέκεται, αλλά και να θυμίζουν ότι σε όλο τον πλανήτη «όλοι είμαστε παιδιά της Παλαιστίνης».

• Με τα ατέλειωτα τραγούδια και τους χορούς τους από την στιγμή που τελείωναν οι συζητήσεις και μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, υπενθυμίζοντάς μας ότι ο αγώνας και η εξέγερση που στηρίζεται σε στέρεα θεμέλια και έχει έναν ξεκάθαρο στόχο, όπως είναι η συλλογική ελευθερία, είναι χαρά και απόλαυση, «rebeldía con alegría» όπως λένε και οι ίδιοι.

Όσες είχαμε την τύχη να βρεθούμε για λίγο στα βουνά του νοτιοανατολικού Μεξικού, στη ζούγκλα Λακαντόνα, και να μοιραστούμε αγωνίες, ελπίδες και αγώνες, μεταφέρουμε μέσα από αυτό το ημερολόγιο αλληλεγγύης εικόνες-θραύσματα από τις συναντήσεις. Εικόνες-θραύσματα-στιγμές μιας εξέγερσης που δεν έμεινε ουτοπία. Και που μας προ(σ)καλεί να ανοίξουμε δρόμους για τη ΖΩΗ βαδίζοντας μαζί.

The post 2026: Ο δρόμος ανοίγει μόνο όταν τον βαδίζουν πολλοί! – Ημερολόγιο Ζαπατίστας first appeared on Aυτολεξεί.

Στα καλαμποκοχώραφα της ζούγκλας Λακαντόνα στο Μεξικό, η συγκομιδή κάποτε κρατούσε τρεις μήνες. Σήμερα, όμως, με την οικολογική καταστροφή που προκάλεσε η «καπιταλιστική ύδρα», οι Ζαπατίστας δεν μπορούν πια να βασιστούν στον παλιό κύκλο, όπως έχει εξηγήσει ο Subcomandante Moisés, ένας από τους εκπροσώπους του Ζαπατιστικού Στρατού Εθνικής Απελευθέρωσης (EZLN). Αντιμέτωπες με τόσο σοβαρά προβλήματα, οι κοινότητες οργάνωσαν μια εκπαιδευτική πρωτοβουλία στην Τσιάπας [1], καλώντας επιστήμονες από όλο τον κόσμο να απαντήσουν σε ερωτήσεις και ανησυχίες των ιθαγενών Μάγια. Η ιδέα δεν ήταν οι νέοι να εγκαταλείψουν τα εδάφη τους για να πάνε στο πανεπιστήμιο, αλλά «το πανεπιστήμιο να αναδυθεί μέσα στις κοινότητές μας, να διδάσκει και να μαθαίνει ανάμεσα στους ανθρώπους μας», όπως το έθεσε ένας άλλος αναπληρωτής διοικητής.

Η ζαπατιστική εκπαίδευση έχει γίνει πηγή έμπνευσης για κινήματα και λαούς που διεκδικούν αυτονομία, καθώς έχει οικοδομήσει ένα εκπαιδευτικό σύστημα θεμελιωμένο στην αυτοοργάνωση, στη συνάντηση επιστημονικής και παραδοσιακής γνώσης και στον κοινό αγώνα για τη γη.

Τα τελευταία χρόνια, το κίνημα θέτει στον εαυτό του ένα κρίσιμο ερώτημα για την εποχή μας: πώς να αγωνιστούμε για αυτονομία απέναντι στην οικολογική κατάρρευση;

Μία από τις αρχές της ζαπατιστικής εκπαίδευσης είναι ότι «περπατάμε, κάνοντας ερωτήσεις». Αν δεν ρωτάμε, δεν μπορούμε να προχωρήσουμε, λένε. Στα αυτόνομα σχολεία, η μάθηση ξεκινά συνήθως με ερωτήματα. Έτσι κι εμείς ξεκινάμε με άλλα ερωτήματα: πώς μπορούμε να καλλιεργήσουμε εκπαιδευτικές πρακτικές που να αντιμετωπίζουν τη συλλογική απειλή της οικολογικής κατάρρευσης, χωρίς να παραγνωρίζουμε τις διαφορές των λαών; Μπορεί η αυτόνομη εκπαίδευση των Ζαπατίστας να υφανθεί σε άλλες γεωγραφίες; Είναι περιορισμένη στο τοπικό επίπεδο ή μπορεί να ανοίξει μεγαλύτερους ορίζοντες; Σε ποιον βαθμό η δημόσια εκπαίδευση συνδέεται με τον αγώνα για αυτονομία; Τι είδους ελευθερία υπερασπίζεται η αυτόνομη εκπαίδευση; Είναι η αυτονομία, ως αντιαποικιακή πρακτική, ένας δρόμος αντίστασης ή μήπως οδηγεί σε αποπολιτικοποίηση των εκπαιδευτικών διαδικασιών; Περισσότερο από το να δώσουμε οριστικές απαντήσεις –που είναι ένα πολύ ευρύτερο και πιο συλλογικό καθήκον– επιδιώκουμε να ανοίξουμε συζητήσεις. Σε διάλογο με τη ζαπατιστική εκπαίδευση και με τις προκλήσεις και τα μονοπάτια του Ιστού των Λαών [The Web of the Peoples].

Ζαπατιστική εκπαίδευση

Από το 1994, μια από τις μεγαλύτερες λαϊκές εξεγέρσεις της σύγχρονης ιστορίας βρίσκεται σε εξέλιξη στα βουνά της Τσιάπας, στο νοτιοανατολικό Μεξικό. Στα τριάντα αυτά χρόνια, οι λαοί Μάγια άσκησαν στην πράξη το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, οργανώνοντας οι ίδιοι τους βασικούς τομείς της συλλογικής ζωής τους, ανάμεσά τους και την εκπαίδευση. Δεν είναι το κράτος ή το κεφάλαιο που ορίζει την εκπαίδευση των Ζαπατίστας, αλλά οι ίδιες οι κοινοτικές συνελεύσεις, με ουσιαστικό ρόλο για τις γυναίκες. Σήμερα, μέσα σε ένα τοπίο επιθέσεων από παραστρατιωτικές ομάδες, αυξανόμενης διακίνησης ναρκωτικών και κυβερνητικών σχεδίων για «αναπτυξιακά έργα» που απειλούν τις κοινότητες, η ζαπατιστική εκπαίδευση συνεχίζει να μετασχηματίζεται μαζί με το συνολικό εγχείρημα της αυτονομίας. Πρόσφατα, το κίνημα ανακοίνωσε μια αλλαγή στις δομές του: οι εκατοντάδες Αυτόνομοι Δήμοι αντικαθίστανται από χιλιάδες Τοπικές Αυτόνομες Κυβερνήσεις, οι οποίες θα μπορούν να ελέγχουν άμεσα τους αυτόνομους διοικητικούς τους χώρους, συμπεριλαμβανομένων των σχολείων.

Η ζαπατιστική εκπαίδευση έχει χαράξει ένα μονοπάτι γεμάτο δυσκολίες αλλά και δυνατότητες, διεκδικώντας τα σχολεία μέσα από τον αγώνα για αυτονομία. Το εκπαιδευτικό της σύστημα είναι ριζικά διαφορετικό από τα κρατικά και ιδιωτικά σχολεία της περιοχής. Οι δάσκαλοι δεν έρχονται «απ’ έξω», αλλά είναι μέλη των ίδιων των κοινοτήτων· άνθρωποι που διατηρούν τη σύνδεσή τους με τη γη. Ονομάζονται «προωθητές της αυτόνομης εκπαίδευσης» ή, στη γλώσσα των Τσοτσίλ (Tzotzil), jnikesvany – που σημαίνει «αυτός που κινείται». Οι jnikesvany κινούνται ανάμεσα στους ανθρώπους, προωθώντας τη σχέση με τη γνώση, βασιζόμενοι στις ανάγκες και τις ερωτήσεις των μαθητών και της κοινότητας.

Οι προωθητές αυτοί διορίζονται από τις συνελεύσεις και στηρίζονται από μια εκλεγμένη επιτροπή εκπαίδευσης, που καθοδηγεί και υποστηρίζει το έργο τους. Κάθε δάσκαλος είναι υπόλογος στην κοινότητα, ενώ και η κοινότητα έχει τις δικές της ευθύνες: όσο οι προωθητές αφιερώνονται στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες της κοινότητας, η κοινότητα τούς ανταποδίδει άμεσα με καλαμπόκι, φασόλια ή με συλλογική εργασία στα χωράφια της οικογένειάς τους.

Λόγω του αντικρατικού της χαρακτήρα, ένας ανυποψίαστος παρατηρητής θα μπορούσε να φανταστεί κάποια ομοιότητα μεταξύ της ζαπατιστικής εκπαίδευσης και του homeschooling που προτείνεται από την ακροδεξιά στη Βραζιλία, αλλά στην πραγματικότητα οι προτάσεις αυτές είναι ανταγωνιστικές.

Η κατ’ οίκον εκπαίδευση είναι εξαιρετικά ιδιωτική και συντηρητική και αδειάζει την πιο συλλογική πτυχή της εκπαίδευσης, καθιστώντας αδύνατη την κοινωνικοποίηση και τις σχέσεις με διαφορετικές γνώσεις και κόσμους. Στον αντίποδα, η ζαπατιστική εκπαίδευση διευρύνει τη σχέση μεταξύ σχολείου και συλλογικής ζωής και έχει ως μία από τις κατευθυντήριες γραμμές της τη λαϊκή αυτοοργάνωση και το τέλος της ατομικής ιδιοκτησίας.

Τα αυτόνομα σχολεία αποτέλεσαν βαθύ μετασχηματισμό στην καθημερινή ζωή των Ζαπατίστας. Οι παλαιότεροι θυμούνται τις τρομερές εμπειρίες στα σχολεία πριν από την εξέγερση του 1994: χρόνια ολόκληρα να παρακολουθούν μαθήματα δίχως να καταλαβαίνουν τους ισπανόφωνους δασκάλους· ένας χώρος κενός νοήματος, γεμάτος καταπίεση για το γεγονός ότι ήταν ιθαγενείς. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ακραίου ρατσισμού, και μετά το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων με το κράτος το 1997, οι Ζαπατίστας πήραν την οριστική απόφαση να φτιάξουν τη δική τους εκπαιδευτική οργάνωση.

Το κίνημα κάλεσε τότε τη βάση του να αποσύρουν τα παιδιά τους από τα κρατικά σχολεία και να οργανώσουν οι ίδιοι την εκπαίδευση των μελλοντικών δασκάλων. Έτσι, τα επίσημα σχολεία αντικαταστάθηκαν από αυτόνομα· και όπου δεν υπήρχαν καθόλου, χτίστηκαν καινούργια με συλλογική προσπάθεια.

Στην αρχή συμφωνήθηκαν συλλογικά ορισμένοι βασικοί προσανατολισμοί για να καθοδηγούν το αυτόνομο εκπαιδευτικό σύστημα. Στα ζαπατιστικά σχολεία, η κύρια γλώσσα είναι πάντα η μητρική γλώσσα της κοινότητας, ενώ τα ισπανικά και άλλες γλώσσες ενσωματώνονται οργανικά στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η μάθηση δεν διαχωρίζεται ποτέ από τη ζωή της κοινότητας και τη γη. Η γνώση προκύπτει από τη συνάντηση –όχι πάντα αρμονική– της επιστήμης με την παραδοσιακή σοφία, με σημείο αναφοράς τον αγώνα για αυτονομία. Οι μαθητές δεν αντιμετωπίζονται ως «άδεια δοχεία» που πρέπει να γεμίσουν με πληροφορίες, αλλά ως ενεργά υποκείμενα που συμμετέχουν και στη λήψη αποφάσεων. Η ζαπατιστική εκπαίδευση είναι μια κραυγή ενάντια στην «τραπεζική εκπαίδευση» και ανθίζει μέσα από τα μικρά βήματα και τις σιωπές των κοινοτήτων.

Η πρόσφατη επέτειος των 100 χρόνων από τη γέννηση του παιδαγωγού Πάολο Φρέιρε, ενός σημαντικού συστηματοποιητή μιας παιδαγωγικής της αυτονομίας, υπενθυμίζει πόσο αντηχεί το έργο του στη ζαπατιστική εμπειρία, που οδηγεί την ιδέα της αυτονομίας στην εκπαίδευση στις έσχατες συνέπειές της. Η θεολογία της απελευθέρωσης, μια από τις πηγές του ζαπατισμού που μετασχηματίστηκε στην Τσιάπας σε «θεολογία των αυτόχθονων», διασταυρώθηκε με τα κινήματα λαϊκής εκπαίδευσης που συγκλόνισαν τη Λατινική Αμερική τη δεκαετία του ’60. Οι Μάγια απορρόφησαν αυτές τις ιδέες, τις μετασχημάτισαν μέσα στην αντίστασή τους και διαμόρφωσαν μια ισχυρή κριτική στον καπιταλισμό και την αποικιοκρατία.

Παράλληλα, υπάρχει ένα έντονο ιθαγενικό ρεύμα διανοούμενων που διαπερνά την καθημερινότητα των κοινοτήτων. Οι ζαπατίστας δάσκαλοι μελετούν παιδαγωγούς της λαϊκής εκπαίδευσης αλλά και στοχαστές της κλασικής και σύγχρονης Αριστεράς. Ωστόσο, οι ίδιοι τονίζουν ότι η θεωρία δεν αρκεί: η πραγματική εκπαίδευση γεννιέται από τον στοχασμό πάνω στη ζωή της κοινότητας. Στην καρδιά αυτής της κοσμοαντίληψης βρίσκεται το ch’ulel —η «ψυχή», η πνοή της ζωής που κατοικεί σε όλα τα όντα: στα δέντρα, τα ποτάμια, τη γη, τα ζώα και τους ανθρώπους. Όλα συνδέονται, όλα έχουν αξία. Αντίθετα, η εκπαίδευση «από τα πάνω» διδάσκει να υποτιμούμε αυτή τη σχέση, να βλέπουμε τα άλλα όντα ως κατώτερα. Εκεί ριζώνει ο ρατσισμός και η οικοκτονία.

Ο καπιταλισμός αποδυναμώνει το ch’ulel των όντων. Η αυτόνομη εκπαίδευση προσπαθεί να το δυναμώσει ξανά. Δεν υπόσχεται μια τέλεια ισορροπία· μιλά για ένα διαρκές περπάτημα, γεμάτο ερωτήσεις. Αυτή η «παιδαγωγική του περπατήματος» κάνει τα σχολεία χώρους πειραματισμού και ενίσχυσης των αγώνων, όπου η κοινότητα μπαίνει στο κέντρο και η μάθηση απαιτεί δέσμευση ολόκληρης της ύπαρξης, όχι μόνο του νου. Για να διδάξει και να μάθει κανείς, πρέπει να ανήκει στη γη. Η γη, θεμελιώδης απαίτηση του κινήματος ήδη από το 1994, δεν είναι ένας νεκρός πόρος, αλλά το θεμέλιο των θεών (yajval) και της συλλογικής ζωής.

Τρέχουσες προκλήσεις και ο Ιστός των Λαών

Στην 30ή επέτειο της εξέγερσης, οι Ζαπατίστας γιόρτασαν με ένα μεγάλο πάρτι γεμάτο μουσική και χορό. Μαζί όμως με τη γιορτή ήρθε και η πολιτική υπενθύμιση: ο Subcomandante Moisés, μιλώντας εκ μέρους της διοίκησης, τόνισε ότι «δεν υπάρχουν μοντέλα ή έτοιμες φόρμουλες»· η εποχή απαιτεί συλλογική πράξη. Η υπεράσπιση της κοινής ζωής, της συλλογικής οργάνωσης και της γης επανερχόταν ξανά και ξανά στην ομιλία του. Και ξεκαθάρισε: ο καπιταλισμός δεν μπορεί να εξανθρωπιστεί· όσοι έρχονται απ’ έξω πρέπει να βρουν τρόπους να οργανωθούν μέσα από τις δικές τους γεωγραφίες.

Η αυτονομία των Ζαπατίστας δεν σημαίνει απομονωμένο αγώνα. Η οικολογική κατάρρευση δείχνει ότι τα πάντα συνδέονται: μια πυρκαγιά που ανάβει η αγροτική βιομηχανία στη Βραζιλία επηρεάζει τη ζωή στο Μεξικό, όπως και το σχέδιο του «Τρένου των Μάγια» έχει αντίκτυπο στις κοινότητες της Νότιας Αμερικής. Για αυτό έχει σημασία να σκεφτούμε εκπαιδευτικές πρακτικές που υφαίνουν δεσμούς ανάμεσα σε διαφορετικούς αγώνες και γεωγραφίες. Όπως είπε ο Ζαπατίστας δάσκαλος Emiliano: «Ο ζαπατισμός δεν είναι μοντέλο που όλοι πρέπει να αντιγράψουν· είναι ένα κάλεσμα στους λαούς να αγωνιστούν με τον δικό τους τρόπο, στη δική τους γεωγραφία».

Κι αν οι Ζαπατίστας αποτελούν έμπνευση, αυτό δεν σημαίνει ότι το δικό τους εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να γίνει μέτρο για όλους. Αν το αντιμετωπίζαμε έτσι, θα αποκλείαμε άλλες μορφές αντίστασης που, χωρίς να αντιγράφουν τη ζαπατιστική αυτονομία, παλεύουν κι αυτές για την ελευθερία τους. Στη Βραζιλία, για παράδειγμα, οι απαλλοτριώσεις γης των μαγεμένων Tupinambá στην Ολιβένσα ή των Pataxó Hã Hã Hã Hãe στη νότια Μπαΐα, όπως και η αυτο-οριοθέτηση των εδαφών των Munduruku στην Παρά, δείχνουν πως ο αγώνας για τη γη είναι ταυτόχρονα και εκπαιδευτική διαδικασία.

Ο «Ιστός των Λαών» μιλά γι’ αυτή τη μετάβαση από τη γη στην επικράτεια ως μια παιδαγωγία της συλλογικής πράξης: «Η προοπτική μας δεν είναι να ζητάμε από το κράτος να μας παραχωρήσει οικόπεδα. Οι ίδιοι οι άνθρωποι πρέπει να κατακτήσουν τα εδάφη· μέσα από τον αγώνα γεννιούνται οι συμβολισμοί που μετατρέπουν τη γη σε έδαφος» (Ferreira & Felício, 2021, σ. 44). Αυτό δεν σημαίνει ότι η αυτονομία είναι απόλυτη. Στα εδάφη που βρίσκεται ο Ιστός των Λαών, υπάρχουν και χώροι αναγκαστικής συνύπαρξης με το κράτος.

Στον οικισμό Terra Vista, στη νότια Μπαΐα, λειτουργούν δύο δημόσια σχολεία –ένα του δήμου και ένα του κράτους– που, με όλες τους τις αντιφάσεις, αποτελούν σημαντικούς χώρους μάθησης και διαλόγου με την κοινότητα. Παράλληλα, υπάρχει το Universidade dos Povos (Πανεπιστήμιο των Λαών), το εκπαιδευτικό μέτωπο της Teia, που προωθεί μια παιδαγωγική κυριαρχία βασισμένη στην κοσμοαντίληψη του λαού, στις αρχές της αγρο-οικολογίας, στην παραδοσιακή γνώση και στον αγώνα για γη και έδαφος. Το ότι ονομάζεται «Πανεπιστήμιο» είναι πρόκληση από μόνο του: μια ανατροπή της συμβατικής ιδέας του πανεπιστημίου, σε ένα πείραμα εμβάθυνσης και ενίσχυσης της γνώσης του λαού.

Οι προκλήσεις, βέβαια, είναι μεγάλες. Ο καπιταλισμός και η αποικιοκρατία συχνά μετατρέπουν την έννοια της αυτονομίας σε μια ψευδαίσθηση ατομικής ελευθερίας. Ακόμη και σε ακτιβιστικούς χώρους κυκλοφορεί μια «αποαποικιοκρατία» κενή, αποπολιτικοποιημένη. Η Aymara στοχάστρια Silvia Cusicanqui ξεχωρίζει καθαρά ανάμεσα στον αντιαποικιακό αγώνα και την αποαποικιοκρατία:

«Από την εποχή της αποικιοκρατίας υπήρξαν αντιαποικιακοί αγώνες. Η αποαποικιοκρατία, όμως, είναι μια πρόσφατη μόδα που συχνά εκμεταλλεύεται και επανερμηνεύει αυτούς τους αγώνες, αποπολιτικοποιώντας τους. Δεν είναι δράση ούτε συνειδητή συμμετοχή. Ο αντιαποικιακός αγώνας υπάρχει στα ίδια τα γεγονότα, στην απονομιμοποίηση κάθε αντικειμενοποίησης και διακοσμητικής χρήσης των ιθαγενών μέσα στο κράτος». (Cusicanqui, 2019)

Μέσα σε αυτή τη λογική, η Mestra Mayá αφηγείται πώς έγινε δασκάλα μέσα από τον ίδιο τον αγώνα για την ανάκτηση της γης, πλάι στους μαγεμένους [2]:

«Οι γονείς πήγαιναν στις ανακτήσεις και κουβαλούσαν μαζί τα παιδιά τους. Εγώ έπρεπε να πάω. Είχα 396 αίθουσες διδασκαλίας. Και συμμετείχα και στις 396 ανακτήσεις. (…) Πήγαινα εκεί και ρωτούσα τα παιδιά αν ήξεραν γιατί βρίσκονταν σε εκείνο το μέρος. Με αυτόν τον τρόπο, μαθαίναμε και ξαναγράφαμε την ιστορία μας». (Mestra Mayá, 2022, σ. 63)

Για εκείνη, η παιδαγωγική των επανάκτησης περιλαμβάνει τη συλλογική αφήγηση και επαναδιήγηση των ιστοριών των ανθρώπων που εκτοπίστηκαν. Στην ιστορία του αποικισμού στην ήπειρο, η ταξική πάλη είναι ένας αγώνας για τη γη, που χαρακτηρίζεται από βίαιη οικειοποίηση. Το εκπαιδευτικό έργο των επανακτήσεων είναι απαραίτητο για να μάθουμε από τη γη, διατηρώντας ζωντανό το πνεύμα που συνδέεται με τους μαγεμένους σε έναν ανταρτοπόλεμο που ανανεώνεται συνεχώς:

«Μπορεί να έχουμε πολλές δυσκολίες με τον αγώνα. Όταν όμως βάζουμε τα πόδια μας στο έδαφος, όταν ακουμπάμε το αυτί μας στη γη και νιώθουμε το βογγητό της, ακούμε το κάλεσμά της και ξέρουμε πώς να ακολουθήσουμε τα βήματά μας. Γιατί ακούμε». (Mestra Mayá, 2022, σ. 74)

Το κάλεσμα της Mestra Mayá και η έμπνευση της ζαπατιστικής εκπαίδευσης δείχνουν έναν δρόμο που δεν είναι ούτε τοπικιστικός ούτε κλειστός σε μια ταυτότητα: είναι εκπαίδευση που διδάσκει το «ανήκειν» στη γη. Η παιδαγωγική κυριαρχία στοχεύει να οικοδομήσει αυτονομία στηριγμένη στην αλληλεξάρτηση: ανάμεσα στους ανθρώπους, ανάμεσα στους ανθρώπους και τα μη ανθρώπινα όντα που μοιράζονται τη Γη· ανάμεσα σε διαφορετικές γνώσεις που χρειάζονται για να αντιμετωπιστεί η οικολογική κατάρρευση.

Η αλληλεξάρτηση αντιμάχεται την εξάρτηση που παράγει ο καπιταλισμός, διασπώντας και αφοπλίζοντας τη συλλογική δράση. Η «τραπεζική εκπαίδευση», με την κάθετη λογική της, αναπαράγει αυτήν ακριβώς την εξάρτηση, νομιμοποιώντας μια ψευδή ιδέα «παγκόσμιου κοινού καλού» που σβήνει τις λαϊκές γνώσεις και τις κοινωνικές αντιφάσεις.

Η αυτόνομη εκπαίδευση, αντίθετα, καλλιεργεί την αλληλεξάρτηση και έτσι επιτρέπει την ενότητα χωρίς ομογενοποίηση· έναν κόσμο όπου χωράνε πολλοί κόσμοι, όπως λένε οι Ζαπατίστας. Στον καιρό της φωτιάς που καταστρέφει τα εδάφη παντού, οι συλλογικές αυτές συζητήσεις γίνονται όλο και πιο επείγουσες.

Και το ερώτημα που θέτει ξανά και ξανά ο ζαπατισμός ηχεί στο τέλος: «¿Y tú, qué?» (Κι εσύ, τι θα κάνεις;).

Σημειώσεις:

1.  Η συνάντηση L@s Zapatistas y las ConCiencias por la Humanidad πραγματοποιήθηκε στην Τσιάπας, το 2016 και το 2017.
2.  Προγονικές οντότητες που χτίζουν γέφυρες μεταξύ του γήινου κόσμου και του πνευματικού κόσμου μεταξύ ορισμένων ιθαγενών λαών.

Βιβλιογραφία

BARBOSA, L., & ROSSET, P. Concepções e exercícios da autonomia entre os movimentos indígenas e camponeses da América Latina. Revista Nera, v. 27, n. 2, 2024.

CUSICANQUI, S. “Tenemos que producir pensamiento a partir de lo cotidiano”. Entrevista de Kattalin Barber. Revista El Salto, 2019.

FERREIRA, J. & FELÍCIO, E. Por terra e território: o caminho da revolução dos povos no Brasil. Teia dos Povos, 2021.

FREIRE, Paulo. Pedagogia da Autonomia. Rio de Janeiro: Paz e Terra, 2011.

___________. Pedagogia do Oprimido. 17. ed. Rio de Janeiro: Paz e Terra, 1987.

MESTRA MAYÁ. A escola da reconquista. Teia dos Povos, 2022.

MUNDURUKU, Daniel. O caráter educativo do movimento indígena brasileiro (1970-1990). São Paulo: Paulinas, 2012.STENGERS, I. & DEBAISE, D. L’insistance des possibles. Pour un pragmatisme spéculatif. Multitudes, v. 65, p. 82-89, 2017.

The post Τι εκπαίδευση & αυτονομία να έχουμε σε περιόδους οικολογικής κατάρρευσης; (Η ζαπατιστική εμπειρία) first appeared on Aυτολεξεί.

Από τις 3 έως τις 17 Αυγούστου, η ζαπατιστική κοινότητα Semillero Comandanta Ramona (Seedbed Comandanta Ramona) στη Morelia, Altamirano, φιλοξένησε την  «Συγκέντρωση Αντιστάσεων και Εξεγέρσεων: Μερικά Μέρη του Όλου».

Οι Ζαπατίστας είχαν απευθύνει παγκόσμια έκκληση για δύο εβδομάδες ανταλλαγής απόψεων και συζήτησης. Περίπου 2.000 Ζαπατίστας και περίπου 800 άτομα από 37 χώρες συμμετείχαν.

Μεγάλο μέρος της συνάντησης αποτελούνταν από παρουσιάσεις και αναφορές σχετικά με το έργο και τις πραγματικότητες των συλλογικοτήτων και οργανώσεων που συμμετείχαν, καθώς και από ανταλλαγές με τις βάσεις στήριξης των Ζαπατίστας. Ένας Ζαπατίστα εξήγησε:

«Πολλοί από εμάς δεν ξέρουμε να διαβάζουμε ή να γράφουμε και δεν μελετάμε βιβλία πολιτικής θεωρίας. Όμως μπορούμε να βλέπουμε και να νιώθουμε την αδικία. Αυτή η ενσυναίσθηση μετατρέπεται σε αξιοπρεπή οργή, την οποία μεταφέρουμε από γενιά σε γενιά. Τώρα ακούσαμε και τον δικό σας πόνο και θα τον μεταφέρουμε ανάμεσά μας.»

Τα εγκαίνια στις 3 Αυγούστου περιελάμβαναν μια πορεία του EZLN, ο καθένας με μια παλαιστινιακή σημαία στην πλάτη του. Ως ένδειξη αλληλεγγύης, ο Υποδιοικητής Moisés, εκπρόσωπος του EZLN, δήλωσε:

«Σήμερα, το καπιταλιστικό σύστημα διαπράττει γενοκτονία εναντίον του παλαιστινιακού λαού σε ένα μέρος αυτής της γης. Δεν μπορούμε να το ξεχάσουμε αυτό, δεν μπορούμε να το αφήσουμε στην άκρη. Είμαστε όλοι παιδιά της Παλαιστίνης. Σήμερα είναι ο λαός στη Γάζα, αύριο θα είμαστε εμείς.»

Η αλληλεγγύη προς τον λαό της Γάζας αποτέλεσε έναν σταθερό και επαναλαμβανόμενο άξονα σε όλη τη διάρκεια της συνάντησης.

Οι Ζαπατίστας παρουσίασαν τις συνεισφορές τους με τη μορφή πολυήμερων θεατρικών παραστάσεων, τις οποίες είχαν προβάρει επί μήνες εκατοντάδες νέοι συμμετέχοντες.

Παράλληλα προχώρησαν και σε αυτοκριτική, επισημαίνοντας αδυναμίες μέσα στις πολιτικές τους δομές: τις τελευταίες δεκαετίες, πυραμίδες καταπίεσης και ανισότητας, χαρακτηριστικές του καπιταλιστικού συστήματος, είχαν σε έναν βαθμό αναπαραχθεί και στα δικά τους αυτόνομα κυβερνητικά όργανα. Παραδείγματα ήταν η διαφθορά, οι παραβιάσεις των ίδιων τους των κανόνων, η κλοπή, η κατάχρηση εξουσίας και η εξάρτηση των βάσεων από μικρές ομάδες συμβουλίων.

Την ίδια στιγμή, ένα ακόμη θεατρικό δρώμενο θύμισε τις θετικές όψεις των Συμβουλίων Καλής Διακυβέρνησης και των αυτόνομων κοινοτήτων. Δεν είχαν μόνο να αντιμετωπίσουν προβλήματα, αλλά είχαν λειτουργήσει και ως σχολεία αυτονομίας:

«Έχουμε μάθει πολλά – να αυτοκυβερνόμαστε και έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο στην εκπαίδευση, την υγεία και τη δικαιοσύνη. Εφαρμόσαμε τους Επαναστατικούς Νόμους των Γυναικών του 1993. Μάθαμε να εργαζόμαστε συλλογικά.»

Σε ένα ακόμη θεατρικό έργο, «οι ζωντανοί του μέλλοντος» – που απεικονίζονται ως ωάρια και σπερματοζωάρια – περιγράφουν στρατηγικές αντίστασης στην πυραμίδα. Δόθηκε μεγάλη έμφαση στην αναβίωση των προγονικών πρακτικών και στη μετάδοση της παραδοσιακής γνώσης. Το μέλλον κλήθηκε να συνεχίσει την εξέγερση και να σεβαστεί και να προστατεύσει τη Μητέρα Γη.

Αξιοσημείωτη σε αυτή τη διαδικασία αυτοκριτικής ήταν τόσο η διαφάνεια όσο και η αποφασιστικότητα να αναληφθεί δράση βάσει αυτής: οι Ζαπατίστας ανακοίνωσαν μια πλήρη οργανωτική αναδιάρθρωση των πολιτικών δομών τους για να διασφαλίσουν ότι οι αποφάσεις προέρχονται από τη βάση, διαρθρώνονται οριζόντια και αποτρέπουν τη συγκέντρωση εξουσίας. Σε μια παράσταση, μια ξύλινη πυραμίδα πυρπολήθηκε και ανατράπηκε – μια συμβολική αναπαράσταση της αποσυναρμολόγησης ιεραρχιών και μηχανισμών κυριαρχίας.

Τη νέα τους φάση την αποκαλούν El Común – “το Κοινοτικό”, την ουσία της ζωής – αναφερόμενοι ρητά στους τρόπους των προγόνων τους. “Μόνο αν είμαστε οργανωμένοι έχουμε πιθανότητες όταν έρθει η καταιγίδα.” Πρόσθεσαν: “Μοιραζόμαστε μαζί σας την πρότασή μας, αυτό που ανακαλύψαμε και μας φάνηκε χρήσιμο. Αν θα λειτουργήσει και για εσάς, πρέπει να το δοκιμάσετε στις δικές σας γεωγραφίες. Δεν έχουμε συνταγή. Με τον χρόνο θα δούμε.”

Η εκπαίδευση αναδείχθηκε σε κεντρικό θέμα: οι άνθρωποι της βάσης πρέπει να είναι σε θέση να αναλύουν τα δικά τους προβλήματα και να βρίσκουν λύσεις. Στο μέλλον, όλες οι αποφάσεις θα λαμβάνονται μέσα στις ίδιες τις κοινοτικές βάσεις. Ένα ακόμη βασικό βήμα στη νέα αυτή φάση είναι το άνοιγμα προς τους μη Ζαπατίστας. Κοινά εγχειρήματα προγραμματίζονται κυρίως στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της συλλογικής γεωργίας. Ήδη τώρα, οι “αδελφοί και αδελφές” (κάτοικοι της περιοχής που δεν ανήκουν στο κίνημα των Ζαπατίστας) μπορούν να καλλιεργούν ζαπατιστική γη δωρεάν, ώστε να εξασφαλίζουν τα προς το ζην.

Ένα απτό παράδειγμα τέτοιου κοινού συλλογικού έργου είναι η κατασκευή ενός νοσοκομείου στο Καρακόλ Ντολόρες Ιδάλγο, όπου Ζαπατίστας και μη Ζαπατίστας εργάζονται δίπλα δίπλα.

Στην καταληκτική του ομιλία, ο Υποδιοικητής Μοϊσές τόνισε ότι όλοι μας πρέπει να αναγνωρίσουμε και να ανατρέψουμε τις “πυραμίδες της καταπίεσης και του καπιταλισμού” μέσα στα δικά μας πλαίσια και γεωγραφίες. “Πρέπει να καταλάβουμε ότι μέσα σε αυτή την πυραμίδα καμία πραγματική αλλαγή δεν είναι δυνατή.”

 Η συγκέντρωση ήταν επίσης ένα κάλεσμα για δράση και για μάθηση μέσα από τα λάθη. Ή, όπως το έθεσε μια γηραιότερη Κομαντάντα:

«Ανάβουμε μια μικρή επαναστατική φλόγα. Αν όλοι, παντού στον κόσμο, ανάψουν μικρές φλόγες, κάτι μεγαλύτερο μπορεί να αναδυθεί.»

Διεθνιστές από το Μεξικό, την Κολομβία, τη Βενεζουέλα, την Αυστραλία, την Ιταλία, τη Γερμανία, την Ελβετία, την Ισπανία και τη Δανία απαιτούν από κοινού την ελευθερία του Αμπντουλάχ Οτσαλάν.

The post «El Común»: Οι Ζαπατίστας ξεκινούν μια νέα φάση αυτονομίας first appeared on Aυτολεξεί.

Προς την τοπική, εθνική και διεθνή Κοινωνία των Πολιτών

Προς τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Προς τα κράτη και τις κυβερνήσεις του πλανήτη Γη

Στα κινήματα, στους αξιοπρεπείς και επαναστατικούς αγώνες

Στον τοπικό, εθνικό και διεθνή τύπο

Με 250 παρόντες, μέλη 60 κοινοτήτων, οργανισμών και δικτύων που συγκεντρώθηκαν στις 25, 26 και 27 Ιουλίου 2025 στην κοινότητα Ahlan Muc’ul Ha’ (Abajo del Río Grande), στον δήμο Chilón, Chiapas, με στόχο την ανταλλαγή οργανωτικών και κοινοτικών εμπειριών στην αντίσταση και στην υπεράσπιση της ζωής, του νερού, του καλαμποκιού, της περιοχής και της Μητέρας Γης.

Είμαστε γυναίκες, άνδρες, νέοι, ηλικιωμένοι, αγόρια και κορίτσια, που αναγνωρίζουμε ο ένας τον άλλον στην πολιτιστική, γενεαλογική, πνευματική και έμφυλη ποικιλομορφία μας.

Προερχόμαστε από διαφορετικές περιοχές του Μεξικού, όπως η Οαχάκα, η Κοαουίλα, η Βερακρούζ, η Ιδάλγκο, η Γκερέρο, η Πουέμπλα, η Πολιτεία του Μεξικού, η Τσιάπας, καθώς και από την Κολομβία, τη Βαλένθια και τη Γερμανία.

Συναντηθήκαμε για να αναζητήσουμε μαζί πώς να αντιμετωπίσουμε τα σχέδια του θανάτου, υφαίνοντας με μεγαλύτερη δύναμη τις εναλλακτικές λύσεις που ήδη χτίζουμε σε κάθε οικογένεια, κοινότητα, πόλη, περιοχή, οργανισμό και αγώνα.

Μετά από τρεις ημέρες κοινοποίησης και ανάλυσης των όσων συμβαίνουν στις περιοχές μας και στον κόσμο, ΔΗΛΩΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΥΜΕ ότι:

Τα εδάφη μας φέρουν μια πλούσια βιοπολιτισμική ποικιλομορφία, κληρονομιά που μας άφησαν οι πρόγονοί μας, και η οποία σήμερα απειλείται σοβαρά από ένα εξορυκτικό μοντέλο ανάπτυξης. Ένα μοντέλο που, σύμφωνα με την ατομικιστική, καπιταλιστική και πατριαρχική λογική, μας στερεί όλα όσα μας δίνουν ζωή.

Αναγνωρίζουμε ότι αντιμετωπίζουμε κοινές απειλές:
α) την παραβίαση των δικαιωμάτων μας ως γυναικών, παιδιών, νέων, ανδρών, ως ατόμων διαφορετικών φύλων, ως λαών και ως Μητέρας Γης·
β) τη στρατιωτικοποίηση των εδαφών μας από τοπικές, περιφερειακές και εθνικές δυνάμεις ασφαλείας·
γ) την παρουσία του οργανωμένου εγκλήματος και τη συνενοχή του με κυβερνήσεις και κρατικές αρχές.

Καταγγέλλουμε ότι, σε όλα τα εδάφη μας, μας επιβάλλονται έργα χωρίς τη συγκατάθεση των λαών και χειραγωγούνται οι διαβουλεύσεις για την υλοποίηση και ολοκλήρωση της απαλλοτρίωσης. Καταγγέλλουμε επίσης τη συστηματική υποκίνηση, από τις θεσμικές και ντε φάκτο εξουσίες, της διαίρεσης της κοινότητας υπέρ των καπιταλιστικών εταιρειών.

Σε έναν κόσμο που έχει εξαντληθεί, αναγνωρίζουμε πως ο εχθρός είναι κοινός. Για αυτό δηλώνουμε ξεκάθαρα ότι απορρίπτουμε το αποικιοκρατικό και πατριαρχικό μοντέλο ανάπτυξης, γιατί ποτέ δεν μας ωφέλησε ούτε μας συμπεριέλαβε.

ΧΑΡΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΜΕ, μάθαμε για τον αγώνα των γυναικών και των ανθρώπων των δήμων που αποτελούν το MODEVITE (Κίνημα για την Υπεράσπιση της Ζωής και της Επικράτειας), την Κοινοτική Κυβέρνηση του Chilón, καθώς και την Αυτόνομη Κοινοτική Πολυεπιστημονικότητα Yutsilal Bahlumilal-Κοινοτική Κυβέρνηση Ch’ich’.

Το MODEVITE μοιράστηκε μαζί μας την εμπειρία της άνω των 10 ετών αντίστασης ενάντια στον αυτοκινητόδρομο San Cristóbal de Las Casas-Palenque, ο οποίος λανθασμένα ονομάστηκε «Οδός Πολιτισμών». Αυτός ο αγώνας αντηχούσε στους αγώνες των κοινοτήτων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στην Οαχάκα ενάντια στον Διαωκεάνιο Διάδρομο, το φράγμα Margarita Maza de Juárez και τις παραχωρήσεις εξόρυξης. Από τα νοτιοανατολικά της Κοαουίλα μοιράστηκαν την αντίσταση ενάντια στην παράνομη βιομηχανική χωματερή τοξικών αποβλήτων και την υπεράσπιση του νερού του ρέματος San Miguel. Οι συντρόφισσες από το Hidalgo μοιράστηκαν τον αγώνα ενάντια στο ηλιακό πάρκο που θα δημιουργηθεί στη Σιουδάδ Σαχαγκούν και τη μόλυνση του νερού στην Τούλα, που προέρχεται από τα απόβλητα της μητροπολιτικής περιοχής της Πόλης του Μεξικού. Από τα βόρεια της Βερακρούζ κατήγγειλαν την κυβερνητική διανομή λιπασμάτων και τοξικών αγροχημικών που φέρνουν ασθένειες στη γη και την υγεία των κοινοτήτων.

Ταυτόχρονα, μάθαμε από την Crianzas Mutuas Colombia για την υπεράσπιση των ποταμών στον δήμο Suarez στην κοιλάδα Cauca. Από την ίδια χώρα, μας έφεραν τα λόγια των αγώνων του Cabildo της Taganga, Santa Marta, που διεξάγονται από τις αλιευτικές κοινότητες των κολομβιανών ακτών του Ατλαντικού, οι οποίες αγωνίζονται για να υπερασπιστούν τα θαλάσσια εδάφη τους.

Μοιραστήκαμε τις λύπες μας, αλλά και τις ελπίδες και τα δυνατά μας σημεία: την κοινοτική μας οργάνωση που υφαίνεται μέσα από τα παραδοσιακά κανονιστικά μας συστήματα, τις πνευματικότητες και τις τελετές μας, καθώς και το συλλογικό κοινοτικό έργο που στηρίζει τις εναλλακτικές λύσεις που ακολουθούμε στην καθημερινότητά μας.

Έχουμε υφάνει την ικανότητά μας να μοιραζόμαστε και να ονειρευόμαστε εν μέσω της βίας και των πολέμων που μας επηρεάζουν.

ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΜΕ τις στρατηγικές κυβερνήσεων, πολιτικών κομμάτων, επιχειρηματικών ελίτ και τοπικών κακίσκων που επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν τις κοινοτικές μας οργανώσεις προκειμένου να μας στερήσουν τα εδάφη μας υπέρ των καπιταλιστικών τους συμφερόντων.

Απαιτούμε σεβασμό για τα δικαιώματά μας και για τα δικαιώματα της Μητέρας Γης, καθώς και για τη ζωή όλων όσων υπερασπίζονται τα εδαφικά και ανθρώπινα δικαιώματα στη Λατινική Αμερική και σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Απαιτούμε σεβασμό στην αυτονομία των αυτόχθονων, μαύρων και αφρικανικής καταγωγής λαών, στον σεβασμό των αποφάσεων που λαμβάνουν στο πλαίσιο της αυτοδιάθεσής τους, καθώς και στην πλήρη αναγνώριση των συλλογικών τους δικαιωμάτων, όπως αυτά κατοχυρώνονται στην εθνική και διεθνή νομοθεσία.

Απαιτούμε την άμεση παύση των μεγάλων έργων που εκτελούνται στα εδάφη μας — όπως οι αυτοκινητόδρομοι και οι παραχωρήσεις — τα οποία οδηγούν στην απαλλοτρίωση της Μητέρας Γης και την εξόρυξη φυσικών πόρων, επιβάλλοντας ένα αποικιοκρατικό μοντέλο ανάπτυξης που δεν πηγάζει από τη σοφία μας ως ιθαγενείς λαοί.

Απαιτούμε σεβασμό για τις γυναίκες, τους νέους, τα παιδιά, την ποικιλομορφία των φύλων γενικά και, ειδικότερα, για τους αυτόχθονες, εθνοτικούς, αγροτικούς, αλιείς, μαύρους και αφρικανικής καταγωγής λαούς.

Εμείς, οι νέοι, απαιτούμε το δικαίωμά μας να ευδοκιμήσουμε στις κοινότητές μας, συνεισφέροντας τις δεξιότητες και τις γνώσεις μας.

Στεκόμαστε αλληλέγγυοι με τα κοινωνικά κινήματα της Κολομβίας που αντιστέκονται στις πολυεθνικές εταιρείες οι οποίες εκμεταλλεύονται φυσικό αέριο και πετρέλαιο από τον θαλάσσιο βυθό, κατασκευάζουν φράγματα που καταστρέφουν ποτάμια και προωθούν μεγάλης κλίμακας εξορυκτικές δραστηριότητες.

Στεκόμαστε αλληλέγγυοι με το MODEVITE και όλες τις συλλογικότητες, τις κοινότητες, τους οργανισμούς και τα δίκτυα που αγωνίζονται ενάντια στα εξορυκτικά και αρπακτικά megaprojects.

ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΤΟ ΙΕΡΟ ΕΔΑΦΟΣ ΤΩΝ ΜΑΓΙΑ ΑΠΕΥΘΥΝΟΥΜΕ ΕΝΑ ΚΑΛΕΣΜΑ:

Προς τους ιθαγενείς λαούς και την τοπική, εθνική και διεθνή κοινωνία των πολιτών, να συνοδεύσουν αυτοπροσώπως ή από απόσταση, στις 9 Αυγούστου του 2025, Διεθνή Ημέρα για τα Δικαιώματα των Αυτόχθονων Λαών, το προσκύνημα που κάλεσε ο Πιστός Λαός της Ιησουιτικής Αποστολής του Μπαχαγιόν για να δείξουν την απόρριψή τους στον αυτοκινητόδρομο που θα διασχίσει αυτά τα εδάφη των αυτόχθονων Μάγια, του οποίου η εφαρμογή δεν έχει σεβαστεί τα δικαιώματα των ιθαγενών λαών και ο οποίος, μαζί με τον Διαωκεάνιο Διάδρομο, το Τρένο, που λανθασμένα ονομάζεται Τρένο των Μάγια, και την ιδιωτικοποίηση του νερού, συνιστούν μέρος μιας γενικότερης εδαφικής αναδιάταξης στο Νότο και τον Νοτιοανατολικό Μεξικό προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου.

Σας προτρέπουμε να συνεχίσετε να υφαίνετε — με κάθε διαθέτοιο μέσο και μορφή — τη συλλογική μας ιθαγενή σοφία και πνευματικότητα, ενισχύοντας ό,τι μας ενώνει στην αναζήτηση ειρήνης με δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια, καθώς και στην υπεράσπιση της ζωής.

Σας προσκαλούμε να επανεκτιμήσετε την αγροτική ζωή και τις κοινότητες που καλλιεργούν την τροφή μας, καθώς και την υπεράσπιση των ιθαγενών σπόρων χωρίς μεταλλαγμένα φυτά και της φυσικής παραγωγής της τροφής μας για να ανακτήσουμε τη γονιμότητα των εδαφών μας.

Γνωρίζουμε ότι ούτε οι κυβερνήσεις ούτε τα κράτη πρόκειται να λύσουν τα προβλήματά μας, επομένως, πρέπει να συνεχίσουμε να περπατάμε μαζί, υφαίνοντας τις γνώσεις και τις πνευματικότητές μας για τον σεβασμό της ΖΩΗΣ, ξεκινώντας από το σώμα μας, την επικράτειά μας, τη γη μας.

Καλούμε όλους τους λαούς και την τοπική, εθνική και διεθνή κοινωνία των πολιτών να συνεχίσουν να αγωνίζονται με μια καρδιά.

ΧΑΙΡΕΤΟΥΜΕ ΚΑΙ ΑΓΚΑΛΙΑΖΟΥΜΕ τους συντρόφους και τις συντρόφισσές μας:

από την κοινότητα του Cherán K’eri. Τους λέμε: Δεν είστε μόνοι και ο αγώνας σας είναι και δικός μας αγώνας!

Υποστηρίζουμε τον αγώνα της Τζλουμαλτίκ Καντελάρια για την αναγνώριση της κυβέρνησής της και της κοινοτικής της αυτονομίας.

Αγκαλιάζουμε τους Ζαπατίστας και τη Συνάντηση Αντίστασης και Εξέγερσης «Μερικά Μέρη του Όλου» που έχουν ορίσει στην επικράτειά τους και θα πραγματοποιηθεί από τις 2 έως τις 17 Αυγούστου.

Υποστηρίζουμε τον αγώνα της Οργάνωσης της Κοινωνίας των Πολιτών Las Abejas για δικαιοσύνη, ειρήνη και αξιοπρέπεια.

Αγκαλιάζουμε τους διοργανωτές του Περιφερειακού Φόρουμ για την Υπεράσπιση του Εδάφους και της Αυτονομίας ενάντια στα μεγάλα έργα στον Τσόνταλ και τον Ισθμό, που θα πραγματοποιηθεί στις 9 Αυγούστου.

Στο Congreso Internacional de Comunalidad (Διεθνές Συνέδριο της Κοινότητας) που θα πραγματοποιηθεί στις 7, 8 και 9 Αυγούστου.

Στον αγώνα των εργαζομένων στην εκπαίδευση της CNTE

Προς τις συντρόφους της Ακαδημίας Jineologî στη Ροζάβα, καθώς και στην Ακαδημία Δημοκρατικής Μοντερνότητας και σε ολόκληρο το κίνημα των Κούρδων γυναικών και τον Δημοκρατικό Συνομοσπονδισμό του Κουρδιστάν.

Προς τους συνεργάτες μας από το Παγκόσμιο Ίδρυμα Εναλλακτικών (TGA): Crianzas Mutuas Colombia, Vikalp Sangam από την Ινδία και το Κίνημα για Εναλλακτικές και Αλληλεγγύη της Νοτιοανατολικής Ασίας (MASSA).

Όχι στη γενοκτονία στη Γάζα!

Όχι στους πολέμους, Ναι στη ζωή!

Κοινότητα Ahlan Muc’ul Ha” Chilón, Chiapas

Κυριακή 27 Ιουλίου 2025

Συλλογικές Υπογραφές:

* Crianza Mutua México parte del Tejido Global de Alternativas (TGA)

 * Crianzas Mutuas Colombia parte del Tejido Global de Alternativas (TGA)

* Movimiento en Defensa de la Vida y el Territorio (MODEVITE), Chiapas, Μεξικό

* Asociación de Consejos Comunitarios del Municipio de Suárez, Cauca, Κολομβία

* Gobierno Comunitario Chilón, Chiapas, Μεξικό

* Cabildo Indígena de Taganga, Santa Marta, Κολομβία

* Comunidad Ahlan Muc’ul Ha’, Chilón, Chiapas, Μεξικό

* Pluriversidad Autónoma Comunal Yutsilal Bahlumilal de Gobierno Comunitario Ch’ich’, Chiapas, Μεξικό

* Movimiento de Ríos Vivos de Colombia

* Corporación de Chinchorreros de Taganga de Colombia

* Proyecto de Educación Alternativa (PEA), Región Selva Ocosingo, Sección VII de la CNTE Chiapas, Μεξικό

* Custodios del Agua del Sureste de Coahuila, Μεξικό

* Misión de Bachajón, Chiapas, Μεξικό

* Centro de Derechos Indígenas AC (CEDIAC), Chiapas, Μεξικό

* Colectivo Proyecto Videoastas Indígenas de la Frontera Sur (PVIFS), Chiapas, Μεξικό

* Foro Oaxaqueño del Agua, Oaxaca, Μεξικό

* Grupo de Trabajo “Cuerpos, Territorios, Resistencias” – GT CUTER CLACSO

* Colectivo Sí a la Vida de Jalpa, Coahuila, Μεξικό

The post Διακήρυξη από την Τσιάπας: «Ναι στη Ζωή! Όχι στα Έργα Θανάτου» first appeared on Aυτολεξεί.

Οι συμβουλές του Capitán Insurgente Marcos προς τη νεολαία, από τις “Συναντήσεις Εξεγέρσεων και Αντιστάσεων” του Δεκέμβρη που πέρασε:

Θα κλείσω με μια σειρά από συμβουλές για τους νέους. Όταν αρχίζει κανείς να δίνει συμβουλές σε νέους ανθρώπους, είναι επειδή αισθάνεται γέρος. «Στην ηλικία σου, μπλα μπλα μπλα μπλα». Λοιπόν, πρώτα από όλα απολαύστε τις κρίσεις σας, τις κρίσεις φύλου, ημερολογίου, γεωγραφίας, τάξης και φυλής. Απολαύστε τες, γιατί σύντομα θα αντιμετωπίσετε την πραγματικότητα και μαζί της θα έρθει και η απελπισία. Αυτή θα σας σπρώξει στο αδιέξοδο. Τότε μπορεί να επιλέξετε να αποτραβηχτείτε στον εαυτό σας, να κλειστείτε, ή ακόμα να διαλέξετε την έξοδο κινδύνου: την αυτοκτονία. Προτιμήστε την πιο δύσκολη επιλογή: οργανώστε την απελπισία σας. Θα απελπιστείτε, αν δεν είστε ήδη απελπισμένοι. Βρείτε άλλους σαν εσάς. Οργανώστε αυτή την απελπισία. Θα αποτύχετε, αλλά θα έχετε την ικανοποίηση να είστε μια κλωτσιά στα αρχίδια του συστήματος, και αυτό είναι συναρπαστικό, πιστέψτε με. Είναι αφροδισιακό.

Αγνοήστε όσους επικρίνουν τα μουσικά σας γούστα. Αν σας αρέσει το reggaeton, η ραπ, το χιπ χοπ ή ό,τι άλλο έρθει μετά, μην ακούτε αυτούς που σας κάνουν τώρα κήρυγμα ότι αυτά δεν είναι μουσική, ότι είναι άχρηστα, ότι η μουσική της εποχής τους ήταν καλύτερη. Ξεχνούν ότι δέχτηκαν την ίδια κριτική με τα ίδια επιχειρήματα όταν αυτοί ή αυτές ήθελαν να περάσουν από το μπολέρο στη ροκ ή από τα πλήκτρα στα κορίδος. Δεν σημαίνει ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι κακοί, αλλά ότι είναι γέροι στην καρδιά και έχουν ξεχάσει ότι την επαναστατικότητα που βλέπουν τώρα σε εσάς, αυτοί την είχαν ψηλά πριν από χρόνια.

Όσον αφορά την πρωτοτυπία: το σύστημα σας πιέζει να έχετε μια ταυτότητα. Παλαιότερα, η ταυτότητα μπορούσε να είναι οι σπουδές, το να έχεις ένα πτυχίο, το να κάνεις ομιλίες ή το να συμμετέχεις στις συζητήσεις. Σήμερα, η ταυτότητα μετριέται με το πόσους followers έχεις. Υπάρχει μεγάλη πίεση σε αυτό, και τώρα υπάρχει ένας αγώνας μεταξύ influencers. Ο αριθμός των ακολούθων που έχεις είναι το μέτρο της ταυτότητάς σου, και αυτό είναι πολύ ζόρικο. Είναι μια πολύ σκληρή πίεση, γιατί σε οδηγεί να κάνεις τα πάντα προκειμένου να σε προσέξουν, ακόμα και αυτοκτονικά, ηλίθια πράγματα. Όχι για κάποιο ανώτερο σκοπό, ούτε από απελπισία, αλλά απλά για να σε προσέξουν. Και πας και βγάζεις τον εαυτό σου φωτογραφία να στέκεσαι μπροστά στο τρένο που πλησιάζει χωρίς φρένα.

Αν θέλεις να είσαι πρωτότυπος, μπορεί να πεις «θα γίνω κακός, θα γίνω hater», όπως το λένε. Μπες σε οποιοδήποτε κοινωνικό δίκτυο και θα δεις ότι αυτό δεν είναι καθόλου πρωτότυπο. Τέτοιες συμπεριφορές είναι παντού. Αν πεις «θα μιλήσω άσχημα για αυτό και για εκείνο, θα το κριτικάρω», δεν είσαι καθόλου πρωτότυπος. Προσπάθησε να είσαι καλός άνθρωπος. Τότε είναι που θα νιώσεις τι σημαίνει μοναξιά. Εκεί θα είσαι μόνος σου. Αν το αντιλαμβάνεσαι αυτό, καλώς ήρθες στη μειοψηφία. Δώσε προσοχή στην πραγματικότητα. Ίσως να καταλάβεις ότι είναι δυνατόν να την αντιμετωπίσεις, να τη νικήσεις και να τη μεταμορφώσεις, αν υπάρχουν άλλοι, άλλες και άλλα που είναι στο πλευρό σου. Είστε όλοι διαφορετικοί, αλλά έχετε την ίδια αποφασιστικότητα να πείτε όχι εκεί που οι πλειοψηφίες λένε ναι. Θα σου συνιστούσα να μην αναζητήσεις τις πλειοψηφίες, να αναζητήσεις τις μειοψηφίες. Εκεί θα γεννηθεί το αύριο. Οι πλειοψηφίες είναι το άλλοθι των εγκλημάτων. Αναζήτησε κάποιον που έχει την ίδια επιθυμία με εσένα να αντιδράσει, να σπάσει τον καθρέφτη. Δεν είναι στην πραγματικότητα καθρέφτης, αλλά παραμόρφωση της πραγματικότητας.

Μη φοβάσαι να κάνεις λάθος. Θα το κάνεις ούτως ή άλλως. Θα πέσεις από το ποδήλατο και θα πονέσεις, γιατί θα πέσεις στα χαλίκια. Τα χαλίκια είναι η ζωή, είναι η πραγματικότητα, και το να μάθεις να κάνεις ποδήλατο είναι το να μαθαίνεις να ζεις. Μην φοβάσαι.

Η τελευταία μου συμβουλή είναι μην ακούς τις συμβουλές, και ιδιαίτερα μην ακούς αυτές τις συμβουλές που σου δίνω τώρα.

——————————————-

Από το πρωτότυπο εδώ: 

The post Συμβουλές του Capitán Insurgente Marcos προς τη νεολαία (Συναντήσεις Εξεγέρσεων και Αντιστάσεων) first appeared on Aυτολεξεί.

«Δεν μπορείς να σκεφτείς για την υγεία εάν δεν σκεφτείς τη μάνα γη. Αν αυτή δεν είναι υγιής, δεν υπάρχει υγεία. Έτσι, ξεκινάμε από εκεί, να γιατρέψουμε τη μάνα γη, να της αφαιρέσουμε τον πόνο, τις πληγές, την κούραση και την αρρώστια που κάποιοι λίγοι επέβαλαν στο σώμα της με χημικά, με λιπάσματα, βιάζοντάς την για να βγάλουν περισσότερα κέρδη. Και λοιπόν… αυτό το ονομάζουμε “πρόληψη”. Και αυτό είναι υγεία, όχι μόνο η θεραπεία με χάπια και φάρμακα…» (από μια συζήτηση με έναν σύντροφο λειτουργό υγείας, το 2008, στο καρακόλ του Οβεντίκ).

Τι είναι η Καμπάνια «Ένα χειρουργείο στη ζούγκλα Λακαντόνα»;

Η Καμπάνια ξεκίνησε από το Δίκτυο Europa Zapatista, ένα δίκτυο ευρωπαϊκών οργανώσεων, συλλογικοτήτων και ομάδων που είναι αλληλέγγυες με τις αυτόνομες εξεγερμένες ζαπατιστικές κοινότητες στη ζούγκλα Λακαντόνα και στα βουνά του νοτιοανατολικού Μεξικού, στην πολιτεία Τσιάπας.

Οι στόχοι της είναι:

– Να εξασφαλίσει τα απαραίτητα για τον εξοπλισμό χειρουργικών αιθουσών στις ζαπατιστικές κλινικές και νοσοκομεία.

– Να διαδώσει τον αγώνα των ζαπατίστας για ολιστική υγεία για τους ιθαγενείς λαούς της Τσιάπας.

– Να γνωστοποιήσει τις πραγματικότητες, τις δυσκολίες και τα επιτεύγματα της οικοδόμησης αυτόνομου συστήματος υγείας, ανεξάρτητου από τις κυβερνήσεις, τις χρηματοδοτήσεις τους και τις πολιτικές τους.

Γιατί στην Τσιάπας;

Την 1η Ιανουαρίου 1994, οι ιθαγενείς λαοί της Τσιάπας στο νοτιοανατολικό Μεξικό ξεσηκώθηκαν ενάντια σε αιώνες καταπίεσης, ρατσισμού και βίας από τη μεξικανική κυβέρνηση. Από τότε στην Τσιάπας διεξάγεται ένας αμείλικτος πόλεμος.

Στη μία πλευρά αυτού του πολέμου βρίσκονται οι μεξικανικές κυβερνήσεις, ο ομοσπονδιακός στρατός, οι πολυάριθμες συμμορίες παραστρατιωτικών και ναρκεμπόρων, οι τσιφλικάδες και οι πολυεθνικές που θέλουν να λεηλατήσουν τον πλούτο της περιοχής (η Τσιάπας είναι μια από τις πλουσιότερες πολιτείες του Μεξικού).

Από την άλλη πλευρά βρίσκονται οι εξεγερμένες ζαπατιστικές κοινότητες που αγωνίζονται να οικοδομήσουν την καθημερινότητά τους σύμφωνα με τις αρχές και τις αξίες τους, με σεβασμό στη φύση, τη μητέρα γη, τη ζωή και τον άνθρωπο. Ενάντια στον πόλεμο οικοδομούν μια κουλτούρα αντίστασης στην καπιταλιστική βαρβαρότητα. Χτίζουν καθημερινά το δικό τους σύστημα παραγωγής, τους δικούς τους τρόπους καλλιέργειας και διανομής των προϊόντων τους, το δικό τους σύστημα εκπαίδευσης, το δικό τους σύστημα υγείας.

Και γιατί να στηρίξουμε τους ιθαγενείς της ζούγκλας Λακαντόνα; 

Ανάγκες για σχολεία, νοσοκομεία και γενικά βοήθεια υπάρχουν σε όλο τον κόσμο και αυξάνονται καθημερινά. Φτωχοί υπάρχουν σε όλο τον κόσμο. Γεννιούνται και δημιουργούνται καθημερινά όλο και περισσότεροι στην κοινωνία της βαρβαρότητας του κεφαλαίου που ζούμε. Ιθαγενείς –εντελώς ξεχασμένοι– υπάρχουν επίσης παντού. Και σχεδόν πάντα αντιμετωπίζονται σαν εξωτικά περίεργα φαινόμενα προς ανθρωπολογική παρατήρηση. Ή είναι αόρατοι και «ανύπαρκτοι» για την κοινωνία της ομογενοποίησης και της εκμηδένισης της διαφορετικότητας.

Το Δίκτυο Europa Zapatista δεν είναι ένα ανθρωπιστικό σωματείο 

Δεν βοηθά τους φτωχούς –ιθαγενείς ή μη– με τα περισσεύματα των πλουσίων, με αντάλλαγμα την απενοχοποίηση των τελευταίων. Δεν είναι μια πολιτιστική ομάδα που προσπαθεί να βοηθήσει στη διατήρηση των παραδόσεων των ιθαγενών, όταν οι ίδιοι αδυνατούν να παραμείνουν στη ζωή.

Το Δίκτυο στηρίζει τους ιθαγενείς Ζαπατίστας της Τσιάπας επειδή αυτοί οι ιθαγενείς εξεγέρθηκαν. Επειδή φώναξαν «Φτάνει πια!» στη μιζέρια, τον εξευτελισμό και την καταπίεση.

Επειδή δοκιμάζουν την εφαρμογή του συλλογικού τους οράματος «εδώ και τώρα».

Επειδή τολμούν να ελπίζουν και επειδή ξέρουν να σιωπούν χωρίς να παύουν να αντιστέκονται.

Γιατί έχουν τη δύναμη να περιμένουν χωρίς να υποχωρούν, να μαθαίνουν από τα λάθη τους, να αμφισβητούν ακόμα και τις παραδόσεις τους, όσο κι αν επιθυμούν τη διατήρηση της συλλογικής μνήμης.

Και περισσότερο από αυτό: Επειδή οι εξεγερμένοι ιθαγενείς στα βουνά του νοτιοανατολικού Μεξικού μας δίδαξαν τι σημαίνει αξιοπρέπεια, τι σημαίνει ο αγώνας για ζωή. Μας ενέπνευσαν και συνεχίζουν να μας εμπνέουν να προσπαθούμε να χτίσουμε και εδώ, στις γεωγραφίες μας, ένα «εμείς».

Ονομάζουμε αυτή τη μορφή δράσης, αυτή τη μορφή αλληλοϋποστήριξης: πολιτική της αλληλεγγύης στην πράξη. Και είναι η απάντησή μας, ως Δίκτυο Europa Zapatista, στο ερώτημα «Γιατί στην Τσιάπας;»

Γιατί χειρουργείο;

Την εποχή της ένοπλης εξέγερσης των ζαπατίστας το 1994, ο θάνατος και η φτώχεια ήταν καταστροφικά για τα παιδιά των ιθαγενικών κοινοτήτων της Τσιάπας. Οι λεγόμενες ασθένειες της φτώχειας, όπως εντερικές, αναπνευστικές και επιδημικές λοιμώξεις, ο παιδικός υποσιτισμός, ο πυρετός και η διάρροια ήταν η καθημερινότητα των παιδιών, πολλά από τα οποία πέθαιναν λόγω έλλειψης ιατρικής περίθαλψης, ενώ το προσδόκιμο ζωής κατά τον τοκετό ήταν από τα χαμηλότερα στο Μεξικό. 

Η περίπτωση της Πατρίτσια, ενός κοριτσιού πέντε χρονών, είναι παραδειγματική. Αφηγείται ο Εξεγερμένος Υποδιοικητής Μάρκος: 

«… εκείνη τη νύχτα ήρθε να με βρει ο σύντροφος Σαμουέλ, το κοριτσάκι του ήταν πολύ άσχημα. Φτάσαμε σπίτι του να τη δούμε, ψηνόταν στον πυρετό. Δεν είχαμε ούτε καν θερμόμετρο να δούμε τι πυρετό είχε, δεν ξέραμε καν τι είχε. Το μόνο που μπορέσαμε να κάνουμε ήταν να την βάλουμε στο ποτάμι, έτσι όπως ήταν, ντυμένη, μήπως και της πέσει ο πυρετός. Κι όταν γυρνάγαμε απ’ το ποτάμι στο σπίτι, τα ρούχα της είχαν κιόλας στεγνώσει, τόσο ψηλός ήταν ο πυρετός. Άντεξε λίγες μόνο ώρες και μετά πέθανε… Μου πέθανε στα χέρια, για να το πω έτσι χωρίς περιστροφές. Και σαν την Πατρίτσια υπήρξε μια ολόκληρη γενιά κοριτσιών και αγοριών, μικρότερων από πέντε, που ξέμειναν στο δρόμο. Παράλογα, από αρρώστιες ιάσιμες που μπορούσαν να θεραπευτούν με οποιοδήποτε σκεύασμα…» (ΓουαδαλούπεΤεπεγιάκ, 15 Φεβρουαρίου του 2006).

Και ήταν γι’ αυτό που, πρώτες οι γυναίκες ζαπατίστας, αποφάσισαν να πάρουν τα όπλα. Για να χτίσουν μια ζωή για τα παιδιά τους. Για να χτίσουν υγεία, εκπαίδευση και ζωή για όλα τα παιδιά των ιθαγενών.

Το αυτόνομο σύστημα υγείας

Σε αυτά τα τριάντα χρόνια οι ζαπατίστας κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα σύστημα υγείας, εντελώς ανεξάρτητο από κάθε κυβερνητικό έλεγχο ή χρηματοδότηση. Έχουν αναπτύξει τις δικές τους αυτόνομες μορφές και δομές και έχουν καταφέρει να ασκήσουν κοινοτική και ολιστική υγεία σε διάφορα επίπεδα.

• Υπάρχουν επιτροπές υγείας σε όλες τις ζαπατιστικές ζώνες και κοινότητες. Το έργο τους είναι να υποστηρίζουν τους λειτουργούς υγείας, να προμηθεύονται φάρμακα και να οργανώνουν την εκπαίδευση.

• Χιλιάδες λειτουργοί υγείας έχουν εκπαιδευτεί (με τη στήριξη των ηλικιωμένων αλλά και με την υποστήριξη αλληλέγγυων γιατρών) και εργάζονται σε κάθε κοινότητα, χωρίς μισθό, στρατευμένοι στην υπηρεσία των κοινοτήτων τους.

• Υπάρχουν κέντρα υγείας και πρωτοβάθμιας φροντίδας σε όλες τις εξεγερμένες κοινότητες.

• Έχουν φτιάξει φαρμακεία και μικροκλινικές στα κεφαλοχώρια κάθε ζαπατιστικής ζώνης, καθώς και κλινικές στα καρακόλ (με χώρους κλινικών μελετών, οφθαλμολογίας, οδοντιατρικής περίθαλψης, γυναικολογίας κ.λπ.), όπου χιλιάδες ιθαγενείς ζαπατίστας και μη ζαπατίστας προσέρχονται και λαμβάνουν ιατρική περίθαλψη.

• Δίνουν μεγάλη σημασία στην πρόληψη, αναπτύσσοντας εκστρατείες εμβολιασμού και προσπαθώντας να βελτιώσουν τη διατροφή και την υγιεινή. Με άλλα λόγια, επικεντρώνονται στην αλλαγή των συνηθειών του πληθυσμού.

• Έχουν αφιερώσει όλες τους τις δυνάμεις για την ανάκτηση της γνώσης παραδοσιακών πρακτικών και θεραπειών. Στην πραγματικότητα, σήμερα, χρησιμοποιείται ένα μείγμα δυτικών και παραδοσιακών φαρμάκων και μεθόδων για τη θεραπεία των ασθενών. Η χρήση των φαρμακευτικών φυτών, πέρα από την εξυπηρέτηση της θεραπείας, θεωρείται και ως παράγοντας αυτονομίας, διότι μειώνει την εξάρτηση από τις φαρμακευτικές εταιρείες.

• Έχουν καταβάλλει τιτάνιες προσπάθειες για τη μείωση της βρεφικής θνησιμότητας και της θνησιμότητας κατά τη διάρκεια του τοκετού. Σήμερα, υπάρχουν μαίες σε κάθε κοινότητα και η βρεφική θνησιμότητα στις αυτόνομες κοινότητες αποτελεί παρελθόν.

Παρ’ όλα αυτά τα επιτεύγματα, υπάρχει πάντα έλλειψη υλικών, χρημάτων και εξοπλισμού. Οι ζαπατίστας ζουν σε έναν διαρκή πόλεμο και η οικονομία της αντίστασης δεν μπορεί πάντα να καλύψει όλες τις ανάγκες σε ευαίσθητους τομείς όπως η υγεία. Σήμερα έχουν ήδη σημειώσει πρόοδο στην κατασκευή κτιρίων και υποδομών για τη δημιουργία κλινικών με χειρουργεία και βρίσκονται στη διαδικασία εκπαίδευσης. Και θέλουν να κάνουν ένα βήμα ακόμα: «Χρειαζόμαστε να εξοπλίσουμε διάφορες αίθουσες χειρουργείων. Υπάρχουν οι αδελφικά προσφερόμενοι “μαχαιρομπήχτες” (χειρούργοι), υπάρχουν οι υποψήφιοι χειρούργοι, υπάρχουν οι χώροι για να τα κατασκευάσουμε, υπάρχουν οι νέοι και οι νέες που είναι πρόθυμοι να μάθουν. Το μόνο που λείπει είναι ο εξοπλισμός…» (Υστερόγραφο στο ανακοινωθέν Μια Εξαιρετική Ιδέα: https://shorturl.at/euQbQ).

Αυτό το βήμα είναι που θέλουμε να στηρίξουμε. Η ελληνική ομάδα Calendario Zapatista συμμετέχει ενεργά σε αυτή την καμπάνια αλληλεγγύης.

Πώς μπορείτε να στηρίξετε την Καμπάνια «Ένα χειρουργείο στη ζούγκλα Λακαντόνα»:

– Οργανώνοντας εκδηλώσεις και δημόσιες παρουσιάσεις της Καμπάνιας.

– Ενημερώνοντας άτομα και συλλογικότητες που μπορεί να ενδιαφέρονται.

– Διαδίδοντας τις εκδηλώσεις και τις δραστηριότητες του Δικτύου Europa Zapatista.

– Επικοινωνώντας μαζί μας μέσω email: calendariozapatista@gmail.com

———————————————————-

– Εδώ το σχετικό λινκ της οικονομικής ενίσχυσης:

https://www.gofundme.com/f/apoya-esta-campana-por-la-salud-autonoma-zapatista

The post «Ένα χειρουργείο στη ζούγκλα Λακαντόνα» Τι είναι η καμπάνια αλληλεγγύης στην αυτόνομη υγεία των Ζαπατίστας; first appeared on Aυτολεξεί.

Στα ημερολόγια που ζούμε υπάρχουν λιγοστές όμορφες εικόνες να συνοδέψουν τις μέρες και τους μήνες μας. Είναι εικόνες ανθρώπων και λαών που αγωνίζονται όταν όλα γύρω τους μοιάζουν να είναι μάταια, εικόνες αόρατων μικρών αγώνων που μοιάζουν ανήμποροι μπροστά στην ένταση της καταιγίδας. Ικανοί όμως να μας δώσουν τη δύναμη που χρειαζόμαστε για να συνεχίσουμε, για να φτιάξουμε ένα ΕΜΕΙΣ που θα φτάσει στην απέναντι όχθη και θα χαράξει ξανά τον ορίζοντα…

Με την ψυχή μας στην Παλαιστίνη και στον Λίβανο… στρέφουμε ξανά το βλέμμα μας στα βουνά του νοτιοανατολικού Μεξικού. Στην εξέγερση των ζαπατίστας. Που δεν αρκείται να παρακολουθεί τη θύελλα αλλά παλεύει να χτίσει αυτό το «εμείς», να χτίσει γέφυρες συνάντησης, να χτίσει αυτό το συλλογικό που θα μας επιτρέψει «να διασχίσουμε αυτήν και άλλες καταιγίδες που έρχονται, να διασχίσουμε τη νύχτα και να φτάσουμε σε εκείνο το ξημέρωμα» που τα παιδιά «θα περπατάνε, θα παίζουν, θα μαθαίνουν και θα μεγαλώνουν σε έναν άλλο κόσμο»…

Φέτος, τα έσοδα από το ημερολόγιο θα διατεθούν στις αυτόνομες εξεγερμένες κοινότητες για τις ανάγκες εξοπλισμού των χειρουργείων σε ζαπατιστικά νοσοκομεία.

Το ημερολόγιο μπορείτε να το βρείτε σε κεντρικά βιβλιοπωλεία, στέκια, και αυτοδιαχειριζομενους χώρους.

Ομάδα Calendario Zapatista

Επικοινωνία: calendariozapatista@gmail.com

facebook: Calendario Zapatista | instagram: calendariozapatista_

The post ΖΑΠΑΤΙΣΤΑΣ 2025: ΟΛΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ! – !VIVA EL COMÚN! – Ημερολόγιο Αλληλεγγύης first appeared on Aυτολεξεί.

Στις 16 Οκτωβρίου δημοσιεύεται ένα ανακοινωθέν της Παράνομης Επαναστατικής Ιθαγενικής Επιτροπής – Γενικής Διοίκησης του EZLN (του ανώτατου πολιτικού και στρατιωτικού οργάνου του EZLN) που καταγγέλλει επιθέσεις και απειλές κατά βάσεων στήριξής του από παραστρατιωτικές ομάδες και αναγγέλλει την αναστολή της επικοινωνίας σχετικά με τις διεθνείς συναντήσεις και ότι «θα εξετάσουμε το ενδεχόμενο της ακύρωσής τους επειδή δεν θα υπάρχει ασφάλεια για τους συμμετέχοντες σε κανένα μέρος της Τσιάπας».

Το Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Fray Bartolomé de las Casas (Frayba) καταγγέλλει την κλιμάκωση της βίας από τους παραστρατιωτικούς και τον κίνδυνο για τη ζωή κατοίκων – βάσεων στήριξης του EZLN, και κάνει επείγουσα έκκληση για διεθνή αλληλεγγύη και την υπογραφή ενός κειμένου «για να σταματήσουν αυτές οι βίαιες ενέργειες εναντίον των ζαπατιστικών κοινοτήτων».

Ακολουθούν το ανακοινωθέν της Παράνομης Επαναστατικής Ιθαγενικής Επιτροπής – Γενικής Διοίκησης του EZLN και η καταγγελία του Κέντρου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Fray Bartolomé de las Casas.

Ο EZLN καταγγέλλει επιθέσεις και απειλές κατά των βάσεων στήριξής του

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΤΗΣ ΠΑΡΑΝΟΜΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ – ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΖΑΠΑΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ.

ΜΕΞΙΚΟ.
16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2024.

ΣΤΗΝ ΕΚΤΗ, ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ:

ΣΕ ΟΣΟΥΣ ΚΑΙ ΟΣΕΣ ΥΠΕΓΡΑΨΑΝ ΤΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ:

COMPAS:

Εδώ και μερικές εβδομάδες, έποικοι από την κοινότητα Palestina απειλούν γυναίκες, ηλικιωμένους, παιδιά και άντρες του ζαπατιστικού οικισμού «6 Οκτώβρη», που ανήκει στο Καρακόλ της Jerusalém, με εκτοπισμό από τη γη που κατέχουν και δουλεύουν ειρηνικά πάνω από 30 χρόνια.

Έως πριν την «αλλαγή» κυβέρνησης, ο οικισμός «6 Οκτώβρη» ζούσε και συνυπήρχε ειρηνικά και αρμονικά με τους γύρω πληθυσμούς, χωρίς προστριβές ή προβλήματα. Από την αρχή αυτού του προβλήματος, η Τοπική Αυτόνομη Κυβέρνηση (GAL) της κοινότητας «6 Οκτώβρη» και η Συνέλευση Συλλογικοτήτων Αυτόνομων Ζαπατιστικών Κυβερνήσεων (ACEGAZ) του Καρακόλ Jerusalém έχουν επιμείνει στο διάλογο και τη συμφωνία με τις κοινοτικές αρχές της Palestina, αλλά μάταια. Οι αρχές της Palestina υπογραμμίζουν ότι διαθέτουν τη στήριξη των δημοτικών αρχών του Οκοσίνγκο, της πολιτειακής κυβέρνησης της Τσιάπας (PVEM και MORENA αντίστοιχα) και ότι έχουν ενδείξεις από τα λεγόμενα αυτών των κακών κυβερνήσεων ότι θα δοθούν στους επιτιθέμενους χαρτιά που θα πιστοποιούν την ιδιοκτησία τους στη γη που θα αρπάξουν.

Οι ίδιοι οι κάτοικοι της Palestina επισημαίνουν ότι υπάρχουν πιέσεις από το λεγόμενο οργανωμένο έγκλημα για τον εκτοπισμό των συντρόφων και συντροφισσών μας, και ότι υπάρχει συμφωνία του οργανωμένου εγκλήματος και των διάφορων επιπέδων διακυβέρνησης για να χαρακτηριστεί «νόμιμος» αυτός ο εκτοπισμός.

Οι απειλές έχουν κλιμακωθεί έως το σημείο παρουσίας κατοίκων της Palestina με βαρύ οπλισμό υψηλής ισχύος, απειλές βιασμού γυναικών, εμπρησμό σπιτιών και κλοπή περιουσιών, συγκομιδής και ζώων.

Οι προκλήσεις συνεχίζονται. Το Καρακόλ της Jerusalém ήταν ένας από τους χώρους που προβλέπονταν για τον εορτασμό των Συναντήσεων Αντίστασης και Εξέγερσης του 2024- 2025.

Καθώς οφείλουμε να επαγρυπνούμε για τυχόν επιδείνωση αυτής της σοβαρής κατάστασης, θα αναστείλουμε όλη την επικοινωνία και την πληροφόρηση σχετικά με αυτές τις συναντήσεις και θα εξετάσουμε το ενδεχόμενο της ακύρωσής τους επειδή δεν θα υπάρχει ασφάλεια για τους συμμετέχοντες σε κανένα μέρος της Τσιάπας.

Αυτή είναι η πραγματικότητα της «συνέχειας με αλλαγή» των κακών κυβερνήσεων.

Αυτά είναι όλα όσα έχουμε να πούμε.

Για την Παράνομη Επαναστατική Ιθαγενική Επιτροπή – Γενική Διοίκηση του Ζαπατιστικού Στρατού Εθνικής Απελευθέρωσης

Εξεγερμένος Υποδιοικητής Μοϊσές

ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
Fray Bartolomé de las Casas, Τσιάπας, Μεξικό

Καταγγέλλουμε τον κίνδυνο για τη ζωή, την ασφάλεια και την προσωπική ακεραιότητα των κατοίκων-Βάσεων Στήριξης του Ζαπατιστικού Στρατού Εθνικής Απελευθέρωσης (EZLN) της κοινότητας 6 de Octubre, CGAZ του Nuevo Jerusalén.

San Cristóbal de Las Casas, Chiapas, México
16 Οκτωβρίου 2024

Καταγγέλλουμε τον κίνδυνο για τη ζωή, την ασφάλεια και την προσωπική ακεραιότητα των κατοίκων των Βάσεων Στήριξης του Ζαπατιστικού Στρατού Εθνικής Απελευθέρωσης (EZLN) της κοινότητας 6 de Octubre, CGAZ του Nuevo Jerusalén.

•  Η πολιορκία της αυτονομίας των Ζαπατίστας είναι συνεχής.
•  Η Τοπική Αυτόνομη Κυβέρνηση έκανε γνωστό ότι μια ομάδα ενόπλων έχει
  εγκατασταθεί στα ανακτημένα εδάφη.

Το Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Fray Bartolome de las Casas (Frayba) έχει δεχθεί πληροφορίες από τις Συλλογικότητες Ζαπατιστικών Αυτόνομων Κυβερνήσεων (CGAZ), Caracol Nuevo Jerusalén, για επιθέσεις ένοπλων και εγκατάσταση παραπηγμάτων μέσα στα ανακτημένα εδάφη της Τοπικής Αυτόνομης Κυβέρνησης (GAL) της κοινότητας 6 de Octubre (επίσημος δήμος Ocosingo, Chiapas).

Πολλές φορές κατά τη διάρκεια του Ιουνίου, άγνωστοι έφτασαν στην κοινότητα, οπλισμένοι με όπλα διαφόρων διαμετρημάτων, εκφοβίζοντας τις οικογένειες της κοινότητας 6 de
Octubre. Έκαναν γύρους και έβγαζαν φωτογραφίες. Στη συνέχεια, δύο άτομα από τις βάσεις στήριξης που είχαν βγει για να εργαστούν δέχτηκαν απειλές: τους προειδοποίησαν ότι έπρεπε να εγκαταλείψουν την κοινότητά τους με καλό τρόπο, αλλιώς θα τους απομακρύνουν «με τη βία». Η κοινότητα δεν αντέδρασε στις απειλές αυτές, αλλά αυτές εντάθηκαν. Τη νύχτα της 30ής Αυγούστου ανέφεραν ότι ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος πετούσε πάνω από την κοινότητα.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου συνέχισαν να εισβάλλουν άγνωστοι, δημιουργώντας φόβο στους κατοίκους. Το αποκορύφωμα ήταν στις 23 Σεπτεμβρίου 2024, περίπου στις 6 τα ξημερώματα, όταν μια ομάδα ενόπλων εμφανίστηκε ξανά στην αυτόνομη κοινότητα 6 de Octubre. Έφτασαν με 10 οχήματα περίπου 100 άτομα, βγήκαν και άρχισαν να ισοπεδώνουν μια έκταση γης για να χτίσουν τις παράγκες τους, κοντά στα σπίτια των οικογενειών των Βάσεων Στήριξης του Ζαπατιστικού Στρατού Εθνικής Απελευθέρωσης (BAEZLN). Έκτοτε, η ένοπλη ομάδα έχει παραμείνει στη θέση της και ο εκφοβισμός και οι απειλές έχουν αυξηθεί. Ένοπλοι άνδρες παρακολουθούν τις δραστηριότητες των ζαπατιστικών οικογενειών. Για λόγους ασφαλείας αποφασίστηκε οι άνδρες της κοινότητας να παραμένουν κλεισμένοι στα σπίτια και είναι οι γυναίκες αυτές που βγαίνουν- ωστόσο απειλούνται με βιασμό.

Από τις 5 Σεπτεμβρίου 2024, η παρουσία, ο εκφοβισμός και οι απειλές της ομάδας ενόπλων στα ανακτημένα εδάφη των οικογενειών BAEZLN έχουν τεθεί υπόψη διαφόρων αρχών του μεξικανικού κράτους, αλλά μέχρι στιγμής η κατάσταση αυτή δεν έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και υπάρχει κίνδυνος εσωτερικού αναγκαστικού εκτοπισμού. Ζητούμε από τις αντίστοιχες αρχές:

• Να προβούν σε επείγουσες και αναγκαίες ενέργειες προκειμένου να εγγυηθούν και να προστατεύσουν τη ζωή, την ακεραιότητα και την προσωπική ασφάλεια των οικογενειών των Ζαπατιστικών Βάσεων Στήριξης, αποτρέποντας την κλιμάκωση της κατάστασης.
• Να μεριμνήσουν άμεσα και επαρκώς για τον εντοπισμό των υπευθύνων, την εξάρθρωση και τον αφοπλισμό της ομάδας ή των ομάδων που δρουν στην περιοχή.
• Να εγγυηθούν και να σεβαστούν την αυτονομία και την αυτοδιάθεση του Ζαπατιστικού Στρατού Εθνικής Απελευθέρωσης και των Βάσεων Στήριξης του γενικότρα, όπως και της Συνέλευσης των Ζαπατιστικών Αυτόνομων Κυβερνητικών Κολεκτίβων της Νέας Ιερουσαλήμ ειδικότερα.
• Καλούμε την εθνική και διεθνή αλληλεγγύη να υπογράψει αυτή την επείγουσα δράση και να γράψει στις μεξικανικές αρχές για να σταματήσουν αυτές οι βίαιες ενέργειες εναντίον των ζαπατιστικών κοινοτήτων:

Μπορείτε να υπογράψετε εδώ (στο τέλος του κειμένου υπάρχει η φόρμα για τις υπογραφές):
https://frayba.org.mx/denunciamos-el-riesgo-la-vida-seguridad-e-integridad-personal-de-los-habitantes-bases-de-apoyo-del

Η υπογραφή αυτής της δράσης θα στείλει αυτόματα ένα email με τη διεύθυνσή σας ως αποστολέα στις κυβερνητικές αρχές. Περισσότερες πληροφορίες στην πολιτική απορρήτου.

The post Ανακοινωθέν του EZLN – Επιθέσεις σε ζαπατιστικές κοινότητες – Συλλογή υπογραφών από FrayBa first appeared on Aυτολεξεί.