Ειλικρινά, δεν μπορώ να καταλάβω ποια είναι η πραγματολογική βάση τών διαμαρτυριών τού αρθρογράφου για το ύφος μου. Το ύφος μου είναι το ύφος ενός ανθρώπου που θέλει να κάνει σαφές εξ αρχής ότι προσεγγίζει το εθνικό ζήτημα από εντελώς διαφορετική γωνία σε σύγκριση με εκείνην που επιλέγει ο χώρος τής ελευθεριακότητας, αυτονομίας, αμεσοδημοκρατίας κ.λπ. Κοντολογίς, είναι το ύφος ενός ανοιχτά αντιπολιτευόμενου και πολιτικού αντίπαλου (πάντα εντός τού πολύμορφου αριστερού τόξου). Αυτό είναι κάτι που απαγορεύεται εδώ; Κι έτσι να είναι, δεν το είδα πουθενά γραμμένο, σε κάποιους κανόνες σχολιασμού λόγου χάρη. Άρα ισχύει το nulla poena sine lege –εκτός κι αν ο χώρος τής αυτονομίας τον έχει καταργήσει. Γράψτε τους, κάντε σαφές ότι απαγορεύεται ο αντιπολιτευτικός λόγος, κι αν με ξαναδείτε εδώ, γράψτε μου. Επί τής ουσίας τώρα:

Ο αρθρογράφος ΑΣ δηλώνει στο τέλος τής απάντησής του ότι λυπάται. Βεβαίως, λυπάται για πράγματα που δεν υπάρχουν. Πού είδε ότι υιοθετώ και αναπαράγω την άποψη πως η επανάσταση ξέσπασε την 25η Μαρτίου; Εγώ μίλησα για το σκεπτικό τής καθιέρωσης της συγκεκριμένης ημερομηνίας ως εθνικής εορτής και ισχυρίστηκα, καταθέτοντας και ένα σχετικό ιστορικό ντοκουμέντο που μου βρέθηκε πρόχειρο, ότι το σκεπτικό αυτό δεν ήταν καθόλου αυθαίρετη επινόηση από το πουθενά, αφού είναι το ίδιο ακριβώς σκεπτικό που οδήγησε το επιτελείο τών οργανωμένων επαναστατών να ορίσουν επίσης την 25η Μαρτίου ως την ημέρα έναρξης της επανάστασης. Επομένως, το «πατρίς – θρησκεία» τής εθνικής εορτής τού 1838 υπήρχε όντως μέσα στο μυαλό τών επαναστατών και όχι απλώς στο «μαγικό καπέλο» τών ανακτοσυμβούλων τού Όθωνα. Αυτή είναι η άλλη μισή αλήθεια που λείπει από τη μισή αλήθεια τού άρθρου στο συγκεκριμένο ζήτημα, όπως προϊδέασα από τον τίτλο κιόλας τού σχολίου μου κι αυτό είναι το βάρος που αναλαμβάνω. Όχι εκείνο που πάει να μου φορτώσει ο αρθρογράφος ΑΣ. Μιλάω για «μισή αλήθεια» και εννοώ, όπως καταλαβαίνει κι ένα μικρό παιδί, ότι όντως η επανάσταση δεν ξέσπασε την 25η Μαρτίου, αλλά και ότι αυτό δεν είναι ολόκληρη η αλήθεια. Πού είναι, συνεπώς, «η συνέχιση τής προπαγάνδας» η οποία γεμίζει θλίψη τον ΑΣ;
Ας εκφράσω, όμως, κι εγώ με τη σειρά μου μια κάποια λύπη (αφού, όμως, πρώτα τού αποδώσω τα εύσημα για το γεγονός ότι απάντησε στο σχόλιο: το φαινόμενο σπανίζει πια όλο και περισσότερο στο διαδίκτυο –άσε που σπανίζει πλέον και η δυνατότητα σχολιασμού…). Μόνο που αυτή τη φορά η λύπη θα αξίζει τον κόπο αφού είναι για πράγματα απολύτως υπαρκτά, όπως θα γίνει ολοφάνερο ευθύς αμέσως.

1. «[Ο]ι Φιλικοί σχεδίαζαν την επανάσταση εκ των άνω, δίχως τη γνώμη των ντόπιων πληθυσμών.»

Ώστε η Φιλική Εταιρία ήταν κάτι ξένο για τον «ντόπιο πληθυσμό», δεν είχε μέλη στον «ντόπιο πληθυσμό»; Και όλοι αυτοί εδώ, από τους οποίους λείπουν μέχρι και τρανταχτά ονόματα (π.χ., Κολοκοτρώνης, Παπαφλέσσας, Παλαιών Πατρών Γερμανός) τι ήταν; Όλοι μέλη τής διασποράς;

2. Υπάρχει οργάνωση, και μάλιστα επαναστατική και παράνομη, χωρίς «άνω»; Αντιλαμβάνομαι ότι ο χώρος είναι εχθρικός απέναντι σε κάθε είδους συλλογικότητα που έχει ιεραρχική δόμηση –λόγου χάρη απέναντι στην οργάνωση των μπολσεβίκων (αλλά και των αναρχικών τού Μαχνό) ή των Σπαρτακιστών τού 1918 – 1919 (αλλά και εκείνων τού 70 π.Χ….). Δεν είναι, όμως, καιρός να βάλει λίγο νερό στο κρασί του σε ζητήματα που δεν απαιτούν δα και κάποια βαριά φιλοσοφία αλλά στοιχειώδη λογική; Επί τέλους, ποια είναι η θέση εδώ; Να αποφασίζονται οι ημερομηνίες έναρξης των επαναστάσεων κατόπιν δημοψηφίσματος και μάλιστα με φυσική παρουσία; Σε ποιον πλανήτη, ποιο σύμπαν, ποια διάσταση θα άντεχε μια τέτοια ιδέα τη δοκιμασία τής πραγματικότητας πάνω από 30 δευτερόλεπτα;

3. «Πράγματι, ο αρχικός σχεδιασμός της Φιλικής Εταιρείας όριζε ως πιθανή μέρα της εξέγερσης […].»

Εδώ διακρίνω μια κάποια «συστολή» τού αρθρογράφου να παραδεχθεί ολόκληρη την αλήθεια. Στο απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του Κολοκοτρώνη που παρέθεσα δεν υπάρχει ούτε χαραμάδα στην οποία θα μπορούσε να χωρέσει η παραμικρή σκέψη για «πιθανολογίες». Η απόφαση του επαναστατικού επιτελείου ήταν σαφής και ορισμένη: ο ξεσηκωμός αρχίζει την 25 Μαρτίου. Οπότε, προς τι οι ντροπές;

4. Αναρωτιέται (ρητορικά) ο ΑΣ «πώς καθιερώθηκε […] η επίσημη εορτή και για ποιους λόγους;». Μα αυτό το ερώτημα δεν στέκει σε καμία εκδοχή του, ούτε ακόμα και στη ρητορική. Εκτός τού ότι είναι κάτι μάλλον αυτονόητο, έχει ήδη απαντηθεί σε αδρές γραμμές από το αρχικό μου σχόλιο: «[Η] 25η Μαρτίου είχε όντως προγραμματιστεί ως η ημέρα έναρξης της επανάστασης στην Πελοπόννησο, για προφανείς λόγους συμβολισμού που θα εμφάνιζαν τον αγώνα της απελευθέρωσης ως θέλημα Θεού.» (και μπορώ να συμπληρώσω τώρα ότι η επιλογή τής συγκεκριμένης ημερομηνίας επιστράτευε το ενοποιητικό στοιχείο τής χριστιανικής θρησκείας για να συσπειρώσει στην ιδέα τής επανάστασης πληθυσμούς διαφορετικών εθνοτικών καταγωγών). Πάνω εκεί «πάτησε» το διάταγμα του Όθωνα. Αλλά εδώ πρέπει να πούμε χωρίς «ναι μεν αλλά» ότι την ιδέα για το πότε θα πρέπει το (νέο)ελληνικό έθνος να γιορτάζει επίσημα την απελευθέρωσή του την είχαν ήδη σπείρει ασύνειδα οι επαναστάτες, όταν έπαιρναν την απόφαση να ξεσηκωθούν ανήμερα του Ευαγγελισμού· το επιτελείο τού Όθωνα δεν είχε παρά να τη διακρίνει και να κάνει τη συγκομιδή (τα κατάφερε, αλλά η πολιτική σκέψη πίσω από την επιλογή τής ημερομηνίας είναι αμιγώς ελληνική). Αναρωτιέται, πάλι ρητορικά, ο ΑΣ: «Και γιατί να γιορτάζουμε ένα σχεδιασμό που απέτυχε αντί για την πραγματικότητα;» Η απάντηση είναι απλούστατη και θεμελιωμένη απόλυτα στην ορθή πολιτική σκέψη (φυσικά και ο ΑΣ την ξέρει την απάντηση, αλίμονο· τον ενοχλεί, όμως, επειδή η σκέψη που βρίσκεται πίσω της εξυπηρετεί μια ιδέα που του είναι ανυπόφορη και στα δύο σκέλη της: την ιδέα τού α) εθνικού και, β), του κράτους):

Μπορεί η επανάσταση να είχε πλέον συντελεστεί και να είχε επιτευχθεί ο στόχος της έστω και κολοβός (η ίδρυση ακριβώς ανεξάρτητου εθνικού κράτους), αλλά η ανάγκη στερέωσής του κατά προτεραιότητα μέσω τής ενοποίησης του πληθυσμού παρέμενε ακέραιη –μάλλον αναδυόταν πιο επιτακτική, θα μπορούσε να παρατηρήσει εδώ κάποιος και θα είχε δίκιο.

5. Αναρωτιέμαι, όμως, κι εγώ με τη σειρά μου (και με όλα τα δίκια τού κόσμου με το μέρος μου):

Ποια είναι η ανάγκη που κάνει τον αρθρογράφο να φωνάζει (αυτό εκφράζουν στην ιδιόλεκτο των διαδικτυακών συζητήσεων τα κεφαλαία: ΦΩΝΗ) ότι η καθιέρωση της «καταραμένης» ημέρας ως εθνικής εορτής έγινε «ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ»; Είναι δυνατόν το μένος του εναντίον τής ιδέας τών εθνικών συγκροτήσεων (όπου βέβαια 1 «προνομιακός» στόχος είναι πάντα η ελληνική εθνική συγκρότηση) να τον τυφλώνει τόσο ώστε να μην συνειδητοποιεί ότι με αυτήν την έμφαση κινδυνεύει να χαρακτηριστεί ως αφελής; Δηλαδή, η 1η Μαΐου πότε καθιερώθηκε ως η ημέρα τής παγκόσμιας εργατικής τάξης; ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ;

Σύνοψη

Ήδη το έχω γράψει: ο Αλέξανδρος Σχισμένος ανήκει στην κατηγορία τών αντισυστημικών (ας μην μιλήσουμε καλύτερα για Αριστερά γιατί θα μπλέξουμε: η ίδια η Αριστερά δεν ξέρει τι είναι αυτό που την κάνει Αριστερά σήμερα…) που θεωρούν ότι ο δρόμος προς την απελευθέρωση, όπως κι αν την εννοεί ο καθένας αυτής τής κατηγορίας, περνάει μέσα από την κατεδάφιση της ιδέας που θέλει την παγκόσμια κοινότητα να συγκροτείται σε εθνικά κράτη. Όσο κι αν η πλάνη του είναι μεγάλη, έχει κάθε δικαίωμα σε αυτήν. Απλώς, σκέπτομαι, ότι δεν είναι ανάγκη να «κλέβει» στο διάλογο με εκείνους που διαφωνούν μαζί του. Παρ’ όλο που η στρατηγική αυτή εξυπηρετεί όποιους έχουμε την άποψη ότι η Αριστερά πρέπει, επί τέλους και επί ποινή αφανισμού, να μάθει να κολυμπάει στην εθνική ιδέα σαν ψαράκι στο νερό (πηγαίνοντας πάντα εκεί που θέλει αυτή να πάει κι όχι το ρεύμα), γιατί αποκαλύπτει τη γύμνια τής αντι-εθνικής παράταξης, η ευθύτητα και εντιμότητα με τις οποίες προσωπικά θέλω να αντιμετωπίζω τη διαφωνία μού επιβάλλει να του το επισημάνω αυτό. Κι ας το πετάξει.

ΥΓ Ας μου επιτρέψει ο Αλέξανδρος Σχισμένος μια ακόμα διόρθωση και μια επισήμανση.

Η διόρθωση: Δεν είμαι «ανώνυμος σχολιαστής». Είμαι ψευδώνυμος. Και, εκτός άλλων, η ψευδωνυμική μου ταυτότητα μου επιτρέπει να δηλώνω πολιτικά στοιχεία που ένα πραγματικό όνομα τύπου Τάδε Ταδόπουλος ή Δείνα Δεινόγλου (ή και Αλέξανδρος Σχισμένος, καλή ώρα) δεν μπορεί να συνδηλώσει.

Η επισήμανση: Ήδη τού έχω αναγνωρίσει την υπεροχή κοτζαμάν διδακτορικού τίτλου. Τι ανάγκη έχει από την «υπεροχή» που προσδίδει στο δημόσιο λόγο του η υπογραφή με τα πραγματικά στοιχεία του; Τόση ανάγκη πια «υπεροχής»; Εντάξει, να βοηθήσω: μικρός σκότωνα μυρμήγκια, στο Λύκειο έχω κάνει ψιλοχουλιγκάνος τών γηπέδων και κάποια στιγμή έπαψε να μου αρέσει το σκάκι και το έριξα στην πόκα….

Αντιπαρέρχομαι το ύφος του σχολίου προκειμένου να θίξω το γεγονός ότι η παρατήρηση του ανώνυμου σχολιαστή επιβεβαιώνει τα συμπεράσματα του άρθρου. Πράγματι, ο αρχικός σχεδιασμός της Φιλικής Εταιρείας όριζε ως πιθανή μέρα της εξέγερσης στην Πελοπόννησο την 25η Μαρτίου. Αυτό δείχνει πώς οι Φιλικοί σχεδίαζαν την επανάσταση εκ των άνω, δίχως τη γνώμη των ντόπιων πληθυσμών. Βέβαια η Επανάσταση ξεκίνησε στο Ιάσιο ένα μήνα νωρίτερα, υπό την ηγεσία του Υψηλάντη. Μα η επανάσταση ξεκίνησε νωρίτερα και στην Πελοπόννησο, το αργότερο την 21η Μαρτίου με την πολιορκία των Καλαβρύτων. Οπότε το αρχικό σχέδιο της Φιλικής απεδείχθη άτοπο. Έχουμε λοιπόν ένα ιστορικό γεγονός: ότι η Επανάσταση ΔΕΝ ξεκίνησε την 25η Μαρτίου. Οπότε πώς καθιερώθηκε ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ η επίσημη εορτή και για ποιους λόγους; Αυτό γίνεται σαφές από το διάταγμα του Όθωνα. Τέλος, το εθνικό παραμύθι της Αγίας Λαύρας, που κι αυτό καθιερώθηκε επί Όθωνος δεν έχει καμία σχέση ούτε με τα αρχικά σχέδια των Φιλικών. Και γιατί να γιορτάζουμε ένα σχεδιασμό που απέτυχε αντί για την πραγματικότητα;
Οπότε γνωρίζουμε και εμείς, όπως γνώριζαν και το 1833 ότι δεν υπήρξε επανάσταση της 25ης Μαρτίου. Το καθεστώς Όθωνα την έθαψε αυτή τη γνώση για λόγους προπαγάνδας.
Αυτή την προπαγάνδα με θλίψη βλέπω να τη συνεχίζουν και σύγχρονοι όπως ο παραπάνω σχολιαστής. Λυπάμαι.

Δεν θα καταπιαστώ με έναν γενικό σχολιασμό τού άρθρου. Η στόχευσή του είναι προφανής, οι ιδεολογικές προκείμενες βγάζουν μάτι και ο αρθρογράφος είναι καλά τσιμεντωμένος στο βάθρο του με ένα διδακτορικό (που, δυστυχώς, λείπει από το δικό μου παλμαρέ). Θα περιοριστώ μόνο σε ένα «μικρό» σημείο, που δείχνει πολύ παραστατικά και μάλλον φαντασμαγορικά ότι οι φιλοδοξούντες να γκρεμίσουν τους ιδρυτικούς μύθους (μύθους λένε, αλλά εννοούν παραμύθια) του νεοελληνικού έθνους (που δεν θα μπορούσε να υπάρξει, αν δεν αποκτούσε και κρατική υπόσταση) δεν διστάζουν να το επιχειρούν αυτό καταφεύγοντας στις γνωστές, αν και όχι ευρέως, δικές τους μισές αλήθειες.

Ισχυρίζεται ο αρθρογράφος ότι η θέσπιση της 25ης Μαρτίου ως εθνικής εορτής με το σκεπτικό ότι αυτή ήταν η ημερομηνία έναρξης της ελληνικής επανάστασης είναι περίπου ένας λαγός από το καπέλο τών συμβούλων και παρασυμβούλων τού Όθωνα. Καθόλου δεν είναι έτσι, αν εξετάσει κανείς τα γεγονότα της έναρξης της επανάστασης όχι μέσα από το στενά χρονικό πρίσμα τού γνωστού κατοχικού ανταπταρισμένου τραγουδιού «πατάω ένα κουμπί και βγαίνει μια χοντρή», αλλά μέσα στη χρονική αλληλουχία τής συγκυρίας τής περιόδου. Αν κάνει το δεύτερο, θα διαπιστώσει ότι βάσει ιστορικών τεκμηρίων, ντοκουμέντων και μαρτυριών τής εποχής, η 25η Μαρτίου είχε όντως προγραμματιστεί ως η ημέρα έναρξης της επανάστασης στην Πελοπόννησο, για προφανείς λόγους συμβολισμού που θα εμφάνιζαν τον αγώνα της απελευθέρωσης ως θέλημα Θεού. Ας δούμε, π.χ., τι λέει ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματά του (υπαγορευμένα πριν εξαγγελθεί από τον Όθωνα η καθιέρωση της εθνικής εορτής την 25η Μαρτίου) επ’ αυτού:

«[…] με ήλθαν γράμματα από τον Υψηλάντη δια να ήμαι έτοιμος, καθώς και όλοι οι εδικοί μας. 25 Μαρτίου ήτον η ημέρα της γενικής επαναστάσεως.»

Κατά συνέπεια, κανένας «λαγός από το καπέλο» δεν βγήκε με το διάγγελμα του Όθωνα το 1833. Απλώς, αποκαταστάθηκε η σοφή (πολιτική) απόφαση τών επαναστατών να ξεκινήσουν την επανάσταση την ημέρα τού Ευαγγελισμού, κάτι που δεν κατέστη δυνατόν μόνο και μόνο εξ αιτίας τής παρεμβολής τού αστάθμητου παράγοντα, που σχεδόν πάντα βάζει το χεράκι του σε τέτοιες περιπτώσεις.

Είναι κρίμα κάτοχοι ένδοξων διδακτορικών τίτλων να ξεχνούν να ρίξουν, καλού-κακού, και μια ματιά στην παρακατιανή Βικιπαίδεια….